V U 431/21

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2021-06-22
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia rentowe i emerytalneŚredniaokręgowy
ZUSświadczenie uzupełniającenienależnie pobrane świadczeniezwrotodwołanieprawo ubezpieczeń społecznychniezdolność do samodzielnej egzystencji

Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił odwołanie H.S. od decyzji ZUS o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia uzupełniającego po zmarłym mężu, przekazując jednocześnie wniosek o odstąpienie od żądania zwrotu do organu rentowego.

H.S. odwołała się od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranego świadczenia uzupełniającego po zmarłym mężu, J.S., w kwocie 5029,00 zł. Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił odwołanie, uznając świadczenie za nienależnie pobrane, ponieważ zostało wypłacone po śmierci świadczeniobiorcy. Jednocześnie sąd przekazał wniosek H.S. o odstąpienie od żądania zwrotu do rozpoznania organowi rentowemu.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał odwołanie H.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., która ustaliła, że H.S. nienależnie pobrała świadczenie uzupełniające po zmarłym mężu, J.S., za okres od 1 października 2019 r. do 31 lipca 2020 r. w łącznej kwocie 5029,00 zł. H.S. domagała się zmiany decyzji, twierdząc, że nie jest zobowiązana do zwrotu tej kwoty. Sąd ustalił, że J.S. pobierał emeryturę i zmarł 2 lipca 2020 r. Wniosek o świadczenie uzupełniające został złożony we wrześniu 2019 r., a decyzja o przyznaniu świadczenia za okres od 1 października 2019 r. do 30 czerwca 2020 r. została wydana 15 czerwca 2020 r. Świadczenie zostało wypłacone J.S. już po jego śmierci, a pobrała je jego żona, H.S. Sąd powołał się na art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach uzupełniających, zgodnie z którym osoba, która pobrała nienależne świadczenie, jest obowiązana do jego zwrotu, a za nienależnie pobrane uważa się świadczenia wypłacone innej osobie niż wskazana w decyzji, z przyczyn niezależnych od organu. Sąd uznał, że świadczenie uzupełniające za okres od 1 października 2019 r. do 30 czerwca 2020 r. nie może być traktowane jako niezrealizowane świadczenie w myśl art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ponieważ stosowanie tego przepisu zostało wyłączone. Różnica między emeryturą a niezrealizowanym świadczeniem za lipiec 2020 r. została przyznana jako niezrealizowane świadczenie, ale pozostała kwota stanowiła świadczenie nienależne podlegające zwrotowi. Sąd oddalił odwołanie w zakresie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia uzupełniającego i różnicy emerytury, uznając je za bezzasadne. Jednocześnie sąd uznał, że organ rentowy powinien rozpatrzyć wniosek H.S. o odstąpienie od żądania zwrotu świadczeń uzupełniających, biorąc pod uwagę, że świadczenia dotyczyły okresu, gdy J.S. żył, postępowanie trwało długo, a decyzja została wydana za jego życia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, świadczenie uzupełniające wypłacone po śmierci świadczeniobiorcy, a pobrane przez inną osobę, stanowi świadczenie nienależnie pobrane podlegające zwrotowi, chyba że organ rentowy odstąpi od żądania zwrotu.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy ustawy o świadczeniach uzupełniających, które wyłączają stosowanie art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zakresie niezrealizowanych świadczeń. Wypłata świadczenia po śmierci świadczeniobiorcy, nawet jeśli decyzja została wydana za jego życia, skutkuje obowiązkiem zwrotu jako świadczenia nienależnie pobranego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie odwołania i przekazanie wniosku do rozpoznania organowi rentowemu

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
H. S.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

u.ś.u. art. 8 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach uzupełniających dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji

Osoba, która pobrała nienależne świadczenie uzupełniające, jest obowiązana do jego zwrotu.

u.ś.u. art. 8 § ust. 2 pkt 5

Ustawa o świadczeniach uzupełniających dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji

Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia wypłacone innej osobie, niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenie, z przyczyn niezależnych od organu właściwego.

u.e.r. FUS art. 138

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Osoba, która pobrała nienależne świadczenia zobowiązana jest do ich zwrotu (za okres 3 lat wstecz w przypadku niepowiadomienia organu o okolicznościach powodujących ustanie prawa do świadczeń, a za okres roku, gdy takie powiadomienie nastąpiło).

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.ś.u. art. 7 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o świadczeniach uzupełniających dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji

W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, z wyjątkiem art. 136.

u.e.r. FUS art. 136

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Stosowanie tego przepisu zostało wyłączone w kontekście świadczenia uzupełniającego.

u.e.r. FUS art. 138 § ust. 6

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Możliwość odstąpienia przez organ rentowy od żądania zwrotu nienależnych świadczeń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenie uzupełniające wypłacone po śmierci świadczeniobiorcy stanowi świadczenie nienależnie pobrane. Wyłączenie stosowania art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w przypadku świadczeń uzupełniających.

Odrzucone argumenty

Świadczenie uzupełniające nie powinno być traktowane jako nienależnie pobrane, ponieważ decyzja została wydana za życia świadczeniobiorcy, a postępowanie trwało długo. Żądanie zwrotu świadczenia powinno zostać odstąpione ze względu na okoliczności sprawy.

Godne uwagi sformułowania

świadczenie zostało przekazane dla J. S. już po jego śmieci i pobrała je żona J. H. S. nie może ono stanowić niezrealizowanego świadczenia w myśl art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, gdyż stosowanie tego przepisu zostało wyraźnie wyłączone organ rentowy powinien rozpatrzyć żądanie odwołującej po myśli art. 138 ust 6 ustawy o emeryturach i rentach z FUS odstąpienia od żądania zwrotu nienależnych świadczeń uzupełniających

Skład orzekający

Marzena Głuchowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń uzupełniających, zwłaszcza w przypadku wypłaty po śmierci świadczeniobiorcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypłaty świadczenia po śmierci, a kwestia odstąpienia od żądania zwrotu pozostaje w gestii organu rentowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o świadczeniach uzupełniających i nienależnie pobranych świadczeniach, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych.

Czy świadczenie wypłacone po śmierci męża musisz zwrócić ZUS?

Dane finansowe

WPS: 5029 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V U 431/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 czerwca 2021 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Marzena Głuchowska Protokolant: st.sekr.sądowy Barbara Wypych po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2021 r. w Kaliszu odwołania H. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 15 lutego 2021 r. Nr (...) w sprawie H. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia 1. Oddala odwołanie, 2. Wniosek odwołującej H. S. o odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przekazuje organowi rentowemu do rozpoznania. SSO Marzena Głuchowska UZASADNIENIE Decyzją z dnia 15.02.2021 r. znak (...) organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. ustalił co do odwołującej H. S. , iż zostało pobrane nienależne świadczenie za okres od 01.10.2019 r. do 31.07.2020 r. r. w kwocie 5029,00 zł z tytułu pobrania świadczenie uzupełniającego po zmarłym J. S. za okres 01.10.2019 r. do 31.07.2020 r. i emerytury w łącznej kwocie 5029,00 zł Od powyższej decyzji odwołanie złożyła H. S. , domagając się jej zmiany i ustalania, iż nie jest zobowiązana do zwrotu kwoty 5029,00 zł. Decyzją z dni 15.02.2021 r. znak (...) organ rentowy przyznał H. S. niezrealizowane świadczenie po J. S. w postaci emerytury za lipiec 2020 r., natomiast odmówił przyznania niezrealizowanego świadczenia w postaci świadczenia uzupełniającego. Na poczet kwoty niezrealizowanego świadczenia 1429,91 zł zaliczono kwotę 1225.91 zł. Jednocześnie odmówiono przyznania jako niezrealizowanego świadczenia uzupełniającego. Odwołująca domaga się przyznania jako niezrealizowanego świadczenia, świadczenia uzupełniającego za okres od 01.10.2019 r. do 30.06.2020 r. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołanie. Sąd ustalił i zważył co następuje. J. S. pobierał emeryturę. Zmarł dnia 02.07.2020 r. W lipcu 2020 r. został złożony wniosek o niezrealizowane świadczenie po J. S. . W piśmie z dnia 21.09.2020 r. H. S. została wezwana do zwrotu pobranego po J. S. , świadczenia w kwocie 6254,91 zł w postaci emerytury za lipiec 2020 r. i świadczenia uzupełniającego. Następnie na poczet tej kwoty zaliczono odwołującej niezrealizowane świadczenie w postaci emerytury za lipiec 2020 r. Stąd pozostała do zwrotu głównie kwota świadczenia uzupełniającego za okres od 01.10.2019 r. do 30.06.2020 r. We wrześniu 2019 r. J. S. złożył wniosek o świadczenie uzupełniające. Co do J. S. ustalono niezdolność do samodzielnej egzystencji w trakcie badania w marcu 2020 r. W dniu 15 czerwca 2020 r. wydana została decyzja o przyznaniu J. S. świadczenia uzupełniającego za okres od 01.10.2019 r. do 30.06.2020 r. Świadczenie zostało przekazane dla J. S. już po jego śmieci i pobrała je żona J. H. S. . Zgodnie z art. 7 ust 1 punkt 1 ustawy z dnia 31.07.2019 r. o świadczeniach uzupełniających dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1622) w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie, dotyczących postępowania w sprawie świadczenia uzupełniającego, wypłaty tego świadczenia oraz wydawania orzeczeń, o których mowa w art. 2 ust 1 stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS z wyjątkiem art. 136 tej ustawy. W myśl art. 8 ust 1 ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie uzupełniające, jest obowiązana do jego zwrotu. Zgodnie z art. 8 ust 2 punkt 5 ustawy za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia wypłacone innej osobie, niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenie, z przyczyn niezależnych od organu właściwego. Co do świadczenia uzupełniającego dla J. S. za okres od 01.10.2019 r. do 30.06.2020 r. nie może ono stanowić niezrealizowanego świadczenia w myśl art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, gdyż stosowanie tego przepisu zostało wyraźnie wyłączone cytowanymi wyżej przepisami o świadczeniu uzupełniającym. Co do różnicy emerytury i świadczenia niezrealizowanego w postaci emerytury za lipiec 2020 r. zastosowanie mają przepisy o niezrealizowanym świadczeniu, stąd takie świadczenie na stosowny wniosek przyznano. Natomiast różnica wysokości emerytury i niezrealizowanego świadczenia stanowi świadczenie nienależne podlegające zwrotowi. Zgodnie z art. 138 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020r. poz. 53 ze zmianami) osoba, która pobrała nienależne świadczenia zobowiązana jest do ich zwrotu i to za okres 3 lat wstecz w sytuacji nie powiadomienia organu o okolicznościach powodujących ustanie, zawieszenie, wstrzymanie prawa do świadczeń, a za okres roku, gdy takie powiadomienie nastąpiło. Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się świadczenia wypłacone osobie innej niż wskazana w decyzji organu, z przyczyn niezależnych od organu. Odwołanie w zakresie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci świadczenia uzupełniającego za okres od 01.10.2019 r. do 31.06.2020 r. i różnicy w wysokości emerytury i niezrealizowanego świadczenia za lipiec 2020 r. jako bezzasadne podlegało oddaleniu w myśl art. 477 14 § 1 kpc . Zdaniem Sądu organ rentowy powinien rozpatrzyć żądanie odwołującej po myśli art. 138 ust 6 ustawy o emeryturach i rentach z FUS odstąpienia od żądania zwrotu nienależnych świadczeń uzupełniających, gdyż świadczenia te dotyczyły okresu, gdy J. S. żył, postępowanie w sprawie trwało 9 miesięcy, decyzja została wydana także za życia J. S. , a jedynie pieniądze przekazano za cały dziewięciomiesięczny okres po jego śmierci. SSO Marzena Głuchowska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI