V U 270/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej prawa do świadczenia przedemerytalnego z powodu niespełnienia wymogów wieku i stażu ubezpieczeniowego.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpatrzył sprawę z odwołania I.W. przeciwko ZUS o świadczenie przedemerytalne. Wnioskodawczyni domagała się przyznania świadczenia ze względów ludzkich, wskazując na trudną sytuację zdrowotną i materialną po opiece nad mężem. Sąd ustalił, że wnioskodawczyni nie spełniała kluczowych wymogów ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, tj. nie osiągnęła wymaganego wieku 55 lat w dniu ustania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego ani nie posiadała wymaganego 20-letniego stażu ubezpieczeniowego. W związku z tym, mimo trudnej sytuacji osobistej, odwołanie zostało oddalone.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, rozpoznał sprawę z odwołania I.W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., która odmówiła jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Decyzja ZUS opierała się na fakcie, iż wnioskodawczyni do dnia ustania pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego nie udowodniła wymaganego stażu uprawniającego do emerytury (20 lat) ani nie osiągnęła wymaganego wieku 55 lat. Wnioskodawczyni odwołała się od tej decyzji, wnosząc o przyznanie świadczenia ze względów ludzkich, powołując się na problemy zdrowotne wynikające z opieki nad mężem i matką. Sąd ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym wnioskodawczyni legitymuje się łącznym stażem ubezpieczeniowym wynoszącym 16 lat, 9 miesięcy i 23 dni, a w dniu ustania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego (śmierć męża) miała ukończone 54 lata. Sąd podkreślił, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie można przyznawać świadczeń w oparciu o zasady współżycia społecznego czy względy ludzkie, jeśli nie są spełnione ustawowe przesłanki. Ponieważ wnioskodawczyni nie spełniła dwóch kluczowych wymogów – wieku i stażu – Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477¹⁴ § 1 k.p.c., oddalił odwołanie jako bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie może uzyskać świadczenia, jeśli nie spełnia wymogów wieku (kobieta 55 lat) i stażu ubezpieczeniowego (kobieta 20 lat) w dacie ustania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustawa o świadczeniach przedemerytalnych wymaga łącznego spełnienia wszystkich przesłanek, w tym wieku i stażu. W przypadku wnioskodawczyni, która nie osiągnęła wymaganego wieku ani nie posiadała wymaganego stażu w kluczowym momencie, prawo do świadczenia nie powstaje, niezależnie od trudnej sytuacji życiowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
u.ś.p. art. 2 § ust. 1 pkt 4a
Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych
Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 60 dni od dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, pobieranych nieprzerwanie przez okres co najmniej 365 dni, jeżeli utrata prawa do nich była spowodowana śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana, i do dnia, w którym ustało prawo do świadczenia, ukończyła co najmniej 55 lat (kobieta) i osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat (kobieta).
Pomocnicze
u.ś.r.
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.z.o.
Ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można powoływać się na naruszenie prawa, jeżeli naruszający działał w celu ochrony praw innych osób, a naruszenie nie było nadmierne.
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Nie wolno czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uprawnieniem i nie korzysta z ochrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez wnioskodawczynię wymogu minimalnego wieku (55 lat) w dniu ustania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Niespełnienie przez wnioskodawczynię wymogu minimalnego stażu ubezpieczeniowego (20 lat) w dniu ustania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Niedopuszczalność przyznawania świadczeń z ubezpieczeń społecznych w oparciu o zasady współżycia społecznego lub względy ludzkie.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawczyni domagała się przyznania świadczenia ze względów ludzkich, powołując się na trudną sytuację zdrowotną i materialną.
Godne uwagi sformułowania
w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie jest możliwe przyznawanie świadczeń bez spełnienia przesłanek ich nabycia, w oparciu o zasady współżycia społecznego w tego typu sprawach nie stosuje się ani art. 5 KC. ani 8 KP
Skład orzekający
Urszula Sipińska-Sęk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego stosowania przepisów ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, zwłaszcza w zakresie wymogów wieku i stażu, oraz niedopuszczalność stosowania zasad współżycia społecznego w sprawach ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby pobierającej specjalny zasiłek opiekuńczy i ubiegającej się o świadczenie przedemerytalne na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4a ustawy o świadczeniach przedemerytalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa ilustruje typowy problem z interpretacją przepisów dotyczących świadczeń przedemerytalnych i pokazuje, że względy ludzkie nie są wystarczające do przyznania świadczenia, jeśli brakuje spełnienia ustawowych wymogów.
“Czy troska o chorego męża może pozbawić prawa do świadczenia przedemerytalnego? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V U 270/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lipca 2023 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia Urszula Sipińska-Sęk Protokolant: st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2023 r. w Piotrkowie Trybunalskim na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o świadczenie przedemerytalne na skutek odwołania I. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia (...) r. sygn.: (...) oddala odwołanie; Sygn. akt VU 270/23 UZASADNIENIE Decyzją z dnia (...) roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił wnioskodawczyni I. W. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż wnioskodawczyni do dnia ustania pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego tj. do (...) roku, nie udowodniła wymaganego stażu uprawniającego do emerytury wynoszącego 20 lat i nie osiągnęła 55 lat. Od decyzji powyższej decyzji wnioskodawczyni odwołała się w dniu (...) roku wnosząc o przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego ze względów ludzkich. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: I. W. urodzony w dniu (...) , złożyła w dniu (...) roku wniosek o świadczenie przedemerytalne. Do wniosku załączyła informację o okresach składkowych i nieskładkowych, w której wskazała, że była zatrudniona w okresie: - od 9 października 1986 roku do 17 marca 1992 roku w Zakładzie (...) ; - od 1 lipca 1996 roku do 30 września 1996 roku w (...) ; - od 1 sierpnia 2014 roku do 11 lipca 2016 roku w firmie (...) Spółka z o.o. sp.jawna z siedzibą we W. ; Wnioskodawczyni w okresie od 13 marca 1992 roku do 21 lutego 1994 roku pobierała zasiłek dla bezrobotnych, a w okresie od 12 lipca 2016 roku do (...) roku opiekowała się chorym mężem. ( dowód: wniosek k. 1-2 akt ZUS) Wnioskodawczyni legitymuje się łącznym stażem ubezpieczeniowym wynoszącym 16 lat, 9 miesięcy i 23 dni, w tym 12 lat, 7 miesięcy i 10 dni okresów składkowych oraz 4 lata, 2 miesiące i 13 dni okresów nieskładkowych (po ograniczeniu do 1/3 udowodnionych okresów składkowych na podstawie art. 5 ust 2 ustawy emerytalnej). (okoliczność bezsporna - decyzja z dnia 17.03.2023 r. k. 13 akt ZUS, odpowiedź na odwołanie - k. 4-5 akt) Wnioskodawczyni była uprawniona do pobierania w (...) (...) w B. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem S. W. w okresie od 12 lipca 2016 roku do dnia jego śmierci tj. do (...) roku . ( dowód: zaświadczenie z (...) w B. - k. 12 akt ZUS) Wnioskodawczyni jest zarejestrowana w (...) w B. jako osoba bezrobotna od 8 lipca 2022 roku. Z tego tytułu otrzymywała zasiłek od 8 lipca 2022 roku do dnia 3 stycznia 2023 roku. W w/w okresie wnioskodawczyni nie otrzymywała ofert pracy, ani nie odmawiała ich przyjęcia. (dowód: zaświadczenie z dnia 13 lutego 2023 roku – k. 11 akt ZUS) Sąd Okręgowy zważył co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Przesłanki nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego określa art. 2 ust. 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych . Świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 art 2 ustawy – zgodnie z art 2 ust 3 ustawy - po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki: 1) nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna; 2) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych; 3) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Do wnioskodawcy miał zastosowanie jedynie przepis art. 2 ust. 1 pkt 4a tej ustawy. Stosownie do jego treści prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 60 dni od dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 111 oraz z 2021 r. poz. 1162 ), lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2020 r. poz. 1297 ), pobieranych nieprzerwanie przez okres co najmniej 365 dni, jeżeli utrata prawa do nich była spowodowana śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana, i do dnia, w którym ustało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna i osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Podstawą odmowy przyznania wnioskodawczyni świadczenia przedemerytalnego przez ZUS było nie spełnienie przez nią jednej z przesłanek z art 2 ust 1 pkt 4a ustawy o świadczeniach przedemerytalnych . A mianowicie nie ukończenie w dacie ustania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego tj. w dniu śmierci męża (...) roku 55 lat oraz braku wymaganego stażu emerytalnego wynoszącego 20 lat. Wszystkie pozostałe przesłanki wymienione w art 2 ustęp 1 pkt 4a ustawy o świadczeniach przedemerytalnych zostały przez skarżącą spełnione, co jest w sprawie bezsporne. Wnioskodawczyni pobierał specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem do dnia jego śmierci tj. do dnia (...) roku. W tej dacie skarżącą miała ukończone 54 lata (wiek 55 lat osiągnęła w dacie (...) roku), a jej łączny staż pracy wynosił 16 lat, 9 miesięcy i 23 dni, czego skarżąca w odwołaniu nie kwestionowała. Skarżąca wniosła o uwzględnienie odwołania nie na podstawie przepisów prawa, ale ze względów czysto ludzkich. Podniosła bowiem, że z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem oraz matką sama podupadła na zdrowiu, ma problemy z kręgosłupem, co wyłącza możliwość jej zarobkowania i sprawia, że nie ma środków do życia. Należy zaznaczyć, że podnoszona przez skarżącą trudna sytuacja materialna i osobista, nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie jest możliwe przyznawanie świadczeń bez spełnienia przesłanek ich nabycia, w oparciu o zasady współżycia społecznego, albowiem w tego typu sprawach nie stosuje się ani art. 5 KC. ani 8 KP (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 12 stycznia 2000 r., II UKN 293/99 (OSNAPiUS 1998 r. Nr 15, poz. 465; z dnia 26 maja 1999 r., II UKN 669/98 , OSNP 2000, Nr 15, poz. 597 , wyrok z dnia 12 stycznia 2000 r., II UKN 293/99 , OSNP 2001, Nr 9, poz. 321 ; z dnia 8 kwietnia 2008 r., I UK 294/07). Ponieważ wszystkie przesłanki nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego muszą zostać spełnione łącznie, to niespełnienie dwóch z nich (przesłanki wieku i stażu emerytalnego), wyklucza możliwość przyznania świadczenia, o które ubiegała się ubezpieczona. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił wniesione odwołanie jako bezzasadne.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI