V U 216/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił odwołanie zięcia, który pobrał rentę i dodatek pielęgnacyjny po zmarłej teściowej, uznając te świadczenia za nienależnie pobrane i podlegające zwrotowi.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zobowiązał T. K. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń (renty rodzinnej i dodatku pielęgnacyjnego) po zmarłej teściowej A. K. T. K. odwołał się, argumentując, że świadczenia za styczeń 2017 r. zostały wypłacone w grudniu 2016 r. i przeznaczył je na leki oraz koszty utrzymania i pogrzebu zmarłej, a jego sytuacja materialna nie pozwala na zwrot. Sąd uznał, że świadczenia pobrane po śmierci osoby uprawnionej są nienależne i podlegają zwrotowi, niezależnie od sytuacji materialnej czy poniesionych kosztów.
Decyzją z dnia 23 stycznia 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. zobowiązał T. K. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w postaci renty rodzinnej i dodatku pielęgnacyjnego po zmarłej A. K. Organ rentowy wskazał, że prawo do świadczeń ustaje z chwilą śmierci osoby uprawnionej, a A. K. zmarła w dniu (...), wobec czego nie przysługiwały jej świadczenia za styczeń 2017 r. T. K. pobrał te świadczenia w dniu 9 stycznia 2017 r. T. K. złożył odwołanie, domagając się odstąpienia od zwrotu. Argumentował, że świadczenia za styczeń 2017 r. zostały wypłacone w grudniu 2016 r., kiedy A. K. jeszcze żyła, a pobrane przez niego świadczenia przeznaczył na leki, koszty utrzymania mieszkania zmarłej za grudzień 2016 r. oraz pogrzeb. Podkreślił również swoją trudną sytuację materialną i konieczność opieki nad żoną. Sąd Okręgowy w Legnicy oddalił odwołanie, uznając świadczenia pobrane po śmierci A. K. za nienależnie pobrane w rozumieniu art. 138 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd podkreślił, że prawo do świadczeń ustaje z chwilą śmierci osoby uprawnionej (art. 101 pkt 2 ustawy), a obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń jest bezwzględny i nie zależy od sytuacji materialnej zobowiązanego ani od sposobu wykorzystania środków.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, świadczenia pobrane po śmierci osoby uprawnionej są nienależnie pobrane i podlegają zwrotowi.
Uzasadnienie
Prawo do świadczeń ustaje z chwilą śmierci osoby uprawnionej. Świadczenia wypłacone po dacie zgonu są nienależne, niezależnie od tego, kiedy zostały faktycznie wypłacone lub pobrane.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
ustawa emerytalna art. 138 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.
ustawa emerytalna art. 138 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń (np. śmierć osoby uprawnionej).
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 101 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do świadczeń ustaje z ze śmiercią osoby uprawnionej.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenia wypłacone po śmierci osoby uprawnionej są nienależnie pobrane. Prawo do świadczeń ustaje z chwilą śmierci.
Odrzucone argumenty
Świadczenia za styczeń 2017 r. zostały wypłacone w grudniu 2016 r., gdy osoba uprawniona jeszcze żyła. Przeznaczenie pobranych środków na leki, koszty utrzymania i pogrzeb. Trudna sytuacja materialna wnioskodawcy.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie nienależne i jako takie podlega zwrotowi Dla oceny tego obowiązku nie ma znaczenia jego sytuacja materialna, konieczność opieki nad chorą żonę, ani konieczność pokrycia kosztów mieszkania zmarłej za grudzień 2016r. czy kosztów pogrzebu ani fakt, iż opiekował się zmarłą teściową.
Skład orzekający
Regina Stępień
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady zwrotu nienależnie pobranych świadczeń po śmierci ubezpieczonego, niezależnie od okoliczności pobrania i sytuacji materialnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pobrania świadczeń po śmierci, ale zasada zwrotu jest ogólna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje rygorystyczne stosowanie przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, co może być pouczające dla osób pobierających świadczenia po zmarłych bliskich.
“Czy można zatrzymać rentę po zmarłej teściowej? Sąd odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 1844,09 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V U 216/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2017 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Regina Stępień Protokolant : star. sekr. sądowy Ewelina Trzeciak po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2017 r. w Legnicy sprawy z wniosku T. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o odstąpienie od zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń na skutek odwołania T. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 23 stycznia 2017 r. znak (...) oddala odwołanie SSO Regina Stępień Sygn. akt V U 216/17 UZASADNIENIE Decyzją z 23 stycznia 2017r. znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział L. zobowiązał T. K. zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w postaci renty rodzinnej i dodatku pielęgnacyjnego zmarłej w dniu (...) A. K. . W uzasadnieniu wskazał, iż prawo do świadczeń ustaje z chwilą śmierci osoby uprawnionej. A. K. zmarłą w dniu (...) , wobec czego nie przysługiwało jej świadczenia za styczeń 2017r. Dodał, iż w urzędzie pocztowym ustalono, iż rentę i dodatek pielęgnacyjny za styczeń 2017r. pobrał T. K. . W związku z tym, iż było to świadczenie nienależne T. K. winien je zwrócić. Odwołanie od powyższej decyzji złożył T. K. domagając się jej zmiany poprzez odstąpienie od zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Wskazał, że A. K. zmarła pod koniec grudnia 2016r. – wobec czego świadczenie za styczeń 2017r., które zostało przez organ rentowy wypłacone w grudniu 2016r., nie powinno podlegać zwrotowi. Ponadto podał, iż z własnych środków pokrył koszty leków zmarłej we wrześniu i grudniu 2016r. pobrane przez niego świadczenia przysługujące dotychczas A. K. przeznaczył na zakup leków. Ponadto dowodził, iż opiekował się zmarłą teściową, musiał pokryć z jej świadczeń koszty jej mieszkania za grudzień 2016r. oraz pogrzebu. Ponadto opieki również wymagała jego żona. Zaś jego sytuacja materialna nie pozwala na zwrot pobranej renty i dodatku pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wniósł o jego oddalenie argumentując jak w skarżonej decyzji. Sąd ustalił: A. K. od 9 grudnia 1997r. uprawniona była do renty rodzinnej po zmarłym mężu, a od 1 grudnia 2000r. do dodatku pielęgnacyjnego. Termin płatności tych świadczeń ustalono na 5 dzień miesiąca z góry. A. K. zmarła w dniu (...) T. K. , zięć zmarłej, pobrał w dniu 9 stycznia 2017r. przysługujące dotychczas jej świadczenia w łącznej kwocie 1 844, 09 zł. (bezsporne, nadto akta rentowe zmarłej: decyzje, akt zgonu i informacja z poczty z 13.01.2017r.) Sąd zważył: Odwołanie T. K. jest nieuzasadnione. Zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2016.887) osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. W myśl ust. 2 tego przepisu, za nienależnie pobrane świadczenia uważa się: 1)świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2)świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia. Nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń za okres dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła organ rentowy o zajściu okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, a mimo to świadczenia były jej nadal wypłacane, w pozostałych zaś wypadkach - za okres dłuższy niż 3 lata (ust. 4). Na gruncie niniejszej sprawy bezspornym było, że A. K. zmarła w dniu (...) ., a świadczenia za styczeń 2017r., w dniu 9 stycznia 2017r. pobrał jej zięć T. K. . Kwestią sporną, wymagającą oceny sądu było natomiast to, czy świadczenia przysługujące dotychczas A. K. , które po jej śmieci pobrał T. K. stanowią świadczenie nienależnie pobrane w rozumieniu art. 138 ustawy emerytalnej. Bez wątpienia A. K. po dniu zgonu tj. po (...) nie przysługiwało prawo do renty rodzinnej i dodatku pielęgnacyjnego. Jak stanowi bowiem art. 101 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U.2016.887) prawo do świadczeń ustaje z ze śmiercią osoby uprawnionej. Stąd renta rodzinna i dodatek pielęgnacyjny A. K. , wypłacone po jej śmieci za miesiąc styczeń 2017r. jest świadczeniem nienależnym i jako takie podlega zwrotowi. Wobec faktu, iż pobrał je T. K. - to on powinien je zwrócić. Dla oceny tego obowiązku nie ma znaczenia jego sytuacja materialna, konieczność opieki nad chorą żonę, ani konieczność pokrycia kosztów mieszkania zmarłej za grudzień 2016r. czy kosztów pogrzebu ani fakt, iż opiekował się zmarła teściową Mając na względzie powyższe, sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie T. K. . SSO Regina Stępień
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI