V U 252/22

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2022-08-12
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia społeczneŚredniaokręgowy
umowa zleceniestosunek pracyzbieg ubezpieczeńZUSubezpieczenia społeczneprawo pracydecyzja ZUSodwołanie

Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił odwołania od decyzji ZUS stwierdzającej brak podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia, uznając, że osoba ta podlegała już ubezpieczeniom z tytułu stosunku pracy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję odmawiającą D. L. podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia z firmą Z (...) Sp. z o.o. w K. w okresie od 16.12.2019 r. do 15.06.2021 r. Zarówno firma, jak i D. L. złożyli odwołania, domagając się zmiany decyzji. Sąd Okręgowy w Kaliszu połączył sprawy do wspólnego rozpoznania i oddalił odwołania. Sąd uznał, że D. L. podlegała już obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu stosunku pracy nawiązanego w 2014 r., z podstawą wymiaru składek przekraczającą minimalne wynagrodzenie, co zgodnie z przepisami o zbiegu ubezpieczeń wyłączało podleganie ubezpieczeniom z tytułu umowy zlecenia.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. decyzją z dnia 25 stycznia 2022 r. stwierdził, że D. L. nie podlega ubezpieczeniu społecznemu od 16.12.2019 r. do 15.06.2021 r. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia w firmie Z (...) Sp. z o.o. w K. Zarówno firma Z (...) Sp. z o.o., jak i D. L. nie zgodzili się z tą decyzją i złożyli odwołania do Sądu Okręgowego w Kaliszu, wnosząc o zmianę decyzji i ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia w wskazanym okresie. Sąd Okręgowy w Kaliszu połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania. Sąd ustalił, że firma Z (...) Sp. z o.o. działa od 2017 r. i zajmuje się transportem drogowym. D. L. była zatrudniona w tej firmie na podstawie umowy o pracę od 2014 r. z wynagrodzeniem 3 500,00 zł miesięcznie, które przekraczało minimalne wynagrodzenie pracownicze. Ponadto, w dniu 16.12.2019 r. zawarto z nią umowę zlecenia na prace biurowe. Sąd, powołując się na przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczące zbiegu ubezpieczeń, uznał, że w sytuacji, gdy osoba jest pracownikiem i spełnia warunki do objęcia ubezpieczeniem z innego tytułu (umowa zlecenia), podlega ubezpieczeniom tylko z tytułu stosunku pracy, o ile podstawa wymiaru składek z tego tytułu nie jest niższa od minimalnego wynagrodzenia. Ponieważ D. L. posiadała stosunek pracy z wynagrodzeniem wyższym niż minimalne, nie podlegała ubezpieczeniom z tytułu umowy zlecenia. W związku z tym sąd oddalił odwołania jako nieuzasadnione. Sąd nie obciążył odwołujących kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego, uznając, że organ rentowy nie przedstawił pełnej sytuacji prawnej odwołujących, co uzasadniało zastosowanie art. 102 k.p.c. (zasada słuszności).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka podlega ubezpieczeniom społecznym tylko z tytułu stosunku pracy, zgodnie z przepisami o zbiegu ubezpieczeń.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 9) stanowią, że w przypadku zbiegu tytułów do ubezpieczeń, gdy osoba jest pracownikiem i spełnia warunki do objęcia ubezpieczeniem z innego tytułu, podlega ubezpieczeniom tylko z tytułu stosunku pracy, o ile podstawa wymiaru składek z tego tytułu nie jest niższa od minimalnego wynagrodzenia pracowniczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołań

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
Z (...) Sp. z o.o. w K.spółkaodwołujący
D. L.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.organ_państwowyorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

u.s.u.s. art. 9

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

W przypadku zbiegu tytułów do ubezpieczeń, osoba będąca pracownikiem i spełniająca warunki do objęcia ubezpieczeniem z innego tytułu, podlega ubezpieczeniom tylko z tytułu stosunku pracy, o ile podstawa wymiaru składek z tego tytułu nie jest niższa od minimalnego wynagrodzenia pracowniczego.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu oraz ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami.

u.s.u.s. art. 11 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami.

u.s.u.s. art. 32

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne.

u.s.u.s. art. 8 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy.

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlega wykonywanie pracy na podstawie umowy o świadczenie usług, do której stosuje się zgodnie z Kodeksem cywilnym przepisy dotyczące zlecenia.

u.s.u.s. art. 12 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia podlega ubezpieczeniu wypadkowemu.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada pełnej odpowiedzialności strony przegrywającej sprawę za poniesione przez przeciwnika procesowego koszty zastępstwa procesowego.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może obciążyć stronę przegrywającą sprawę tylko częścią kosztów procesu albo nie obciążać jej w ogóle tymi kosztami.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu stosunku pracy z wynagrodzeniem przekraczającym minimalne wynagrodzenie pracownicze. Zasada zbiegu ubezpieczeń wyłączająca podleganie ubezpieczeniom z tytułu umowy zlecenia w przypadku istnienia stosunku pracy z odpowiednią podstawą wymiaru składek.

Odrzucone argumenty

Argumenty odwołujących o konieczności podlegania ubezpieczeniom z tytułu umowy zlecenia.

Godne uwagi sformułowania

W takiej sytuacji mają zastosowanie reguły tzw. zbiegu ubezpieczeń o jakich jest mowa w art. 9 ustawy. W przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem i spełniającego warunki do objęcia ubezpieczeniem z innego jeszcze tytułu są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy o ile podstawa wymiaru składek z tytułu stosunku pracy nie jest niższa niż wskazane wyżej minimalne wygrodzenie pracownicze. Z uwagi na brak warunków systemowych do objęcia odwołującej ubezpieczeniami z tytułu umowy zlecenia analiza okoliczności związanych z zawarciem umowy zlecenia i jej wykonywania dla potrzeb niniejszego postępowania była zbędna. W ocenie sądu z taki szczególnie uzasadniony wypadek miał miejsce (odnośnie kosztów procesu).

Skład orzekający

Romuald Kompanowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zbiegu ubezpieczeń w przypadku jednoczesnego zatrudnienia na umowę o pracę i umowę zlecenia, gdy wynagrodzenie z umowy o pracę przekracza minimalne wynagrodzenie."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wynagrodzenie z umowy o pracę jest wyższe od minimalnego wynagrodzenia. Nie dotyczy sytuacji, gdy umowa o pracę jest na część etatu z wynagrodzeniem niższym od minimalnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zbiegu ubezpieczeń, który może być interesujący dla osób prowadzących działalność gospodarczą i pracowników.

Umowa o pracę i umowa zlecenie – kiedy ZUS może odmówić ubezpieczenia?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V U 252/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 sierpnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia Romuald Kompanowski Protokolant: st.sekr.sądowy Piotr Durajczyk po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2022 r. w Kaliszu odwołań: Z (...) Sp. z o.o. w K. , D. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 25 stycznia 2022 r. Nr (...) w sprawie Z (...) Sp. z o.o. w K. , D. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o ustalenie ubezpieczenia Oddala odwołania. Nie obciążą odwołujących kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego. Sędzia Romuald Kompanowski UZASADNIENIE Decyzją nr (...) z 25 stycznia 2022 r., znak (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. stwierdził, że D. L. nie podlega ubezpieczeniu społecznemu od 16.12.2019 r. do 15.06.2021 r. z tytułu wykonywania w firmie (...) spółka z o.o. w K. pracy na podstawie umowy zlecenia. Z powyższymi decyzją nie zgodziła się firma Z (...) spółka z o.o. w K. oraz D. L. . W złożonych oddzielnie odwołaniach każde z nich wniosło o zmianę decyzji i ustalenie, że D. L. podlega ubezpieczeniu społecznemu jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia w firmie (...) Spółka z o.o. w K. do dnia 16.12.2019 r. do 15.06.2021 r. Organ rentowy w odpowiedzi na złożone odwołania wniósł o ich oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Sąd połączył sprawy ze wskazanych wyżej odwołań do wspólnego rozpoznania. Sąd ustalił i zważył, co następuje : (...) Spółka z o.o. w K. działa od 29.12.2017 r. Zajmuje się transportem drogowym. Z informacji z KRS na dzień 8.03.2022 r. r. wynikało iż wspólnikami spółki są M. S. i P. P. po 100 udziałów każdy. Jako prezes zarządu spółki wskazany jest M. S. . Zarząd jest jednoosobowy. Organem upoważnionym do reprezentowania spółki jest członek zarządu – jednoosobowo. M. S. jako prezes spółki wykonywał czynności związane z zorganizowaniem działalności oraz jej bieżącym prowadzeniem : reprezentowanie spółki przed instytucjami bankowymi, urzędami, kontrahentami, opracowanie strategii rozwoju spółki, w tym opracowywanie planów finansowych, realizacja właściwej polityki marketingowej, zawieranie umów, w tym umów o pracę, umów kredytowych, umów leasingowych, współpraca z pracownikami, nadzór nad wykonywaniem obowiązków przez pracowników. W umowach między spółką a członkiem zarządu spółkę reprezentuje pełnomocnik powołany uchwałą wspólników. Kapitał zakładowy spółki wynosił 50000 zł. Siedziba Spółki mieści się w K. . 16.12.2019 r. firma (...) Spółka z o.o. zawarła z D. L. umowę zlecenia na czas nieokreślony. W ramach powyższej umowy Doroata Serafiniak–Van Lierop jako zleceniobiorca miała wykonywać na rzecz wskazanej wyżej spółki prace biurowe. Wynagrodzenie za wykonywanie wskazanej wyżej pracy dla zleceniobiorcy ustalone zostało wynagrodzenie obliczone według stawki 17 zł za godzinę pracy. W umowie nie została wskazana liczba godzin obciążających zleceniobiorcę. Wskazano jedynie, że zleceniobiorca ma stosować się do wskazówek zleceniodawcy co do sposobu wykonywania zlecenia. Poczynajac od stycznia 2020 r. zleceniobiorca przedstawiał zleceniodawcy comiesięczne rachunki za wykonanie zlecenia w kwotach po 85,00 zł brutto a od lutego 2021 r. – w kwocie 109,80 zł a od marca 2021 r. – w kwocie 146,40 zł. Od grudnia 2019 r. odwołująca D. L. podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę z podstawą wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe w kwocie 3 500,00 zł obwiązującą do stycznia 2022 r. Wskazany wyżej stosunek pracy został nawiązany w 2014 r. i do chwili wyrokowania w sprawie nie uległ rozwiązaniu. Nie zapadły również decyzje wydane przez organ rentowy wyłączające D. L. z ubezpieczenia pracowniczego. / bezsporne / Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998r., nr 137 poz. 887 ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu oraz ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami. Zgodnie z art. 32 cyt. Ustawy do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne. Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 cyt. ustawy za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy. Z kolei przepis art. 6 ust. 1 pkt 4 przywołanej wyżej ustawy jako tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych: emerytalnemu i rentowym wskazują wykonywanie pracy na podstawie umowy o świadczenie usług, do której stosuje się zgodnie z Kodeksem cywilnym przepisy dotyczące zlecenia. Zatem co do zasady osoba taka podlega wskazanym wyżej ubezpieczeniom a z mocy art. 12 ust. 1 ustawy także ubezpieczeniu wypadkowemu. W przypadku odwołującej D. L. w okresie objętym zaskarżoną decyzją istniały dwa tytuły do obowiązkowych ubezpieczeń, z których jeden powstały w 2014 r. w związku z zawarciem umowy o pracę w okresie objętym decyzją miał podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w kwocie przekraczającej minimalne wynagrodzenie pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy i drugi tytuł – z umowy zlecenia. W takiej sytuacji mają zastosowanie reguły tzw. zbiegu ubezpieczeń o jakich jest mowa w art. 9 ustawy. Zgodnie z zawartymi tam zasadami, w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem i spełniającego warunki do objęcia ubezpieczeniem z innego jeszcze tytułu są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy o ile podstawa wymiaru składek z tytułu stosunku pracy nie jest niższa niż wskazane wyżej minimalne wygrodzenie pracownicze – art. 9 ust. 1 i 1a ustawy. Na gruncie przywołanych wyżej przepisów uznać należało zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem aczkolwiek z zupełnie innej podstawy niż ta wskazana w uzasadnieniu decyzji. Z uwagi na brak warunków systemowych do objęcia odwołującej ubezpieczeniami z tytułu umowy zlecenia analiza okoliczności związanych z zawarciem umowy zlecenia i jej wykonywania dla potrzeb niniejszego postępowania była zbędna. Nie było także warunków do podjęcia analizy pod kątem spełnienia przesłanek do objęcia odwołującej dobrowolnym ubezpieczeniem. Takie ubezpieczenie na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wymaga złożenia uprzedniego wniosku o objęcie takim ubezpieczeniem. Nie ulega wątpliwości, że taki wniosek nie został zgłoszony. Mając na uwadze powyższe odwołanie jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu o czym sąd orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku. Zgłoszony przez pełnomocnika organu rentowego wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego podlegał odmownemu załatwieniu poprzez zwolnienie odwołujących z obowiązku pokrycia tych kosztów. Przepis art. 98 § 1 i 3 k.p.c. wprowadzający zasadę pełnej odpowiedzialności strony przegrywającej sprawę za poniesione przez przeciwnika procesowego koszty zastępstwa procesowego strony reprezentowanej przez radcę prawnego doznają ograniczenia z uwagi na uregulowanie zawarte w art. 102 k.p.c. Według przywołanego przed chwilą przepisu, ustawodawca upoważnił sąd do obciążenia strony przegrywającej sprawę tylko częścią kosztów procesu albo nie obciążania jej w ogóle tymi kosztami uzależniając taką decyzję od szczególnie uzasadnionego wypadku. W ocenie sądu z taki szczególnie uzasadniony wypadek miał miejsce. Jak wynika z treści odwołania, odwołujący swoje prawo do zwalczania decyzji wyprowadzili z zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poglądu o braku przesłanek do objęcia odwołującej ubezpieczeniami z tytułu umowy zlecenia z uwagi na brak skuteczności zgłoszonej umowy pomijając bezspornej w sprawie między stronami fakt istnienia stosunku pracy postawą wymiaru składek wyższą niż minimalne wynagrodzenie pracownicze. W takich realiach zupełnie uzasadniony staje się zarzut, że to organ rentowy niezbyt pełnym przedstawieniem sytuacji prawnej odwołujących, uruchomił procedurę odwoławczą. Już chociażby z tego powodu brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości określonej przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Powyższe argumenty w ocenie sądu w uzasadniają w niniejszej sprawie odstąpienie przy rozstrzyganiu o kosztach procesu od zasady odpowiedzialności za wynik procesu ( art. 98 k.p.c. ) na rzecz zasady słuszności ( art. 102 k.p.c. ). Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Sędzia Romuald Kompanowski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI