V U 419/21

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2021-05-26
SAOSubezpieczenia społeczneprawo emerytalneŚredniaokręgowy
emeryturapraca w szczególnych warunkachrekompensataZUSdrwalubezpieczenia społeczneprawo pracy

Podsumowanie

Sąd przyznał ubezpieczonemu prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, uznając, że wykazał on ponad 15 lat pracy na stanowisku drwala-pilarza i drwala-motorniczego.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił H. M. prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, mimo przyznania emerytury, twierdząc, że nie udowodnił on 15-letniego okresu pracy w tych warunkach. Sąd Okręgowy w Kaliszu zmienił decyzję ZUS, przyznając rekompensatę, ponieważ uznał, że praca na stanowiskach drwala-pilarza i drwala-motorniczego, wykonywana przez łącznie ponad 15 lat, spełniała wymogi pracy w szczególnych warunkach, nawet jeśli nazwy stanowisk nie były precyzyjnie udokumentowane.

Decyzją z dnia 11 lutego 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. przyznał H. M. prawo do emerytury, ale odmówił mu przyznania rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ nie udowodnił on wymaganego 15-letniego okresu pracy w tych warunkach. H. M. wniósł odwołanie, domagając się przyznania rekompensaty za ponad 15-letnią pracę na stanowisku drwala-pilarza. ZUS wniósł o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy w Kaliszu ustalił, że H. M. pracował na stanowisku drwala-pilarza w Zakładach (...) w K. od 08.12.1976 r. do 13.03.1990 r. oraz na stanowisku drwala-motorniczego w Zakładzie Usługowym (...) ze Ż. w okresach od 20.08.1993 r. do 31.12.1994 r. i od 03.02.1997 r. do 30.09.1998 r. Sąd uznał, że praca ta, wykonywana w hałasie, zmiennych warunkach atmosferycznych, z dźwiganiem ciężkiego sprzętu i wdychaniem spalin, spełniała kryteria pracy w szczególnych warunkach, zgodnie z wykazem A dział VI poz. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. Sąd podkreślił, że dla oceny charakteru pracy istotna jest rodzaj powierzonej pracy, a nie tylko nazwa stanowiska. Łączny okres pracy w szczególnych warunkach, uwzględniając również okresy pracy za granicą, wyniósł ponad 15 lat. W związku z tym sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS i przyznał H. M. prawo do rekompensaty, zasądzając od ZUS na rzecz ubezpieczonego zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 180 zł.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, praca na stanowisku drwala-pilarza i drwala-motorniczego, wykonywana przez co najmniej 15 lat do dnia 31 grudnia 2008 r., może być uznana za pracę w szczególnych warunkach uprawniającą do rekompensaty, nawet jeśli nazwy stanowisk nie były precyzyjnie udokumentowane, o ile rodzaj wykonywanej pracy odpowiada warunkom określonym w przepisach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dla oceny pracy w szczególnych warunkach kluczowy jest rodzaj wykonywanej pracy, a nie tylko nazwa stanowiska. Praca drwala, wykonywana w trudnych warunkach (hałas, zmienna pogoda, dźwiganie), odpowiadała wymogom określonym w rozporządzeniu, a łączny okres pracy przekroczył wymagane 15 lat.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji ZUS

Strona wygrywająca

H. M.

Strony

NazwaTypRola
H. M.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

u.e.r. FUS art. 32

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definicja pracy w szczególnych warunkach.

r.R.M. art. załącznik A dział VI poz. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Stanowisko drwala wymienione jako praca w szczególnych warunkach.

Pomocnicze

u.e.p. art. 2 pkt. 5

Ustawa o emeryturach pomostowych

Definicja rekompensaty jako odszkodowania za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

u.e.p. art. 21 § ust. 2

Ustawa o emeryturach pomostowych

Rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

k.p.c. art. 477 14 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia o zmianie zaskarżonej decyzji.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

r.M.S. art. § 9 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Określenie stawki minimalnej za zastępstwo procesowe w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca na stanowisku drwala-pilarza i drwala-motorniczego spełniała kryteria pracy w szczególnych warunkach. Łączny okres pracy w szczególnych warunkach przekroczył wymagane 15 lat. Nazwa stanowiska nie jest decydująca dla oceny charakteru pracy, lecz rodzaj wykonywanych czynności.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe udokumentowanie 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.

Godne uwagi sformułowania

Decydującą rolę w analizie charakteru pracy ubezpieczonego z tego punktu widzenia, ma zatem możliwość zakwalifikowania jego pracy pod którąś z pozycji wspomnianego załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów. W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy.

Skład orzekający

Ewa Nowakowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że praca drwala może być uznana za pracę w szczególnych warunkach, nawet przy nieprecyzyjnych nazwach stanowisk, oraz że decydujący jest rodzaj wykonywanych czynności."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego okresu i rodzaju pracy, wymaga indywidualnej oceny dokumentacji i charakteru pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest udokumentowanie faktycznego charakteru pracy, a nie tylko nazwy stanowiska, w kontekście prawa do świadczeń emerytalnych. Jest to istotne dla wielu osób pracujących w podobnych zawodach.

Czy praca drwala naprawdę była "w szczególnych warunkach"? Sąd rozstrzyga.

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V U 419/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 maja 2021 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Nowakowska Protokolant: st.sekr.sądowy Alina Kędzia po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2021 r. w Kaliszu odwołania H. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 11 lutego 2021 r. Nr (...) w sprawie H. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach 1. Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 11 lutego 2021 r. znak (...) w ten sposób, że przyznaje H. M. przy emeryturze prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach. 2. Zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. na rzecz H. M. kwotę 180zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. SSO Ewa Nowakowska UZASADNIENIE Decyzją z dnia 11.02.2021r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. przyznał H. M. prawo do emerytury od osiągnięcia wieku emerytalnego, ale odmówił mu przyznania rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych, gdyż nie udowodnił stosownym świadectwem 15 letniego okresu wykonywania takiej pracy. W odwołaniu od powyższej decyzji H. M. domagał się przyznania rekompensaty z tytułu ponad 15 letniej pracy na stanowisku drwala- pilarza. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. wniósł o oddalenie odwołania, podnosząc, iż nie został właściwie udokumentowany co najmniej 15-sto letni okres pracy w warunkach szczególnych. Sąd ustalił, co następuje: H. M. urodził się w dniu (...) Poza sporem jest, że odwołujący się w dniu 02.02.2016r. wystąpił o emeryturę z tytułu pracy w szczególnych warunkach, ale decyzją z dnia 04.04.2016r. odmówiono mu przyznania tego świadczenia, gdyż wobec wad formalnych świadectwa pracy uznano, że nie wykazał ani 15 lat pracy w tych warunkach, Nie wykazał też 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Decyzją z dnia 11.02.2021r. odwołujący się otrzymał emeryturę z racji ukończenia powszechnego wieku emerytalnego, z tym, że bez uwzględnienia rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest charakter jego pracy wykonywanej w dwóch miejscach: Zakładach (...) w K. (w przedziale czasowym od 08.12.1976r. do 13.03.1990r.) i w Zakładzie Usługowym (...) ze Ż. w okresach od 20.08.1993r. do 31.12.1994r. i od 03.02.1997r. do 30.09.1998r. Odwołujący zatrudniony był w pierwszym z tych miejsc na stanowisku drwal-pilarz, a w drugim na stanowisku drwal –motorniczy. Z akt osobowych z pierwszego z w/w zakładów wynika, że w dniu 28.10.1977r. H. M. ukończył kurs obsługi pilarek. Praca w pierwszym z w/w zakładów odbywała się na składnicach drewna w różnych miejscowościach w okolicach O. . Na place składowe w pobliżu torów kolejowych przywożone było drewno wycięte z lasu, które następnie przygotowywano na potrzeby kopalń. Praca odwołującego się polegała na pocięciu pni piłą spalinową na określone odcinki (3-4m), a następnie na przełożeniu kloca na pryzmę. Odbywała się w hałasie pił i w zmiennych warunkach atmosferycznych. Wiązała się też z dźwiganiem pociętego drewna jak i ze stałym trzymaniem ciężkiej piły oraz z wdychaniem spalin. Dowód zeznania świadka S. S. [00:04:40 – 00:14] Odwołujący się jako osoba z uprawnieniami do obsługi pilarek skorzystał z możliwości wyjazdu do pracy exportowej do Niemiec poprzez Techmę O. . W świadectwie pracy z 13.03.1990r. wydanym przez Zakłady (...) . wskazano, że odwołujący się był zatrudniony na budowie eksportowej w RFN w okresach od 11.03.1989r. do 01.06.1989r., od 26.08.1989r. do 15.12.1989r. i od 05.03.1988r. do 09.09.1988r. Są to dokładnie okresy urlopu bezpłatnego w macierzystej firmie. Ze świadectwa pracy wydanego przez (...) w dniu 06.12.1990r. wynika, że w okresie od 14.03.1990r. do 30.11.1990r. odwołujący się pracował w RFN jako pilarz (k 8 pliku II). W Niemczech przełożonym odwołującego się był M. K. , stąd kolejny wyjazd do Niemiec odbył poprzez jego firmę. Jako pracownik M. K. odwołujący się pracował na stanowisku drwala motorniczego i zajmował się pozyskiwaniem drewna. Była to praca przy wycinaniu lasu na terenach górskich w RFN. Poza wycięciem określonego drzewa odwołujący się dokonywał jego dalszej obróbki czyli obcinania gałęzi. Pracował stale z użyciem piły spalinowej. Była to także ciężka praca: w hałasie, w zmiennych warunkach atmosferycznych, trudnych warunkach terenowych, a poza tym wiązała się z dźwiganiem ciężkiej piły. ( dowód – zeznania świadka S. L. [00:15- 00:29] nagrania z rozprawy z dnia 26.05.2021r.) Sąd zważył, co następuje Zgodnie z definicją ustawową z art. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. 2017 poz. 664 t. j. ze zm.) rekompensata jest odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Przesłanki przedmiotowego świadczenia są sprecyzowane w art. 21, art. 22 i art. 23 ust. 2 ustawy pomostowej. Zgodnie z powołanymi przepisami rekompensata przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948r., który ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat do dnia 31 grudnia 2008r. Jednocześnie ust. 2 art. 21 precyzuje przesłankę negatywną, stanowiąc, iż rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Powyższe oznacza, iż dla ustalenia prawa do rekompensaty konieczne jest wykazanie określonego charakteru pracy ubezpieczonego pracownika wykonywanej w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ustawy o ustawy o emeryturach i rentach z FUS w wymiarze co najmniej 15 lat do dnia 31 grudnia 2008r. Praca na stanowisku drwala wymieniona jest w wykazie A dział VI poz. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zmianami) na tyle jednoznacznie, że świadectwa pracy w zestawieniu z zeznaniami świadków S. S. i S. L. z danymi z jego akt osobowych wystarczającą podstawę do zaliczenia wspomnianych okresów do pracy w szczególnych warunkach bez względu na uszczegółowienie nazwy stanowiska raz jako drwal-pilarz raz jako drwal-motorniczy. Wykazy branżowe służą doprecyzowaniu stanowisk, a nie są samodzielnie podstawą uwzględnienia danej pracy bądź odmowy. W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U 1983r. poz. 43) Decydującą rolę w analizie charakteru pracy ubezpieczonego z tego punktu widzenia, ma zatem możliwość zakwalifikowania jego pracy pod którąś z pozycji wspomnianego załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów. Okresy pracy na stanowiskach drwala-pilarza, drwala-motorniczego wyliczone z pominięciem urlopów bezpłatnych w Zakładach (...) wynoszą łącznie 12 lat 3 miesiące i 21 dni, natomiast u M. K. w pierwszej części 1 rok 4 miesiące i 12 dni, a w drogiej 1 rok 5 miesięcy i 23 dni. W sumie jest to 15 lat 2 miesiące i 16 dni. Ponadto taki sam charakter miała praca odwołującego się wykonywana w RFN poprzez Techmę. W tym stanie rzeczy odwołujący się wykazał wymagany okres pracy w szczególnych warunkach i spełnia warunki do przyznania mu rekompensaty przy emeryturze. Zaskarżona decyzja podlegała więc zmianie i zgodnie z art.477 14 § 2 kpc orzeczono jak w wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 kpc w zw. z § 9 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.). Zgodnie z wyżej powołanym rozporządzeniem stawka minimalna adwokata w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego wynosi 180 zł.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę