V U 37/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z 20 grudnia 2021 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił ubezpieczonej M. G. wypłaty zasiłku opiekuńczego za okres od 30 listopada 2020 roku do 24 grudnia 2020 roku oraz od 10 kwietnia 2021 roku do 25 kwietnia 2021 roku, a także zobowiązał ją do zwrotu nienależnie pobranych zasiłków opiekuńczych wraz z odsetkami. Organ rentowy wskazał, że ubezpieczona wykorzystała świadczenia niezgodnie z celem, wykonując pracę zarobkową w dniach, za które pobierała zasiłek. Ubezpieczona wniosła odwołanie, zarzucając brak wystarczających informacji i twierdząc, że sprawowanie opieki nad dzieckiem w związku z zamknięciem szkoły nie powinno być równoznaczne z przebywaniem na zwolnieniu chorobowym, a praca w godzinach popołudniowych nie powinna być podstawą do zwrotu całości zasiłku. Sąd ustalił, że ubezpieczona sprawowała osobistą opiekę nad synem w związku z zamknięciem szkoły, a jej mąż zajmował się dzieckiem po powrocie z pracy. Sąd uznał, że praca wykonywana w godzinach popołudniowych i wieczornych w dniach 23 i 24 grudnia 2020 roku była niezgodna z celem zasiłku opiekuńczego, jednakże praca w weekendy (17 i 18 kwietnia 2021 roku) nie stanowiła podstawy do utraty prawa do zasiłku, ponieważ w te dni ubezpieczona nie świadczyła pracy w ramach umowy o pracę. Ponadto, sąd stwierdził, że ubezpieczona nie została pouczona o braku prawa do zasiłku w przypadku wykonywania pracy zarobkowej i nie wykazała złej woli, co wyklucza obowiązek zwrotu świadczenia. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając prawo do zasiłku za okres od 10 do 25 kwietnia 2021 roku i zwalniając ubezpieczoną z obowiązku zwrotu należności głównej oraz odsetek skapitalizowanych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku opiekuńczego w przypadku jednoczesnego wykonywania pracy zarobkowej, zwłaszcza w kontekście pandemii COVID-19 oraz wymogów dotyczących złej woli przy zwrocie świadczeń.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pandemią i zamknięciem szkół, a także brakiem pouczenia ze strony organu rentowego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w standardowych sytuacjach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wykonywanie pracy zarobkowej w godzinach popołudniowych lub wieczornych, podczas gdy ubezpieczony pobiera zasiłek opiekuńczy z powodu zamknięcia szkoły dziecka, stanowi podstawę do utraty prawa do zasiłku i obowiązku jego zwrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie zawsze. Sąd uznał, że praca w dni wolne od pracy (weekend) nie stanowi podstawy do utraty prawa do zasiłku, jeśli w tym czasie ubezpieczony nie świadczył pracy w ramach podstawowego zatrudnienia. Natomiast praca w dni robocze, która koliduje z godzinami pracy w ramach podstawowego zatrudnienia, może być podstawą do utraty prawa do zasiłku. Kluczowe jest jednak wykazanie złej woli ubezpieczonego.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił pracę wykonywaną w dni robocze, która kolidowała z godzinami pracy ubezpieczonego w ramach podstawowego zatrudnienia, od pracy wykonywanej w weekendy, kiedy ubezpieczony nie pracował w ramach podstawowego zatrudnienia. Podkreślono, że zasiłek opiekuńczy ma na celu umożliwienie sprawowania opieki, a nie zastąpienie wynagrodzenia za pracę zarobkową. Kluczowym elementem dla obowiązku zwrotu świadczenia jest zła wola ubezpieczonego, która nie została wykazana w tym przypadku, ponieważ ubezpieczona nie została odpowiednio pouczona.
Czy ubezpieczony, który nie został pouczony o braku prawa do pobierania zasiłku opiekuńczego w przypadku wykonywania pracy zarobkowej, jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie można mu przypisać złej woli.
Uzasadnienie
Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, organ rentowy może domagać się zwrotu nienależnie pobranego świadczenia tylko wówczas, gdy ubezpieczonemu można przypisać złą wolę, czyli wiedzę o braku prawa do świadczenia lub świadome wprowadzenie w błąd organu. W tym przypadku ubezpieczona nie została pouczona o konsekwencjach wykonywania pracy zarobkowej i nie wykazała złej woli.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. G. (1) | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
ustawa zasiłkowa art. 32 § ust. 1 pkt 1a
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
ustawa zasiłkowa art. 17 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
ustawa systemowa art. 84 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pomocnicze
ustawa COVID-19 art. 4 § ust. 1c
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa systemowa art. 84 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 359 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak złej woli ubezpieczonej w pobieraniu zasiłku opiekuńczego. • Niewystarczające pouczenie ubezpieczonej o braku prawa do zasiłku w przypadku wykonywania pracy zarobkowej. • Praca wykonywana w weekendy nie stanowi podstawy do utraty prawa do zasiłku opiekuńczego, jeśli ubezpieczony nie świadczył pracy w ramach podstawowego zatrudnienia w tym czasie. • Zasiłek opiekuńczy ma na celu zapewnienie opieki, a nie zastąpienie wynagrodzenia za pracę zarobkową.
Odrzucone argumenty
Wykorzystanie zasiłku opiekuńczego niezgodnie z jego celem poprzez wykonywanie pracy zarobkowej. • Praca wykonywana w dni robocze w godzinach popołudniowych i wieczornych w trakcie pobierania zasiłku opiekuńczego.
Godne uwagi sformułowania
Samo wykonanie przez ubezpieczoną zleconych czynności odbyło się po formalnie obowiązujących ją godzinach pracy u płatnika składek A. O. • W świetle powyższego w ocenie Sądu należy uznać, iż 23 i 24 grudnia ubezpieczona zamiast wykonywać umowę o pracę (do godz. 14.00) powinna opiekować się synem, a nie wykonywać umowę zlecenia. • Organ rentowy nie wykazał złej woli ubezpieczonej za ten okres, brak więc podstaw do żądania zwrotu pobranego zasiłku.
Skład orzekający
Sonia Lasota - Zawisza
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku opiekuńczego w przypadku jednoczesnego wykonywania pracy zarobkowej, zwłaszcza w kontekście pandemii COVID-19 oraz wymogów dotyczących złej woli przy zwrocie świadczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pandemią i zamknięciem szkół, a także brakiem pouczenia ze strony organu rentowego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w standardowych sytuacjach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zasiłków opiekuńczych i pracy zarobkowej, z dodatkowym kontekstem pandemii. Wyjaśnia ważne kwestie dotyczące złej woli i pouczenia przez ZUS.
“Czy praca po godzinach w trakcie pobierania zasiłku opiekuńczego oznacza jego zwrot? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 2042,4 PLN
zwrot należności głównej: 773,12 PLN
zwrot odsetek skapitalizowanych: 61,11 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.