V U 322/15

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2015-05-19
SAOSubezpieczenia społecznerenty i emeryturyŚredniaokręgowy
ZUSrentaemeryturaświadczenia zbiegowezwrot świadczeńpouczenieubezpieczenia społecznechoroba zawodowa

Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, ustalając, że ubezpieczony nie musi zwracać nienależnie pobranych świadczeń za okres od grudnia 2013 r. do stycznia 2014 r., ponieważ nie został prawidłowo pouczony o zasadach pobierania świadczeń zbiegowych.

Sąd Okręgowy rozpatrzył odwołanie Z. R. od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranych świadczeń. Sąd ustalił, że odwołujący pobierał rentę z tytułu choroby zawodowej oraz emeryturę, a decyzja przyznająca świadczenie zbiegowe wraz z pouczeniem została wydana dopiero w czerwcu 2014 r. Ponieważ do grudnia 2013 r. i stycznia 2014 r. odwołujący nie był prawidłowo pouczony o zasadach pobierania świadczeń w zbiegu i osiągania przychodu, sąd zmienił decyzję ZUS, uznając, że nie ma obowiązku zwrotu kwoty 3035,28 zł.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał odwołanie Z. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nakazującej zwrot nienależnie pobranych świadczeń za okres od grudnia 2013 r. do stycznia 2014 r. w kwocie 3035,28 zł. Sąd ustalił, że odwołujący był uprawniony do renty z tytułu choroby zawodowej od stycznia 2013 r. oraz do emerytury od grudnia 2013 r. Decyzja przyznająca świadczenie zbiegowe, która zawierała pouczenie o zasadach pobierania świadczeń w przypadku osiągania przychodu, została wydana dopiero w czerwcu 2014 r. Sąd uznał, że odwołujący nie był prawidłowo pouczony o możliwości pobierania świadczeń w zbiegu i osiągania przychodu w okresie objętym decyzją ZUS. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, ustalając, że Z. R. nie jest zobowiązany do zwrotu pobranych świadczeń. Postępowanie dotyczące drugiej decyzji ZUS zostało umorzone, ponieważ została ona uchylona przez organ rentowy. Wniosek odwołującego o rozłożenie należności na raty został przekazany do rozpoznania organowi rentowemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie jest zobowiązana do zwrotu świadczeń, jeśli nie została prawidłowo pouczona o braku prawa do ich pobierania w określonych okolicznościach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest prawidłowe pouczenie strony o zasadach zawieszania lub zmniejszania świadczeń w przypadku zbiegu prawa do renty/emerytury z przychodem. Ponieważ pouczenie nastąpiło dopiero po okresie, za który ZUS domagał się zwrotu, a wypłaty wynagrodzenia dotyczyły okresu sprzed nabycia prawa do świadczenia, odwołujący nie był zobowiązany do zwrotu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji ZUS

Strona wygrywająca

Z. R.

Strony

NazwaTypRola
Z. R.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (10)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 138 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r.f.u.s. art. 138 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 477¹⁴ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 96 § 1 pkt. 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.u.s.w.p.i.ch.z. art. 26 § 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

u.u.s.w.p.i.ch.z. art. 26 § 3

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

u.e.r.f.u.s. art. 104

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dz.U. 1992 Nr 60 poz. 303 art. 1 § 1 i 3

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22 lipca 1992 r.

k.p.c. art. 355 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477¹⁰ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak prawidłowego pouczenia odwołującego o zasadach pobierania świadczeń zbiegowych i osiągania przychodu w okresie objętym decyzją ZUS. Wynagrodzenie wypłacone za okres poprzedzający nabycie prawa do świadczenia rentowego nie stanowi przychodu powodującego obowiązek zwrotu świadczeń.

Odrzucone argumenty

Argumentacja ZUS o nienależnym pobraniu świadczeń z powodu osiągnięcia przychodu.

Godne uwagi sformułowania

nie był osobą pouczoną co do możliwości osiągania przychodu i pobierania świadczeń w zbiegu w grudniu 2013 r. i styczniu 2014 r. wypłat uzyskanych ze stosunku pracy sprzed uzyskania prawa do świadczenia rentowego.

Skład orzekający

Marzena Głuchowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ZUS, w szczególności w kontekście braku prawidłowego pouczenia strony oraz rozliczania przychodów sprzed nabycia prawa do świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu prawa do renty i emerytury oraz zasad pouczania przez organ rentowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne konsekwencje błędów proceduralnych organu rentowego (brak pouczenia) i jest istotna dla osób pobierających świadczenia z ZUS.

ZUS chce zwrotu pieniędzy, ale zapomniał Cię pouczyć? Sąd staje po Twojej stronie!

Dane finansowe

WPS: 3035,28 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V U 322/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Marzena Głuchowska Protokolant Barbara Wypych po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2015 r. w Kaliszu odwołania Z. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 12 stycznia 2015 r. i 14 stycznia 2015 r. Nr (...) w sprawie Z. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia 1. Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 12 stycznia 2015 r. znak (...) w ten sposób, że ustala, iż odwołujący Z. R. nie jest zobowiązany do zwrotu pobranych świadczeń za okres od dnia 1 grudnia 2013 r. do dnia 31 stycznia 2014 r. w kwocie 3 035,28 zł, 2. Umarza postępowanie co do decyzji z dnia 14 stycznia 2015 r., 3. Wniosek odwołującego Z. R. w przedmiocie rozłożenia na raty należności wynikającej z decyzji z dnia 14 maja 2015 r. przekazuje organowi rentowemu do rozpoznania. UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. decyzją z dnia 12.01.2015 r. w sprawie (...) zobowiązał odwołującego Z. R. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 01.12.2013 r. do 31.01.2014 r. w kwocie 3035,28 zł. Decyzją z dnia 14.01.2015 r. organ rentowy dokonał miesięcznego rozliczenia renty z tytułu choroby zawodowej odwołującego w związku z uzyskanym przychodem za 2014 r. W dniu 25.02.2015 r. Z. R. złożył odwołania od powyższych decyzji, w których wniósł o zmianę decyzji i ustalenie, iż nie jest zobowiązany do zwrotu powyższych kwot, gdyż pobierając świadczenie zbiegowe, nie osiągnął żadnych przychodów- wypłacone kwoty stanowiły zaległe wynagrodzenie za wcześniejszy okres. W odpowiedzi na odwołanie ZUS Oddział w O. wniósł o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy/Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu ustalił następujący stan faktyczny: Odwołujący jest rocznik (...) . Od dnia 01.01.2013 r. odwołujący uprawniony był do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową – wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 25.04.2014 r. w sprawie VU 598/13. Wyrok w przedmiocie przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową wykonany był w drodze decyzji organu rentowego wydanej dnia 06.06.2014 r. Od dnia 01.12.2013 r. odwołującemu przyznano emeryturę z tytułu osiągnięcia 60 lat i pracy w szczególnych warunkach. Decyzja w przedmiocie emerytury wydana została w dniu 06.12.2013 r. Od dnia 01.12.2013 r. odwołujący miał prawo do świadczenia zbiegowego. Decyzję w przedmiocie świadczenia zbiegowego wydano w dniu 06.06.2014 r. W tej decyzji zawarto pouczenie dotyczące niemożliwości pobierania świadczenia zbiegowego i osiągania przychodu z tytułu ubezpieczenia. Do dnia 02.12.2013 r. odwołujący pozostawał w zatrudnieniu. Za listopad 2013 r. odwołującemu wypłacono wynagrodzenie w dniu 09.12.2013 r., natomiast za jeden dzień grudnia 2013 r. – w styczniu 2014 r. Co do pobrania nienależnego świadczenia wynikającego z decyzji z dnia 12.01.2014 r. stwierdzić należy: Artykuł 96 ust 1 pkt. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. 2004, Nr 39, poz. 353 ze zm.) stanowi, iż odrębne przepisy określają prawo do pobierania świadczeń w razie zbiegu u jednej osoby prawa do emerytury lub renty z prawem do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego wypadkowego. Następnie po zmianie stanu prawnego regulacja dotycząca świadczenia zbiegowego znalazła się w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199 poz. 1673 ze zmianami). W myśl tego przepisu osobie uprawnionej do renty z tytułu wypadku lub choroby zawodowej i do emerytury przysługuje emerytura powiększona o połowę renty lub renta powiększona o połowę emerytury. Zgodnie z ust. 3 cyt. przepisu powyższa sytuacja nie dotyczy osób osiągających przychód niezależnie od jego wysokości. Zgodnie z brzmieniem art. 138 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych osoba, która nienależnie pobrała świadczenia jest zobowiązana do ich zwrotu. Ustęp drugi powołanego artykułu stanowi, iż za nienależne świadczenie uważa się świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Odwołującemu przyznano świadczenie zbiegowe w czerwcu 2014 r. Odwołujący dopiero w czerwcu 2014 r. został pouczony o zasadach zawieszalności świadczenia zbiegowego. Co do odwołującego uznać należy iż nie był osobą pouczoną co do możliwości osiągania przychodu i pobierania świadczeń w zbiegu w grudniu 2013 r. i styczniu 2014 r. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. Sąd orzekł o zmianie decyzji z dnia 12.01.2015 r. i ustaleniu, iż odwołujący nie jest zobowiązany do zwrotu pobranego świadczenia za okres od 01.12.2013 r. do 31.01.2014r. w kwocie 3035,28 zł. Co do decyzji z dnia 14.10.2015 r. dotyczącej zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z powodu przekroczenia kwoty dopuszczalnego przychodu. W myśl art. 104 ustawy cytowanej wyżej prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub zmniejszeniu w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Zgodnie jednakże z § 1 ust.1 i 3 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22.07.1992 r. w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytur i rent przy ustalaniu, czy wystąpiły okoliczności powodujące zawieszenie emerytury lub renty uwzględnia się wynagrodzenie ze stosunku pracy, faktycznie osiągnięte, z pominięciem wypłat uzyskanych ze stosunku pracy sprzed uzyskania prawa do świadczenia rentowego. Decyzja z dnia 14.01.2015 r. co do rozliczenia przychodu odwołującego w 2013 r. i przekroczenia kwot granicznych przychodu została w toku postępowania uchylona przez organ rentowy w decyzji z dnia 14.05.2015 r. Wydano decyzję z dnia 14.05.2015 r., w której odwołujący nie kwestionuje sposobu rozliczenia przychodu i kwoty podlegającej zwrotowi. Decyzja ta nie jest przedmiotem zaskarżenia. Natomiast decyzja z dnia 14.01.2015 r. nie istnieje, gdyż została uchylona, stąd w tym przedmiocie postępowanie podlegało umorzeniu po myśli art. 355 § 2 kpc . Wobec zgłoszenia przez odwołującego wniosku o rozłożenie należności wynikającej z decyzji z dnia 14.05.2015 r. na raty, wniosek ten przekazano organowi rentowemu do rozpoznania po myśli art. 477 10 § 2 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI