V U 211/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał sprawę z odwołania płatnika składek Ł. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. dotyczącej decyzji o objęciu obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi i zdrowotnymi przychodów z umowy najmu pojazdu zawartej z zleceniobiorcą P. N. ZUS uznał, że umowa najmu była pozorna i miała na celu obejście przepisów prawa, a przychody z niej powinny być wliczane do podstawy wymiaru składek. Płatnik składek argumentował, że umowa najmu była odrębnym stosunkiem prawnym, koniecznym do realizacji umowy zlecenia, a jej zawarcie nie naruszało prawa. Sąd Okręgowy, analizując treść i sposób wykonywania umów, doszedł do wniosku, że umowa najmu była pozorna. Stwierdził, że wysokość czynszu najmu była uzależniona od liczby przejechanych kilometrów i wartości zleceń, co wskazuje na jej charakter jako wynagrodzenia za usługi transportowe, a nie za używanie pojazdu. Sąd uznał, że zawarcie dwóch umów miało na celu zaniżenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, co stanowiło obejście prawa. W związku z tym, sąd oddalił odwołanie płatnika składek i zasądził od niego zwrot kosztów zastępstwa procesowego na rzecz ZUS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących oskładkowania przychodów z umów pozornie odrębnych, mających na celu obejście prawa ubezpieczeniowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rozdzielenia przychodów z umowy zlecenia i umowy najmu w kontekście działalności transportowej, ale może być stosowane analogicznie do innych przypadków pozornych umów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przychody z umowy najmu pojazdu zawartej między płatnikiem składek a zleceniobiorcą, w sytuacji gdy zleceniobiorca wykonuje usługi transportowe na rzecz płatnika, powinny być wliczane do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przychody z umowy najmu pojazdu powinny być wliczane do podstawy wymiaru składek, ponieważ umowa najmu była pozorna i miała na celu obejście przepisów prawa, a faktycznie stanowiła wynagrodzenie za usługi transportowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał umowę najmu za pozorną, ponieważ jej warunki (czynsz zależny od liczby przejechanych kilometrów i wartości zleceń) wskazywały, że nie była to umowa najmu w rozumieniu kodeksu cywilnego, lecz forma ukrytego wynagrodzenia za usługi transportowe świadczone w ramach umowy zlecenia. Taka konstrukcja miała na celu zaniżenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
Czy zawarcie odrębnej umowy najmu pojazdu przez płatnika składek ze zleceniobiorcą, który wykorzystuje ten pojazd do świadczenia usług transportowych, stanowi obejście przepisów prawa w rozumieniu art. 58 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zawarcie takiej umowy stanowi obejście prawa, jeśli jej celem jest uniknięcie obowiązku odprowadzania składek od faktycznego wynagrodzenia za świadczone usługi.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że celem zawarcia umowy najmu było ukrycie rzeczywistego wynagrodzenia za usługi transportowe, co prowadziło do zaniżenia podstawy wymiaru składek. Taka konstrukcja prawna, choć formalnie zgodna z przepisami, w rzeczywistości zmierzała do osiągnięcia celu zakazanego przez prawo, jakim jest uniknięcie obciążeń składkowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Ł. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| P. N. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Sąd badał, czy zawarcie dwóch odrębnych umów (zlecenia i najmu) nie zmierzało do obejścia ustawy i nie pozostaje sprzeczne z ustawą.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Sąd badał, czy strony zawierające umowę nie wykroczyły poza granice swobody kontraktowej.
ustawa art. 6 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
ustawa art. 12 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
ustawa art. 13 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek ubezpieczeń zleceniobiorcy istnieje od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia umowy.
ustawa art. 18 § 1 i 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zleceniobiorców ustala się na podstawie przychodu, jeżeli w umowie określono odpłatność kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie.
ustawa art. 20 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe.
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych art. 81 § 1
Do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Pomocnicze
ustawa art. 83 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Organ rentowy na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust.1, art.13 pkt.2, art. 18 ust.1 i 3, art. 20 ust. 1 i 2, art.36 ust.1, 2, 4, 11, art. 91 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych art. 81 § 1 i 6
w związku z art. 58 § 1, art. 353 1 k.c.
k.c. art. 734 § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie.
k.c. art. 659 § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa najmu pojazdu była pozorna i miała na celu obejście przepisów prawa. • Przychody z umowy najmu stanowiły faktyczne wynagrodzenie za usługi transportowe, a nie ekwiwalent za używanie pojazdu. • Zawarcie dwóch umów miało na celu zaniżenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
Odrzucone argumenty
Umowa najmu była odrębnym stosunkiem prawnym, niezbędnym do realizacji umowy zlecenia. • Zawarcie umowy najmu nie naruszało przepisów prawa i zasad współżycia społecznego. • Przychód z umowy najmu nie powinien być wliczany do podstawy wymiaru składek.
Godne uwagi sformułowania
Rozdzielenie przychodów wynikających z umowy zlecenia oraz umowy najmu (oraz ewentualnych kosztów) miało znaczenie iluzoryczne. • Sposób ustalenia czynszu najmu wskazuje na to, że była to umowa o świadczenie usług transportowych. • Zawarcie umowy najmu pojazdu było zawarte wyłącznie dla pozoru, celem ukrycia zawartej w rzeczywistości umowy o świadczenie usług transportowych. • Czynności mające na celu obejście ustawy (in fraudem legis) zawierają jedynie pozór zgodności z ustawą.
Skład orzekający
Urszula Sipińska-Sęk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oskładkowania przychodów z umów pozornie odrębnych, mających na celu obejście prawa ubezpieczeniowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rozdzielenia przychodów z umowy zlecenia i umowy najmu w kontekście działalności transportowej, ale może być stosowane analogicznie do innych przypadków pozornych umów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy analizują pozorne umowy w celu zapobiegania unikaniu płacenia składek, co jest częstym problemem w branży transportowej i usługowej.
“Pozorna umowa najmu czy sprytne unikanie składek ZUS? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1800 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.