V U 608/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd przyznał prawo do emerytury A.M., uwzględniając okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców jako okres ubezpieczenia.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił A.M. prawa do emerytury, nie zaliczając mu okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Sąd Okręgowy w Kaliszu, po analizie dowodów, uznał, że A.M. pracował w gospodarstwie rodziców stale i w wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie. W związku z tym, sąd przyznał mu prawo do emerytury, uwzględniając ten okres jako dodatkowy rok ubezpieczenia, co pozwoliło na spełnienie wymogu 25 lat ubezpieczenia.
Decyzją z dnia 19 maja 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. odmówił A.M. prawa do emerytury dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach, argumentując brak wymaganego 25-letniego okresu ubezpieczenia. Organ rentowy nie uwzględnił okresu pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym rodziców w latach 1973-1975 oraz w sierpniu 1978 r. A.M. złożył odwołanie, domagając się przyznania emerytury z zaliczeniem tego okresu. Sąd Okręgowy w Kaliszu ustalił, że A.M. pracował w gospodarstwie rodziców (o powierzchni 5,97 ha) stale i w wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie, wykonując różnorodne prace polowe i przy inwentarzu. Nawet w okresach nauki w szkole zawodowej, prace te wykonywał rano przed zajęciami i po południu. Sąd uznał zeznania świadków i odwołującego za wiarygodne, a dokumenty za potwierdzające stan faktyczny. Zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach, sąd uznał prawo do zaliczenia okresów pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, przypadających przed 1 stycznia 1983 r. W konsekwencji, sąd przyznał A.M. prawo do emerytury, uwzględniając dodatkowe 2 lata, 1 miesiąc i 14 dni pracy rolniczej, co uzupełniło wymagany 25-letni okres ubezpieczenia. Odwołujący spełniał również pozostałe warunki, takie jak posiadanie ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach, ukończenie 60. roku życia i nieprzynależność do OFE.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, wykonywanej stale i w wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie, może być zaliczony do okresu ubezpieczenia, nawet jeśli osoba w tym czasie uczęszczała do szkoły zawodowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że praca w gospodarstwie rolnym rodziców była wykonywana stale i w wystarczającym wymiarze czasowym (co najmniej 4 godziny dziennie), co potwierdzają zeznania świadków i samego odwołującego. Fakt nauki w szkole zawodowej nie wyklucza możliwości zaliczenia tego okresu, jeśli praca w gospodarstwie była wykonywana w pozostałym czasie dnia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przyznanie prawa do emerytury
Strona wygrywająca
A. M.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 184 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki nabycia prawa do emerytury dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., w tym wymóg osiągnięcia wieku, posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach oraz co najmniej 25 lat okresu składkowego i nieskładkowego.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 32 § 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa prawo do emerytury w niższym wieku dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
r.r.m. ws. w.e.p.z.w. art. 3
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach
Określa wymóg 25 lat zatrudnienia dla mężczyzn, liczonego łącznie z okresami składkowymi, nieskładkowymi oraz okresami ubezpieczenia rolniczego/pracy w gospodarstwie rolnym.
r.r.m. ws. w.e.p.z.w. art. 4 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach
Określa warunki nabycia prawa do emerytury dla pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach: wiek emerytalny (60 lat dla mężczyzn) i wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
r.r.m. ws. w.e.p.z.w. art. 2 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach
Wymaga, aby praca w warunkach szczególnych była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
u.e.r.f.u.s. art. 10 § 1 pkt. 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Nakazuje uwzględnianie przed dniem 01.01.1983 r. okresów pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia przy ustalaniu prawa do emerytury.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca w gospodarstwie rolnym rodziców była wykonywana stale i w wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie. Okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, nawet w trakcie nauki w szkole zawodowej, może być zaliczony do okresu ubezpieczenia. Praca domownika w gospodarstwie rolnym rodziców, stanowiącym dodatkowe źródło utrzymania, jest uznawana za pracę w gospodarstwie rolnym.
Odrzucone argumenty
Brak wymaganego 25-letniego okresu ubezpieczenia z powodu niezaliczania pracy w gospodarstwie rolnym rodziców.
Godne uwagi sformułowania
praca w gospodarstwie rolnym rodziców w latach 1973 – 75 oraz w sierpniu 1978 r. praca w gospodarstwie rolnym jako domownika prace polowe wymagające użycia sprzętu rolniczego wykonywane były w formie odpłatnych usług prace rolnicze w gospodarstwie wykonywał z samego rana przed pójściem do szkoły a po powrocie ze szkoły - od godzin popołudniowych aż do godzin wieczornych praca taka była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku praca w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia
Skład orzekający
Romuald Kompanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do emerytury przez zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, zwłaszcza w sytuacji jednoczesnej nauki w szkole zawodowej."
Ograniczenia: Dotyczy okresów pracy przed 1 stycznia 1983 r. i wymaga udowodnienia stałego charakteru pracy oraz odpowiedniego wymiaru czasowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak można skutecznie dochodzić swoich praw do emerytury, udowadniając pracę w gospodarstwie rolnym, co jest częstym problemem dla osób z wcześniejszych roczników.
“Czy praca w rodzinnym gospodarstwie rolnym wlicza się do emerytury? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V U 608/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 grudnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Romuald Kompanowski Protokolant p.o. stażysty Patrycja Kinder po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017 r. w Kaliszu odwołania A. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 19 maja 2017 r. Nr (...) w sprawie A. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o emeryturę Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 19 maja 2017 r. znak (...) w ten sposób, że przyznaje odwołującemu A. M. prawo do emerytury poczynając od dnia (...) . UZASADNIENIE Decyzją z 19 maja 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. odmówił A. M. prawa do emerytury dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach albowiem wnioskodawca nie udowodnił wymaganego 25-letniego okresu ubezpieczenia. Tym samym organ rentowy nie uwzględnił wnioskodawcy do okresu ubezpieczenia pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w latach 1973 – 75 oraz w sierpniu 1978 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. M. wnosząc o zmianę decyzji i przyznanie prawa do emerytury przy zaliczeniu zgłoszonego okresu pracy rolniczej jako okresu ubezpieczenia. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd ustalił, co następuje: Odwołujący A. M. urodził się (...) Po ukończeniu szkoły podstawowej odwołujący zaczął uczęszczać do szkoły zawodowej w K. . Szkołę tę odwołujący ukończył w (...) r. Od 20 czerwca 1975 r. odwołujący podjął zatrudnienie w Spółdzielni Kółek Rolniczych w M. w pełnym wymiarze czasu pracy. /bezsporne/ Do chwili podjęcia tego zatrudnienia odwołujący cały czas mieszkał z rodzicami tam był zameldowany. dowód: poświadczenie zameldowania w aktach ZUS. Rodzice odwołującego użytkowali należące do nich gospodarstwo rolne. Gospodarstwo położone było na terenie miejscowości P. i składało się z gruntów o łącznej powierzchni 5,97 ha łącznie z zabudowaniami. dowód: zaświadczenie starostwa w aktach ZUS. W okresie zamieszkiwania w tym gospodarstwie rolnym, odwołujący stale pracował w gospodarstwie. Odwołujący wykonywał wszystkie prace zlecone mu przez rodziców takie jak sianokosy, żniwa, wykopki, pielęgnacja roślin, prace przy utrzymaniu inwentarza żywego. W gospodarstwie była krowa, cielaki, trzoda chlewna, drób. Prace polowe wymagające użycia sprzętu rolniczego wykonywane były w formie odpłatnych usług realizowanych przez miejscowe kółko rolnicze. Czasami wynajmowany był koń od sąsiada. Za takie wypożyczenie ktoś z rodziny odwołującego musiał odpracować własną pracą. Czasami odpracowanie było udziałem odwołującego. W opisanym wyżej zakresie odwołujący pracował każdego dnia. W okresach gdy odwołujący uczęszczał do szkoły zawodowej, prace rolnicze w gospodarstwie wykonywał z samego rana przed pójściem do szkoły a po powrocie ze szkoły - od godzin popołudniowych aż do godzin wieczornych. Zajęcia w szkole z reguły zaczynały się rano ok. godziny 8 – ej i kończyły się we wczesnych godzinach popołudniowych. Około godziny 14-ej odwołujący już był w domu i po spożyciu obiadu zajmował się pracą w rolnictwie. dowód: zeznania odwołującego, zeznania świadków: E. K. , J. P. . Odwołujący na dzień 1 stycznia 1999 r. miał uznany przez ZUS, poza badanym okresem pracy rolniczej, okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie 23 lata 5 miesięcy i 7 dni. Na dzień zgłoszenia wniosku o emeryturę odwołujący nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Uznany przez ZUS okres pracy w warunkach szczególnych na dzień 1 stycznia 1999 r. wynosi 20 lat i 4 dni. /bezsporne/ Ustalając powyższy stan faktyczny sąd dał wiarę dokumentom znajdującym się w aktach rentowych i emerytalnych. Sąd dał również wiarę zeznaniom wskazanych wyżej świadków oraz zeznaniom odwołującego. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17.12. 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącymi pracownikami, o których mowa w ust. 2-3 , zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ustawy. Osoby urodzone po dniu 31 grudnia 1948 r. w myśl uregulowania zawartego w przepisie art. 184 ust. 1 cytowanej ustawy mogą nabyć prawo do emerytury na powyższych warunkach po osiągnięciu wieku określonego w art. 32 ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999 r. osiągnęli: - okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat oraz - okres składkowy i nieskładkowy wynoszący w przypadku mężczyzn co najmniej 25 lat. Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa wyżej, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym wyżej przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Zgodnie z przepisem § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach (Dz. U. nr 8 poz. 43 z póz. zm.) za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami składkowymi, okresami nieskładkowymi oraz ewentualnie okresami uzupełniającymi (okresy ubezpieczenia rolniczego, okresy pracy w gospodarstwie rolnym). W myśl § 4 ust.1 cytowanego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Przepis § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia wymaga do zaliczania okresów pracy w warunkach szczególnych do okresów uprawniających do wcześniejszej emerytury aby praca taka była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Poza sporem pozostaje, iż odwołujący legitymuje się ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Odwołujący na dzień 1 stycznia 1999 r. legitymował się również wymaganym okresem ubezpieczenia. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również przypadające przed dniem 01.01.1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia. Na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności zebranych w sprawie dokumentów oraz zeznań świadków Sąd uznał odwołującemu okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców odwołującego w przedziale czasowym od (...) do 19 czerwca 1975 r. Zarzuty podniesione przez ZUS Oddział w O. zarówno w odpowiedzi na odwołanie jak i w decyzji nie mogą się ostać. Gospodarstwo rolne znajdujące się w posiadaniu rodziców odwołującego było dodatkowym źródłem utrzymania osób w tym gospodarstwie mieszkających, co zostało potwierdzone również zeznaniami świadków. Zeznania tych osób w całej rozciągłości potwierdzają fakt pracy odwołującego w gospodarstwie rolnym jako domownika. Ponadto powierzchnia gospodarstwa, struktura upraw, ilość hodowanych zwierząt uzasadniają całoroczne prace domowników w tym gospodarstwie w rozmiarze nie mniejszym niż 4 godziny dziennie Wbrew powołanym w odpowiedzi na odwołanie zarzutom, nie ma podstaw aby negować w tych warunkach fakt pracy odwołującego w gospodarstwie rolnym w badanym okresie co najmniej od wczesnych godzin popołudniowych (ok.15-ej) do godzin wieczornych. Taki rozmiar prac wykonywanych w każdej dobie wskazuje na wypełnienie wskazanego wyżej warunku czasu pracy nie mniejszego niż 4 godziny każdego dnia. W tych warunkach fakt pobierania nauki w szkole zawodowej z codziennymi dojazdami do tej szkoły nie miał wpływu na kwestie doliczenia okresu pracy w rolnictwie. W warunkach gdy odległość między siedzibą szkoły a miejscem zamieszkania wynosząca niespełna 27 km przy dogodności połączeń środkami komunikacji publicznej jaka istniała w badanym okresie dojazd do szkoły a następnie powrót do domu nie zajmował odwołującemu czasu dłuższego niż 1 godzina w jedną stronę. Istniały zatem podstawy do uznania odwołującemu okresu pracy w gospodarstwie rolnym wynoszącym dalszy 2 lata 1 miesiąc i 14 dni w zakresie niezbędnym do uzupełnienia 25 - letniego okresu ubezpieczenia. Powyższe sprawi, iż łącznie z zaliczonym przez ZUS Oddział w O. okresem ubezpieczenia wynoszącym 23 lata 5 miesięcy i 7 dni, odwołujący posiada wymagany okres ubezpieczenia w rozumieniu przywołanego wyżej art. 184 ustawy o emeryturach i rentach. Powyższe sprawi, iż łącznie z zaliczonym przez ZUS Oddział w O. okresem ubezpieczenia, odwołujący posiada wymagany okres ubezpieczenia. Odwołujący spełnia także pozostałe warunki do przyznania emerytury w trybie cytowanych na wstępie przepisów. Uznany przez ZUS okres pracy w warunkach szczególnych wynosi bowiem ponad 15 lat, ma ukończony 60-ty rok życia oraz nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Odwołanie zatem jako uzasadnione prowadziło do zmiany decyzji jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI