V U 229/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd przyznał prawo do renty rodzinnej z ubezpieczenia wypadkowego po zmarłym górniku, uznając jego śmierć za wypadek przy pracy spowodowany wysoką temperaturą i wysiłkiem fizycznym.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania renty rodzinnej E. W., A. W. i S. W. po zmarłym J. W., uznając, że zdarzenie nie było wypadkiem przy pracy z powodu braku przyczyny zewnętrznej i urazu. Sąd Okręgowy zmienił decyzję, przyznając rentę. Ustalono, że śmierć górnika nastąpiła w wyniku ciężkiej pracy fizycznej w wysokiej temperaturze, co stanowiło zewnętrzną przyczynę wypadku przy pracy.
Sprawa dotyczyła odwołania E. W. i S. W. (w imieniu własnym i małoletniej córki A. W.) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej przyznania renty rodzinnej z ubezpieczenia wypadkowego po zmarłym mężu i ojcu, J. W. ZUS odmówił świadczenia, ponieważ zespół powypadkowy nie uznał zdarzenia za wypadek przy pracy z powodu braku przyczyny zewnętrznej i urazu. Sąd Okręgowy w Legnicy, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym opinii biegłego i dokumentacji prokuratorskiej, ustalił, że J. W., górnik, zmarł w wyniku ciężkiej pracy fizycznej w bardzo wysokiej temperaturze panującej w miejscu pracy (ok. 32-40°C w cieniu, powyżej 40°C w słońcu), co doprowadziło do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, zaburzeń rytmu serca i nagłego zgonu. Sąd uznał, że wysoka temperatura i wysiłek fizyczny stanowiły zewnętrzną przyczynę wypadku przy pracy, a brak urazu nie wykluczał wypadku śmiertelnego. Sąd przyznał prawo do renty rodzinnej wnioskodawczyniom od dnia śmierci J. W. oraz zasądził od ZUS zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, śmierć pracownika spowodowana ciężką pracą fizyczną w wysokiej temperaturze, prowadzącą do zaburzeń organizmu, stanowi wypadek przy pracy, nawet jeśli nie ma widocznego urazu, a przyczyna zewnętrzna (wysoka temperatura i wysiłek) jest decydująca.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wysoka temperatura i ciężka praca fizyczna stanowiły zewnętrzną przyczynę śmierci pracownika, prowadząc do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych i zgonu, co kwalifikuje zdarzenie jako wypadek przy pracy, mimo braku urazu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględnienie odwołania i zmiana decyzji ZUS
Strona wygrywająca
wnioskodawczynie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| A. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni (małoletnia) |
| S. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (10)
Główne
ustawa wypadkowa art. 6 § 1 pkt 8
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Renta rodzinna z tytułu wypadku przy pracy przysługuje członkom rodziny zmarłego ubezpieczonego.
ustawa wypadkowa art. 3 § 1 pkt 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą.
Pomocnicze
ustawa wypadkowa art. 22 § 1 pkt 2
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Organ rentowy odmawia przyznania świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego w przypadku nieuznania zdarzenia w protokole powypadkowym za wypadek przy pracy.
ustawa emerytalna art. 67 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS
Określa uprawnionych do renty rodzinnej (w odniesieniu do małoletniej A. W.).
ustawa emerytalna art. 68 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS
Określa uprawnionych do renty rodzinnej (w odniesieniu do studiującej S. W.).
ustawa emerytalna art. 70 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS
Określa uprawnionych do renty rodzinnej (w odniesieniu do E. W. jako opiekuna).
ustawa emerytalna art. 100 § 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS
Określa termin przyznania renty.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 9 § 2
Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wysoka temperatura i ciężka praca fizyczna jako przyczyna zewnętrzna śmierci. Sąd ubezpieczeń społecznych jest uprawniony do oceny zdarzenia jako wypadku przy pracy, niezależnie od ustaleń protokołu powypadkowego. Brak urazu nie wyklucza wypadku przy pracy w przypadku śmierci.
Odrzucone argumenty
Brak przyczyny zewnętrznej i urazu jako podstawa do odmowy uznania zdarzenia za wypadek przy pracy (argument ZUS).
Godne uwagi sformułowania
brak jest przyczyny zewnętrznej i urazu przyczyna zewnętrzna zespół powypadkowy nie zakwalifikował zdarzenia przyczyną zgonu była wysoka temperatura zewnętrzna, co przy nasileniu wysiłku fizycznego spowodowało zatrzymanie krążenia i oddychania praca w mikroklimacie gorącym skutkuje utratą wody i elektrolitów sąd ubezpieczeń społecznych nie jest związany treścią protokołu powypadkowego
Skład orzekający
Krzysztof Główczyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie śmierci spowodowanej warunkami środowiskowymi (wysoka temperatura, wysiłek fizyczny) za wypadek przy pracy, a także kompetencje sądu ubezpieczeń społecznych do oceny zdarzeń powypadkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych warunków pracy (praca fizyczna w gorącym mikroklimacie) i interpretacji przepisów dotyczących wypadków przy pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może zakwestionować ustalenia ZUS i pracodawcy, uznając specyficzne warunki pracy za przyczynę śmiertelnego wypadku, co ma znaczenie dla ochrony praw pracowniczych.
“Czy praca w upale może zabić? Sąd przyznał rentę rodzinnej po śmierci górnika, uznając to za wypadek przy pracy.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 360 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 360 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V U 229/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2016 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Krzysztof Główczyński Protokolant : star. sekr. sądowy Magdalena Teteruk po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2016 r. w Legnicy sprawy z wniosku E. W. , małoletniej A. W. , działającej przy udziale opiekuna prawnego E. W. i S. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o rentę rodzinną z ubezpieczenia wypadkowego po zmarłym J. W. na skutek odwołania E. W. , małoletniej A. W. , działającej przy udziale opiekuna prawnego E. W. i S. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 14 stycznia 2016 r. znak (...) I. zmienia decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 14 stycznia 2016 r. znak (...) w ten sposób, że przyznaje prawo do renty rodzinnej z ubezpieczenia wypadkowego wnioskodawczyniom E. W. , małoletniej A. W. , działającej przy udziale opiekuna prawnego E. W. i S. W. od dnia (...) , II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. na rzecz wnioskodawczyń E. W. i S. W. kwoty po 360 zł na rzecz każdej z nich, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt VU 229/16 UZASADNIENIE Decyzjami z dnia 14 stycznia 2016 r., znak (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił E. W. i A. W. oraz S. W. prawa do renty rodzinnej z ubezpieczenia wypadkowego w związku ze śmiercią J. W. . Powołując się na treść art. 6 ust. 1 pkt 8 i art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 1242 ze zm.) organ rentowy wskazał, że świadczenie im nie przysługuje ponieważ zakład pracy nie uznał zdarzenia z dnia (...) za wypadek przy pracy, bowiem zespół powypadkowy ustalił, że brak jest przyczyny zewnętrznej i urazu. Od powyższych decyzji odwołanie złożyły wnioskodawczynie, w imieniu własnym i małoletniej A. , E. W. i S. W. domagając się jej zmiany poprzez przyznanie im prawa do renty rodzinnej z ubezpieczenia wypadkowego. W uzasadnieniu wskazały, że w toczącej się przed Prokuratorem Rejonowym w Świdnicy sprawie ustalono, że przyczyną zgonu J. W. była wysoka temperatura zewnętrzna, co przy nasileniu wysiłku fizycznego spowodowało zatrzymanie krążenia i oddychania. Ustalenie to daje podstawę do stwierdzenia, że zdarzenie to było wypadkiem przy pracy. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wniósł o jego oddalenie, wskazując, że zespół powypadkowy nie zakwalifikował zdarzenia z dnia (...) jako wypadek przy pracy z powodu nie stwierdzenia przyczyny zewnętrznej i urazu i z tego względu na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy wypadkowej odmówiono prawa do renty rodzinnej, z powodu nieuznania zdarzenia za wypadek przy pracy. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: E. W. , ur. (...) i J. W. , ur. (...) pozostawali w związku małżeńskim. Z tego związku urodziły się w dniu (...) S. W. oraz w dniu (...) A. W. . J. W. zmarł w dniu (...) , w czasie wykonywania pracy w Przedsiębiorstwie Produkcji Handlu i Usług (...) sp. z o.o. K. . S. W. w lipcu 2015 r. była studentką 2 semestru I roku studiów stacjonarnych II stopnia (rok akademicki 2014/2015) na kierunku Bezpieczeństwo Narodowe w Wyższej Szkole (...) im. T. K. we W. , z planowanym terminem ukończenia studiów we wrześniu 2016 r. Analiza choroby J. W. z Gminnego Ośrodka (...) w P. od dnia 20 lipca 1992 r. do 29 stycznia 2015 r. wykazuje, że zmarły nie był leczony z powodu schorzeń przewlekłych przez lekarza POZ i sporadycznie korzystał ze zwolnień lekarskich. Przyczynami wizyt były schorzenia ostre w postaci infekcji górnych dróg oddechowych oraz dolegliwości bólowe odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. W czasie zatrudnienia u ostatniego pracodawcy 4 dni w 2010 r. i 7 dni w 2014 r. Z dokumentacji wynika także, że J. W. palił papierosy w ilości 20 sztuk dziennie, alkoholu nie pił. Na podstawie zawartej w dniu 09 października 2011 r. z Przedsiębiorstwem Produkcji Handlu i Usług (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. umowy o pracę na czas określony do 09 października 2021 r. J. W. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w charakterze górnika skalnika, operatora palnika wrębowego w K. – K. Granitu 49A. Umowę tę poprzedzały umowy o pracę na okres próbny od 09 lipca do 08 października 2009 r. i następnie na czas określony od 09 października 2009 r. do 08 października 2011 r. D o w ó d: w aktach prokuratury – aktach osobowych - umowy o pracę. W dniu (...) po dokonaniu około godziny 7:00 odprawy pracowników I zmiany sztygar zmianowy skierował do przodka nr 3 (na poziomie ok. 209 m w północno-zachodniej części wyrobiska) jako zespół dwóch pracowników J. W. – przodowego i pomocnika górnika skalnika R. D. . Po zejściu na miejsce pracy wymienieni przygotowali palnik wrębowy do przetransportowania żurawiem w inną cześć wyrobiska. Następnie zatankowali paliwo do palników, które miały pracować na drugiej zmianie. Około godz. 09:00 udali się do blaszanego kontenera po wodę i na krótki odpoczynek. Kontener służył zatrudnionym w wyrobisku jako pomieszczenie socjalne. Do przerwy śniadaniowej, wyznaczonej na godzinę 11:00, zespół przodka nr 3 załadował jedną kolebę rumoszem skalnym. Podczas pracy przodowy J. W. pracował i zachowywał się normalnie i nie wspominał o złym samopoczuciu. Około godziny 10:50 pracownicy udali się na przerwę śniadaniową do kontenera, odległego o około 20 metrów. Po wejściu do kontenera J. W. zasłabł, położył się na krzesłach, z których zsunął się na podłogę. Górnik skalnik A. P. natychmiast przystąpił do udzielania pomocy przodowemu. Wezwał sztygara B. , który o zdarzeniu poinformował (...) . O godzinie 11:05 (...) wezwał pogotowie ratunkowe. W tym czasie pracownicy prowadzili akcję resuscytacyjną w wyrobisku, następnie w kolebie, którą wytransportowano J. W. na górną krawędź wyrobiska. Tam reanimowano go aż do przyjazdu karetki pogotowia o godzinie 11:45. Załoga karetki przejęła akcję resuscytacyjną. Zespół ratownictwa medycznego po bezskutecznych działaniach odstąpił od medycznych czynności ratunkowych o 12:04 stwierdzając zgon J. W. . J. W. posiadał zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do zatrudnienia na stanowisku „górnik skalnik, operator palnika wrębowego (praca na wysokości pow. 3 m)”, wydane w dniu 03 lipca 2014 r., ważne do 30 czerwca 2016 r. W okresie 14 dni poprzedzających dzień zgonu wymieniony był zatrudniony w dniach roboczych oraz w sobotę 27 czerwca 2015 r., na I zmianie, w godzinach od 07:00 do 15:00 i nie pracował w godzinach nadliczbowych. J. W. nie przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień zgonu. W protokole sądowo-lekarskich oględzin zewnętrznych zwłok ludzkich z dnia 28 lipca 2015 r. lekarz medycyny sądowej określił, że przypuszczalną przyczyną zgonu były zmiany zewnętrzne w postaci wysokiej temperatury podczas wysiłku fizycznego. Stan ten spowodował najprawdopodobniej zaburzenia rytmu serca i zatrzymanie jego pracy. Z wykonanego w dniu 26 lipca 2015 r. sprawozdania z badań zawartości alkoholu w płynach ustrojowych – próbki krwi oraz płynu z gałki ocznej – wynika, że u zmarłego nie stwierdzono obecności alkoholu etylowego. Około godziny 16:30 w dniu zdarzenia wykonano orientacyjny odczyt temperatur powietrza przy pomocy zaokiennego termometru znajdującego się w kontenerze, w którym nastąpiło zdarzenie. Termometr wskazywał w miejscu zacienionym około 32 o C, natomiast w miejscu nasłonecznionym na skale poza krawędzią półki + 213/216 m – powyżej 40 0 C. D o w ó d: dokumentacja w aktach prokuratury wraz z notatką służbową Okręgowego Urzędu Górniczego we W. z dnia 14 września 2015 r. Przed rozpoczęciem pracy J. W. nie zgłaszał żadnych dolegliwości. Ustaliwszy przebieg zdarzenia z dnia (...) zespół powypadkowy w protokole nr (...) ustalenia i przyczyn wypadku przy pracy stwierdził, że brak jest przyczyny zewnętrznej jak i urazu i nie uznał tego zdarzenia za wypadek przy pracy. D o w ó d: w aktach prokuratury, protokół z dnia 25 września 2015 r. J. W. wykonywał pracę w wyrobiskach kamieniołomów, w narażeniu na pyły zwłókniające, drgania mechaniczne o działaniu ogólnym i miejscowym, w narażeniu na hałas, w zmiennych warunkach mikroklimatycznych, w tym wysokiej temperaturze powietrza, w wyrobisku nawet rzędu 50 0 C na wysokości, w wyrobiskach skalnych. Wykonany w dniu (...) pomiędzy 13:40 a 15:00 pomiar powietrza wykazał wewnątrz kontenera temperaturę 36 o C. W chwili pomiaru kontener stał w cieniu, zaś w czasie zdarzenia był w słońcu. Na podstawie analizy dostępnej dokumentacji na zasadzie wysokiego prawdopodobieństwa należy przyjąć, że przyczyną nagłego zgonu J. W. była przyczyna zewnętrzna. Przemawia za tym wykonywanie ciężkiej pracy fizycznej w środowisku utrzymującej się wysokiej temperatury powietrza i kiepsko wentylowanego wyrobiska kamieniołomu oraz w pełnym nasłonecznieniu, w zapyleniu, co skutkowało odwodnieniem pracownika, zaburzeniami elektrolitowymi i istotnymi zaburzeniami rytmu pracy serca, a także nałożeniem się objawów udaru cieplnego (bądź wycieńczenia upałem) z utratą przytomności i nagłym zgonem. Według danych literatury, praca w mikroklimacie gorącym skutkuje utratą od 05 do 1 litra potu na godzinę. Wiąże się to z utratą wody i elektrolitów. Niewystarczająca ich podaż prowadzi do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, a następnie zaburzeń rytmu pracy serca oraz nagłego zgonu. Nałożenie się objawów udaru cieplnego (wycieńczenia upałem) może znacznie przyspieszyć a także pogłębić wystąpienie wyżej wymienionych objawów, co wydaje się obserwowano u J. W. . W przypadku udaru cieplnego dochodzi do zaburzeń mechanizmów ośrodka termoregulacyjnego i na tym tle zaburzeń gospodarki elektrolitowej i odwodnienia organizmu, a następnie do zaburzeń rytmu pracy serca, spadku ciśnienia tętniczego oraz zgonu. Poza tym udar cieplny manifestuje się bólami i zawrotami głowy, osłabieniem, niepokojem, nudnościami, dreszczami, chwiejnym chodem, bełkotliwą mową, przyspieszonym tętnem, utratą przytomności. J. W. nie prezentował wszystkich przytoczonych powyżej objawów udaru cieplnego. Niemniej jednak zgłaszał znaczne osłabienie i brak siły do pracy. Ponieważ objawy miały gwałtowny przebieg, nie można wykluczyć obecności innych. W świetle ustaleń dotyczących zdarzenia, przez cały okres dniówki roboczej J. W. pracował w gorącym mikroklimacie, w nasłonecznionym miejscu pracy, a praca którą wykonywał należała do ciężkiej. Z dokumentacji medycznej wynika, że nie był on leczony przewlekle z powodu schorzeń internistycznych, w szczególności z powodu schorzeń układu oddechowego i układu krążenia. W dniu zdarzenia nie zgłaszał żadnych dolegliwości. Alkoholu nie pił. Przeprowadzona sekcja zwłok nie wykazała zmian morfologicznych w zakresie serca, naczyń wieńcowych, w zakresie tętnic, mózgu i CUN i w zakresie narządów miąższowych, które skutkowałyby nagłą śmiercią. Stąd należy przyjąć, że przyczyną nagłego zgonu J. W. było długotrwałe przebywanie i wykonywanie ciężkiej pracy fizycznej w wysokiej temperaturze i nasłonecznionym stanowisku, które skutkowały zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej z odwodnieniem, zaburzeniami rytmu pracy serca, spadkiem ciśnienia tętniczego i nagłym zgonem. D o w ó d: opinia, k. 66-68. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. 2015 r. Nr 167, poz. 1242 j.t.) renta rodzinna z tytułu wypadku przy pracy przysługuje członkom rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty uprawnionego do renty z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Z ustaleń f aktycznych wynika, że zmarły w dniu (...) J. W. był ubezpieczonym w rozumieniu zacytowanego wyżej przepisu. W świetle uzasadnień zaskarżonych decyzji i odpowiedzi na odwołanie jedyną w istocie przyczyną odmowy przyznania prawa do renty rodzinnej jest to, iż zakład pracy w protokole Nr (...) ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy nie uznał zdarzenia z dnia (...) za wypadek przy pracy, ustalając brak jego przyczyny zewnętrznej i urazu. Wskazując na powyższe organ rentowy przytoczył treść art. 22 ust. 1 pkt 2 wymienionej wyżej ustawy wypadkowej. Istota sprawy sprowadza się zatem do wyjaśnienia, czy omawiane zdarzenie jest wypadkiem przy pracy, spowodowanym przyczyną zewnętrzną. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy wypadkowej za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych. Poza przyczyną zewnętrzną, której zaistnienie organ rentowy kwestionuje, nieodzowną przesłanką wypadku przy pracy jest także uraz lub śmierć. Skoro zatem skutkiem zdarzenia z dnia (...) jest śmierć, uzasadnienie odmowy uznania zdarzenie za wypadek przy pracy brakiem urazu jest oczywiście chybione. Odnosząc powyższe do ustalonych w sprawie faktów należy w przekonaniu Sądu przyjąć, iż wbrew ustaleniom protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, zdarzenie z dnia (...) było spowodowane przyczyną zewnętrzną. Z ustaleń faktycznych wynika bowiem, że zmarły w dniu (...) J. W. cieszył się dobrym stanem zdrowia, na co wskazuje zebrana dokumentacja medyczna oraz niekwestionowana szczególnie przez organ rentowy, opinia medyczna. Nie był leczony przewlekle z powodu schorzeń internistycznych, w szczególności układów oddechowego i krążenia. W dniu zdarzenia nie zgłaszał żadnych dolegliwości. Śmiertelny zatem skutek tego zdarzenia nie był wynikiem jakiegokolwiek schorzenia samoistnego. Nie budzi natomiast wątpliwości, że w dniu zdarzenia panowały wyjątkowo niesprzyjające wykonywaniu szczególnie ciężkiej pracy fizycznej, jaką J. W. wykonywał, warunki atmosferyczne. Pracę tę wykonywał bowiem w bardzo wysokiej temperaturze powietrza. Negatywny wpływ tych warunków na organizm został opisany w opinii. W dużym uproszczeniu wynika z niej bowiem, że praca w mikroklimacie gorącym skutkuje utratą wody i elektrolitów, co prowadzi do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, następnie zaburzeń rytmu pracy serca oraz do nagłego zgonu. Zwraca także uwagę ustalenie sekcji zwłok, które nie wykazało zmian morfologicznych w zakresie serca, naczyń wieńcowych, w zakresie tętnic, mózgu i CUN, płuc i w zakresie narządów miąższowych, które skutkowałyby nagłą śmiercią. Zgon J. W. był wynikiem przebywania i wykonywania ciężkiej pracy fizycznej w wysokiej temperaturze powietrza i nasłonecznionym stanowisku, stanowiących łącznie przyczynę zewnętrzną. Sąd podziela ustalenia i wnioski jakie wynikają z opinii medycznej, tym bardziej że organ rentowy opinii nie zakwestionował. Podstawę opinii stanowił materiał pozwalający na ustalenie istotnych dla rozstrzygnięcia faktów tak co do warunków w jakich J. W. świadczył pracę jak i ich wpływu na przebieg zaistniałego w dniu (...) zdarzenia. W przekonaniu Sądu czynnikiem decydującym była wyjątkowo niesprzyjająca ciężkiej pracy fizycznej jaką J. W. wykonywał bardzo wysoka temperatura, tj. czynnik zewnętrzny. Wbrew zatem ustaleniom wskazanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, nagły zgon podczas i w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności – czego organ rentowy nie kwestionuje – wywołały długotrwałe przebywanie i wykonywanie ciężkiej pracy fizycznej w wysokiej temperaturze powietrza i nasłonecznionym miejscu pracy, będące łącznie, przyczyną zewnętrzną. Omawiane zdarzenie jest zatem w przekonaniu Sądu spowodowanym wskazaną wyżej przyczyną zewnętrzną wypadkiem przy pracy w rozumieniu ustawy wypadkowej. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych , przy ustalaniu prawa do renty rodzinnej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, z uwzględnieniem przepisów ustawy wypadkowej. Na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej w odniesieniu do małoletniej A. W. oraz art. 68 ust. 1 pkt 2 w odniesieniu do studiującej S. W. , obie te wnioskodawczynie są uprawnione do renty rodzinnej z ubezpieczenia wypadkowego. Także wychowująca uprawnioną do renty rodzinnej małoletnią S. W. , E. W. jest uprawniona do takiego świadczenia na podstawie art. 70 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej. Prawo do renty należało przyznać zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 17 ust. 1 ustawy wypadkowej i art. 100 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych od dnia zgonu J. W. w dniu (...) Jak wynika wprost z uzasadnienia zaskarżonej decyzji o odmowie przyznania prawa do renty rodzinnej przesądził fakt, że pracodawca w protokole ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy ze względu na stwierdzony brak przyczyny zewnętrznej, nie uznał zdarzenia z dnia (...) za wypadek przy pracy, co w przekonaniu organu rentowego uzasadniało zastosowanie normy art. 22 ust. 1 pkt ustawy wypadkowej. Przepis ten stanowi, iż Zakład odmawia przyznania świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego w przypadku nieuznania zdarzenia w protokole powypadkowym lub w karcie wypadku zdarzenia za wypadek przy pracy w rozumieniu ustawy. Wykładni tego przepisu dokonał w wyroku z dnia 14 października 2010 r., III AUa 278/10 Sąd Apelacyjny w Łodzi, stwierdzając, że w postępowaniu prowadzonym na skutek odwołania od decyzji organu rentowego odmawiającej przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, wydanej na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 lub 2 i ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (j.t. Dz.U.2009.1322), sąd ubezpieczeń społecznych nie jest uprawniony do dokonywania oceny czy dane zdarzenie było wypadkiem przy pracy. W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny wskazał, że wypadek przy pracy jest instytucją prawa pracy wynikającą ze stosunku pracy i tylko w postępowaniu przeciwko pracodawcy w sprawie z zakresu prawa pracy, a nie przeciwko organowi rentowemu w postępowaniu ubezpieczeniowym pracownik może dochodzić ustalenia danego zdarzenia za wypadek przy pracy, czy też sprostowania protokołu powypadkowego. Postępowanie w sprawie o świadczenie z ubezpieczenia społecznego, w aspekcie art. 22 ustawy wypadkowej ma na celu, na co wskazuje Sąd Apelacyjny, ustalenie prawidłowości decyzji organu rentowego, nie może jednak służyć do ustaleń faktycznych, które zwalniałyby pracownika-ubezpieczonego od złożenia najistotniejszego dokumentu koniecznego do wystąpienia z wnioskiem o świadczenie z ubezpieczenia społecznego. Odmienny pogląd wyraził Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi XI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., XIU 346/13 wskazał między innymi, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest związany treścią protokołu powypadkowego – może odmówić świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego w razie stwierdzenia, że protokół powypadkowy lub karta wypadku zawierają stwierdzenia bezpodstawne. Podobnie nie jest związany prawomocnym wyrokiem sądu wydanym w sprawie pomiędzy pracownikiem a pracodawcą o ustalenie zdarzenia za wypadek przy pracy, wydanie (sprostowanie protokołu powypadkowego). Zgodnie bowiem z art. 366 k.p.c. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sąd Rejonowy wyraził przekonanie, że odsyłanie w tej sytuacji ubezpieczonego na drogę postępowania sądowego przeciwko pracodawcy jest niecelowe. W razie nieprzedstawienia karty wypadku bądź nieuznania zdarzenia za wypadek przy pracy przez pracodawcę organ rentowy nie jest uprawniony do czynienia w tej kwestii ustaleń faktycznych, choćby ze względu na ograniczenia dowodowe tego organu. Dopiero złożenie odwołania do sądu otwiera fazę postępowania dowodowego. Na etapie postępowania apelacyjnego w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Rejonowego wykładni art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy wypadkowej dokonał w uchwale z dnia 11 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy wskazując, że w postępowaniu prowadzonym na skutek odwołania od decyzji organu rentowego odmawiającej przyznania prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego wydanej na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1, sąd ubezpieczeń społecznych jest uprawniony do dokonywania oceny, czy dane zdarzenie było wypadkiem przy pracy. Przyjęcie powyższego stanowiska mimo iż pomniejsza znaczenie protokołu powypadkowego w postępowaniu o świadczenia z ustawy wypadkowej, nie neguje potrzeby uzyskania tego dokumentu ani nie podważa dotychczasowej, przywołanej w uchwale, linii orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego istnienia interesu prawnego pracownika w ustaleniu, że zdarzenie było wypadkiem przy pracy. Podobnie jak dotychczas, realizacja uprawnienia pracownika – ubezpieczonego do uzyskania świadczenia wypadkowego w sytuacji braku protokołu powypadkowego wydanego przez pracodawcę może zatem następować, według wyboru pracownika, bezpośrednio przed sądem ubezpieczeń społecznych w drodze odwołania od decyzji organu rentowego, wydanej w oparciu o art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy wypadkowej, bądź dwuetapowo – w skierowanym przeciwko pracodawcy postępowaniu przed sądem pracy o ustalenie wypadku przy pracy na podstawie art. 189 k.p.c. , który to wyrok w dalszej kolejności miałby służyć jako podstawa rozpoznania wniosku o świadczenie, skierowanego do organu rentowego i umożliwić uzyskanie decyzji pozytywnej bez potrzeby wnoszenia odwołania do sądu ubezpieczeń społecznych. Przy czym wybór przez pracownika sposobu realizacji celu w postaci uzyskania świadczenia przewidzianego ustawa wypadkową winien odbywać się ze świadomością brak u związania organu rentowego i sądu ubezpieczeń społecznych w sprawie o świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego treścią wyroku sądu pracy i ubezpieczeń społecznych ustalającego wypadek przy pracy, z drugiej analogicznym brakiem związania sądu pracy wyrokiem sądu ubezpieczeń społecznych przyznającym świadczenie z ubezpieczenia wypadkowego, w przypadku kierowania przeciwko pracodawcy dalszych roszczeń przez pracownika, a to wobec treści art. 366 k.p.c. Uwzględniając argumenty zawarte w uzasadnieniach wskazanych wyżej wyroku Sądu Rejonowego i uchwały Sądu Najwyższego, Sąd w pełni podziela wynikające z tych argumentów wnioski. Nie podziela natomiast stanowiska jakie wyraził we wskazanym wyżej orzeczeniu Sąd Apelacyjny w Łodzi, którego uzasadnienie nie uwzględnia istotnych okoliczności, wskazanych w orzeczeniach Sądów Rejonowego i Najwyższego. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. uwzględniając uzasadnione odwołanie, zmienił zaskarżone decyzje i orzekł co do istoty sprawy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. i § 9 ust. 2 rozporządzenia .Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI