V U 24/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuB. M. złożyła wniosek o rentę rodzinną po zmarłym mężu R. M. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił przyznania świadczenia, argumentując, że zmarły nie spełniał warunków do renty, ponieważ w dziesięcioleciu przed śmiercią (10 marca 2001 r. - 9 marca 2011 r.) miał udokumentowany okres ubezpieczenia krótszy niż 5 lat. B. M. wniosła odwołanie, które zostało uwzględnione przez Sąd Okręgowy w Białymstoku. Sąd ustalił, że R. M. zmarł w dniu (...), był mężem B. M. Wcześniej, w 2011 roku, B. M. odmówiono renty, ale wyrokiem Sądu Okręgowego z 3 sierpnia 2011 r. przyznano jej rentę rodzinną od 10 maja 2011 r. Następnie B. M. wniosła o wyłączenie jej z kręgu osób uprawnionych, co skutkowało wstrzymaniem wypłaty renty. Rentę rodzinną przyznano synowi, który pobierał ją do ukończenia nauki w listopadzie 2013 r. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w szczególności na art. 107a, 65, 58 i 57. Sąd podkreślił, że zmarły R. M. spełniał warunki do otrzymania renty, ponieważ w dacie śmierci był uważany za całkowicie niezdolnego do pracy i miał udowodnione 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Sąd wskazał, że przepis art. 58 ust. 4 ustawy, wprowadzony nowelizacją z 28 lipca 2011 r., który wymagał 30 lat okresów składkowych, nie miał zastosowania, ponieważ nie obowiązywał w dacie śmierci męża. Sąd powołał się na uchwałę siedmiu sędziów SN z dnia 23 marca 2006 r., sygn. I UZP 5/05, zgodnie z którą osoba całkowicie niezdolna do pracy z 25-letnim stażem nie musiała spełniać wymogu 5-letniego okresu składkowego w dziesięcioleciu przed złożeniem wniosku. Sąd Apelacyjny w Białymstoku również stosował podobną interpretację w innych sprawach. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję ZUS i przyznał B. M. prawo do renty rodzinnej od 1 listopada 2013 roku. Dodatkowo, Sąd stwierdził odpowiedzialność organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, zgodnie z art. 118 ustawy emerytalnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących renty rodzinnej, w szczególności stosowanie przepisów przejściowych i nowelizacji ustawy emerytalnej w kontekście daty śmierci ubezpieczonego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą śmierci ubezpieczonego i wejściem w życie nowelizacji ustawy emerytalnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prawo do renty rodzinnej po zmarłym mężu przysługuje wdowie, jeśli zmarły nie spełniał wymogu 30 lat okresów składkowych, ale spełniał warunki według stanu prawnego obowiązującego w dacie jego śmierci?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do renty rodzinnej przysługuje, jeśli zmarły spełniał warunki do renty według stanu prawnego obowiązującego w dacie jego śmierci, a nowelizacja wprowadzająca wymóg 30 lat okresów składkowych nie ma zastosowania wstecz.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 58 ust. 4 ustawy emerytalnej, wprowadzony nowelizacją z 28 lipca 2011 r., nie miał zastosowania do oceny spełniania warunków przez zmarłego, ponieważ nie obowiązywał w dacie jego śmierci. Zmarły spełniał warunki do renty według stanu prawnego z daty śmierci, posiadając 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
Czy organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji w sprawie renty rodzinnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że w sprawie nie było okoliczności spornych wymagających wyjaśnień przez organ rentowy, poza prawidłowym zastosowaniem przepisów prawa, co organ rentowy uczynił nieprawidłowo.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. M. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
| R. M. | osoba_fizyczna | zmarły mąż |
| M. M. | osoba_fizyczna | syn |
Przepisy (15)
Główne
ustawa emerytalna art. 65 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do renty rodzinnej wymaga spełnienia przesłanek, to jest przysługiwania zmarłemu prawa do emerytury lub renty tytułu niezdolności do pracy, lub spełniania warunków do uzyskania jednego z tych świadczeń.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 107a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Złożenie wniosku o wyłączenie z kręgu osób uprawnionych do renty rodzinnej powoduje ustalenie tego prawa z pominięciem tej osoby i ustanie jej prawa do świadczenia. Prawo to ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby, która złożyła wniosek o wyłączenie.
ustawa emerytalna art. 65 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przyjmuje się, że zmarły był całkowicie niezdolny do pracy.
ustawa emerytalna art. 58 § 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dodany ustawą z dnia 28 lipca 2011 roku, wymagający 30 lat okresów składkowych. Nie miał zastosowania w sprawie ze względu na datę śmierci ubezpieczonego.
ustawa emerytalna art. 57 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wymóg 5-letniego okresu składkowego i nieskładkowego w dziesięcioleciu przed dniem złożenia wniosku o rentę lub powstania niezdolności do pracy. Nie miał zastosowania, gdy osoba całkowicie niezdolna do pracy udowodniła 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
ustawa emerytalna art. 58 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy warunków stażowych do uzyskania renty.
ustawa emerytalna art. 58 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy warunków stażowych do uzyskania renty.
ustawa emerytalna art. 57 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy warunków do uzyskania renty.
ustawa emerytalna art. 67 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Warunki dotyczące małżonka zmarłego do uzyskania renty rodzinnej.
ustawa emerytalna art. 70 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Warunki dotyczące wieku wdowy do uzyskania renty rodzinnej.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd.
ustawa emerytalna art. 118 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Odpowiedzialność organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.
ustawa emerytalna art. 118 § 1a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Odpowiedzialność organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.
Dz. U. 2011.187.1112 art. 1 § pkt 1
Ustawa z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS
Zmiana wprowadzająca art. 58 ust. 4 do ustawy emerytalnej.
Dz. U. 2011.187.1112 art. 3
Ustawa z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS
Wejście w życie zmiany ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmarły spełniał warunki do renty według stanu prawnego obowiązującego w dacie jego śmierci. • Nowelizacja ustawy emerytalnej wprowadzająca wymóg 30 lat okresów składkowych nie miała zastosowania wstecz. • Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku z 3 sierpnia 2011 r. powołał uchwałę SN I UZP 5/05, która potwierdzała, że 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych dla mężczyzny całkowicie niezdolnego do pracy było wystarczające. • B. M. spełniała warunki dotyczące wieku i bycia żoną zmarłego w dacie jego śmierci.
Odrzucone argumenty
Argument organu rentowego, że zmarły R. M. nie spełniał warunków do renty z powodu braku 5 lat okresu ubezpieczenia w dziesięcioleciu przed śmiercią. • Argument organu rentowego oparty na nowym wymogu 30 lat okresów składkowych, wprowadzonym po śmierci ubezpieczonego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy dodaje, że analogiczną sytuację oceniał Sąd Apelacyjny w Białymstoku w sprawach III AUa 175/13 (...) i III AUa 1304/12 (...), przyznając osobom uprawnionym prawo do renty rodzinnej po osobach zmarłych przed nowelizacją art. 58 ustawy emerytalnej, polegającej na dodaniu ustępu 4., a którzy legitymowali się 25 letnim składkowym i nieskładkowym (mężczyźni), choć nie udowodnili takich okresów w wymiarze 30 lat. • Wbrew twierdzeniu organu rentowego, zmarły R. M. spełniał warunki do otrzymania renty, bowiem w dacie śmierci (...) roku był uważany za całkowicie niezdolnego do pracy, a mając udowodnione 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, nie musiał mieć 5 letniego okresu składkowego i nieskładkowego w dziesięcioleciu przed dniem złożenia wniosku o rentę lub powstania niezdolności do pracy.
Skład orzekający
Krzysztof Kruk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących renty rodzinnej, w szczególności stosowanie przepisów przejściowych i nowelizacji ustawy emerytalnej w kontekście daty śmierci ubezpieczonego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą śmierci ubezpieczonego i wejściem w życie nowelizacji ustawy emerytalnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest stosowanie przepisów obowiązujących w konkretnym momencie (daty śmierci) i jak sądy interpretują nowelizacje ustaw, co jest kluczowe dla prawników zajmujących się ubezpieczeniami społecznymi.
“Czy renta rodzinna po mężu należy się wdowie, jeśli przepisy się zmieniły po jego śmierci?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.