V U 3194/14

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w LegnicyLegnica2015-10-07
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia emerytalne i rentoweŚredniaokręgowy
świadczenie kompensacyjnenauczycielstaż pracypraca katechetycznaZUSubezpieczenia społeczneLegnica

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji ZUS odmawiającej przyznania nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego z powodu niewykazania 20 lat pracy w jednostkach oświatowych, mimo że wnioskodawca powoływał się na pracę katechetyczną w parafiach.

Wnioskodawca J. M. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. ZUS odmówił przyznania świadczenia, ponieważ wnioskodawca nie udowodnił 20 lat pracy w jednostkach oświatowych, nie zaliczając okresu pracy katechetycznej w parafiach. Sąd Okręgowy, podzielając stanowisko Sądu Najwyższego co do możliwości zaliczenia pracy katechetycznej do stażu pracy nauczycielskiej, oddalił odwołanie. Sąd uznał, że wnioskodawca nie udowodnił, iż jego praca miała charakter nauczania religii w wymiarze co najmniej połowy etatu nauczycielskiego, a zebrane dowody były niewystarczające. Dodatkowo, wnioskodawca nie stawił się na przesłuchanie.

Sąd Okręgowy w Legnicy rozpoznał sprawę z wniosku J. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Wnioskodawca domagał się przyznania świadczenia, odwołując się od decyzji ZUS z dnia 30 października 2014 r., która odmówiła mu prawa do świadczenia. Głównym powodem odmowy było nieudowodnienie przez wnioskodawcę co najmniej 20 lat pracy w jednostkach wskazanych w ustawie o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych. ZUS nie zaliczył do stażu pracy katechetycznej świadczonej w parafiach w okresie od 1 września 1981 r. do 31 sierpnia 1998 r., argumentując, że parafie nie są jednostkami wymienionymi w ustawie. Wnioskodawca podniósł, że według orzecznictwa Sądu Najwyższego praca nauczycieli religii w parafiach powinna być traktowana na równi z pracą nauczycielską. Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca spełniał warunki dotyczące wieku i ogólnego stażu pracy, jednakże kluczowe było udowodnienie 20 lat pracy w jednostkach oświatowych. Sąd podzielił stanowisko Sądu Najwyższego, że praca katechetyczna może być zaliczana do stażu pracy nauczycielskiej, jednakże w tej konkretnej sprawie wnioskodawca nie sprostał ciężarowi dowodu. Jedyny przedstawiony dowód, zaświadczenie z parafii, zawierało jedynie ogólne stwierdzenie o "pracy katechetyczno-duszpasterskiej", co nie pozwalało na jednoznaczne stwierdzenie, że praca ta skupiała się na nauczaniu religii w wymiarze co najmniej połowy etatu. Dowody zebrane z inicjatywy Sądu również okazały się niewystarczające. Dodatkowo, wnioskodawca nie stawił się na wyznaczony termin rozprawy celem przesłuchania, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia, co uniemożliwiło dalsze pogłębienie analizy charakteru jego pracy. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy oddalił odwołanie jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, generalnie orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje na taką możliwość, jednakże w indywidualnej sprawie wnioskodawca musi udowodnić, że jego praca miała charakter nauczania religii w wymiarze co najmniej połowy etatu nauczycielskiego.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko SN, że praca katechetyczna może być zaliczana do stażu, ale podkreślił, że wnioskodawca musi udowodnić rzeczywisty charakter pracy i jej wymiar, czego w tej sprawie nie uczynił, a zebrane dowody były niewystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalił odwołanie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
J. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

u.n.ś.k. art. 4

Ustawa o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych

Świadczenie przysługuje nauczycielom, którzy spełnili warunki dotyczące wieku, stażu pracy (w tym 20 lat pracy w jednostkach oświatowych) i rozwiązania stosunku pracy.

u.n.ś.k. art. 2 § pkt 1

Ustawa o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych

Definicja nauczyciela obejmuje osoby zatrudnione w publicznych i niepublicznych przedszkolach, szkołach oraz placówkach oświatowych. Parafie nie są wprost wymienione.

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia odwołania od decyzji organu rentowego.

Pomocnicze

u.e.r.

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definicja okresów składkowych i nieskładkowych.

k.n. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela

Definicja pracy nauczycielskiej (przywołana w kontekście orzecznictwa SN).

u.s.o. art. 2 § pkt 3

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Definicja pracy nauczycielskiej (przywołana w kontekście orzecznictwa SN).

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Zasada ciężaru dowodu spoczywa na stronie, która z tego wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 214 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki odroczenia rozprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Parafie nie są jednostkami wymienionymi w art. 2 ust. 1 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych. Wnioskodawca nie udowodnił, że jego praca katechetyczno-duszpasterska miała charakter nauczania religii w wymiarze co najmniej połowy etatu nauczycielskiego. Zaświadczenie o pracy katechetycznej było zbyt ogólne. Wnioskodawca nie stawił się na przesłuchanie bez usprawiedliwienia.

Odrzucone argumenty

Praca nauczycieli religii w parafiach powinna być traktowana na równi z pracą nauczycielską. Orzecznictwo Sądu Najwyższego dopuszcza zaliczenie pracy katechetycznej do stażu pracy nauczycielskiej.

Godne uwagi sformułowania

"Tak ogólne określenie charakteru jego pracy nie pozwala z cała pewnością stwierdzić, że jego praca skupiała się na nauce religii w wymiarze co najmniej połowy etatu nauczycielskiego." "Wnioskodawca J. M. ciężarowi temu nie podołał." "Pozwany nie wykazał zaś, aby taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie."

Skład orzekający

Regina Stępień

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu 20 lat pracy nauczycielskiej w kontekście pracy katechetycznej oraz znaczenie dowodów w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i braku wystarczających dowodów; orzecznictwo SN w tej materii jest szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla nauczycieli kwestii zaliczania pracy katechetycznej do stażu, ale rozstrzygnięcie opiera się na braku dowodów, co czyni ją mniej przełomową.

Czy praca katechetyczna w parafii liczy się do emerytury nauczycielskiej? Sąd rozstrzyga.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V U 3194/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 października 2015 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Regina Stępień Protokolant : star. sekr. sądowy Katarzyna Awsiukiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 października 2015 r. w Legnicy sprawy z wniosku J. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o nauczycielskie świadczenie kompensacyjne na skutek odwołania J. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 30 października 2014 r. znak (...) oddala odwołanie Sygn. akt VU 3194/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 30 października 2014 r., znak: (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił wnioskodawcy J. M. prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ rentowy, powołując się na przepis art. 4 ustawy z 22 maja 2009r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz. U. Nr 97, poz. 800), podniósł, że wnioskodawca nie ma prawa do świadczenia, ponieważ nie udowodnił co najmniej 20 lat pracy w jednostkach, o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy. Organ rentowy wskazał, że nie przyjął do stażu pracy nauczycielskiej pracy katechetycznej od 1 września 1981 r. do 31 sierpnia 1998 r., ponieważ zgodnie z zaświadczeniem (...) praca ta była świadczona w poszczególnych parafiach, a parafie nie są wymienione w art. 2 ust. 1 w.w. ustawy. Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczony J. M. , domagając się jej zmiany poprzez przyznanie spornego świadczenia. Podniósł, że według dotychczasowego stanowiska Sądu Najwyższego praca nauczycieli religii w parafiach powinna być traktowana na równi z praca nauczycielską, określoną w Karcie Nauczyciela. Wskazał nadto, że zaświadczenie (...) zostało wydane na żądanie organu rentowego i jego treść nie była przez ten organ kwestionowana. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił: Wnioskodawca J. M. urodził się (...) Wykazał przed organem rentowym ponad 30 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w dniu (...) . ukończył 60 lat, nie pozostaje w stosunku pracy. Stosunek pracy został rozwiązany z dniem 30 listopada 2012 r. Dnia 28 lipca 2014 r. wnioskodawca wystąpił do organu rentowego z pierwszym wnioskiem o przyznanie nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Decyzją z dnia 27 sierpnia 2014 r. ZUS odmówił wnioskodawcy świadczenia, wskazując na niewystarczające udokumentowanie okresów pracy nauczycielskiej we wskazanych szkołach w okresach: od 1 września 1998 r. do 11 września 2000 r., od 15 września 2000 r. do 31 sierpnia 2001 r., od 1 września 2001 r. do 31 sierpnia 2007 r. i od 1 września 2009 r. do 30 listopada 2012 r. Wobec przedłożenia przez wnioskodawcę dnia 29 września 2014 r. nowych dokumentów na okoliczność zatrudnienia w okresach zakwestionowanych przez ZUS w w.w. decyzji, organ rentowy dnia 30 października 2014 r. wydał ponowną decyzje odmawiającą wnioskodawcy prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, wskazując, że nie przyjął do stażu pracy nauczycielskiej pracy katechetycznej wnioskodawcy od 1 września 1981 r. do 31 sierpnia 1998 r., ponieważ zgodnie z zaświadczeniem (...) praca ta była świadczona w poszczególnych parafiach, a parafie nie są wymienione w art. 2 ust. 1 w.w. ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych . Bezsporne W zaświadczeniu z dnia 3 grudnia 2001 r. (...) , wydanym przez (...) , reprezentowaną przez (...) ks. mgr R. K. , wskazano, że wnioskodawca, po przyjęciu święceń kapłańskich w dniu 23. 05. 1981 r. we W. podejmował pracę katechetyczno-duszpasterską w pełnym wymiarze godzin w następujących ośrodkach duszpasterskich: – L. , par. (...) - od 01.09. 1981 r. -31. 08. 1985 r. – K. , par. (...) - od 01. 09. 1985 r. - 33. 08. 1986 r. ; – L. , - od 01. 09. 1986 r. -31. 08. 1987 r. – W. , par. (...) - od 01. 09. 1987 r, -31.08. 1990 r. – W. , par. (...) od 01. 09. 1990 r. - 31. 08. 1992 r. Nadto wskazano, że w latach od 01. 09. 1992 r. do 31. 08. 1998 r. podejmował pracę katechetyczno-duszpasterską w pełnym wymiarze godzin w parafiach: Z. , L. i N. w Holandii (diec. U. ). W piśmie z dnia 13 lutego 2015 r., przedłożonym po ponownym wezwaniu Sądu, (...) poinformował, iż okres pracy wnioskodawcy w latach 1981-1992 wskazany w w.w. zaświadczeniu został sporządzony na podstawie przebiegu jego pracy w parafiach na terenie archidiecezji (...) i diecezji (...) , zaś okres pracy w Holandii został podany po ustnym oświadczeniu woli przez ks. J. M. . Jednocześnie (...) podała, ze nie posiada w swoich dokumentach żadnych zaświadczeń o charakterze pełnionej funkcji duszpasterskiej w Holandii przez wnioskodawcę. Dowód: - dokumenty w aktach ZUS: t. I: zaświadczenie z dnia 3 grudnia 2001 r. – k. 4; - pismo (...) z dn. 13 lutego 2015 r. – k. 12 Sąd zważył: Ustalony w sprawie stan faktyczny uniemożliwiał uwzględnienie odwołania. W myśl przepisu art. 4 ustawy z dnia 22 maja 2009r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych , świadczenie to przysługuje nauczycielom, którzy spełnili łącznie następujące warunki: 1) osiągnęli wiek, o którym mowa w ust. 3 ( 55 lat - w latach 2009-2014 ), 2) mają okres składkowy i nieskładkowy w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wynoszący 30 lat, w tym 20 lat wykonywania pracy w jednostkach, o których mowa w art. 2 pkt 1 , w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć; 3) rozwiązali stosunek pracy. Przepis art. 2 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi z kolei, że użyte w ustawie określenie nauczyciel, oznacza nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w: a) publicznych i niepublicznych przedszkolach, b) szkołach publicznych i niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, c) publicznych i niepublicznych placówkach kształcenia ustawicznego i placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.). Organ rentowy wskazał, że wnioskodawca nie wykazał 20 lat wykonywania pracy w jednostkach, o których mowa w cytowanym wyżej przepisie art. 2 pkt 1, w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć. Zakład nie uznał jako takiego zatrudnienia w parafiach za okres od 1 września 1981 r. do 31 sierpnia 1998 r., uznając, że parafie nie są jednostkami objętymi art. 2 w.w. ustawy, a tym samym nauczanie religii w parafiach nie stanowi pracy nauczycielskiej w rozumieniu tej ustawy. Ustosunkowując się do możliwości zaliczenia pracy wnioskodawcy jako nauczyciela religii, wykonywanej w salach parafialnych, do wymaganego ustawą 20-letniego okresu pracy w w/w jednostkach, należy przyznać racje wnioskodawcy, że generalnie orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje na taką możliwość. Należy tu m. in. przywołać wyrok z dnia 3 sierpnia 2000 r., sygn. II UKN 661/99, OSNP 2002/4/93, Lex nr 45357, w którym Sąd Najwyższy wskazał, że nauczanie religii w punktach katechetycznych prowadzonych przez osoby prawne Kościoła (...) (parafie) przed wejściem w życie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm.) oraz zarządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 kwietnia 1996 r. w sprawie szczegółowego zakresu uprawnień i obowiązków nauczycieli i wychowawców zatrudnionych w szkołach (placówkach) prowadzonych przez osoby prawne Kościoła (...) (M.P. Nr 30, poz. 316) było pracą nauczycielską w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.) oraz art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (jednolity tekst: Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.). Pomocniczo wskazać można także na uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2001 r., sygn. III ZP 32/00, OSNP 2002/7/165, Lex nr 47590, w której stwierdzono, iż okres nauczania religii w katechizacji parafialnej w ramach stosunku pracy, przed dniem 25 października 1990 r. jest okresem pracy nauczycielskiej w rozumieniu art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.). Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko Sądu Najwyższego wymienione w w/w orzeczeniach. Wprawdzie nie ulega wątpliwości, iż parafie – a ściślej mówiąc jednostki parafii przeznaczonych do nauki religii, takich jako punkty katechetyczne, czy sale katechetyczne nie zostały wymienione w art. 2 pkt 1 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych , a nauczycielskie świadczenie kompensacyjne nie jest tożsame z emeryturą nauczycielską z art. 88 Karty Nauczyciela, jednak w ocenie Sądu uznać należało, iż cel tychże świadczeń jest taki sam i ma na celu zapewnienie środków utrzymania nauczycielom do czasu uzyskania pełnych uprawnień emerytalnych. Jednakże możliwość zastosowania art. 4 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych w konkretnej sprawie wobec odwołującego będącego nauczycielem religii nie zależy tylko od ustalenia prawidłowej generalnej wykładni tego przepisu. Możliwość jego zastosowania istnieje dopiero wtedy, gdy wnioskodawca udowodni, że w jego indywidualnym przypadku spełnione zostały wszystkie ustawowe przesłanki przyznania tego świadczenia. Innymi słowy w pierwszej kolejności należy zbadać rzeczywisty charakter pracy ubezpieczonego, aby móc następnie dokonać analizy, czy należy do niej zastosować przepisy dotyczące pracy nauczycielskiej, a w konsekwencji także przepisy dotyczące świadczeń z tytułu jej wykonywania. Rolą strony jest przede wszystkim przytoczenie i udowodnienie okoliczności faktycznych, z których wywodzi skutki prawne, a nie przytoczenie podstawy prawnej swych żądań. Ciężar dowodu, zgodnie z zasadą z art. 6 kodeksu cywilnego , spoczywał zaś na wnioskodawcy. Tymczasem w niniejszej sprawie J. M. ciężarowi temu nie podołał, bowiem jedyny zaoferowany przez niego dowód z zaświadczenia (...) z dnia z dnia 3 grudnia 2001 r. (...) był niewystarczający. Zawierał jedynie stwierdzenia o świadczeniu przez wnioskodawcę w podanych okresach „pracy katechetyczno-duszpasterskiej”. Tak ogólne określenie charakteru jego pracy nie pozwala z cała pewnością stwierdzić, że jego praca skupiała się na nauce religii w wymiarze co najmniej połowy etatu nauczycielskiego. Należy zauważyć, że również dowody zebrane w niniejszej sprawie z inicjatywy Sądu okazały się niewystarczające do poczynienia jakichkolwiek szerszych ustaleń i pogłębionej analizy odnośnie tego jaką pracę w spornych okresach wnioskodawca wykonywał, w jakim charakterze i w jakimi wymiarze była to praca związana z nauczaniem religii. Takich informacji nie udało się bowiem uzyskać z informacji (...) udzielonej na wezwanie Sądu. Jest ona bowiem bardzo ogólna i nie wskazuje wprost na charakter pracy wnioskodawcy w podawanych okresach. Wynika z niej nadto, że brak jest dokumentów związanych ze świadczoną przez ubezpieczonego pracą w polskich parafiach w okresach wskazanych w w.w. zaświadczeniu. Ponadto wnioskodawca pozbawił się możliwości wykazania swoich twierdzeń poprzez dopuszczenie dowodu z jego przesłuchania, gdyż mimo że został prawidłowo wezwany do osobistego stawiennictwa na termin rozprawy celem przesłuchania i pouczony o swoich prawach, to bez usprawiedliwienia nie stawił się na wyznaczony termin rozprawy. Wobec powyższego brak było podstaw do odroczenia terminu rozprawy i ponownego wezwania pozwanego celem przesłuchania, albowiem zgodnie z treścią art. 214 § 1 kpc rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli nieobecność strony jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną Sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Pozwany nie wykazał zaś, aby taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie, jako niezasadne.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI