V U 260/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Kaliszu zmienił decyzje ZUS, stwierdzając, że emeryci wykonujący umowy zlecenia u jednego podmiotu i umowę o pracę u innego nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia.
Spółka (...) Sp. z o.o. odwołała się od decyzji ZUS, który stwierdził, że emeryci E. D. i B. S. podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umów zlecenia. Spółka argumentowała, że skoro osoby te mają ustalone prawo do emerytury i jednocześnie są zatrudnione na umowę o pracę u innego pracodawcy, nie powinny podlegać dodatkowym ubezpieczeniom z tytułu umowy zlecenia. Sąd Okręgowy w Kaliszu, opierając się na wcześniejszym orzecznictwie Sądu Apelacyjnego w Łodzi, przychylił się do stanowiska spółki, zmieniając decyzje ZUS.
Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał odwołanie spółki (...) Sp. z o.o. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., które stwierdzały, że emeryci E. D. i B. S. podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu umów zlecenia zawartych ze spółką. Spółka domagała się zmiany tych decyzji, argumentując, że osoby te, posiadając ustalone prawo do emerytury i jednocześnie będąc zatrudnione na umowę o pracę u innego pracodawcy, nie powinny podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom z tytułu umowy zlecenia. Sąd, powołując się na wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi w podobnej sprawie (V U 1405/16), uznał stanowisko spółki za prawidłowe. Stwierdzono, że zgodnie z obowiązującymi przepisami (art. 9 ust. 4a, 4b i 2c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), emeryci wykonujący umowę zlecenia u jednego podmiotu, a umowę o pracę u innego, nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia, o ile umowa o pracę nie jest zawarta z tym samym podmiotem co umowa zlecenia lub wynagrodzenie z umowy o pracę nie jest niższe od minimalnego wynagrodzenia. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone decyzje ZUS i stwierdził, że E. D. i B. S. nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom z tytułu umów zlecenia. Zasądzono również od ZUS na rzecz spółki zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli umowa o pracę jest zawarta z innym podmiotem niż zleceniodawca i wynagrodzenie z umowy o pracę nie jest niższe od minimalnego wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na interpretacji przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 9 ust. 4a, 4b, 2c), zgodnie z którą obowiązek ubezpieczenia z tytułu umowy zlecenia dla emerytów jest wyłączony, gdy jednocześnie pozostają w stosunku pracy z innym pracodawcą i osiągają wynagrodzenie nie niższe od minimalnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji ZUS
Strona wygrywająca
(...) Sp. z o.o.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Sp. z o.o. | spółka | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
| E. D. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
| B. S. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
Przepisy (6)
Główne
u.s.u.s. art. 9 § ust. 4a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Stosuje się do zleceniobiorców mających ustalone prawo do emerytury lub renty, jeżeli równocześnie nie pozostają w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 2c i 4b.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 9 § ust. 4b
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa sytuację, gdy umowa zlecenia jest zawarta z tym samym podmiotem co umowa o pracę lub gdy praca na umowie zlecenia jest wykonywana na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje się w stosunku pracy.
u.s.u.s. art. 9 § ust. 2c
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy zleceniobiorcy, którego podstawa wymiaru składek jest niższa od minimalnego wynagrodzenia, a który spełnia warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami z innych tytułów.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
u.s.d.g. art. 10
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Emeryci wykonujący umowę zlecenia i umowę o pracę u różnych podmiotów nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia, zgodnie z art. 9 ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Interpretacja przepisów powinna uwzględniać celowość zmian legislacyjnych, które miały na celu objęcie ubezpieczeniem emerytów i rencistów, ale z zastrzeżeniami dotyczącymi stosunku pracy z innym podmiotem.
Godne uwagi sformułowania
Sąd w niniejszej sprawie nie podejmował kwestii ewentualnej pozorności sporządzonej umowy o pracę w E. D. i B. S., czy też sporządzenia tych umów dla obejścia przepisów prawa, gdyż w tym zakresie nie było zarzutu ze strony organu rentowego.
Skład orzekający
Marzena Głuchowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez emerytów wykonujących jednocześnie umowę zlecenia i umowę o pracę u różnych pracodawców."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy umowa o pracę jest zawarta z innym podmiotem niż zleceniodawca i wynagrodzenie z umowy o pracę nie jest niższe od minimalnego wynagrodzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu oskładkowania umów zlecenia dla emerytów i rencistów, a jej rozstrzygnięcie ma istotne znaczenie praktyczne dla wielu płatników składek i ubezpieczonych.
“Emerytury a umowy zlecenia: Kiedy ZUS nie ma racji?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V U 260/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Marzena Głuchowska Protokolant st. sekr. sądowy Barbara Wypych po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018 r. w Kaliszu odwołania (...) Sp. z o.o. w K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 10 stycznia 2018 r. Nr (...) (znak (...)- (...) ) dot. E. D. Nr (...) (znak (...)- (...) ) dot. B. S. w sprawie (...) Sp. z o.o. w K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o ustalenie ubezpieczenia dot. B. S. i E. D. 1. Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 10 stycznia 2018 r. Nr (...) i stwierdza, iż E. D. od dnia 1 sierpnia 2017 r. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z (...) Sp. z o.o. w K. , 2. Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 10 stycznia 2018 r. Nr (...) i stwierdza, iż B. S. od dnia 1 sierpnia 2017 r. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z (...) Sp. z o.o. w K. , 3. Zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. na rzecz (...) Sp. z o.o. w K. kwotę 360,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego -SSO Marzena Głuchowska- UZASADNIENIE Decyzją nr (...) z dnia 10.01.2018 r. znak (...)- (...) organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. stwierdził, iż E. D. u płatnika składek (...) Spółka z o.o. podlega od dnia 01.08.2017 r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym, rentowym, wypadkowym jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia i nie podlega z tego tytułu dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Decyzją nr.(...) z dnia 10.01.2018 r. znak (...) / (...)- (...) organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. stwierdził, iż B. S. u płatnika składek (...) Spółka z o.o. podlega od dnia 01.08.2017 r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym, rentowym, wypadkowym jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia i nie podlega z tego tytułu dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Od powyższych decyzji odwołanie złożyła firma (...) Sp. z o.o. , domagając się jej zmiany i ustalenia, iż jako płatnik nie jest zobowiązany do odprowadzenia składek na ubezpieczenie społeczne emerytalne, rentowe, wypadkowe z tytułu umów zlecenia realizowanych przez emerytów E. D. i B. S. . Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd ustalił i zważył co następuje. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzi działalność gospodarczą. Przedmiotem tej działalności jest działalność ochroniarska. Wspólnikiem spółki, jak wynika z rejestru KRS nr (...) , jest P. P. . B. S. jest uprawniony do emerytury, podobnie E. D. . Osoby te pobierają emerytury z innych zakładów emerytalnych niż ZUS – zakłady wypłacające świadczenia byłym policjantom, byłym funkcjonariuszom służby więziennej. B. S. jest zgłoszony do ubezpieczenia pracowniczego u płatnika składek (...) Sp. z o.o. Podstawa wymiaru składek ustalona z tytułu stosunku pracy w wymiarze 1/21 etatu wynosiła w sierpniu 2017 r., wrześniu 2017 r., październiku 2017 r., listopadzie 2017 r. – po 95,24 zł. Pracodawcą B. S. jest (...) Spółka z o.o. w G. . Jest to firma, w której wspólnikami są P. Ż. , A. Ż. i M. Ż. . Spółka prowadzi działalność ochroniarską, detektywistyczną. Praca dla firmy (...) polega na roznoszeniu ulotek reklamowych, m.in. dotyczących firmy (...) . Wykonywana jest 9 godzin w miesiącu. Roznoszone jest około 100-150 ulotek. Nadto B. S. wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia w firmie (...) z podstawą wymiaru: sierpień 2017 r. – 0.00 zł, wrzesień 2017 r. – 2052,00 zł, październik 2017 r. – 2550,00 zł, listopad 2017 r. – 2323,00 zł. Praca w firmie (...) polega na wykonywaniu pracy ochroniarza. Obie umowy i zlecenia i umowę o pracę sporządzała z B. S. jedna osoba. E. D. jest zgłoszony do ubezpieczenia pracowniczego u płatnika składek firmy (...) . Podstawa wymiaru składek ze stosunku pracy w wymiarze 1/21 etatu wynosi: w sierpniu, wrześniu, październiku 2017 r. po 95,24 zł, a w listopadzie 2017 r. – 212,30 zł. Praca dla firmy (...) polega na roznoszeniu ulotek reklamowych przez kilka godzin w miesiącu. Nadto E. D. realizuje umowę zlecenia zawartą z odwołującym – firmą (...) . Podstawa wymiaru składek z tytułu umowy zlecenia wynosi: w sierpniu 2017 r. – 00,00, we wrześniu 2017 r. – 2574,00 zł, w październiku 2017 r. – 2457,00 zł, w listopadzie 2017 r. – 2574.00 zł. Praca dla firmy (...) polega na wykonywaniu obowiązków ochroniarza. Obie umowy z E. D. sporządzała ta sama osoba – M. K. , podobnie jak z B. S. . (dowód: zeznania B. S. , oświadczenia E. D. , wypisy z KRS) W sprawie VU 1405/16 Sądu Okręgowego w Kaliszu zawisła sprawa dotycząca interpretacji przepisów w przypadku zbiegu podstaw ubezpieczenia co do emeryta – stosunku pracy i umowy zlecenia. Decyzją Nr (...) z dnia 24.10.2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. uznał za nieprawidłowe stanowisko (...) Sp. z o.o. w K. , zawarte we wniosku z dnia 24.08.2016 r., w zakresie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia emerytalnego i ubezpieczeń rentowych przez zleceniobiorców mających ustalone prawo do emerytury i renty, zatrudnionych na podstawie umowy o pracę przez podmiot trzeci, w którym to stanowisku spółka wyraziła zdanie o braku obowiązku podlegania ubezpieczeniom emerytalno-rentowym przez takie osoby. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła spółka (...) Sp. z o.o. w K. , domagając się jej uchylenia w całości. Skarżący zarzucił organowi rentowemu naruszenie: - przepisów prawa procesowego, tj. art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 02.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej w zw. z art. 83d ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 107 § 1 w zw. z art. 180 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. Z art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , poprzez brak pełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, - przepisów prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 2c i 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , poprzez uznanie, iż osoba wykonująca świadczenie na podstawie umowy zlecenia, która posiada prawo do emerytury oraz jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę w innym niż zleceniodawca podmiocie, a przy tym nie osiąga z tytułu zatrudnienia minimalnego wynagrodzenia, podlega z tytułu umowy zlecenia obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd w sprawie o interpretację orzekał w oparciu o następujące ustalenia faktyczne. (...) jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, z siedzibą w K. , której przedmiotem jest działalność ochroniarska z wyłączeniem obsługi systemów bezpieczeństwa. W dniu 09.09.2016 r. spółka (...) Sp. z o.o. złożyła wniosek o wydanie interpretacji w trybie art. 10 ustawy 02.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.2016.1829 j.t. ze zm.). Wskazała we wniosku, iż zamierza rozpocząć współpracę, na podstawie umowy zlecenia z osobami fizycznymi, które będą miały ustalone prawo do emerytury lub renty. Jednocześnie osoby te będą zatrudnione na podstawie umowy o pracę u innego pracodawcy. Zleceniobiorcy, z którymi Spółka zamierza zawrzeć umowy zlecenia nie będą wykonywać na jej rzecz pracy w oparciu o umowę o pracę, zatem (...) Sp. z o.o. w K. nie będzie występowała w roli pracodawcy względem tych zleceniobiorców, a praca wykonywana przez te osoby na podstawie umowy o pracę będzie świadczona wyłącznie na rzecz pracodawców innych niż Spółka. W przedstawionej sytuacji odwołująca Spółka powzięła wątpliwość, czy w przypadku zawarcia umów zlecenia z osobami, które będą miały ustalone prawo do emerytury lub renty i jednocześnie będą zatrudnione w oparciu o umowę o pracę u innego pracodawcy, Spółka powinna jako płatnik odprowadzać składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W ocenie Spółki, w sytuacji przedstawionej we wniosku, nie będzie ona zobowiązana do odprowadzania, jako płatnik, składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od wyżej wymienionych umów zlecenia, albowiem jej zdaniem zleceniobiorcy tacy posiadają obowiązkowy tytuł do ubezpieczenia emerytalnego i rentowego jedynie w związku z przychodem osiąganym z tytułu stosunku pracy u innego pracodawcy. Wnioskodawca podał, iż na podstawie art. 1 ust. 3c ustawy z dnia 23.10.2014 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, z dniem 01.01.2015 r. wszedł w życie art. 9 ust. 4a ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zmienionym brzmieniu, tj.: „Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 , mające ustalone prawo do emerytury lub renty, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu, jeżeli równocześnie nie pozostają w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 2c i 4b ”. Spółka podkreśla, że dodanie do treści art. 9 ust. 4a, ustawy obowiązującej w okresie od dnia 01.01.2015 r. do dnia 31.12.2015 r., odwołania do ust. 2c, de facto nie podlegało w tym czasie uwzględnieniu, gdyż ust. 2c wszedł w życie dopiero od dnia 01.01.2016 r. Zdaniem Spółki, powyższe pozostaje bez wpływu na interpretację przepisu art. 9 ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , gdyż do końca 2015 roku miał on charakter jednolity, wobec czego był tak samo interpretowany zarówno przez płatników składek jak i ZUS. Ponadto do końca roku 2015 stanowił on przepis szczególny wobec ogólnych zasad podlegania ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym, w przypadku zbiegu tytułów ubezpieczeń, opisanych w cytowanym powyżej art. 9 . Grupą objętą tymi szczególnymi zasadami, na mocy tego przepisu, stały się osoby mające ustalone prawo do emerytury lub renty, a jednocześnie wykonujące czynności na podstawie między innymi umowy zlecenia. Dla tych osób, zdaniem Spółki, ustawodawca wprowadził zapis art. 9 ust. 4a , w którym wyraźnie wskazał, iż podlegają oni z tytułu umowy zlecenia obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym, jedynie w przypadku, gdy nie pozostają równocześnie w stosunku pracy. Przy czym w art. 9 ust. 4b zostało dookreślone, iż obowiązek opłacania składek emerytalnych i rentowych będzie istniał, jeżeli umowa zlecenia zostanie zawarta z pracodawcą, z którym taka osoba pozostaje już w stosunku pracy. Odwołujący wskazał nadto, iż dodany ust. 2c art. 9 cytowanej ustawy wskazuje, iż zleceniobiorca, który nie osiąga z innych tytułów łącznie minimalnego wynagrodzenia za pracę, powinien zostać objęty obowiązkowymi składkami na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Przepis ten ma charakter ogólny, a poszczególne tytuły do ubezpieczeń nie zostały w jakikolwiek sposób wyróżnione. Tym samym, zdaniem Spółki, wprowadzenie ust. 2c do wyżej wymienionej ustawy, nie zmienia uregulowania w sposób szczególny oskładkowania zleceniobiorców – emerytów lub rencistów, które ma miejsce na podstawie przepisu art. 9 ust. 4a i 4b. W ocenie odwołującego, odesłanie w ust. 4a do ust. 2c, ma charakter pozorny, a pozorność wynika z tego, że aby przyjąć je za prawdziwe, należałoby uznać, że ust. 4a jest zbędny, co narusza zasadę racjonalności ustawodawcy, a jedyna różnica między emerytem (rencistą) i innym zleceniobiorcą, sprowadza się do zapisu „jeżeli równocześnie nie pozostają w stosunku pracy”. Wnioskodawca w przedmiotowym wniosku podkreślił, iż uznanie, że poprzez wprowadzenie przez ustawę nowelizującą odesłania do ust. 2c, ustawodawca wprowadził wymóg osiągania minimalnego wynagrodzenia także u emerytów (rencistów), będących zleceniobiorcami i to niezależnie od tego, czy pozostają oni dodatkowo w stosunku pracy, powodowałoby, że zniknęłaby jedyna różnica, a więc utrzymywanie w ustawie ust. 4a-4b byłoby niecelowe, a wskazany warunek: „jeżeli równocześnie nie pozostają w stosunku pracy”, byłby warunkiem pustym. Tak więc, w opinii Spółki (...) , interpretacja ZUS, zgodnie z którą przepisy w nowym brzmieniu, nakładają obowiązek potrącania składek emerytalnych i rentowych także z tytułu umowy zlecenia, zawartej z osobą, która już te świadczenia wcześniej wypracowała, w przypadku gdy nie osiąga ona łącznie minimalnego wynagrodzenia z przychodem ze stosunku pracy, nie znajduje potwierdzenia w uzasadnieniu nowelizacji przepisów. W uzupełnieniu wniosku o interpretację, pismem z dnia 10.10.2016 roku, wnioskodawca wskazał ponadto, iż w umowie o pracę zawartej z podmiotem trzecim, zleceniobiorca nie będzie miał zagwarantowanego wynagrodzenia równego lub wyższego od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz umowy zlecenia, zawarte z odwołującą się Spółką, będą świadczone wyłącznie na rzecz tej Spółki i nie będą świadczone na rzecz podmiotu, z którym zleceniobiorcy mają zawartą umowę o pracę. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. stanowisko odwołującej się Spółki, zawarte we wniosku o interpretację, uznał za nieprawidłowe. Organ rentowy powołując się na przepisy art. 6 ust. 1 pkt 1 i 4 oraz art. 9 ust. 4a, 4b i 2c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wskazał, iż z uwagi na to, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zleceniobiorców wnioskodawcy z tytułu umowy o pracę, zawartej z podmiotem trzecim, będzie niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia, to oznacza, iż w opisanym zdarzeniu przyszłym osoby mające prawo do emerytury lub renty, zatrudnione na umowę o pracę przez podmiot trzeci, będą podlegały ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia, zawartej z wnioskodawcą, gdyż ich wynagrodzenie z umowy o pracę w danym miesiącu będzie niższe od kwoty minimalnego wynagrodzenia W sprawie zapadł wyrok oddalający odwołanie, a Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku wywiódł co następuje. Zgodnie z nowym przepisem art. 9 ust. 2c u.s.u.s. zleceniobiorca, którego podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym miesiącu jest niższa od minimalnego wynagrodzenia, spełniający warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym również z innych tytułów. Zasady tej nie stosuje się dopiero gdy łączna podstawa wymiaru składek z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub z innych tytułów osiąga kwotę minimalnego wynagrodzenia. Z nowego brzmienia art. 9 ust. 4a u.s.u.s. wynika, że przepis art. 9 ust. 2c u.s.u.s. stosuje się także do zleceniobiorców mających ustalone prawo do emerytury lub renty. Ustawodawca świadomie objął emerytów i rencistów obowiązkiem podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu (czyli potocznie oskładkowaniem zleceń) wyłączając z tego tylko tych, którzy pozostają w stosunku pracy i to też nie bezwarunkowo, ale z zastrzeżeniem ust.2c i ust.4b. W stanie poprzednim art.9 ust.4a stanowił o obowiązku podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu umów zlecenia osób mających ustalone prawo do emerytury czy renty jeżeli równocześnie nie pozostają w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust 4b. Wspomniany ust. 4b pozostał niezmieniony. Tak jak w poprzednim stanie prawnym tak i obecnie od 1.01.2016r. dotyczy sytuacji gdy umowa agencyjna, zlecenia czy inna umowa o świadczenie usług, do której zgodnie z Kc stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowa o dzieło jest zawarta z tym samym podmiotem co umowa o pracę. Ustęp 2c z kolei dotyczy osób, których podstawa wymiaru składek jest niższa od minimalnej. W odniesieniu do osób pozostających w stosunku pracy odnosić to należy do podstawy wymiaru składek ze stosunku pracy, która jest nie niższa od minimalnej. Dodanie przez ustawodawcę w art.9 ust 4a dodatkowego odniesienia do ust 2c było zdaniem sądu celowym działaniem służącym objęciu obowiązkiem ubezpieczenia z tytułu wykonywania umów zlecenia (i innych wyżej przytoczonych) wszystkich emerytów/rencistów poza zatrudnionymi z wynagrodzeniem powyżej minimalnej płacy. W sytuacji zatem gdy stosunek pracy emeryt zawarł z tym samym podmiotem, z którym łączy go umowa zlecenia lub gdy ze stosunku pracy nie osiąga minimalnego wynagrodzenia, to pozostawanie w stosunku pracy nie zwalnia go z obowiązku podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu. Ustawodawca w taki sam sposób traktuje zleceniobiorców -pracowników nie będących emerytami. Pozostawanie w stosunku pracy tylko wtedy nie powoduje dla nich obowiązku oskładkowania zleceń, gdy podstawa wymiaru składek ze stosunku pracy odpowiada co najmniej kwocie minimalnego wynagrodzenia. W ocenie sądu orzekającego w wymienionej sprawie o interpretację nie ma żadnego uzasadnienie taka interpretacja jaką przedstawia wnioskodawca (...) Sp. z o.o. , bo w sposób nieuprawniony stwarzałaby uprzywilejowywanie emerytów tylko z powodu pozostawania w stosunku pracy. Byłoby to zresztą podwójne uprzywilejowanie, bo uprzywilejowywałoby te osoby zarówno na tle innych zleceniobiorców-pracowników nie osiągających zarobków w kwocie minimalnej płacy jak i na tle innych emerytów, którzy nie pozostają w stosunku pracy. Założenie przez wnioskodawcę, że będzie zatrudniać akurat takich emerytów, którzy ze stosunku pracy nie osiągają minimalnego wynagrodzenie ewidentnie wiąże się z zamiarem takiego wykreowania sytuacji, by unikać tą drogą oskładkowania zleceń i zmniejszenia kosztów pracy. Stanowisko przedstawione we wniosku o interpretację przez odwołującej się spółkę pomija zupełnie wykładnię celowościową dokonanych zmian. Analiza omówionych przepisów wskazuje natomiast, iż zamiarem ustawodawcy nie było umożliwienie ubezpieczonym omijania przepisów o ubezpieczeniu i należnych składkach. Zmiana służy nie tyle interesowi zakładu ubezpieczeń, co jego świadczeniobiorcom. W krótkim wymiarze czasowym unikanie opłacanie składek z tytułu umów zlecenia pozwala wprawdzie na pozostawienie dodatkowej kwoty w budżecie zleceniobiorcy, ale w dalszej perspektywie przekłada się na jego niższe świadczenie emerytalne. Zgromadzenie większej ilości składek leży nie tylko w interesie przyszłych emerytów, ale również osób, które są już emerytami i mają możliwość zwiększania świadczeń emerytalnych poprzez doliczanie składek zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego po dniu ustalenia prawa do emerytury. Przede wszystkim jednak skłonienie pracodawców do zawierania umów o pracę zamiast cywilnoprawnych poprawi bezpieczeństwo socjalne osób świadczących pracę i pozwoli na korzystanie z praw pracowniczych, jak choćby z prawa do urlopów wypoczynkowych w odpowiedniej proporcji do wymiaru czasu pracy. Powyższy wyrok został zaskarżony w drodze apelacji przez firmę (...) . Wyrokiem z dnia 24.04.2018 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi zmienił zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję, ustalając za prawidłowe stanowisko odwołującego, iż osoba będąca emerytem, wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia i umowy o pracę, ale zawartą z innym podmiotem niż zleceniodawca, nie podlega ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia. Powyższy wyrok jest prawomocny. Zgodnie z art. 9 ust 4 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoby, które wykonują umowę zlecenia, mając ustalone prawo do emerytury lub renty, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalno- rentowym, jeżeli równocześnie nie pozostają w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust.2c i 4b. Zgodnie z art. 9 ust 4 b wymienionej ustawy osoby, o których mowa w ust 4 a , podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu, jeżeli umowa agencyjna lub inna umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu Cywilnego o zleceniu lub umowa o dzieło zawarta została z pracodawcą, z którym pozostają równocześnie w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach tej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy. Zgodnie z art. 9 ust. 2 c wymienionej ustawy, osoba o której mowa w art. 6 ust 1 punkt 4 (umowa zlecenia), której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe w danym miesiącu jest niższa od określonej w art. 18 ust 4 punkt 5 (minimalnego wynagrodzenia), spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym z innych tytułów podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu również z innych tytułów. Zasady tej nie stosuje się, jeżeli łączna podstawa wymiaru składek z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia lub innych tytułów osiąga kwotę minimalnego wynagrodzenia. Przyjmując interpretację wymienionych wyżej przepisów, wyrażoną w wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi rozstrzygającego apelację w sprawie V U 1405/16 Sądu Okręgowego w Kaliszu, zaskarżone decyzje podlegały zmianie. Sąd w niniejszej sprawie nie podejmował kwestii ewentualnej pozorności sporządzonej umowy o pracę w E. D. i B. S. , czy też sporządzenia tych umów dla obejścia przepisów prawa, gdyż w tym zakresie nie było zarzutu ze strony organu rentowego, stosownych postępowań z udziałem także innych podmiotów- stron stosunku pracy oraz stosownych decyzji o ewentualnym zakwestionowaniu istnienia stosunku pracy. Stąd orzeczono o uwzględnieniu odwołania i zmianie zaskarżonych decyzji zgodnie z art. 477 14 § 2 kpc . O kosztach orzeczono po myśli art.98 kpc . SSO Marzena Głuchowska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI