V U 273/22

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2022-06-30
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
ubezpieczenie wypadkowewypadek przy pracyrenta rodzinnaumowa zleceniaZUSodwołanieubezpieczenia społeczne

Sąd Okręgowy w Kaliszu przyznał prawo do renty rodzinnej z ubezpieczenia wypadkowego po zmarłym L.U. dla jego żony A.U. i syna S.U., uznając wypadek, któremu uległ L.U., za wypadek przy pracy mimo niezgodności wykonywanych czynności z umową zlecenia.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania renty rodzinnej z ubezpieczenia wypadkowego po zmarłym L.U., uznając, że wypadek, któremu uległ, nie był wypadkiem przy pracy, ponieważ wykonywał prace niezgodne z zawartą umową cywilnoprawną. Sąd Okręgowy w Kaliszu zmienił decyzję ZUS, przyznając rentę A.U. i S.U. Sąd ustalił, że mimo zapisów w umowie zlecenia o pracach biurowych, L.U. faktycznie wykonywał prace budowlane, a wypadek przy demontażu płyt eternitowych był wypadkiem przy pracy.

Decyzją z 31 stycznia 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania renty rodzinnej z ubezpieczenia wypadkowego po zmarłym L.U. dla jego żony A.U. i syna S.U., ponieważ organ rentowy uznał, że wypadek, któremu uległ zmarły, nie był wypadkiem przy pracy. Powodem była niezgodność wykonywanych prac (demontaż płyt eternitowych) z zakresem umowy cywilnoprawnej, która obejmowała prace biurowe. Odwołanie od tej decyzji złożyli A.U. i S.U. Sąd Okręgowy w Kaliszu, po rozpoznaniu sprawy, zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając prawo do renty rodzinnej z ubezpieczenia wypadkowego od 19 listopada 2020 r. Sąd ustalił, że L.U. od 1 grudnia 2018 r. wykonywał prace budowlane na rzecz firmy Usługi Budowlane (...), mimo że umowa zlecenia zawierała zapis o pracach biurowych. Sąd uznał, że zapis ten był niedopatrzeniem, a faktyczne wykonywanie prac budowlanych, w tym demontaż płyt eternitowych, kwalifikuje zdarzenie jako wypadek przy pracy. W wyniku upadku z podnośnika podczas prac dachowych L.U. poniósł śmierć. Sąd przyznał również A.U. zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wypadek przy pracy może być podstawą do przyznania świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, nawet jeśli wykonywane czynności w chwili wypadku różniły się od tych wpisanych w umowie, o ile faktycznie wykonywane prace były związane z działalnością podmiotu prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą i podlegały ubezpieczeniu wypadkowemu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zapis w umowie zlecenia o pracach biurowych był niedopatrzeniem, a faktyczne wykonywanie prac budowlanych przez zmarłego L.U. na rzecz płatnika składek, z którego tytułu podlegał on ubezpieczeniu wypadkowemu, kwalifikuje zdarzenie jako wypadek przy pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji ZUS i przyznanie renty

Strona wygrywająca

A. U. i S. U.

Strony

NazwaTypRola
A. U.osoba_fizycznaodwołująca
S. U.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy
L. U.osoba_fizycznazmarły ubezpieczony
M. S.osoba_fizycznazleceniodawca
Usługi Budowlane (...)spółkapłatnik składek

Przepisy (7)

Główne

u.u.w. art. 3 § ust. 3 pkt 6

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego z danego tytułu podczas wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

u.u.w. art. 17 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Przy ustalaniu prawa do świadczeń z tytułu wypadku przy pracy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznego, z wyjątkiem art. 57 ust. 1 pkt 4 tej ustawy.

Pomocnicze

u.e.r. FUS art. 67 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r. FUS art. 68 § pkt 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r. FUS art. 67 § ust.1 pkt 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r. FUS art. 70 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktyczne wykonywanie prac budowlanych przez zmarłego, mimo zapisów umowy zlecenia o pracach biurowych. Podleganie przez zmarłego ubezpieczeniu wypadkowemu z tytułu wykonywania prac na rzecz płatnika składek. Spełnienie przez A.U. i S.U. warunków do przyznania renty rodzinnej.

Odrzucone argumenty

Wypadek nie był wypadkiem przy pracy, ponieważ wykonywane czynności (demontaż płyt eternitowych) były niezgodne z zakresem umowy cywilnoprawnej (prace biurowe).

Godne uwagi sformułowania

powyższy zapis znalazł się w umowa na skutek oczywistego niedopatrzenia stron podpisujących umowę W istocie zatrudniającemu jak wykonawcy chodziło o wykonywanie prac pomocniczych przy prowadzonych przez M. S. pracach budowlanych. W takich realiach nie ma znaczenia dla kwalifikacji zdarzenia jako wypadku przy pracy odmienność wykonywanych przez poszkodowanego prac w chwili wypadku od tych, które zostały wpisane do umowy.

Skład orzekający

Romuald Kompanowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia wypadku przy pracy w kontekście umów cywilnoprawnych i faktycznego wykonywania obowiązków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezgodności umowy z faktycznym wykonywaniem pracy, gdzie kluczowe jest ustalenie rzeczywistego charakteru zatrudnienia i podlegania ubezpieczeniom.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może interpretować przepisy dotyczące wypadków przy pracy, gdy faktyczne wykonywanie obowiązków odbiega od zapisów umowy cywilnoprawnej, co jest częstym problemem w relacjach pracowniczych i zleceniowych.

Czy praca niezgodna z umową to nadal wypadek przy pracy? Sąd Okręgowy w Kaliszu odpowiada.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 180 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V U 273/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2022 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia Romuald Kompanowski Protokolant: st.sekr.sądowy Piotr Durajczyk po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2022 r. w Kaliszu odwołania A. U. i S. U. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 31 stycznia 2022 r. Nr (...) w sprawie A. U. i S. U. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o prawo do renty rodzinnej wypadkowej 1. Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 31 stycznia 2022 r. znak (...) w ten sposób, że przyznaje odwołującej A. U. oraz S. U. prawo do renty rodzinnej z ubezpieczenia wypadkowego po zmarłym L. U. poczynając od 19 listopada 2020r. 2. Zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. na rzecz odwołującej A. U. kwotę 180 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sędzia Romuald Kompanowski UZASADNIENIE Decyzją z 31 stycznia 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych załatwiając wniosek A. U. – działającej w imieniu własnym i w imieniu swego syna S. U. jako jego przedstawiciel ustawowy – o rentę rodzinną z ubezpieczenia wypadkowego, odmówił przyznania świadczenia albowiem zmarły L. U. mając zawartą umowę cywilnoprawną z płatnikiem składek (...) w G. , w chwili wypadku nie realizował zadań wynikających z zawartej umowy. W ocenie organu rentowego zakres umowy cywilnoprawnej obejmował prace biurowe gdy tymczasem wypadek miał miejsce przy wykonywaniu demontażu płyt eternitowych. Powyższe w ocenie organu rentowego wskazuje, że wypadek jakiemu uległ L. U. nie jest wypadkiem przy pracy. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła w imieniu własnym oraz swego syna S. A. P. - U. powołując się wielokrotne zlecania przez płatnika składek zmarłemu wykonywanie prac budowlanych. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd ustalił, co następuje: Bezsporny jest okres składkowy i nieskładkowy L. U. urodzonego (...) zmarłego 19 listopada 2020 r. Bezsporne jest również podjęcie przez zmarłego od 1 grudnia 2018 r. zatrudnienia w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej 30 listopada 2018 r. z firmą Usługi Budowlane (...) . Bezsporne jest również zawarcie w powyższej umowie postanowienia o tym, że L. U. będzie wykonywał prace biurowe. /bezsporne/ Od początku realizowania wskazanej wyżej umowy L. U. jako wykonawca tej umowy wykonywał na polecenie M. S. prace budowlane na obiektach, w których wykonawcą lub podwykonawcą był M. S. . Takie prace L. U. wykonywał od grudnia 2018 r. średnio przez 17-20 dni każdego miesiąca po 8-9 godzin każdego dnia. 16 listopada 2020 r. L. U. na polecenie M. S. zdejmował płyty dachowe z budynku gospodarczego i w miejsce zdjętych płyt zakładał nowe. Do tej pracy użyty był podnośnik teleskopowy z koszem. L. U. znajdował się koszu i z tej pozycji usuwał zamocowanie płyt do konstrukcji dachu po czym zdemontowaną płytę wkładał do kosza, po czym wysięgnik, którym operował M. S. był opuszczany na ziemię. Po usunięciu mocowania kolejnej płyty i uniesieniu jej do góry przez L. U. , podmuch wiatru spowodował wypadnięcie L. U. z kosza na posadzkę budynku. W wyniku upadku L. U. poniósł śmierć na miejscu. dowód: zeznania świadka M. S. L. U. pozostawił żonę A. U. oraz syna S. U. urodzonego (...) L. U. z tytułu zawarcia umowy zlecenia z 30 listopada 2018 r. podlegał od 1 grudnia 2018 r. aż do chwili swej śmierci obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w tym ubezpieczeniu wypadkowemu. /bezsporne/ Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 6 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego z danego tytułu podczas wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie na wykonywanie w dniu wypadku przez zmarłego L. U. usług na rzecz podmiotu prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą. Z tego tytułu zmarły przez okres niespełna 2 lat podlegał ubezpieczeniu wypadkowemu. Co prawda w treści zawartej umowy, którą strony zatytułowały jako umowa zlecenia znalazł się zapis o powierzeniu zmarłemu pracy biurowej. Ne ulega jednak wątpliwości, że powyższy zapis znalazł się w umowa na skutek oczywistego niedopatrzenia stron podpisujących umowę. W istocie zatrudniającemu jak wykonawcy chodziło o wykonywanie prac pomocniczych przy prowadzonych przez M. S. pracach budowlanych. W takich realiach nie ma znaczenia dla kwalifikacji zdarzenia jako wypadku przy pracy odmienność wykonywanych przez poszkodowanego prac w chwili wypadku od tych, które zostały wpisane do umowy. W tych warunkach oczywistym staje się uprawnienie wskazanych w wyżej wymienionej ustawie osób do ubiegania się o wskazane tam świadczenia. Wśród świadczeń z tytułu wypadku przy pracy cytowana ustawa wskazuje na rentę rodzinną dla członków zmarłego ubezpieczonego. Jednocześnie przy ustalaniu prawa do wskazanego wyżej świadczenia stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS za wyjątkiem art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy. Stanowi o tym art. 17 ust. 1 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych . Poza sporem pozostawało, iż S. U. , urodzony (...) , będąc dzieckiem L. U. , należy do kręgu osób wymienionych w przepisie art. 67 ust. 1 pkt. 1 oraz przepisie art. 68 ust. pkt. 1 ustawy o emeryturach i rentach, a A. U. , jako żona zmarłego i jednocześnie wychowująca dziecko zmarłego do ukończenia przez nie 16-go roku życia, spełnia warunki z art. 67 ust.1 pkt 3 oraz art. 70 ust. 1 pkt 2 ustawy. Mając na uwadze powyższe, odwołanie jako uzasadnione prowadziło do zmiany decyzji jak punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku mając na uwadze przepis art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Sędzia Romuald Kompanowski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI