V U 328/15

Sąd Rejonowy w RybnikuRybnik2018-07-04
SAOSubezpieczenia społecznezasiłki choroboweŚredniarejonowy
ubezpieczenie choroboweskładki ZUStermin płatnościzasiłek chorobowydziałalność gospodarczaprawo pracyubezpieczenia społeczneZUS

Sąd oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS odmawiającej prawa do zasiłku chorobowego z powodu nieterminowego opłacenia składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe.

Ubezpieczony M. K. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do zasiłku chorobowego za okres od czerwca do lipca 2014 r., argumentując, że składkę za czerwiec opłacił w terminie. Sąd ustalił jednak, że składka została opłacona po terminie, co skutkowało ustaniem dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Sąd był związany wcześniejszym prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który potwierdził prawidłowość odmowy przywrócenia terminu do opłacenia składki. W związku z tym, że niezdolność do pracy powstała w okresie braku ubezpieczenia, odwołanie zostało oddalone.

Decyzją z dnia 11 sierpnia 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił ubezpieczonemu M. K. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 13 czerwca 2014 r. do 26 lipca 2014 r., wskazując, że składka na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za czerwiec 2014 r. nie została opłacona w ustawowym terminie, co skutkowało ustaniem ubezpieczenia od 1 czerwca 2014 r. Ubezpieczony wniósł odwołanie, twierdząc, że składkę uregulował w terminie, a jedynie wniosek o przywrócenie terminu nie został uwzględniony. Sąd Rejonowy w Rybniku, rozpoznając sprawę, ustalił, że ubezpieczony M. K. prowadził działalność gospodarczą i był objęty dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Składka na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za czerwiec 2014 r. została opłacona w dniu 16 lipca 2014 r., czyli po terminie. Sąd był związany prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 11 stycznia 2018 r. (sygn. III AUa 218/17), który oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji odmawiającej przywrócenia terminu do opłacenia tej składki. Sąd Apelacyjny ustalił, że datą zapłaty jest dzień zmniejszenia stanu rachunku, a zlecenie płatności złożone po godzinie granicznej zostało wykonane dopiero następnego dnia roboczego. W związku z tym, że składka została opłacona po terminie, ubezpieczony nie podlegał dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 1 czerwca 2014 r. Ponieważ niezdolność do pracy powstała w okresie braku ubezpieczenia (13 czerwca 2014 r.), zasiłek chorobowy nie przysługiwał. Sąd Rejonowy oddalił odwołanie na podstawie art. 477¹⁴ § 1 kpc.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zasiłek chorobowy nie przysługuje, jeśli niezdolność do pracy powstała w okresie, gdy ubezpieczony nie podlegał dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z powodu nieterminowego opłacenia składki.

Uzasadnienie

Sąd był związany prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, który ustalił, że składka została opłacona po terminie, co skutkowało ustaniem ubezpieczenia. W związku z tym, że niezdolność do pracy powstała po ustaniu ubezpieczenia, zasiłek chorobowy nie przysługuje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

Dz. U. z 2005r. Nr 31, poz. 267 z późn. zm. art. 6 § 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.

Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm. art. 14 § 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe ustają od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na to ubezpieczenie - w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność.

k.p.c. art. 365 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia odwołania.

Pomocnicze

Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm. art. 47 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa terminy przesyłania deklaracji rozliczeniowych i opłacania składek przez płatników.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieterminowe opłacenie składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe skutkuje ustaniem ubezpieczenia od pierwszego dnia miesiąca, za który składka nie została opłacona. Sąd jest związany prawomocnym orzeczeniem sądu wyższej instancji w zakresie ustaleń faktycznych i prawnych, które miały wpływ na rozstrzygnięcie.

Odrzucone argumenty

Składka została opłacona w terminie (argumentacja odwołującego, która została obalona przez sąd i potwierdzona przez Sąd Apelacyjny).

Godne uwagi sformułowania

Sąd jest związany jego treścią, kwestia zasadności odmowy przywrócenia terminu do opłacenia składki nie może więc być kolejny raz badana. Skoro Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy decyzję ZUS o odmowie przywrócenia terminu do opłacenia składki, przyjęcie przez tut. Sąd, że składka w rzeczywistości była opłacona w terminie byłoby niedopuszczalne i stanowiłoby naruszenie normy wyrażonej w art. 365 § 1 kpc.

Skład orzekający

Wiesław Jakubiec

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminowości opłacania składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe i skutków ich nieterminowego opłacenia, a także zasady związania prawomocnym orzeczeniem sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieterminowego opłacenia składki przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą i jej wpływu na prawo do zasiłku chorobowego. Konieczność uwzględnienia wcześniejszych orzeczeń w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące terminowości opłacania składek ZUS i skutków ich naruszenia, a także podkreśla znaczenie zasady związania prawomocnym orzeczeniem. Jest to istotne dla osób prowadzących działalność gospodarczą.

Nieterminowa składka ZUS pozbawiła prawa do zasiłku chorobowego – sąd nie miał wyjścia.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VU 328/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lipca 2018 roku Sąd Rejonowy w Rybniku, V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR Wiesław Jakubiec Sędziowie/Ławnicy: -/- Protokolant : starszy protokolant sądowy Izabela Niedobecka-Kępa po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2018 roku w Rybniku na rozprawie sprawy M. K. przy udziale zainteresowanego ./. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o zasiłek chorobowy na skutek odwołania M. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 11 sierpnia 2014 roku sygn. (...) nr sprawy: (...) o d d a l a o d w o ł a n i e . Sygn. akt V U 328/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 11 sierpnia 2014 r. znak (...) - (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił ubezpieczonemu M. K. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 13 czerwca 2014r. do 26 lipca 2014r. W uzasadnieniu podano, że od dnia 1 czerwca 2014 r. ubezpieczony nie podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, gdyż za czerwiec 2014 r. nie została opłacona należna składka na to ubezpieczenie w ustawowym terminie. Niezdolność do pracy z powodu choroby powstała w dniu 13 czerwca 2014r. czyli w okresie, kiedy ubezpieczony nie podlegał ubezpieczeniu chorobowemu. Od powyższej decyzji ubezpieczony M. K. wniósł odwołanie domagając się przyznania prawa do zasiłku chorobowego za sporny okres. W uzasadnieniu podał, że składkę za miesiąc czerwiec uregulował w terminie tj. 15 lipca 2014 r. Nie był w stanie wygenerować potwierdzenia przelewu zatem złożył wniosek o przywrócenie terminu płatności, który nie został uwzględniony. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Podkreślił, że składka na ubezpieczenie społeczne, w tym chorobowe została przez ubezpieczonego opłacona w dniu 16 lipca 2014 r., a więc po terminie. Wyłączenie z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego następuje m.in. od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na to ubezpieczenie. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony M. K. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą i z tego tytułu był objęty obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi oraz dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym początkowo od 28 sierpnia 2007 roku a następnie od 3 marca 2014 roku. W okresie od 13 czerwca 2014 r. do 26 lipca 2014 r. ubezpieczony był niezdolny do pracy z powodu choroby. Dowód: akta organu rentowego. Składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za miesiąc czerwiec 2014 r. ubezpieczony opłacił w dniu 16 lipca 2014 r. Dowód: informacja ZUS z 12 listopada 2014 roku z załącznikami (aktami organu rentowego), wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 11 stycznia 2018 roku, sygn. III AUa 218/17 wraz z uzasadnieniem k. 173-179. Decyzją z dnia 11 sierpnia 2014 r. znak (...) - (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił ubezpieczonemu M. K. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 13 czerwca 2014r. do 26 lipca 2014r. W uzasadnieniu podano, że od dnia 1 czerwca 2014 r. ubezpieczony nie podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, gdyż za czerwiec 2014 r. nie została opłacona należna składka na to ubezpieczenie w ustawowym terminie. Niezdolność do pracy z powodu choroby powstała w dniu 13 czerwca 2014r. czyli w okresie, kiedy ubezpieczony nie podlegał ubezpieczeniu chorobowemu. Dowód: decyzja z dnia 11 sierpnia 2014 r., znak (...) - (...) akta organu rentowego. Przed Sądem Okręgowym w Gliwicach, a następnie na skutek apelacji – przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach toczyła się sprawa z odwołania ubezpieczonego od nieformalnej decyzji ZUS z dnia 31 lipca 2014 roku o odmowie przywrócenia terminu do opłacenia składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za miesiąc czerwiec 2014 roku. Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2018 roku Sąd Apelacyjny w Katowicach zmienił wyrok Sądu Okręgowego (zmieniający decyzję ZUS w ten sposób, że stwierdzał, iż ubezpieczony podlegał dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od czerwca 2014 roku) oddalając odwołanie ubezpieczonego od decyzji odmawiającej przywrócenia terminu do opłacenia tej składki. W uzasadnieniu wskazano, iż składka należna na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za czerwiec 2014 roku została przez ubezpieczonego opłacona 16 lipca 2014 roku a na uzasadnienie wniosku o wyrażenie zgody na opłacenie składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe po terminie ubezpieczony nie wskazał żadnych innych okoliczności poza faktem, iż bank potwierdził przyjęcie zlecenia płatności do realizacji 15 lipca 2014 roku. Jako, że zlecenie zostały zapisane po godzinie granicznej (po 20:00), płatność została wykonana dopiero następnego dnia roboczego. Datą zapłaty jest natomiast dzień, w którym dokonano zmniejszenia stanu rachunku bez względu na to, jakiego dnia zostało wystawione polecenie przelewu. Dowód: wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 11 stycznia 2018 roku, sygn. III AUa 218/17 wraz z uzasadnieniem k. 173-179. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy w szczególności w postaci dokumentów jako wiarygodnych, rzetelnych i niekwestionowanych przez strony. W ustaleniach stanu faktycznego Sąd oparł się również na zeznaniach ubezpieczonego w zakresie w jakim korespondowały z dowodami z dokumentów. Sąd nie dał wiary ubezpieczonemu, że zapłacił składkę w terminie. Powyższe było przedmiotem postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym, który ustalił, że ubezpieczony opłacił składkę po terminie a decyzja ZUS odmawiająca prawa do przywrócenia terminu była prawidłowa. Sąd zważył, co następuje: Jak stanowi art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2005r. Nr 31, poz. 267 z późn. zm.) zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Na mocy art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.) płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż: 1) do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników. Z kolei po myśli art. 14 ust. 2 pkt 2 ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe ustają od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na to ubezpieczenie - w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność i osób z nimi współpracujących, duchownych oraz osób wymienionych w art. 7; w uzasadnionych przypadkach Zakład, na wniosek ubezpieczonego, może wyrazić zgodę na opłacenie składki po terminie, z zastrzeżeniem ust. 2a. Zgodnie z przepisem art. 365 § 1 kpc orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 maja 2012 r., sygn. V CSK 305/11, „związanie prejudycjalne innego sądu w innej sprawie treścią wydanego uprzednio orzeczenia oznacza, że sąd ten nie może dokonać odmiennej oceny prawnej roszczenia, wówczas gdy w tej innej sprawie występują te same strony albo osoby objęte rozszerzoną prawomocnością, a ponadto pomiędzy prawomocnym orzeczeniem oraz toczącą się sprawą zachodzi szczególny związek polegający na tym, że prawomocne orzeczenie oddziałuje na rozstrzygnięcie w toczącej się sprawie”. Podobnie nakreślił sprawę Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. III AUa 691/17,: „sądy rozpoznające nowy spór między tymi samymi stronami muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto to w prawomocnym, wcześniejszym wyroku, a więc w ostatecznym rezultacie procesu uwzględniającym stan rzeczy na datę zamknięcia rozprawy. Taka jest treść prawomocnego orzeczenia, o którym stanowi przepis art. 365 § 1 kpc , a więc treść wyrażonej w nim indywidualnej i konkretnej normy prawnej. A zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się ta sama kwestia, nie może być ona już ponownie badana”. Moc wiążąca wyroku i postanowienia orzekającego, co do istoty sprawy, dotyczy w zasadzie związania treścią jego sentencji a nie uzasadnienia. Jednakże szczególnie przy orzeczeniach oddalających powództwo, gdy z sentencji nie wynika zakres przedmiotowy rozstrzygnięcia, doniosłe i wiążące mogą być również motywy rozstrzygnięcia zawarte w uzasadnieniu orzeczenia, szczególnie ustalenia prejudycjalne sądu, prowadzące do oddalenia powództwa lub wniosku (porównaj między innymi orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2005 r. I CK 217/05, z dnia 15 lutego 2007 r. II CSK 452/06, z dnia 8 marca 2010 r. II PK 258/09 z dnia 29 września 2011 r. IV CSK 652/10). Jak podał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 12 marca 2003 r. III CZP 97/02 sąd nie jest związany ustaleniami wynikającymi z uzasadnienia orzeczenia w takim zakresie, w jakim nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia zawartego w wyroku. Jest natomiast związany wskazanymi w uzasadnieniu ustaleniami mającymi wpływ na końcowe rozstrzygnięcie, w szczególności ustaleniami prejudycjalnymi, których skutkiem było wydanie określonego wyroku lub postanowienia orzekającego, co do istoty sprawy. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony opłacił składkę za czerwiec 2014 roku po terminie a decyzja organu rentowego o odmowie przywrócenia terminu do opłacenia składki była prawidłowa. Powyższe było przedmiotem postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym, zakończonego wydaniem wyroku z dnia 11 stycznia 2018 roku. Tutejszy Sąd jest związany jego treścią, kwestia zasadności odmowy przywrócenia terminu do opłacenia składki nie może więc być kolejny raz badana. Skoro Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy decyzję ZUS o odmowie przywrócenia terminu do opłacenia składki, przyjęcie przez tut. Sąd, że składka w rzeczywistości była opłacona w terminie byłoby niedopuszczalne i stanowiłoby naruszenie normy wyrażonej w art. 365 § 1 kpc . Wnioskując, skoro składka za czerwiec została opłacona po terminie, ubezpieczony od dnia 1 czerwca 2014 r. nie podlegał dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Niezdolność do pracy z powodu choroby powstała w dniu 13 czerwca 2014 r., tj. w okresie, w którym ubezpieczony nie był objęty ubezpieczeniem chorobowym, więc zasiłek chorobowy za okres od 13 czerwca 2014r. do 26 lipca 2014r. nie przysługuje. W świetle powyższego, na mocy art. 477 14 §1 kpc oddalono dowołanie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI