V U 408/20
Podsumowanie
Sąd Okręgowy przyznał prawo do emerytury pomostowej W. Ł., uwzględniając okresy pracy jako kierowcy samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony jako pracę w szczególnych warunkach.
Wnioskodawca W. Ł. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do emerytury pomostowej, argumentując, że nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy, po analizie dowodów, uznał, że okresy pracy wnioskodawcy jako kierowcy betonowozu (samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony) od 1 lipca 1982 r. do 31 maja 1994 r. oraz od 12 marca 1997 r. do 31 maja 2002 r. kwalifikują się jako praca w szczególnych warunkach. W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury pomostowej.
Sprawa dotyczyła odwołania W. Ł. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., który odmówił mu prawa do emerytury pomostowej, uznając, że nie udowodnił on wymaganego 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach. Wnioskodawca domagał się zaliczenia okresów zatrudnienia jako kierowcy samochodu ciężarowego i operatora transportu betonu. ZUS początkowo nie zaliczył tych okresów, wskazując na braki formalne w dokumentacji pracodawców, takie jak nieprecyzyjne określenie charakteru pracy czy brak wskazania właściwej podstawy prawnej w świadectwach pracy. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że W. Ł. faktycznie wykonywał prace związane z przewozem betonu samochodami ciężarowymi o ładowności powyżej 3,5 tony, co jest pracą w szczególnych warunkach wymienioną w odpowiednich przepisach. Sąd oparł się na zeznaniach świadków oraz analizie dokumentów, uznając, że nazwa stanowiska nie jest decydująca, a liczy się faktycznie wykonywany charakter pracy. Po uwzględnieniu tych okresów, sąd stwierdził, że wnioskodawca spełnia wymóg 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a także pozostałe warunki do przyznania emerytury pomostowej (wiek, staż ogólny, rozwiązanie stosunku pracy). W związku z tym, sąd zmienił decyzję ZUS i przyznał W. Ł. prawo do emerytury pomostowej od 1 stycznia 2020 roku, zasądzając również zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, praca kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, w tym pojazdu służącego do przewozu betonu (tzw. gruszki), jest pracą w szczególnych warunkach, nawet jeśli stanowisko pracy nosiło inną nazwę (np. operator transportu betonu), o ile faktycznie wykonywane obowiązki na to wskazują.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że o kwalifikacji pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach decyduje faktyczny charakter wykonywanych obowiązków, a nie tylko nazwa stanowiska. Analiza zeznań świadków i dokumentów potwierdziła, że wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy kierował samochodami ciężarowymi o ładowności powyżej 3,5 tony, co jest pracą wymienioną w wykazie prac w szczególnych warunkach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględnienie odwołania
Strona wygrywająca
W. Ł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. Ł. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
u.e.p. art. 4
Ustawa o emeryturach pomostowych
Określa łączny katalog warunków przyznania prawa do emerytury pomostowej, w tym wymóg posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz wykonywania takiej pracy przed 1 stycznia 1999 r. i po 31 grudnia 2008 r.
u.e.p. art. 49
Ustawa o emeryturach pomostowych
Określa warunki nabycia prawa do emerytury pomostowej dla osób, które po 31 grudnia 2008 r. nie wykonywały pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, ale spełniają inne warunki, w tym posiadają wymagany okres pracy w szczególnych warunkach według poprzednich przepisów.
Pomocnicze
u.e.r. FUS art. 32 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definiuje pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych jako pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej.
Rozporządzenie Rady Ministrów art. 7 lutego 1983 r.
Wiek emerytalny pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Określa wykazy prac w szczególnych warunkach.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez sąd ubezpieczeń społecznych w przedmiocie odwołania od decyzji organu rentowego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne wykonywanie pracy kierowcy samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony (betonowóz) przez wnioskodawcę. Praca kierowcy samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony jest pracą w szczególnych warunkach zgodnie z przepisami. Możliwość ustalenia pracy w szczególnych warunkach innymi dowodami niż świadectwo pracy, w przypadku błędów formalnych w tym świadectwie. Spełnienie pozostałych warunków do przyznania emerytury pomostowej (wiek, staż ogólny, rozwiązanie stosunku pracy).
Odrzucone argumenty
Argument ZUS o braku udowodnienia 15 lat pracy w szczególnych warunkach z powodu błędów formalnych w świadectwach pracy. Argument ZUS, że wnioskodawca nie udowodnił pracy w szczególnych warunkach według właściwej podstawy prawnej lub wykazu.
Godne uwagi sformułowania
O szczególnych warunkach pracy nie decyduje nazwa stanowiska, ale faktycznie wykonywane obowiązki pracownicze. Brak zatem takiego świadectwa lub jego zakwestionowanie przez organ rentowy, nie wyklucza dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego.
Skład orzekający
Urszula Sipińska-Sęk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że praca kierowcy betonowozu (samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony) jest pracą w szczególnych warunkach, oraz możliwość dowodzenia tego faktu innymi środkami niż wadliwe świadectwo pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów dotyczących emerytur pomostowych. Wymaga analizy indywidualnych obowiązków pracowniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może zinterpretować przepisy dotyczące pracy w szczególnych warunkach, nawet jeśli dokumentacja pracodawcy jest wadliwa. Jest to istotne dla wielu osób pracujących w podobnych zawodach.
“Czy praca kierowcy betonowozu to praca w szczególnych warunkach? Sąd wyjaśnia!”
Sektor
transport
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V U 408/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lutego 2021 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia Urszula Sipińska-Sęk Protokolant: st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2021 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku W. Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o emeryturę pomostową na skutek odwołania W. Ł. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn.: (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje wnioskodawcy W. Ł. prawo do emerytury pomostowej od dnia 1 stycznia 2020 roku, 2. zasadza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. na rzecz wnioskodawcy W. Ł. kwotę 180,00 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; Sygn. akt V U 408/20 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 30 stycznia 2020 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił ubezpieczonemu W. Ł. prawa do emerytury pomostowej , po zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia: od 23 stycznia 1980 roku do 24 kwietnia 1980 roku, od 1 czerwca 1982 roku do 30 czerwca 1982 roku, od 1 czerwca 2018 roku do 31 grudnia 2019 roku w łącznym wymiarze 1 roku, 11 miesięcy i 3 dni w okresach, ponieważ nie udowodnił on 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Od powyższej decyzji pełnomocnik wnioskodawcy złożył odwołanie, w którym wniósł o zmianę decyzji i przyznanie mocodawcy prawa do emerytury pomostowej po zaliczeniu do szczególnego stażu pracy okresu zatrudnienia wnioskodawcy: - od 1 lipca 1982 roku do 31 maja 1994 roku na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego i operatora transportu betonu w Przedsiębiorstwie (...) , - od 12 marca 1997 roku do 31 maja 2002 roku na stanowisku kierowcy betonowozu w (...) S.A. ; Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o zasądzenie od ZUS na rzecz swojego mocodawcy kosztów sądowych. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podnosząc, że wnioskodawca nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach. ZUS nie zaliczył wnioskodawcy do pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia: - od 1 lipca 1982 roku do 31 maja 1994 roku na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego i operatora transportu betonu w Przedsiębiorstwie (...) , ponieważ pracodawca w świadectwie pracy w warunkach szczególnych nie określił charakteru wykonywanej pracy według wykazu z rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku oraz wg zarządzenia resortowego, a z dokumentów nie wynika jakim pojazdem kierował wnioskodawca, o jakiej ładowności i czy pobierał dodatek szkodliwy; - od 12 marca 1997 roku do 31 maja 2002 roku na stanowisku kierowcy betonowozu oraz od 11 maja 2004 roku do 10 listopada 2004 roku w (...) S.A. , ponieważ pracodawca w świadectwie pracy w warunkach szczególnych nie wskazał właściwej podstawy prawnej tj. rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku; Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W. Ł. , urodził się w dniu (...) . W dniu 14 marca 2018 roku złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej. (dowód: wniosek – k. 1-4 akt ZUS) Decyzją z dnia 6 kwietnia 2018 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił ubezpieczonemu W. Ł. prawa do emerytury pomostowej , ponieważ nie udowodnił on 15 lat pracy w szczególnych warunkach i nie osiągnął 60 lat. ZUS nie zaliczył wnioskodawcy do pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia: - od 23 stycznia 1980 roku do 31 maja 1994 roku, ponieważ pracodawca w świadectwie pracy w warunkach szczególnych nie określił charakteru wykonywanej pracy według wykazu z rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku oraz wg zarządzenia resortowego, a z dokumentów nie wynika jakim pojazdem kierował wnioskodawca, o jakiej ładowności i czy pobierał dodatek szkodliwy; - od 12 marca 1997 roku do 31 maja 2002 roku oraz od 11 maja 2004 roku do 10 listopada 2004 roku, ponieważ pracodawca w świadectwie pracy w warunkach szczególnych nie wskazał właściwej podstawy prawnej tj. rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku; (dowód: decyzja – k. 14 akt ZUS) W dniu 6 sierpnia 2019 roku W. Ł. złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej. Do wniosku załączył zaświadczenie z 1 sierpnia 2019 roku wystawione przez K. J. , z którego wynika, że W. Ł. jest zatrudniony w jego firmie (...) , Usługi (...) na podstawie umowy o pracę od 1 czerwca 2018 roku na stanowisku ładowacza nieczystości stałych oraz zaświadczenie z 29 sierpnia 2019 roku o wykonywaniu pracy w warunkach szczególnych, z którego wynika, że wykonuje od 1 czerwca 2018 roku do nadal stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace przy wywozie nieczystości stałych i płynnych oraz prace na wysypiskach i wylewiskach nieczystości związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym wymienione w zał. nr 1 pkt 38 do ustawy o emeryturach pomostowych . (dowód: wniosek – k. 15-18 akt ZUS, zaświadczenie – k. 20 i 25 akt ZUS) Decyzją z dnia 18 września 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił ubezpieczonemu W. Ł. prawa do emerytury pomostowej, ponieważ nie udowodnił on 15 lat pracy w szczególnych warunkach przed 1 stycznia 1999 roku i nie rozwiązał stosunku pracy. ZUS nie zaliczył wnioskodawcy do pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia: - od 23 stycznia 1980 roku do 31 maja 1994 roku, ponieważ pracodawca w świadectwie pracy w warunkach szczególnych nie określił charakteru wykonywanej pracy według wykazu z rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku oraz wg zarządzenia resortowego, a z dokumentów nie wynika jakim pojazdem kierował wnioskodawca, o jakiej ładowności i czy pobierał dodatek szkodliwy; - od 12 marca 1997 roku do 31 maja 2002 roku oraz od 11 maja 2004 roku do 10 listopada 2004 roku, ponieważ pracodawca w świadectwie pracy w warunkach szczególnych nie wskazał właściwej podstawy prawnej tj. rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku; (dowód: decyzja z 18.09. 2019 roku – k. 28 akt ZUS) W dniu 26 listopada 2019 roku W. Ł. złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej. Do wniosku załączył dokumenty z akt osobowych z okresu zatrudnienia od 23 stycznia 1980 roku do 31 maja 1994 roku. (dowód: wniosek – k.29 akt ZUS, dokumenty – k. 30-35 akt ZUS) Decyzją z dnia 10 stycznia 2020 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. zmienił decyzję z 18 września 2019 roku w zakresie udowodnionego stażu pracy w warunkach szczególnych i ponownie odmówił ubezpieczonemu W. Ł. prawa do emerytury pomostowej, po zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia: od 23 stycznia 1980 roku do 24 kwietnia 1980 roku, od 1 czerwca 1982 roku do 30 czerwca 1982 roku, ponieważ nie udowodnił on 15 lat pracy w szczególnych warunkach i nie rozwiązał stosunku pracy. (dowód: decyzja z 10.01.2020r. – k. 44 akt ZUS) W dniu 9 stycznia 2020 roku W. Ł. złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej. Do wniosku załączył świadectwo pracy z 31 grudnia 2019 roku, z którego wynika, że z dniem 31 grudnia 2019 roku rozwiązał stosunek pracy oraz świadectwo pracy w warunkach szczególnych potwierdzające, że w okresie od 1 czerwca 2018 roku do 31 grudnia 2019 roku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy wywozie nieczystości stałych i płynnych oraz prace na wysypiskach i wylewiskach nieczystości związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym na stanowisku ładowacz nieczystości stałych wymienione w zał. nr 1 pkt 38 do ustawy o emeryturach pomostowych . (dowód: wniosek – k. 45 akt ZUS, świadectwo pracy z 31.12.2019r. – k. 48 i 49 akt ZUS) Wnioskodawca w okresie od 23 stycznia 1980 roku do 31 maja 1994 roku był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie (...) na stanowisku: -od 23 stycznia 1980 roku kierowcy samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony; - od 1 lipca 1982 roku do 2 marca 1989 roku– operatora transportu betonu; - od 27 kwietnia 1990 roku do 31 maja 1994 roku – operatora transportu betonu (dowód: umowa o pracę z 21 stycznia 1980 roku – k. 13 akt, karta obiegowa zmiany – k. 14 akt, angaż z 4.01.1982 roku – k. 15 akt, angaż z 6.08.1982 roku – k. 16 odwrót akt świadectwo pracy z 31 maja 1994 roku – k. 56 akt, angaże z 22.02.1986 roku, z 1.01.1987 – k. 65 akt, angaż z 1.01.1988r., z 7.11.1988r., z 1.01.1989r. – k. 66-67 akt, angaże z 1990roku, 1991 roku, 1992 roku – k. 69-70 akt, angaż z 1993 roku – k. 73 akt) W okresie od 3 marca 1989 roku do 14 kwietnia 1990 roku wnioskodawca pracował na budowie eksportowej w (...) jako kierowca. Od 17 kwietnia 1990 roku do 26 kwietnia 1990 roku wnioskodawca korzystał z urlopu wypoczynkowego. (dowód: umowa – k. 68 akt) Do stałych obowiązków wnioskodawcy w spornym okresie od dnia 1 lipca 1982 roku do 31 maja 1994 roku jako operatora transportu betonu należało kierowanie samochodem ciężarowym o ładowności powyżej 3,5 tony tzw. betonowozem - gruszką, którym przewoził beton z betoniarni w B. lub w P. na miejsce budowy (najczęściej była to (...) ) i wylanie betonu z gruszki . Wnioskodawca jeździł samochodem ciężarowym o ładowności powyżej 27 ton ( T. , J. ). Innych obowiązków nie wykonywał. Wnioskodawca nie miał uprawnień do obsługi pompy betonu i jej nie obsługiwał. (dowód: zeznania świadka S. W. – protokół rozprawy z dnia 10 listopada 2020 roku od minuty 7:35 do minuty 16:46, zeznania świadka W. W. - protokół rozprawy z dnia 10 listopada 2020 roku od minuty 16:59 do minuty 23:20, zeznania wnioskodawcy – protokół rozprawy z 28 stycznia 2021 roku od minuty 05:15 do minuty 12:58) Przedsiębiorstwo (...) w likwidacji wystawiło W. Ł. świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, w którym zaświadczono, że wnioskodawca w okresie zatrudnienia od 23 stycznia 1980 roku do 31 maja 1994 roku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kierowcy samochodu ciężarowego i operatora transportu betonu wymienione w wykazie A dziale VIII pkt 2 zał. do zarządzenia nr 7 Ministra Górnictwa i Energetyki stanowisk pracy w budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych, na których wykonywane prace w warunkach szczególnych uprawniają do wzrostu emerytury. (dowód: świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych – k.59 akt) W okresie od 12 marca 1997 roku do 31 maja 2002 roku wnioskodawca pracował na podstawie umowy o pracę, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowcy betonowozu w (...) S.A. w B. . Spółka (...) zajmowała się produkcją betonu. B. tzw. gruszka był to samochód ciężarowy o ładowności powyżej 3,5 tony służący do przewozu betonu. Wnioskodawca przewoził beton samochodem ciężarowym o ładowności powyżej 3,5 ton do prywatnych odbiorców z zakładu pracy i wyładowywał beton. Samochód, którym kierował wnioskodawca nie był wyposażony w pompę do betonu. Wnioskodawca nie miał uprawnień do obsługi betonopompy. (dowód: świadectwo pracy z 31 maja 2002 roku –akta osobowe, umowa o pracę z 12.03.1997 roku – akta osobowe, zeznania świadka W. R. – protokół rozprawy z dnia 10 listopada 2020 roku od minuty 23:37 do minuty 30:44, zeznania wnioskodawcy – protokół rozprawy z 28 stycznia 2021 roku od minuty 05:15 do minuty 12:58). W okresie od 11 maja 2004 roku do 10 listopada 2004 roku wnioskodawca pracował na podstawie umowy o pracę, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowcy operatora samochodu ciężarowego w (...) S.A. w B. . Wnioskodawca w tym okresie pracował jako kierowca samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony z przyczepą przewożąc kostkę. (dowód: świadectwo pracy z 10 listopada 2004 roku – akta osobowe, zeznania wnioskodawcy – protokół rozprawy z 28 stycznia 2021 roku od minuty 05:15 do minuty 12:58) (...) S.A w B. wystawił W. Ł. świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, w którym zaświadczono, że wnioskodawca w okresie zatrudnienia od 12 marca 1997 roku do 31 maja 2002 roku oraz od 11 maja 2004 roku do 10 listopada 2014 roku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kierowcy samochodu ciężarowego i operatora transportu betonu wymienione w wykazie A dziale VIII pkt 2 zał. do zarządzenia nr 7 Ministra Górnictwa i Energetyki stanowisk pracy w budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych, na których wykonywane prace w warunkach szczególnych uprawniają do wzrostu emerytury. (dowód: świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych – akta osobowe) Sąd Okręgowy dokonał oceny dowodów i zważył, co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 664), prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12 , przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1. urodził się po dniu 31 grudnia 1948 roku; 2. ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat; 3. osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn; 4. ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn; 5. przed dniem 1 stycznia 1999 roku wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ; 6. po dniu 31 grudnia 2008 roku wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 7. nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy. Prawo do emerytury pomostowej zgodnie z art. 49 ustawy o emeryturach pomostowej przysługuje również osobie, która: 1) po dniu 31 grudnia 2008 roku nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12; 3) w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3. Warunkiem skutecznego ubiegania się o emeryturę pomostową w świetle wykładni językowej art. 4 i art. 49 ustawy z 2008 roku o emeryturach pomostowych, jest legitymowanie się określonym stażem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych lub dotychczasowych przepisów) oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życie ustawy, a więc po dniu 1 stycznia 2009 r. W przypadku kiedy osoba ubiegająca się o to świadczenie nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy "szczególnej" według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do "nowego" świadczenia jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy (okres prac) można kwalifikować jako prace w warunkach szczególnych w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 ustawy) lub o szczególnym charakterze (art. 3 ust. 3 ustawy). Innymi słowy brak podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, dziś nie może być tak kwalifikowany (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II UK 164/11, wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 2 kwietnia 2014 r., III AUa 2302/13). Prace w szczególnych warunkach – zgodnie z art. 3 ust 1 ustawy o emeryturach pomostowych - to prace związane z czynnikami ryzyka wymienionymi w art. 3 ust 2 ustawy, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy. Z cytowanych przepisów wynika, że wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie prawa do emerytury pomostowej muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie której z nich wyłącza możliwość przyznania prawa do tego świadczenia. W okolicznościach przedmiotowej sprawy wnioskodawczyni nie spełnia wszystkich warunków niezbędnych do uzyskania prawa do emerytury pomostowej. Wnioskodawca spełniła przesłanki z art. 4 pkt 1, 3, 4 i 7 ustawy, gdyż urodził się po dniu 31 grudnia 1948 roku, na dzień złożenia wniosku o emeryturę pomostową ukończył 60 lat, legitymował się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze przekraczającym 25 lat i nie pozostawał w stosunku pracy. W przedmiotowej sprawie bezspornym było, że skarżący wykonywał prace w warunkach szczególnych po 31 grudnia 2008 roku. ZUS zaliczył bowiem wnioskodawcy do szczególnego stażu pracy okres zatrudnienia od 1 czerwca 2018 roku do 31 grudnia 2019 roku jako prace przy wywozie nieczystości stałych i płynnych oraz prac na wysypiskach i wylewiskach nieczystości związanych z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym na stanowisku sortowacza odpadów komunalnych wymienione w załączniku nr 1, poz. 38 do ustawy o emeryturach pomostowych (pismo organu rentowego z 19 czerwca 2019 roku). W sytuacji, gdy po dniu 31 grudnia 2008 r. wnioskodawca wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych , to do zaliczenia okresu pracy przypadającego do 31 grudnia 2008 roku do szczególnego stażu pracy, wystarczającym jest by był to okres pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , za pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne i otoczenia. Prawidłowe rozumienie pojęcia pracy w szczególnych warunkach nie jest możliwe bez wnikliwej analizy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Z zestawienia § 1 i 2 tegoż rozporządzenia wynika, że pracą w szczególnych warunkach jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tego aktu. Warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale, tj. ciągle wykonuje prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272). Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy. Należy jednak wskazać, że z cytowanego wyżej § 2 rozporządzenia nie wynika, aby stwierdzenie zakładu pracy w przedmiocie wykonywania przez pracownika pracy w warunkach szczególnych miało charakter wiążący i nie podlegało kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Brak zatem takiego świadectwa lub jego zakwestionowanie przez organ rentowy, nie wyklucza dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. W będącej przedmiotem osądu sprawie wnioskodawca dysponował świadectwami wykonywania pracy w szczególnych warunkach za sporne okresy, ale organ rentowy zakwestionował prawidłowość tych dokumentów z uwagi na błędy formalne. W takiej sytuacji na wnioskodawcy spoczywał ciężar wykazania, że w spornych okresach wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Charakter pracy wnioskodawcy w okresie od dnia 1 lipca 1982 roku do 31 maja 1994 roku w Przedsiębiorstwie (...) wynika ze spójnych w swej treści zeznań świadków: S. W. i W. W. , którzy potwierdzili prawidłowość wystawionego przez pracodawcę świadectwa pracy w warunkach szczególnych za ten okres. Przesłuchani świadkowie pracowali razem z wnioskodawcą w tym samym okresie, na tym samym stanowisku operatora transportu betonu, co oznacza że dysponują bezpośrednią i szczegółową wiedzą co do wykonywanych przez skarżącego czynności pracowniczych, a także warunków, w jakich praca była świadczona. Z zeznań w/w świadków wynika, iż wnioskodawca w spornym okresie kierował cały czas betonowozem tj. samochodem ciężarowymi o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony marki T. , J. , który służył do przewożenia ciekłego beton z betoniarni w B. lub w P. na place budowy, głównie do Elektrowni (...) , która się wówczas budowała . Jednocześnie świadkowie potwierdzili, że skarżący poza przewozem betonu i jego wylaniem z betonowozu (gruszki), nie miał innych obowiązków. W szczególności wnioskodawca nie był operatorem pompy, gdyż nie miał takich uprawnień. Mimo zatem, że wnioskodawca pracował na stanowisku operatora transportu betonu, to wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wyłącznie prace kierowcy samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony, bo do takich samochodów należy zaliczyć pojazd służący do przewozu betonu tzw. gruszkę. O szczególnych warunkach pracy nie decyduje nazwa stanowiska, ale faktycznie wykonywane obowiązki pracownicze. Pracę o takim samym charakterze jak w Przedsiębiorstwie (...) wnioskodawca wykonywał także w drugim spornym okresie od 12 marca 1997 roku do 31 maja 2002 roku w (...) S.A. w B. . Powyższe wynika nie tylko ze świadectwa pracy w warunkach szczególnych, ale także z zeznań świadka W. R. . W. R. był dyrektorem Spółki (...) , która była zakładem produkującym beton, i jednocześnie osobą, która wystawiła wnioskodawcy świadectwo pracy w warunkach szczególnych. Świadek zeznał, że wnioskodawca przewoził beton samochodem ciężarowym o ładowności powyżej 3,5 ton do prywatnych odbiorców z zakładu pracy i wyładowywał beton. Samochód, którym kierował wnioskodawca nie był wyposażony w pompę do betonu. Wnioskodawca nie miał uprawnień do obsługi betonopompy. Co więcej ze świadectwa pracy w warunkach szczególnych wystawionego przez Spółkę (...) wynika, że prace kierowcy samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony wnioskodawca wykonywał także w kolejnym okresie zatrudnienia w tej firmie, a mianowicie od 11 maja 2004 roku do 10 listopada 2004r. Powyższe potwierdzają zeznania wnioskodawcy, który zeznał, że w tym okresie samochodem ciężarowym o ładowności ponad 3,5 tony przewoził kostkę. Praca kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony jest pracą w szczególnych warunkach wymienioną w Wykazie A, Dziale VIII (prace w transporcie i łączności) pkt 2 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku. Przedsiębiorstwa, w którym pracował zatrudniony należy zaliczyć do gałęzi transportowej, gdyż usługi transportowe (przewóz betonu i kostki ) był immamentnie związany z działalnością zakładu. Organ rentowy nie przedstawił w toku postępowania jakiegokolwiek dowodu podważającego dowody zgłoszone przez skarżącego. Ze spornego okresu podlega wyłączeniu jedynie okres pracy wnioskodawcy na budowie eksportowej w (...) od 3 marca 1989 roku do 14 kwietnia 1990 roku oraz urlopu od 17 kwietnia 1990 roku do 26 kwietnia 1990 roku. Wprawdzie w tym okresie jak wynika z umowy wnioskodawca pracował jako kierowca, ale nie wiadomo czy wnioskodawca kierował pojazdami ciężarowymi o ładowności powyżej 3,5 tony. Na te okoliczności strona skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnych dowodów. Po zaliczeniu wnioskodawcy do już uznanego przez organ rentowy stażu pracy w szczególnych warunkach ( 1 rok , 11 miesięcy i 3 dni ) okresu zatrudnienia od dnia 1 lipca 1982 roku do 2 marca 1989 roku, od 27 kwietnia 1990 roku do 31 maja 1994 roku oraz od 12 marca 1997 roku do dnia 31 maja 2002 roku, legitymuje się on ponad 15-letnim wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych. Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę