V U 2016/13

Sąd Okręgowy w BiałymstokuBiałystok2014-01-27
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia emerytalne i rentoweNiskaokręgowy
świadczenie przedemerytalneZUSSąd Najwyższyuchwała SNprawo do świadczeńnowe dowodyokoliczności faktycznedziałalność gospodarcza

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie wnioskodawczyni od decyzji ZUS odmawiającej świadczenia przedemerytalnego, uznając, że uchwała Sądu Najwyższego nie stanowi nowego dowodu ani okoliczności uzasadniającej ponowne ustalenie prawa do świadczenia.

B. O. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej świadczenia przedemerytalnego, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z 2013 r. dotyczącą okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że uchwała SN nie jest nowym dowodem ani okolicznością istniejącą przed wydaniem decyzji, a prowadzenie działalności gospodarczej po ustaniu zatrudnienia i przed uzyskaniem statusu bezrobotnego skutkuje utratą prawa do świadczenia.

Wnioskodawczyni B. O. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2013 r. ZUS decyzją z dnia 28 października 2013 r. odmówił przyznania świadczenia z powodu braku nowych dowodów. Wnioskodawczyni w odwołaniu podtrzymała swoje stanowisko, wskazując, że uchwała SN wyjaśnia, iż okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie musi przypadać bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy. Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił odwołanie, uznając je za niezasadne. Sąd przypomniał historię sprawy, w tym wcześniejsze decyzje ZUS i orzeczenia sądów, które ostatecznie doprowadziły do oddalenia apelacji wnioskodawczyni przez Sąd Apelacyjny po uchyleniu poprzedniego wyroku przez Sąd Najwyższy. Sąd Okręgowy podkreślił, że uchwała Sądu Najwyższego, choć wiąże sąd w danej sprawie, nie stanowi źródła prawa w rozumieniu Konstytucji RP i nie może być traktowana jako nowy dowód lub okoliczność uzasadniająca ponowne ustalenie prawa do świadczenia na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd uznał, że prowadzenie pozarolniczej działalności po ustaniu zatrudnienia i przed uzyskaniem statusu bezrobotnego skutkuje utratą prawa do świadczenia przedemerytalnego, jeśli nie zostaną spełnione inne warunki ustawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała Sądu Najwyższego nie stanowi nowego dowodu ani okoliczności istniejącej przed wydaniem decyzji, która uzasadniałaby ponowne ustalenie prawa do świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uchwała SN nie jest źródłem prawa w rozumieniu Konstytucji RP i nie spełnia definicji nowego dowodu ani okoliczności w rozumieniu art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Okoliczności muszą istnieć przed wydaniem decyzji, a uchwała jest jedynie poglądem składu orzekającego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala odwołanie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.

Strony

NazwaTypRola
B. O.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

u.ś.p. art. 2 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych

Określa warunki nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, w tym wymóg rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika.

u.e.r.f.u.s. art. 114 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Reguluje ponowne ustalenie prawa do świadczenia po uprawomocnieniu się decyzji, w przypadku przedłożenia nowych dowodów lub ujawnienia okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji.

Pomocnicze

u.ś.p. art. 2 § ust. 3

Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych

Dotyczy okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych, który nie musi przypadać bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy.

k.p.c. art. 390 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi, że uchwała Sądu Najwyższego rozstrzygająca zagadnienie prawne wiąże sąd tylko w sprawie, w której powstało zagadnienie prawne.

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje oddalenie odwołania przez sąd pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Sądu Najwyższego nie stanowi nowego dowodu ani okoliczności uzasadniającej ponowne ustalenie prawa do świadczenia. Prowadzenie działalności gospodarczej po ustaniu zatrudnienia i przed uzyskaniem statusu bezrobotnego skutkuje utratą prawa do świadczenia przedemerytalnego, jeśli nie są spełnione inne warunki ustawy.

Odrzucone argumenty

Uchwała Sądu Najwyższego z 2013 r. powinna skutkować ponownym ustaleniem prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Godne uwagi sformułowania

Słowo to jest rzeczownikiem rodzaju żeńskiego, oznaczającym „coś, co towarzyszy czemuś, kontekst sytuacji, zdarzenia”. Niby czemu miałaby towarzyszyć uchwała, na którą powołała się wnioskodawczyni. Jest to po prostu pogląd składu orzekającego w tej sprawie. W Polsce tylko wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność aktu normatywnego z Konstytucją , ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą może stanowić podstawę skargi o wznowienie postępowania w sprawie, w której na podstawie wadliwego aktu zostało wydane orzeczenie.

Skład orzekający

Stanisław Stankiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ponownego ustalania prawa do świadczeń przedemerytalnych w kontekście uchwał Sądu Najwyższego oraz definicji 'nowych dowodów' i 'okoliczności'."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście konkretnej uchwały SN, która nie ma mocy powszechnie obowiązującej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów dotyczących świadczeń przedemerytalnych i roli uchwał Sądu Najwyższego, ale jej rozstrzygnięcie jest oparte na utrwalonej linii orzeczniczej.

Czy uchwała Sądu Najwyższego zawsze zmienia bieg sprawy? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V U 2016/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 stycznia 2014 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Stanisław Stankiewicz Protokolant: Bożena Radziusz po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2014 roku w Białymstoku na rozprawie sprawy B. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o świadczenie przedemerytalne na skutek odwołania B. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 28 października 2013 roku Nr (...) oddala odwołanie Sygn. akt VU 2016/13 UZASADNIENIE B. O. (1) 1.10.2013 r. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych „o ponowne ustalenie praw do świadczenia przedemerytalnego w związku z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2.07.2013 r.” Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z 28.10.2013 r. odmówił przyznania B. O. prawa do świadczenia z powodu braku nowych dowodów mających wpływ na prawo do świadczenia. W odwołaniu od tego orzeczenia wnioskodawczyni powołała się na uchwałę SN z 2.07.2013 r., w której stwierdzono, że okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, określony w art.2 ust.3 ustawy z dnia 30.04.2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych nie musi przypadać bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn wymienionych w art.2 ust.1 tej ustawy. Na tej podstawie zażądała zmiany zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: odwołanie B. O. jest niezasadne. Bezspornym w sprawie było, że po raz pierwszy o przyznanie świadczenia wystąpiła 13.01.2011 r. O/ZUS decyzją z 21.02.2011 r. odmówił uwzględnienia wniosku ponieważ po ustaniu ostatniego zatrudnienia (31.05.2010r.) przez miesiąc prowadziła działalność gospodarczą i dopiero po jej zakończeniu uzyskała status osoby bezrobotnej. Sad Okręgowy wyrokiem z 18.04.2011 r. oddalił odwołanie wnioskodawczyni od tej decyzji. Następnie Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 31.08.2011 r. zmienił wyrok Sądu Okręgowego i decyzję O/ZUS i przyznał B. O. od 14.01.2011 r. prawo do świadczenia przedemerytalnego. Skargę kasacyjną od niego wniósł organ rentowy. Sąd Najwyższy 23.05.2012r. uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Ostatecznie ten sąd wyrokiem z 11.09.2012 r. oddalił apelację wnioskodawczyni. Jej skarga kasacyjna nie została przyjęta. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu swego wyroku w sposób jasny i nie budzący żadnych wątpliwości wyjaśnił, że prowadzenie przez osobę określoną w art.2 ust.1 pkt 5 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych pozarolniczej działalności po rozwiązaniu stosunku pracy i nabycie przez nią statusu bezrobotnego dopiero po zaprzestaniu prowadzenia tej działalności powoduje utratę prawa do świadczenia przedemerytalnego, jeżeli nie zostaną spełnione warunki określone w art.2 ust.1 pkt 3ustawy. Zgodnie z treścią art. 390 § 2 kpc uchwała Sądu Najwyższego rozstrzygająca zagadnienie prawne wiąże sąd tylko w sprawie, w której powstało zagadnienie prawne. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej wśród źródeł prawa nie wymienia orzeczeń Sądu Najwyższego. W tej sytuacji nie sposób uznać uchwały z 2.07.2013 r. za jakikolwiek precedens. W Polsce tylko wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność aktu normatywnego z Konstytucją , ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą może stanowić podstawę skargi o wznowienie postępowania w sprawie, w której na podstawie wadliwego aktu zostało wydane orzeczenie. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych działanie ujemnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej jest bardzo ograniczone. Na mocy art.114 ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS prawo do świadczenia ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczenia zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczenia. Na pewno wyrok lub uchwała SN nie jest nowym dowodem. Nie jest to też żadna okoliczność. Słowo to jest rzeczownikiem rodzaju żeńskiego, oznaczającym „coś, co towarzyszy czemuś, kontekst sytuacji, zdarzenia”. Niby czemu miałaby towarzyszyć uchwała, na którą powołała się wnioskodawczyni. Jest to po prostu pogląd składu orzekającego w tej sprawie. Poza tym „okoliczności” muszą istnieć przed wydaniem decyzji. W przypadku B. O. chodzi o decyzję O/ZUS z 21.02.2011r., która pośrednio była przedmiotem oceny SN. Z podanych wyżej względów sąd uznał jej odwołanie za pozbawione podstaw i dlatego oddalił je na mocy art.477 14 § 1 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI