V U 446/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Legnicy ustalił, że wnioskodawca prowadzący działalność gospodarczą w Wielkiej Brytanii nie podlegał polskim ubezpieczeniom społecznym w latach 2013-2015, uwzględniając brytyjskie zaświadczenie A1.
Wnioskodawca M. K. odwołał się od decyzji ZUS, która ustaliła polskie ustawodawstwo jako właściwe w zakresie ubezpieczeń społecznych dla jego działalności gospodarczej w latach 2013-2015. Wnioskodawca twierdził, że w tym okresie mieszkał i prowadził działalność w Wielkiej Brytanii, podlegając brytyjskiemu ustawodawstwu. Sąd Okręgowy w Legnicy, opierając się na przedłożonym przez wnioskodawcę brytyjskim zaświadczeniu A1, uznał jego odwołanie za zasadne i zmienił decyzję ZUS, ustalając brak podlegania polskim ubezpieczeniom.
Sprawa dotyczyła ustalenia właściwego ustawodawstwa w zakresie ubezpieczeń społecznych dla M. K., który prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od 24 kwietnia 2013 r. do 30 czerwca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 25 kwietnia 2018 r. utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję, ustalając polskie ustawodawstwo jako właściwe. ZUS argumentował, że dane z CEIDG i Urzędu Skarbowego wskazują na prowadzenie działalności w Polsce, a wnioskodawca nie przedłożył formularza A1. Wnioskodawca odwołał się od tej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów unijnych (rozporządzenie 883/2004) i krajowych, wskazując na zamieszkiwanie i prowadzenie działalności w Wielkiej Brytanii. Sąd Okręgowy w Legnicy, po analizie sprawy, uznał odwołanie za zasadne. Kluczowym dowodem było brytyjskie zaświadczenie A1, które potwierdzało podleganie przez wnioskodawcę brytyjskiemu ustawodawstwu w spornym okresie. Sąd, powołując się na przepisy rozporządzeń unijnych (883/2004 i 987/2009), uznał zaświadczenie A1 za wiarygodne i stanowiące podstawę do ustalenia właściwego ustawodawstwa. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, ustalając, że wnioskodawca nie podlegał polskiemu ustawodawstwu w zakresie ubezpieczeń społecznych w okresie od 24 kwietnia 2013 r. do 30 czerwca 2015 r. Zasądzono również od ZUS na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wnioskodawca nie podlegał ustawodawstwu polskiemu w zakresie ubezpieczeń społecznych w spornym okresie.
Uzasadnienie
Sąd uznał brytyjskie zaświadczenie A1 za wiarygodne i stanowiące podstawę do ustalenia właściwego ustawodawstwa zgodnie z rozporządzeniami unijnymi. Dokumenty wydane przez instytucje państw członkowskich są akceptowane, dopóki nie zostaną wycofane lub uznane za nieważne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji
Strona wygrywająca
M. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
Rozporządzenie 883/2004 art. 11 § 1, 3 lit. a
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
Osoby podlegają ustawodawstwu tylko jednego Państwa Członkowskiego; osoba wykonująca pracę na własny rachunek podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym wykonuje pracę.
Rozporządzenie 987/2009 art. 5 § 1, 2, 3, 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
Dokumenty wydane przez instytucję państwa członkowskiego (np. zaświadczenie A1) są akceptowane przez instytucje innych państw członkowskich, dopóki nie zostaną wycofane lub uznane za nieważne. Istnieje możliwość weryfikacji, ale dokumenty te tworzą domniemanie ważności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477¹⁴ § 1, 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa procedurę sądu pierwszej instancji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym możliwość zmiany decyzji organu rentowego.
ustawa systemowa art. 83 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pozwala organowi na podjęcie decyzji w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom, jeśli w przyszłości zaświadczenie A1 zostanie zakwestionowane.
Dz.U. z 2015 poz. 1804 ze zm. art. 9 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podleganie ustawodawstwu brytyjskiemu w okresie prowadzenia działalności gospodarczej, potwierdzone zaświadczeniem A1. Naruszenie przepisów unijnych poprzez błędne zastosowanie polskiego ustawodawstwa.
Odrzucone argumenty
Argumentacja ZUS oparta na danych z CEIDG i Urzędu Skarbowego, wskazująca na prowadzenie działalności w Polsce. Brak przedłożenia formularza A1 (przed odwołaniem).
Godne uwagi sformułowania
Sąd orzekający w I instancji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma uprawnień do uchylenia zaskarżonej decyzji. Dokumenty wydane przez instytucję państwa członkowskiego do celów stosowania rozporządzenia podstawowego i rozporządzenia wykonawczego, stanowiące poświadczenie sytuacji danej osoby (...) są akceptowane przez instytucje pozostałych państw członkowskich tak długo, jak długo nie zostaną wycofane lub uznane za nieważne przez państwo członkowskie, w którym zostały wydane.
Skład orzekający
Mirosława Molenda-Migdalewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie znaczenia i mocy dowodowej formularza A1 w sprawach o ustalenie właściwego ustawodawstwa w zakresie ubezpieczeń społecznych w UE."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy osoba prowadzi działalność gospodarczą na własny rachunek w innym państwie członkowskim UE i posiada ważne zaświadczenie A1.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie prawa UE w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i znaczenie dokumentów takich jak formularz A1 dla osób pracujących lub prowadzących działalność za granicą.
“Pracujesz za granicą? ZUS nie zawsze ma rację – kluczowe znaczenie ma formularz A1!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V U 446/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lutego 2019 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Mirosława Molenda-Migdalewicz Protokolant : star. sekr. sądowy Katarzyna Awsiukiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2019 r. w Legnicy sprawy z wniosku M. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o ustalenie właściwego ustawodawstwa w zakresie ubezpieczeń społecznych na skutek odwołania M. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 25 kwietnia 2018 r. znak (...) nr (...) I. zmienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 25 kwietnia 2018 r. znak (...) nr (...) i ustala, że wnioskodawca M. K. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie podlegał ustawodawstwu polskiemu w okresie od 24 kwietnia 2013 r. do 30 czerwca 2015 r., II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. na rzecz wnioskodawcy kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt V U 446/18 UZASADNIENIE Decyzją nr (...) dnia 25 kwietnia 2018 r., znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzje organu z 3 lipca 2017 r. którą ustalił dla M. K. jako właściwe ustawodawstwo polskie w zakresie zabezpieczenia społecznego na okres od 24 kwietnia 2013 r. do 30 czerwca 2015 r. W uzasadnieniu skarżonej decyzji wskazał, że z zapisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) wynika, że wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą od 24 kwietnia 2013 r. do 30 czerwca 2015 r. a 1 lipca 2015 r. zgłosił zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej i dokonał wykreślenia wpisu z rejestru CEIDG. Organ rentowy nadmienił, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. pismem z 30 stycznia 2017 r. potwierdził prowadzenie przez wnioskodawcę działalności gospodarczej w powyższym okresie i poinformował o wykazanym przez podatnika przychodzie ogółem z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej za rok 2013 w wysokości 66.901,14 zł, oraz złożonym zeznaniu PIT - 28 za rok 2014 i 2015, w którym wnioskodawca wykazał przychód, koszty oraz dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 0,00 zł. Organ podniósł, iż z zapisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej od 24 kwietnia 2013 r. do 30 czerwca 2015 r. wynika, iż prowadzona przez wnioskodawcę działalność gospodarcza nie została zawieszona ani zlikwidowana. Wnioskodawca nie przedłożył również formularza A1 potwierdzonego przez właściwą instytucję państwa członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie. Wnioskodawca odwołał się od przedmiotowej decyzji. W/w decyzję zaskarżył w całości, zarzucając jej: 1 / naruszenie art 11 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 poprzez jego niezastosowanie, polegające na przyjęciu, że w okresie od 24 kwietnia 2013r. do 30 czerwca 2015r.odwołujący podlegał ustawodawstwu polskiemu, podczas gdy w przedmiotowym okresie odwołujący zamieszkiwał na terytorium Wielkiej Brytanii i tam wykonywał pracę, a także prowadził działalność gospodarczą na własny rachunek; 2 / naruszenie art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznym poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że w okresie od 24 kwietnia 2013r. do 30 czerwca 2015r. odwołujący podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność, podczas gdy w przedmiotowym okresie odwołujący nie prowadził działalności gospodarczej na terytorium Polski i nie podlegał w/w ubezpieczeniom; 3 / błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy przez organ rentowy poprzez przyjęcie, że w okresie od24 kwietnia 2013r. do 30 czerwca 2015r. odwołujący prowadził działalność gospodarczą na terytorium Polski, podczas gdy w przedmiotowym okresie odwołujący zamieszkiwał na terytorium Wielkiej Brytanii i tam wykonywał prace, a także prowadził działalność gospodarczą. Wobec powyższego odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie, w całości poprzedzającej ją decyzji nr (...) z dnia 7 marca 2017r. i stwierdzenie, że w okresie od 24 kwietnia 2013r. do 30 czerwca 2015r. odwołujący nie podlegał ubezpieczeniom społecznym, w tym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu. Nadto wniósł o zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie odwołania oraz o zasądzenie od odwołującego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniami wskazał na te same przyczyny co w skarżonej decyzji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca M. K. ( urodzony (...) ) w okresie od 1 kwietnia 2013 r. do 1 czerwca 2016 r. w zakresie zabezpieczenia społecznego, podlegał ustawodawstwu brytyjskiemu. W ww. okresie wnioskodawca posiadał status osoby oddelegowanej pracującej na własny rachunek. Dowód: - zaświadczenie o ustawodawstwie dotyczącym zabezpieczenia społecznego A1 wraz z tłumaczeniem przysięgłym ( k.20-24 ). Sąd zważył co następuje: Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że Sąd orzekający w I instancji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma uprawnień do uchylenia zaskarżonej decyzji. Przepis art. 477 14 § 1 i 2 k.p.c. , na podstawie którego proceduje Sąd, nie przewiduje bowiem takiej możliwości. W myśl § 1 tego przepisu sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia, a zgodnie z jego § 2 - w przypadku uwzględnienia odwołania, sąd zmienia w całości lub w części zaskarżoną decyzję organu rentowego i orzeka co do istoty sprawy. Wobec powyższego, wniosek ubezpieczonego o uchylenie zaskarżonej decyzji z przyczyn proceduralnych nie mógł zasługiwać na uwzględnienie. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy decyzja organu rentowego , podtrzymująca decyzje organu z 3 lipca 2017 r. , którą ustalono dla M. K. jako właściwe ustawodawstwo polskie w zakresie zabezpieczenia społecznego na okres od 24 kwietnia 2013 r. do 30 czerwca 2015 r. - była prawidłowa tak pod względem formalnym, jak i merytorycznym. W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE L 166/1 z dnia 30 kwietnia 2004 r.) , który określa ogólne zasady dotyczące podlegania ustawodawstwu danego Państwa Członkowskiego. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu, osoby, do których stosuje się rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego Państwa Członkowskiego. Ustawodawstwo takie określane jest zgodnie z przepisami tytułu II rozporządzenia. Przepis ust. 3 pkt a rozporządzenia stanowi, że -zgodnie z przepisami art. 12 do 16 rozporządzenia- osoba wykonująca w Państwie Członkowskim pracę najemną lub pracę na własny rachunek podlega ustawodawstwu tego Państwa Członkowskiego. Stosownie do przepisu art. 5 ust 1 rozporządzenia nr 987/2009z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego(Dz.U. L 284 z 30 października 2009 r. ): - dokumenty wydane przez instytucję państwa członkowskiego do celów stosowania rozporządzenia podstawowego i rozporządzenia wykonawczego, stanowiące poświadczenie sytuacji danej osoby oraz dowody potwierdzające, na podstawie których zostały wydane te dokumenty, są akceptowane przez instytucje pozostałych państw członkowskich tak długo, jak długo nie zostaną wycofane lub uznane za nieważne przez państwo członkowskie, w którym zostały wydane (ust.1); - w razie pojawienia się wątpliwości co do ważności dokumentu lub dokładności przedstawienia okoliczności, na których opierają się informacje zawarte w tym dokumencie, instytucja państwa członkowskiego, która otrzymuje dokument, zwraca się do instytucji, która ten dokument wydała, o niezbędne wyjaśnienia oraz, w stosownych przypadkach, o wycofanie tego dokumentu. Instytucja wydająca dokument ponownie rozpatruje podstawy jego wystawienia i w stosownych przypadkach wycofuje go ( ust.2); - zgodnie ust. 2 w razie pojawienia się wątpliwości w odniesieniu do informacji przedstawionych przez zainteresowanych, do ważności dokumentu lub dowodów potwierdzających lub do dokładności przedstawienia okoliczności, na których opierają się zawarte w nim informacje, instytucja miejsca pobytu lub zamieszkania przystępuje, w zakresie, w jakim jest to możliwe, na wniosek instytucji właściwej, do niezbędnej weryfikacji tych informacji lub dokumentów (ust.3); - jeżeli zainteresowane instytucje nie osiągną porozumienia, sprawa może zostać przedstawiona Komisji Administracyjnej przez właściwe władze, nie wcześniej jednak niż w terminie miesiąca od dnia złożenia wniosku przez instytucję, która otrzymała dokument. Komisja Administracyjna stara się pogodzić rozbieżne opinie w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym przedstawiono jej sprawę (ust.4). Przechodząc do meritum rozważań wskazania wymagało, że wnioskodawca okazał zaświadczenie o ustawodawstwie dotyczącym zabezpieczenia społecznego mającym zastosowanie do osoby uprawnionej ( zaświadczenie A1 ), potwierdzającego, że w okresie objętym sporem mieszkał, prowadził działalność gospodarczą oraz podlegał zabezpieczeniom społecznym na terenie Zjednoczonego Królestwa. Sąd uznał ww. zaświadczenie za wiarygodne, gdyż zostało sporządzone na zastrzeżonym druku wielojęzycznym dla tego rodzaju zaświadczenie, zostało także dołączone tłumaczenie ww. dokumentu. Dodatkowo należy wskazać, że treść art. 5 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( WE ) nr 987/2009 kreuje domniemanie, ważności takich dokumentów. Ustawodawca wskazał bowiem wprost, że dokumenty te są ważne dopóki nie zostaną wycofane bądź uznane za nieważne. Należy także zauważyć, że wprawdzie ust. 2-5 cytowanego artykułu przewidziano, iż istnieje możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego ustalającego ważność dokumentów , ale jednocześnie z art. 6 ust. 1 pkt ww. rozporządzenia wynika, że w przypadku zaistnienia rozbieżności opinii pomiędzy instytucjami ubezpieczeniowymi zainteresowany tymczasowo podlega ustawodawstwu jednego z tych państw członkowskich. Przy czym w przypadku wnioskodawcy oznacza to tymczasowe podleganie ustawodawstwu brytyjskiemu albowiem z ( dalszym ciągu skutecznie niezakwestionowanego ) zaświadczenia A1 wynika, że w spornym okresie wnioskodawca mieszkał i pracował na własny rachunek na terenie Zjednoczonego Królestwa. W oparciu o powyższe należało przyjąć, że okoliczność, iż instytucja brytyjska na dzień wyrokowania nie zajęła stanowiska w przedmiocie ważności zaświadczenia A1 nie stanowi przeszkody w wyrokowaniu. W przyszłości gdyby na skutek postępowania wyjaśniającego doszło do zakwestionowania wiarygodności zaświadczenia A1 organ będzie mógł z urzędu - na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy systemowej – podjąć decyzję w przedmiocie podlegania wnioskodawcy ustawodawstwu polskiemu. Mając na uwadze powyższe, Sąd –w oparciu o przepis art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił skarżoną decyzję organu w sposób określony w sentencji wyroku O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł stosownie do przepisu art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 9ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz.U. z 2015 poz. 1804 ze zm. ).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI