V U 59/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Kaliszu przyznał M. K. prawo do emerytury rolniczej, uwzględniając okres pracy w gospodarstwie męża w Polsce oraz okres ubezpieczenia w Niemczech.
Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał odwołanie M. K. od decyzji Prezesa KRUS odmawiającej przyznania emerytury rolniczej z powodu niewykazania wymaganego okresu ubezpieczenia. Odwołująca domagała się uwzględnienia okresu pracy w gospodarstwie rolnym męża w Polsce. Sąd uznał, że M. K., jako małżonka rolnika, podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w Polsce od 1973 do 1987 roku, a także wykazała długoletni okres ubezpieczenia w Niemczech. W konsekwencji, sąd zmienił decyzję organu rentowego, przyznając prawo do emerytury rolniczej.
Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpatrzył odwołanie M. K. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, która odmówiła przyznania emerytury rolniczej z powodu niewykazania wymaganego okresu ubezpieczenia. Odwołująca argumentowała, że do okresu ubezpieczenia należy zaliczyć pracę w gospodarstwie rolnym męża od 17 maja 1973 r. do 26 grudnia 1987 r. Sąd ustalił, że odwołująca, urodzona w 1951 r., osiągnęła wiek emerytalny w 2011 r. Kluczową kwestią było ustalenie, czy okres pracy w gospodarstwie męża J. K. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników. Sąd powołał się na art. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, zgodnie z którym przepisy dotyczące rolnika stosuje się także do małżonka rolnika, jeśli pracuje w gospodarstwie. Sąd uznał, że istniało domniemanie pracy w gospodarstwie, które nie zostało obalone. Potwierdzeniem były dokumenty gminne wskazujące na opłacanie składek, a także fakt zamieszkiwania i pracy odwołującej w gospodarstwie. Sąd uwzględnił również 28 lat ubezpieczenia w Niemczech. Łącznie odwołująca wykazała ponad 42 lata ubezpieczenia, spełniając warunki do przyznania emerytury rolniczej, której część będzie wypłacana przez polską, a część przez niemiecką instytucję. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał M. K. prawo do emerytury rolniczej od 1 kwietnia 2016 r.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, okres pracy małżonka rolnika w gospodarstwie rolnym męża, przed 01.01.1983 r., podlega zaliczeniu do okresów ubezpieczenia, jeśli małżonek nie pracuje w gospodarstwie ani w gospodarstwie domowym z nim związanym, co wynika z domniemania zawartego w art. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na domniemaniu prawnym z art. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, zgodnie z którym małżonek rolnika ma status osoby pracującej w gospodarstwie rolnym. Brak dowodów na obalenie tego domniemania, w połączeniu z dokumentami potwierdzającymi opłacanie składek i pracę w gospodarstwie, pozwolił na zaliczenie tego okresu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji
Strona wygrywająca
M. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
u.s.r. art. 19
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Określa prawo do emerytury rolniczej po spełnieniu warunków wieku i okresu ubezpieczenia.
u.s.r. art. 20 § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Określa, jakie okresy zalicza się do okresów ubezpieczenia wymaganych do przyznania emerytury, w tym okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników (1983-1990) oraz okresy pracy w gospodarstwie rolnym przed 01.01.1983 r.
u.s.r. art. 5
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Stosuje się przepisy dotyczące rolnika także do małżonka rolnika, chyba że nie pracuje w gospodarstwie rolnym ani w gospodarstwie domowym z nim związanym, co tworzy domniemanie pracy w gospodarstwie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady uwzględniania odwołania i zmiany zaskarżonej decyzji.
Traktat WE art. 42
Podstawa prawna koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich w celu ustanowienia swobodnego przepływu pracowników.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004
Dotyczy koordynacji systemów ubezpieczeń społecznych państw członkowskich.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009
Dotyczy wykonania Rozporządzenia Nr 883/2004.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okres pracy w gospodarstwie rolnym męża od 17.05.1973 r. do 26.12.1987 r. powinien być zaliczony do okresu ubezpieczenia rolniczego. Małżonek rolnika, pracujący w gospodarstwie, podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Okres ubezpieczenia w Niemczech powinien być uwzględniony w łącznym stażu ubezpieczeniowym.
Odrzucone argumenty
Organ rentowy uznał, że odwołująca nie wykazała wymaganego okresu ubezpieczenia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd ustalił i zważył co następuje. Spór sprowadza się do tego, czy odwołująca w okresie od 28.10.1972 r. do 1987 r. wykazuje okres pracy w gospodarstwie rolnym męża J. K. Z przepisu art. 5 wynika domniemanie, iż małżonek rolnika ma status osoby pracującej w gospodarstwie rolnym. Brak podstaw aby przyjąć, iż niezachowanie dokumentów w organach administracji lub zachowanie ich w formie cząstkowej, pozbawia odwołującą statusu zony rolnika, czyli osoby ubezpieczonej w okresie od kiedy takie ubezpieczenie wprowadzono i było opłacane wraz z podatkiem.
Skład orzekający
Marzena Głuchowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do emerytury rolniczej w przypadku pracy w gospodarstwie męża i okresów ubezpieczenia za granicą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji małżonka rolnika i okresów przed 1983 r., a także koordynacji systemów ubezpieczeń w UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udokumentowanie pracy w gospodarstwie rolnym i jak przepisy unijne wpływają na prawa emerytalne obywateli.
“Emerytura rolnicza z Polski i Niemiec: jak udowodnić pracę w gospodarstwie męża?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V U 59/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 kwietnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Marzena Głuchowska Protokolant Alina Kędzia po rozpoznaniu w dniu 04 kwietnia 2017 r. w Kaliszu odwołania M. K. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 9 listopada 2016 r. Nr (...) w sprawie M. K. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o emeryturę rolniczą Zmienia decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 9 listopada 2016 r. znak (...) w ten sposób, że przyznaje odwołującej M. K. prawo do emerytury rolniczej poczynając od dnia 1 kwietnia 2016r. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 09.11.2016 r. znak 20 (...) organ rentowy Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w O. odmówił odwołującej M. K. przyznania emerytury rolniczej, uznając, iż odwołująca nie wykazała wymaganego okresu ubezpieczenia. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła M. K. podnosząc,iż do okresu ubezpieczenia winna mieć uwzględniony okres pracy w gospodarstwie rolnym męża od 17.05.1973 r. do 26.12. 1987 r. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd ustalił i zważył co następuje. Odwołująca zamieszkuje obecnie w N. od 28.12.1987 r. Odwołująca jest rocznik 1951. W kwietniu 2016 r. odwołująca wniosła o przyznanie renty rolniczej. Do wniosku dołączyła zeznania świadków z 1996 r. na okoliczność pracy w gospodarstwie rolnym w miejscowości S. gm. K. . Powyższa Gmina wystawiła zaświadczenie z dnia 22.05.2014 r., iż z gospodarstwa rolnego (...) w miejscowości S. opłacone były składki na obowiązkowe ubezpieczenie rolników w latach 1977-1987. W dniu 30.06.2016 r. organ rentowy zwrócił się do Urzędu Gminy w miejscowości K. o potwierdzenie podlegania i opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników przez M. K. z racji pracy w gospodarstwie rolnym w miejscowości S. . Z informacji Starosty (...) z dnia 08.06.2016 r. wynika, iż w obrębie S. gmina K. istnieje gospodarstwo rolne stanowiące własność J. K. , od 1968 r. do 25.01.1985 r. o powierzchni 5,39 ha, od 25.01.1985 r. do chwili obecnej o powierzchni 5,8124 ha. Z informacji Gminy K. z dnia 02.08.2016 r. wynika, iż z dokumentów znajdujących się w posiadaniu tut. organu nie wynika jednoznacznie, że była opłacana składka na ubezpieczenie społeczne rolników co do dwóch osób. Do pisma dołączono ewidencję podatkową z gospodarstwa (...) z lat 1981-1989. W ewidencji wskazana jest M. K. . M. K. zawarła związek małżeński z J. K. w dniu 28.10.1972 r. Placówka Terenowa KRUS w S. w piśmie z dnia 10.10.2016 r. poinformowała organ rentowy, iż nie ma możliwości wystawienia zaświadczenia o podleganiu przez odwołującą ubezpieczeniu społecznemu rolników za okres przed wyjazdem do Niemiec w 1987 r. W zaświadczeniu z dnia 18.01.2017 r. Gmina K. stwierdziła, iż J. K. zamieszkały w miejscowości S. był ubezpieczony w latach 1977-1987, co do dwóch lat 1986 i 1987 wskazano adnotację - 2 osoby. Podobne informacje zawarto w piśmie powołanym wyżej z dnia 22.05.2014 r., także pochodzącym od Gminy K. . Odwołująca wykazuje w Niemczech okres zatrudnienia wynoszący 28 lat 2 miesiące i 13 dni. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych regulacja unijna dotyczy jedynie koordynacji systemów ubezpieczeń społecznych państw członków. Prawo pierwotne w tym zakresie stanowi art. 42 Traktatu WE.W myśl powołanego przepisu Rada, stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251, przyjmuje w dziedzinie zabezpieczenia społecznego środki niezbędne do ustanowienia swobodnego przepływu pracowników: w tym celu Rada ustanawia system umożliwiający pracownikom migrującym oraz uprawnionym osobom od nich zależnym: a) zaliczanie wszystkich okresów uwzględnianych w prawie poszczególnych państw w celu nabycia i zachowania praw do świadczenia oraz naliczania tych świadczeń, b) wypłatę świadczeń osobom mającym miejsce zamieszkania na terytorium państw członkowskich. Wymieniony przepis Traktatu wskazuje jedynie na koniczność zaliczania wszystkich okresów uwzględnianych w prawie poszczególnych państw w celu nabycia i zachowania uprawnień do świadczeń oraz naliczania ich wysokości oraz zagwarantowanie wypłaty tych świadczeń osobom mającym miejsce zamieszkania na terenie wspólnoty. Przepis traktatu uwzględnia więc odmienności systemów zabezpieczenia poszczególnych Państw i nie ingeruje w warunki do przyznania konkretnych świadczeń w poszczególnych państwach.Regulacje wspólnotowe wprowadzają reguły kolizyjne określające, ustawodawstwo którego Państwa członkowskiego będzie miało zastosowanie do zainteresowanego. Reguły koordynacji nie pozbawiają władz krajowych kompetencji do określania rodzaju świadczeń przysługujących na podstawie prawa wewnętrznego ani warunków ich przyznawania. Unia Europejska nie harmonizuje krajowych systemów zabezpieczenia społecznego. Prawo wtórne w tym zakresie stanowi Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29.04.2004 r. o koordynacji systemów ubezpieczeń społecznych (Dz. Urz. UE L 166/1), Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16.09.2009 r. w sprawie wykonania Rozporządzenia Nr 883/2004 (Dz. Urz. UE L 284/1) oraz Dyrektywa 98/49 z dnia 29.06.1998 r., dotycząca zachowania dodatkowych uprawnień emerytalnych pracowników oraz osób prowadzących działalność na własny rachunek przemieszczających się w ramach Wspólnoty. Co do odwołującej w zakresie warunków do przyznania emerytury zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 2016 r. poz. 227 ) W myśl art. 19 ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ubezpieczonym przysługuje emerytura. Emerytura przysługuje po spełnieniu warunków: osiągnięciu wieku emerytalnego – dla odwołującej 60 lat oraz wykazaniu okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno- rentowemu co najmniej 25 lat. Zgodnie z art. 20 ust 1 punkt 1 i 2 do okresów ubezpieczenia wymaganych do przyznania emerytury zalicza się okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i członków ich rodzin w latach 1983-1990 oraz okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, po ukończeniu 16 roku życia, przed 01.01.1983 r. Odwołująca wiek emerytalny osiągnęła w 2011 r. Spór sprowadza się do tego, czy odwołująca w okresie od 28.10.1972 r. do 1987 r. wykazuje okres pracy w gospodarstwie rolnym męża J. K. . Zgodnie z art. 5 cyt. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników , przepisy dotyczące rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem. Z przepisu art. 5 wynika domniemanie, iż małżonek rolnika ma status osoby pracującej w gospodarstwie rolnym. Domniemanie powyższe może być obalone lecz ciężar dowodu rozkłada się wtedy inaczej. W niniejszej sprawie odwołująca jako żona rolnika miała status jak rolnik. W niniejszej sprawie nie powołano jakiejkolwiek okoliczności wskazujących na to, iż powyższe domniemanie z art. 5 miałoby być obalone. Odwołująca była żoną rolnika, była zameldowana na gospodarstwie rolnym, mieszkała na tym gospodarstwie do wyjazdu do Niemiec i pracowała w gospodarstwie rolnym oraz w gospodarstwie domowym z tym gospodarstwem związanym. W zachowanych dokumentach Gminy znajduje się nazwisko odwołującej. W ewidencji co do opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników co do dwóch lat wskazano 2 osoby. Brak podstaw aby przyjąć, iż niezachowanie dokumentów w organach administracji lub zachowanie ich w formie cząstkowej, pozbawia odwołującą statusu zony rolnika, czyli osoby ubezpieczonej w okresie od kiedy takie ubezpieczenie wprowadzono i było opłacane wraz z podatkiem. Odwołująca wykazuje więc okres pracy w gospodarstwie rolnym i ubezpieczenia w Polsce od 17.05.1973 r. do 26.12. 1987 r. wynoszący 14 lat 5 miesięcy i 9 dni oraz okres ubezpieczenia w Niemczech wynoszący 28 lat 2 miesiące i 13 dni. Łącznie odwołująca wykazuje okres ubezpieczenia wynoszący 42 lata 7 miesięcy i 27 dni. Odwołująca spełnia więc warunki do emerytury rolniczej, której cześć wpłacać będzie instytucja polska a część instytucja niemiecka. Z uwagi na powyższe odwołanie jako zasadne podlegało uwzględnieniu w myśl art. 477 14 § 2 kpc i zaskarżona decyzja podlegała zmianie poprzez przyznanie odwołującej prawa do emerytury rolniczej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI