VII U 1568/23

Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w WarszawieWarszawa2025-07-09
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokaokręgowy
emerytura pomostowapraca w szczególnych warunkachstaż pracyZUSubezpieczenia społeczneustawa o emeryturach pomostowychbiegły sądowyBHP

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej prawa do emerytury pomostowej, uznając, że ubezpieczony nie wykazał wymaganego stażu pracy w szczególnych warunkach.

Ubezpieczony K. K. (1) odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do emerytury pomostowej, domagając się uwzględnienia okresu nauki zawodu oraz pracy w szczególnych warunkach. Sąd, opierając się na opinii biegłego z zakresu BHP, ustalił, że ubezpieczony nie wykazał wymaganego 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, zgodnie z definicjami zawartymi w ustawie o emeryturach pomostowych. Prace wykonywane przez ubezpieczonego, w tym w kanale remontowym, nie były wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a także nie były wymienione w załącznikach do ustawy. W związku z tym, sąd oddalił odwołanie.

Ubezpieczony K. K. (1) złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej mu prawa do emerytury pomostowej. Domagał się przyznania świadczenia, argumentując, że wykonywał prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przed 1 stycznia 1999 r. oraz po 31 grudnia 2008 r., a także wniósł o uwzględnienie okresu praktycznej nauki zawodu. ZUS odmówił przyznania emerytury, wskazując na brak udowodnienia wymaganego 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach oraz brak wykonywania takich prac przed 1 stycznia 1999 r. i po 31 grudnia 2008 r. Sąd Okręgowy, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu BHP, ustalił, że ubezpieczony nie wykazał wymaganego stażu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Biegły stwierdził, że prace wykonywane przez ubezpieczonego, nawet te w kanale remontowym, nie były wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a także nie były wymienione w załącznikach do ustawy o emeryturach pomostowych. Sąd podzielił wnioski biegłego, podkreślając, że definicja pracy w szczególnych warunkach w ustawie o emeryturach pomostowych jest autonomiczna i węższa niż w poprzednich przepisach. Ponieważ ubezpieczony nie spełnił warunków ani z art. 4, ani z art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych, sąd oddalił odwołanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, praca ta nie stanowiła pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych, ponieważ nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a także nie była wymieniona w załącznikach do ustawy.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opinii biegłego BHP, który stwierdził, że prace wykonywane przez ubezpieczonego, nawet te w kanale remontowym, nie spełniały wymogów stałego wykonywania i pełnego wymiaru czasu pracy, a także nie były wymienione w ustawowych wykazach prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Definicje z ustawy o emeryturach pomostowych są autonomiczne i węższe niż w poprzednich przepisach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
K. K. (1)osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

u.e.p. art. 4

Ustawa o emeryturach pomostowych

Prawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikowi spełniającemu łącznie warunki dotyczące wieku, stażu pracy w szczególnych warunkach, okresu składkowego i nieskładkowego, a także wykonywania prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przed 1 stycznia 1999 r. i po 31 grudnia 2008 r.

u.e.p. art. 49

Ustawa o emeryturach pomostowych

Prawo do emerytury pomostowej przysługuje osobie, która po 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, ale spełniała warunek posiadania co najmniej 15 lat takiej pracy na dzień 1 stycznia 2009 r., zgodnie z definicjami z art. 3 ust. 1 i 3 ustawy.

Pomocnicze

u.e.p. art. 3

Ustawa o emeryturach pomostowych

Definicja prac w szczególnych warunkach i prac o szczególnym charakterze, które są podstawą do przyznania emerytury pomostowej.

k.p.c. art. 477 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia odwołania.

ustawa emerytalna art. 32

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 33

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

R.R.M. art. 2 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Wymóg stałego i pełnoetatowego wykonywania czynności w warunkach szczególnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prace wykonywane przez ubezpieczonego nie spełniają definicji pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych. Prace nie były wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Okresy pracy ubezpieczonego nie są wymienione w załącznikach do ustawy o emeryturach pomostowych. Ubezpieczony nie wykazał 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze na dzień 1 stycznia 2009 r. zgodnie z wymogami ustawy o emeryturach pomostowych.

Odrzucone argumenty

Okres nauki zawodu powinien być zaliczony do stażu pracy. Praca w kanale remontowym przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych jest pracą w warunkach szczególnych. Praca wykonywana w poprzednich okresach zatrudnienia spełniała kryteria pracy w szczególnych warunkach, nawet jeśli nie ma formalnych świadectw.

Godne uwagi sformułowania

Praca w kanale remontowym przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych jest pracą wykonywaną w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania R.R.M. (Wykaz A, Dział XIV, poz. 16). Natomiast prace wykonywane poza kanałem remontowym - w tym codzienna obsługa samochodu osobowego - nie są pracami wykonywanymi w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania R.R.M. Ustawa o emeryturach pomostowych zawiera autonomiczna (w stosunku do ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze) definicję prac wykonywanych odpowiednio w szczególnych warunkach i prac o szczególnym charakterze.

Skład orzekający

Renata Gąsior

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o emeryturach pomostowych, w szczególności definicji pracy w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze, oraz stosowanie art. 49 ustawy w kontekście stażu pracy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o emeryturach pomostowych i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących prawa do emerytury pomostowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa jest istotna dla osób ubiegających się o emeryturę pomostową, ponieważ precyzuje kryteria uznawania pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach, co jest kluczowe dla nabycia prawa do świadczenia.

Emerytura pomostowa: Czy praca w kanale remontowym zawsze oznacza szczególne warunki?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII U 1568/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lipca 2025 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia SO Renata Gąsior Protokolant st. sekr. sądowy Anna Bańcerowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2025 r. w Warszawie sprawy K. K. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o emeryturę pomostową na skutek odwołania K. K. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Odział w W. z dnia 15 września 2023 r. znak: (...) oddala odwołanie. Renata Gąsior UZASADNIENIE K. K. (1) w dniu 23 października 2023 r. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 15 września 2023 r., znak: (...) w przedmiocie odmowy prawa do emerytury pomostowej. Ubezpieczony wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie odwołującemu prawa do emerytury pomostowej od dnia 21 sierpnia 2023 roku oraz uwzględnienia w okresie zatrudnienia okresu praktycznej nauki zawodu mechanik – kierowca pojazdów samochodowych w (...) (...) w okresie od 1 września 1978 r. do 30 czerwca 1981 r. oraz zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji odwołujący się zarzucił: 1. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wadliwym uznaniu przez organ, że odwołujący nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przed dniem 1 stycznia 1999 r. oraz odwołujący nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub prac w szczególnym charakterze po dniu 31 grudnia 2008 r., podczas gdy odwołujący świadczył pracę w szczególnych warunkach w obu tych wskazanych okresach od 14 maja 1982 r. do 28 lutego 1989 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w W. oraz od 24 kwietnia 1989 r. do 28 sierpnia 1998 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) (...) , a także od 1 czerwca 1999 r. w (...) S.A. ; 2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na pominięciu przez organ rentowy okresów zatrudnienia odwołującej podczas praktycznej nauki zawodu mechanik-kierowca pojazdów samochodowych w (...) (...) od 1 września 1978 r. do 30 czerwca 1981 r., kiedy okres ten powinien zostać zakwalifikowany do stażu pracy, albowiem odwołujący w tym okresie był stroną umowy o pracę z ww. podmiotem, otrzymywał wynagrodzenie i był objęty ubezpieczeniem społecznym. W uzasadnieniu swojego stanowiska odwołujący się wskazał, że rozpoczął swoją ścieżkę zawodową od praktycznej nauki zawodu mechanik - kierowca pojazdów samochodowych w (...) (...) od 01.09.1978 r. do 30.06.1981 r. W tym czasie odwołujący został objęty ubezpieczeniem społecznym, pobierał wynagrodzenie w oparciu o umowę o pracę. Z tego względu organ rentowy powinien uwzględnić ten okres przy ustalaniu okresów stażowych dot. odwołującego. Z uwagi na likwidację ww. podmiotu odwołujący nie uzyskał dokumentu umowy o pracę czy świadectwa pracy. Następnie odwołujący świadczył pracę w ramach zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu od 14.05.1982 r. do 28.02.1989 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w W. oraz od 24.04.1989 r. do 28.08.1998 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) (...) Odwołujący w ww. podmiotach pracował na stanowisku monter samochodowy, a jego obowiązki obejmowały pracę w kanale remontowym przy naprawie samochodów ciężarowych, autobusów, przyczep, naczep i paszo wozów, jak również pracę w kanale remontowym kolejowym przy naprawach i przeglądach lokomotyw zakładowych firmy. Faktycznie, z uwagi na likwidację zakładu, odwołujący nie miał możliwości sprostowania lub uzyskania świadectwa pracy ze wzmianką o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach, jednakże okoliczności związane z charakterem wykonywanej przez niego pracy można z powodzeniem ustalić przy pomocy przesłuchania zawnioskowanych świadków. Z przedłożonych przy odwołaniu pismach z 02.04.1991 r., 04.02.1992 r., 26.08.1992 r., 26.03.1993 r wynika, że odwołujący pobierał dodatek „szkodliwy” za pracę w szkodliwych warunkach. Zgodnie z orzecznictwem, świadectwo pracy nie jest dokumentem urzędowym i w toku postępowania sądowego może być weryfikowane. Dopuszcza się przy tym przeprowadzenie takich dowodów, jak dowód z zeznań świadków, czy dowód z przesłuchania stron. Przedmiotowo istotnym dla rozstrzygnięcia, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach jest charakter wykonywanej pracy, a nie formalna nazwa zajmowanego stanowiska. Ubezpieczony dodał, że fakt niedopełnienia przez pracodawcę/płatnika swoich obowiązków nie powinien rzutować w żaden sposób na sytuację pracownika. Od 01.06.1999 r. odwołujący świadczy pracę w (...) S.A. , w której w wymiarze pełnego etatu zajmuje stanowisko mechanik – konserwator sprzętu budowlanego w kanale naprawczym, a nadto jest narażony na kontakt z olejem silnikowym, smarami, paliwem. Jego praca wymaga schylania się, dźwigania i podnoszenia ciężarów do 30 kg, dorywczo do 50 kg (odwołanie z dnia 23 października 2023 r. – k. 3-26 a.s.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ rentowy wskazał, że jak wynika z akt sprawy ubezpieczony nie spełnił niezbędnych warunków do nabycia prawa do emerytury pomostowej na podstawie art. 4 ustawy, ponieważ nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w wysokości co najmniej 15 lat, nie udowodnił wykonywania przed dniem 1 stycznia 1999 r. pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz nie udowodnił po dniu 31 grudnia 2008 r. pracy w szczególnych warunkach lub pracy o szczególnym charakterze, wymienionej w nowych wykazach prac. Organ rentowy w ramach ustalania prawa do świadczenia nie uwzględnił do stażu pracy w szczególnych warunkach żadnego okresu, gdyż ubezpieczony nie przedstawił świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Okres pracy w szczególnych warunkach przed 01.01.1999 r. winien być wykazany na świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze sporządzonym zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r., poz.43). Natomiast po 31.12.2008 r. w świadectwie powinno być podane stanowisko zgodne z załącznikiem nr 1 lub nr 2 ustawy o emeryturach pomostowych . Po 31 grudnia 2008 r. w organie rentowym brak jest zgłoszenia ubezpieczonego jako pracownika zatrudnionego w szczególnych warunkach. Natomiast w myśl art. 38 ww. ustawy płatnik składek przekazuje informację o pracowniku, za którego był obowiązany opłacać składkę na FEP do 31 marca danego roku kalendarzowego za poprzedni rok. Odwołujący ukończył wiek 60 lat w dniu 21.08.2023 r. Ogólny staż pracy ww. wynosi 39 lat, 10 miesięcy i 7 dni. Organ rentowy nadmienił, że załączone do odwołania dokumenty nie powodują zmiany stanowiska organu rentowego (odpowiedź na odwołanie z dnia 13 listopada 2023 r. – k. 28-29 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: K. K. (1) , ur. (...) , w okresie od 1 września 1978 r. do 30 czerwca 1981 r. w (...) (...) wykonywał praktyczną naukę zawodu mechanik-kierowca pojazdów samochodowych. Ubezpieczony ukończył (...) Szkołę Zawodową przy ul. (...) w W. , pod patronatem (...) . Był to zakład naprawczy samochodów osobowych. Ubezpieczony niezależnie od nauki w szkole podpisał umowę o pracę w ww. zakładzie pracy. Odwołujący się pracował w systemie dwuzmianowym po 7 godzin, były 3 dni nauki i 3 dni pracy. Był przydzielany do mechanika na różnych działach. Prace były różne (przygotowanie do naprawy, mycie części, naprawa hamulca, wymiana klocków hamulcowych). W pierwszym roku za każdy miesiąc pracy otrzymywał po 300 zł miesięcznie, w drugim 700 zł, natomiast w trzecim 1.200,00 zł (świadectwo ukończenia praktycznej nauki zawodu – k. 11 a.s.; legitymacja ubezpieczeniowa – k. 20-26 a.s.; zeznania K. K. (1) – k. 89-90 a.s.). W okresie od 14 maja 1982 r. do 28 lutego 1989 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w W. ubezpieczony pracował na stanowisku pomocnik montera samochodowego oraz monter samochodowy. Firma zajmowała się skupem i obrotem zbożem. Był też młyn, który mielił zboże na mąkę (świadectwo pracy z dnia 28 lutego 1989 r. – k. 12 a.s.; legitymacja ubezpieczeniowa – k. 20-26 a.s.; zeznania K. S. – k. 83–84 a.s.; zeznania K. K. (1) – k. 90-92, k. 143 a.s.). Z kolei od 24 kwietnia 1989 r. do 28 lutego 1998 r. K. K. (1) pracował w (...) Przedsiębiorstwie (...) (...) na stanowisku mechanik samochodowy (świadectwo pracy z dnia 27 lutego 1998 r. – k. 13 a.s.; legitymacja ubezpieczeniowa – k. 20-26 a.s.; zeznania K. K. (1) – k. 90-92, 143 a.s.). Ubezpieczony u ww. pracodawcy zajmował się naprawami lokomotyw spalinowych, w kanale pracował około 7 godzin. W W. był kanał i około 6-7 stanowisk do naprawy samochodów oraz podnośnik samochodowy. W zależności od tego co było do naprawy wszyscy mechanicy wykonywali naprawę w kanale i na stanowiskach obok. Przełożonym odwołującego w 1982 r. był H. Ś. , w drugim etapie zastąpił go G. K. , natomiast w larach 90-tych J. G. (1) (zeznania Z. L. – k. 86-87 a.s.; zeznania J. G. (2) – k. 87-88 a.s.; zeznania K. J. (1) – k. 88-89 a.s.; zeznania K. K. (1) – k. 90-92 a.s.). Ubezpieczony od 1 czerwca 1999 r. do 30 kwietnia 2024 r. zatrudniony był w (...) S.A. na stanowisku mechanik, konserwator sprzętu budowlanego (1 września 1999 r. – 31 sierpnia 1999 r.) oraz konserwator sprzętu budowlanego (1 września 1999 r. – 30 kwietnia 2024 r.). Ubezpieczony był mechanikiem samochodowym, pracował również w kanale remontowym, 6 godzin pracy spędzał w kanale. Na warsztacie było jedno stanowisko z kanałem. Hala była nieduża, mieściły się tam dwa samochody osobowe albo jeden ciężarowy (świadectwo pracy z dnia 30 kwietnia 2024 r. – k. 98-99 a.s.; rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem z dnia 6 listopada 2023 r. – k. 100 a.s.; porozumienie w sprawie wydłużenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę z dnia 21 lutego 2023 r. – k. 101 a.s.; zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 21 sierpnia 2023 r. – k. 14 a.s.; legitymacja ubezpieczeniowa – k. 20-26 a.s.; zeznana Z. K. – k. 84-85 a.s.; zeznania K. K. (1) – k. 90-92, 144-146 a.s.). K. K. (1) w dniu 14 sierpnia 2023 r. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o przyznanie emerytury pomostowej (wniosek – k. 1-2 a.r.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. decyzją z dnia 15 września 2023 r., znak: (...) , odmówił przyznania prawa do emerytury pomostowej. Organ rentowy odmówił przyznania emerytury ponieważ ubezpieczony nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat, przed dniem 1 stycznia 1999 r. ubezpieczony nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych lub art. 32 i 33 ustawy emerytalnej oraz po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowej . Nadto, organ rentowy wskazał, że na potwierdzenie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze ubezpieczony nie przedłożył żadnego dokumentu (decyzja ZUS z dnia 15 września 2023 r. – k. 9 a.r.). Ubezpieczony odwołał się od ww. decyzji, a Sąd w toku postępowania dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy celem ustalenia, czy praca wykonywana przez odwołującego K. K. (1) w następujących okresach zatrudnienia: a) od 1 września 1978 r. do 30 czerwca 1981 r. w (...) (...) , b) od 14 maja 1982 r. do 28 lutego 1989 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w W. , c) od 24 kwietnia 1989 r. do 28 lutego 1998 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) (...) , d) od 1 czerwca 1999 r. do 30 kwietnia 2024 r. w (...) S.A. stanowiła pracę w warunkach szczególnych lub w szczególny charakterze zgodnie z art. 4 pkt 5 i 6 ustawy o emeryturach pomostowych , tj. - przed dniem 1 stycznia 1999 r. pracę w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a - po dniu 31 grudnia 2008 r. pracę w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 i ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych , ewentualnie zgodnie z art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych (postanowienie – k. 94 a.s.). W opinii z dnia 25 lipca 2024 r. biegły sądowy z zakresu bhp Z. C. wskazał, że jego zdaniem, na podstawie zapisów znajdujących się w aktach sprawy można przyjąć z dużym prawdopodobieństwem, że odwołujący się w spornym okresie czasu pracy wykonywał swoje obowiązki na następujących stanowiskach: - nauka w (...) Szkole Zawodowej w zawodzie mechanik - kierowca pojazdów samochodowych (w wymiarze 2 lat i 10 miesięcy). W ww. okresie odwołujący jako uczeń szkoły przyzakładowej realizował (uczestniczył) równolegle program teoretyczny oraz praktyczną naukę zawodu (mechanik - kierowca pojazdów samochodowych) - jako pracownik młodociany - w wymiarze 7 godzin dziennie i czynności te odbywały na terenie wszystkich (różnych) działów (...) (...) . Tym samym brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że praca odwołującego podczas nauki (...) spełnia warunki uznania jej jako wykonywanej w warunkach szczególnych w oparciu o wymania R.R.M., - pomocnik montera samochodowego (w wymiarze 1 roku, 2 miesiące i 7 dni), - monter samochodowy (w wymiarze 5 lat i 7 miesięcy), - mechanik samochodowy (w wymiarze 8 lat, 10 miesięcy i 5 dni, w tym 183 dni - okresy nieskładkowe), Odwołujący na powyższych stanowiskach wykonywał swoje obowiązki zarówno z wykorzystaniem kanału remontowego, ale również poza nim - w tym z wykorzystaniem podnośnika, oraz przy naprawach lokomotyw. Miejsce wykonywania pracy - praca w kanale i poza kanałem byłą uzależniona od aktualnych potrzeb. Praca w kanale remontowym przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych jest pracą wykonywaną w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania R.R.M. (Wykaz A, Dział XIV, poz. 16). Natomiast prace wykonywane poza kanałem remontowym - w tym codzienna obsługa samochodu osobowego - nie są pracami wykonywanymi w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania R.R.M. Tym samym praca odwołującego na stanowisku mechanika samochodowego nie może być uznana jako wykonywana w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania R.R.M. bowiem nie jest spełniony wymóg ujęty w § 2.1 rozporządzenia (tj. wykonywanie czynności w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy). Zarówno odwołujący jak i świadkowie nie odnosili się do poszczególnych okresów pracy odwołującego w (...) , podczas zajmowania przez niego różnych stanowisk pracy. - mechanik - konserwator sprzętu budowlanego (w wymiarze 3 miesięcy), - konserwator sprzętu budowlanego (w wymiarze 24 lat i 8 miesięcy - w tym: 699 dni nieskładkowe). Na podstawie informacji znajdujących się w aktach osobowych - w tym dokumentów dotyczących zajmowanych przez niego stanowisk pracy i płac, skierowań na badania lekarskie oraz zeznań odwołującego i świadka, wynika, że naprawa sprzętu budowlanego odbywała się zarówno na terenie warsztatu, jak i poza nim i nie odbywała się stale i w pełnym wymiarze czasu pracy tylko w kanale remontowym. Tym samym, zdaniem biegłego, nie ma podstaw do uznania, że praca odwołującego na powyższych stanowiskach wykonywana byłą w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania R.R.M. Prace wykonywane przez odwołującego w spornym okresie czasu pracy nie są wymieniane w Załączniku nr 1, jak również Załączniku nr 2, ustawy o emeryturach pomostowych , jako prace wykonywane w warunkach szczególnych/ o szczególnym charakterze. W ocenie biegłego całość dokumentacji załączonej do akt sprawy, nie pozwala na stwierdzenie, że odwołujący w spornym okresie czasu pracy wykonywał pracę w szczególnych warunkach/o szczególnym charakterze, w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danych stanowiskach pracy w oparciu o wymagania ujęte w art. 3, ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych , jak również wymagań (...) (opinia biegłego sądowego z dnia 25 lipca 2024 r. – k. 105-116 a.s.). Zastrzeżenia do ww. opinii złożył ubezpieczony, a Sąd postanowieniem z dnia 14 listopada 2024 r. dopuścił dowód z uzupełniającej opinii biegłego sądowego z zakresu (...) celem ustosunkowania się do zarzutów podniesionych prze pełnomocnika odwołującego się w piśmie procesowym z dnia 26 sierpnia 2024 r. (k. 129-131 a.s.) oraz wydania opinii ostatecznej w zakresie ustalenia, czy praca wykonywana przez odwołującego K. K. (2) w następujących okresach zatrudnienia: a) od 14 maja 1982 r. do 28 lutego 1989 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w W. , b) od 24 kwietnia 1989 r. do 28 lutego 1998 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) (...) , c) od 1 czerwca 1999 r. do 30 kwietnia 2024 r. w (...) S.A. stanowiła pracę w warunkach szczególnych lub w szczególny charakterze zgodnie z art. 4 pkt 5 i 6 ustawy o emeryturach pomostowych , tj. - przed dniem 1 stycznia 1999 r. pracę w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a - po dniu 31 grudnia 2008 r. pracę w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 i ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych , ewentualnie zgodnie z art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych (postanowienie – k. 94 a.s.). W opinii uzupełniającej z dnia 2 stycznia 2025 r. biegły sądowy z zakresu bhp Z. C. wskazał, że podtrzymuje w całości swoją opinię podstawową z dnia 25 lipca 2024 r. i uważa, że odwołujący się w spornym okresie czasu (tj. od dnia 1 września 1979 r. do 30 czerwca 1981 r.) w (...) (...) , od dnia 14 maja 1982 r. do dnia 28 lutego 1989 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w W. , od dnia 24 kwietnia 1989 r. do 28 lutego 1998 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) (...) w W. oraz od dnia 1 czerwca 1999 r. do dnia 30 kwietnia 2024 r. w (...) s.a. – nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w oparciu o wymagania ujęte w ustawie o emeryturach pomostowych (tj. wymienionych w załączniku nr 1/2) – art. 3, ust. 1 i 3 . Żadna z prac wykonywanych przez odwołującego w spornym okresie czasu pracy nie jest wymieniana w załączniku nr 1/załączniku nr 2 ustawy o emeryturach pomostowych . Biegły wskazał, że informacje znajdujące się w aktach sprawy nie pozwalają na stwierdzenie, że odwołujący się w spornym okresie czasu pracy wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy czynności przy remoncie pojazdów samochodowych i szynowych tylko z poziomu kanału remontowego. Tym samym, zdaniem biegłego, nie ma podstaw do uznania, że odwołujący się spełnił wymagania ujęte w art. 4 lub art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych (opinia uzupełniająca z dnia 3 stycznia 2025 r. – k. 153-156 a.s.). Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, obejmującego przede wszystkim dowody z dokumentów wchodzących w skład akt osobowych odwołującego, a także akt rentowych oraz na podstawie zeznań odwołującego K. K. (1) oraz świadków K. S. , Z. K. , Z. L. , J. G. (2) i K. J. (2) . Wiarygodność dokumentów nie budziła wątpliwości Sądu i nie była kwestionowana przez strony postępowania, w związku z czym Sąd dał im wiarę w całości. Sąd dał wiarę zeznaniom ww. świadków i ubezpieczonemu w zakresie w którym wskazywali na zatrudnienie K. K. (1) w spornych okresach w (...) S.A. oraz w (...) Przedsiębiorstwie (...) w W. i (...) Przedsiębiorstwie (...) (...) , lecz nie zostało wykazane, że prace wykonywane przez ubezpieczonego wykonywane były stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd oparł się również na opinii biegłego sądowego z zakresu (...) (opinii głównej i uzupełniającej). Opinie sporządzone przez biegłego sądowego zostały ocenione jako rzetelne, gdyż zostały wyczerpująco i przekonująco uzasadnione. Sąd obie opinie biegłego z zakresu BHP ocenił jako fachowe i rzetelne. Opinia główna dawała odpowiedź na postawione przez sąd pytanie i logiczną argumentację stanowiska biegłego. Była także dla sądu zrozumiała. Opinia uzupełniająca w sposób wyczerpujący odnosiła się także do zastrzeżeń odwołującego, wyjaśniając w sposób przekonujący dla sądu, wątpliwe dla odwołującej kwestie. Opinia główna i uzupełniająca stała się wiodącą podstawą ustaleń faktycznych. W toku postępowania ubezpieczony wnosił zastrzeżenia do wydanej opinii biegłego, które nie były zgodne z jego oczekiwaniami, co doprowadziło do wydania przez biegłego opinii uzupełniającej w sprawie. Odwołujący nie zgodził się jednak z wydaną opinią uzupełniającą i wnosił o powołanie innego biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. W ocenie Sądu, kolejne podniesione zarzuty nie były uzasadnione i nie dawały podstaw do powołania innego biegłego z zakresu BHP. Biegły w swojej opinii w sposób jasny i konkretny wykazał, dlaczego okresy pracy ubezpieczonego nie mogą zostać uznane za okresy pracy w warunkach szczególnych. Również w opinii uzupełniającej biegły odniósł się w sposób bardzo obszerny do sformułowanych przez ubezpieczonego wątpliwości. W tym kontekście istotne są również poglądy orzecznictwa, które zwraca uwagę, że sąd nie jest zobowiązany dopuścić dowód z kolejnych biegłych w każdym przypadku, gdy złożona opinia jest niekorzystna dla strony (por. wyrok Sądu Najwyższego z 15.02.1974 r., sygn. akt II CR 817/73, wyrok Sądu Najwyższego z 18.02.1974 r., sygn. akt II CR 5/74, wyrok Sądu Najwyższego z 15.11.2001 r., sygn. akt II UKN 604/00). Potrzeba powołania innego biegłego powinna wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczasowej złożonej opinii ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 5.11.1974 r., sygn. akt I CR 562/74, uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 4.08.1999 r., sygn. akt I PKN 20/99, uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 10.01.2001 r., sygn. akt II CKN 639/99). Przy czym potrzebą taką nie może być przeświadczenie strony, że dalsze opinie pozwolą na udowodnienie korzystnej dla strony tezy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 27.06.2001 r., sygn. akt II UKN 446/00). Mając powyższe na względzie Sąd postanowieniem z dnia 11 marca 2025 r. pominął wniosek odwołującego się o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego z dziedziny BHP i dołączenie do akt sprawy informacji oraz dokumentów dotyczących M. K. , jako zmierzające jedynie do przedłużenia postępowania (postanowienie z dnia 11 marca 2025 r. – k. 182 a.s.). Odnosząc się do wniosku ubezpieczonego o dołączenie do akt sprawy informacji oraz dokumentów dotyczących M. K. , wskazać należy, że nie zasługiwał on na uwzględnienie, bowiem w przepisach ubezpieczeń społecznych nie można ustalać prawa do świadczenia przez analogie. Słusznie organ rentowy podniósł, że prawo do świadczenia ustalane jest w oparciu o dowody, które potwierdzają, że osoba wnioskująca o świadczenie spełnia warunki do przyznania tego prawa, a nie ktoś inny. Zatem przy ustaleniu prawa do wnioskowanego świadczenia należy wykazać, że to odwołujący wykonywał pracę w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu, a nie w oparciu o ustalone prawo do świadczenia innej osoby uznawać, że wobec tego odwołujący również spełnia warunki do takiego świadczenia. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania orzeczenia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie K. K. (1) nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 164 - dalej jako „u.e.p.”), prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12 , przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1. urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.; 2. ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat; 3. osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn; 4. ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn; 5. przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. 6. po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 7. (uchylony) Warunkiem skutecznego ubiegania się o emeryturę pomostową, w świetle wykładni językowej art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych , jest zatem m.in. legitymowanie się określonym stażem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych lub w rozumieniu dotychczasowych przepisów oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życie ustawy, a więc po dniu 31 grudnia 2008 r., jednak w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy. Z kolei zgodnie z treścią art. 49 ustawy prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która: 1. po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 2. spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12; 3. w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3. Przesłanki wymienione w przepisach art. 4 i art. 49 ustawy pomostowej, bez względu na to, na podstawie którego z przepisów rozważana jest możliwość przyznania prawa do emerytury pomostowej, muszą być spełnione łącznie. Oznacza to, że niespełnienie choćby jednego z tych warunków powoduje niemożność nabycia uprawnień emerytalnych, na co zwrócił uwagę m.in. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z 26 kwietnia 2012 r. ( sygn. akt III AUa 252/12 ) oraz Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z 18 lipca 2013 r. ( sygn. akt III AUa 1664/12 ). W rozpatrywanej sprawie, organ rentowy kwestionował wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wskazując, że przedstawiona przez ubezpieczonego dokumentacja nie potwierdza wykonywania przez niego pracy w szczególnych warunkach bądź o szczególnym charakterze. Ubezpieczony nie posiadał świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Sąd rozstrzygając spór w ww. zakresie miał na względzie, że choć wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze powinno być stwierdzone przez pracodawcę w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze lub w świadectwie pracy ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1997 roku, II UKN 417/97 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2001 roku, II UKN 598/00; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2009 roku, I PK 194/08), to dokumenty te podlegają każdorazowo weryfikacji. To z kolei oznacza, że nawet jeśli pracodawca ww. dokument pracownikowi wystawił, to i tak podlega on kontroli ZUS i Sądu, i nie oznacza automatycznie, że praca w danym okresie była wykonywana w warunkach szczególnych. Z drugiej zaś strony, brak takiego dokumentu bądź jego wadliwości nie przesądzają o tym, że praca nie była wykonywana w warunkach szczególnych. Kwestia ta każdorazowo podlega badaniu przy uwzględnieniu tego, jaki rodzaj prac faktycznie wykonywał wnioskodawca. Przy tym ważne jest, że w razie wszczęcia postępowania sądowego, toczącego się wskutek odwołania od odmownej decyzji organu rentowego w sprawie przyznania uprawnień do emerytury w wieku obniżonym (także w sprawie o rekompensatę), dopuszczalne jest przeprowadzanie wszelkich dowodów przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego . W przedmiotowej sprawie ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że po 31 grudnia 2008 r. ubezpieczony nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 u.e.p., zatem nie mógł uzyskać prawa do emerytury pomostowej w oparciu o art. 4 u.e.p. Jednak należało rozważyć możliwość przyznania ubezpieczonemu prawa do ww. świadczenia na podstawie art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych . Wskazany przepis w miejsce warunku z art. 4 pkt 6 , wprowadza wymaganie, aby zainteresowany spełniał w dniu wejścia w życie ustawy warunek posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych . W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że art. 49 ustawy pomostowej zmienia wymagania konieczne do uzyskania emerytury dla osób niespełniających warunku z art. 4 pkt 6 tej ustawy, zwalniając je wprawdzie z konieczności wykonywania po dniu 31 grudnia 2008 r. pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, jednakże wprowadzając równocześnie w to miejsce wymaganie, aby ubiegający się o to świadczenie pracownik spełniał w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 2009 r.) warunek posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy. Warunek ten został jasno wyrażony (art. 49 pkt 3 ustawy) i jest zgodny z jej celem. W świetle tego przepisu nie ma podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze nie może być kwalifikowany jako okres pracy w warunkach szczególnych lub pracy o szczególnym charakterze w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 13 marca 2012 r., II UK 164/11, OSNP 2013 nr 5-6, poz. 62; z dnia 4 września 2012 r., I UK 164/12, OSNP 2013 nr 15-16, poz. 185; z dnia 22 lipca 2013 r., III UK 106/12, LEX nr 1555688; z dnia 4 grudnia 2013 r., II UK 159/13, LEX nr 1405231; z dnia 25 października 2016 r., II UK 373/15, LEX nr 217708; postanowienie Sądu Najwyższego z 21 czerwca 2023 r., III USK 267/22). Podobne stanowisko w kwestii wykładni art. 49 zostało zaprezentowane w doktrynie prawa (zob. M. Zieleniecki: Emerytura pomostowa w nowym systemie emerytalnym, Gdańsk 2011, LEX). Ustawa o emeryturach pomostowych zawiera autonomiczną (w stosunku do ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43 ) definicję prac wykonywanych odpowiednio w szczególnych warunkach i prac o szczególnym charakterze. Innymi słowy zakwalifikowanie danej pracy jako pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie jest równoznaczne z uznaniem tej pracy jako wykonywanej w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych . Prace w szczególnych warunkach – zgodnie z treścią art. 3 ust 1 ustawy o emeryturach pomostowych – to prace związane z czynnikami ryzyka wymienionymi w art. 3 ust 2 ustawy, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które pomimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy. Z kolei prace o szczególnym charakterze – zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych – to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy. Zacytowana definicja ma charakter węższy niż definicja z art. 32 i 33 ustawy z dnia 13 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis art. 32 ust. 2 ustawy emerytalnej stanowi, że za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Kwalifikowanie pracy jako pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze dokonuje się w tym wypadku w aspekcie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Natomiast ustawa o emeryturach pomostowych zawiera własne wykazy prac, które wedle tej ustawy są pracami uznawanymi za prace w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. Regulacja wynikająca z art. 49 ustawy pomostowej jest regulacją szczególną w stosunku do wynikającej z art. 4 ustawy. Odstępstwo od obowiązku wykonywania pracy w szczególnych warunkach po dniu 31 grudnia 2008 r. zawężone jest jednak wyłącznie do tych ubezpieczonych, którzy na dzień 1 stycznia 2009 r. legitymują się okresem 15 lat pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych . Nie wystarczy zatem wykazanie się na ten dzień wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Konieczne jest także, aby praca ta była pracą w warunkach szczególnych w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych (art. 49 pkt 3). Podsumowując należy uznać, że gdy osoba ubiegająca się o emeryturę pomostową nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze po 31 grudnia 2008 r. i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy w szczególnych warunkach (o szczególnym charakterze) według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do "nowego" świadczenia jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy można kwalifikować jako prace w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej). Brak jest podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, dziś nie może być tak kwalifikowany. W niniejszej sprawie przedmiotem sporu pozostawało, czy odwołujący się wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3, przez co najmniej 15 lat. W trakcie postępowania sądowego, po uprzednim uzyskaniu akt osobowych odwołującego się oraz zeznań świadków, Sąd dostrzegając potrzebę wykorzystania w sprawie wiadomości specjalnych, dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu BHP na okoliczność, czy praca odwołującego od 1 września 1978 r. do 30 czerwca 1981 r. w (...) (...) , od 14 maja 1982 r. do 28 lutego 1989 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w W. , od 24 kwietnia 1989 r. do 28 lutego 1998 r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) (...) , od 1 czerwca 1999 r. do 30 kwietnia 2024 r. w (...) S.A. - stanowiła pracę w warunkach szczególnych lub w szczególny charakterze zgodnie z art. 4 pkt 5 i 6 ustawy o emeryturach pomostowych , tj. przed dniem 1 stycznia 1999 r. pracę w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a po dniu 31 grudnia 2008 r. pracę w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 i ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych , ewentualnie zgodnie z art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych . Biegły Z. C. , biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego w tym dokumenty z akt osobowych, dokonał oceny pracy odwołującego się i wskazał, że jeśli chodzi o naukę w (...) Szkole Zawodowej w zawodzie mechanik - kierowca pojazdów samochodowych (w wymiarze 2 lat i 10 miesięcy) to w ww. okresie odwołujący jako uczeń szkoły przyzakładowej realizował (uczestniczył) równolegle program teoretyczny oraz praktyczną naukę zawodu (mechanik - kierowca pojazdów samochodowych) - jako pracownik młodociany - w wymiarze 7 godzin dziennie i czynności te odbywały na terenie wszystkich (różnych) działów (...) (...) . Tym samym brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że praca odwołującego podczas nauki (...) spełnia warunki uznania jej jako wykonywanej w warunkach szczególnych w oparciu o wymania R.R.M. Następnie ubezpieczony pracował jako pomocnik montera samochodowego (w wymiarze 1 roku, 2 miesiące i 7 dni), monter samochodowy (w wymiarze 5 lat i 7 miesięcy), mechanik samochodowy (w wymiarze 8 lat, 10 miesięcy i 5 dni, w tym 183 dni - okresy nieskładkowe). Odwołujący na powyższych stanowiskach wykonywał swoje obowiązki zarówno z wykorzystaniem kanału remontowego, ale również poza nim - w tym z wykorzystaniem podnośnika, oraz przy naprawach lokomotyw. Miejsce wykonywania pracy - praca w kanale i poza kanałem byłą uzależniona od aktualnych potrzeb. Praca w kanale remontowym przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych jest pracą wykonywaną w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania R.R.M. (Wykaz A, Dział XIV, poz. 16). Natomiast prace wykonywane poza kanałem remontowym - w tym codzienna obsługa samochodu osobowego - nie są pracami wykonywanymi w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania R.R.M. Tym samym praca odwołującego na stanowisku mechanika samochodowego nie może być uznana jako wykonywana w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania R.R.M. bowiem nie jest spełniony wymóg ujęty w § 2.1 rozporządzenia (tj. wykonywanie czynności w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy). Co do okresu pracy jako mechanik - konserwator sprzętu budowlanego (w wymiarze 3 miesięcy) oraz konserwator sprzętu budowlanego (w wymiarze 24 lat i 8 miesięcy - w tym: 699 dni nieskładkowe), biegły wskazał, że na podstawie informacji znajdujących się w aktach osobowych - w tym dokumentów dotyczących zajmowanych przez niego stanowisk pracy i płac, skierowań na badania lekarskie oraz zeznań odwołującego i świadka, wynika, że naprawa sprzętu budowlanego odbywała się zarówno na terenie warsztatu, jak i poza nim i nie odbywała się stale i w pełnym wymiarze czasu pracy tylko w kanale remontowym. Tym samym, zdaniem biegłego, nie ma podstaw do uznania, że praca odwołującego na powyższych stanowiskach wykonywana byłą w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania R.R.M. Prace wykonywane przez odwołującego w spornym okresie czasu pracy nie są wymieniane w Załączniku nr 1, jak również Załączniku nr 2, ustawy o emeryturach pomostowych , jako prace wykonywane w warunkach szczególnych/ o szczególnym charakterze. Sąd podziela wniosku płynące z opinii biegłego, że całość dokumentacji załączonej do akt sprawy, nie pozwala na stwierdzenie, że odwołujący w spornym okresie czasu pracy wykonywał pracę w szczególnych warunkach/o szczególnym charakterze, w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danych stanowiskach pracy w oparciu o wymagania ujęte w art. 3, ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych , jak również wymagań R.R.M. Biorąc powyższe pod uwagę, odwołujący nie wykazał 15 - letniego stażu pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze – nie spełnił zatem warunków do przyznania emerytury pomostowej na podstawie art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych , ponieważ na dzień 1 stycznia 2009 r. nie udowodnił wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ww. ustawy. Nie można bowiem pominąć, że w myśl art. 49 ustawy pomostowej, wymagany okres 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze musi obejmować takowe prace, które w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej są pracami w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, zatem odpowiednie prace winny być uwzględnione w wykazach stanowiących załączniki 1 i 2 do wyżej wymienionej ustawy. Jak już zostało powyżej wskazane, praca świadczona przez K. K. (1) nie miała takiego charakteru. Ubezpieczony nie spełnił także warunków wskazanych w art. 4 ustawy pomostowej, dlatego że po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w myśl art. 3 ust. 1 i 3 ww. ustawy. Mając powyższe na względzie K. K. (1) nie spełnił warunków do przyznania emerytury pomostowej, określonych tak w art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych , jak i w art. 49 tej ustawy. Odwołanie podlegało więc oddaleniu na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. Sędzia SO Renata Gąsior

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI