V U 164/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, przyznając ubezpieczonej prawo do przeliczenia emerytury w oparciu o wyższe wskaźniki podstawy wymiaru składek z 20 lat ubezpieczenia.
Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał odwołanie I. P. od decyzji ZUS odmawiającej przeliczenia emerytury. Spór dotyczył ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne za lata 1971-1979. Sąd, analizując dane z kart zasiłkowych i uwzględniając wynagrodzenie zasadnicze oraz zasiłki chorobowe, ustalił nowe roczne wskaźniki wysokości podstawy wymiaru składek. W efekcie, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając prawo do przeliczenia emerytury z uwzględnieniem korzystniejszych wskaźników.
Sąd Okręgowy w Kaliszu, V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, rozpoznał odwołanie I. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 11 stycznia 2018 r., która odmówiła przeliczenia emerytury. Przedmiotem sporu była wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne za lata 1971-1979. Emerytura I. P. została pierwotnie obliczona ze wskaźnikiem 59,81%, a następnie decyzją z 2009 r. podniesiona do 64,68%. Wnioskodawczyni domagała się przeliczenia emerytury w oparciu o zeznania świadków i wpisy w legitymacji ubezpieczeniowej, jednak w toku postępowania zmieniła stanowisko, wnosząc o przyjęcie wynagrodzenia wyliczonego przez organ rentowy na podstawie danych z kart zasiłkowych. Sąd ustalił, że podstawowym środkiem dowodowym są zaświadczenia z zakładu pracy lub wpisy w legitymacji ubezpieczeniowej, a pomocniczo angaże i dokumentacja płacowa. W przypadku braku takich dokumentów, pomocne mogą być karty zasiłkowe. Sąd przeanalizował dane z kart zasiłkowych I. P. za lata 1971-1979, uwzględniając podstawę wymiaru zasiłku chorobowego i kwoty wypłaconych zasiłków. Na tej podstawie wyliczył roczne wynagrodzenie stanowiące podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne dla odwołującej. Następnie porównał je z rocznym przeciętnym wynagrodzeniem dla celów emerytalnych, obliczając roczne wskaźniki wysokości podstawy wymiaru. Sąd stwierdził, że większość wskaźników z badanych lat jest korzystniejsza niż te zastosowane w poprzedniej decyzji, a jedynie wskaźnik za 1973 r. był niekorzystny. W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, przyznając I. P. prawo do przeliczenia emerytury w oparciu o przeciętną podstawę wymiaru składek z 20 lat kalendarzowych, z uwzględnieniem korzystniejszych wskaźników, poczynając od 1 grudnia 2017 r.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Podstawowym dowodem jest zaświadczenie z zakładu pracy lub wpisy w legitymacji ubezpieczeniowej. Pomocniczo mogą być brane pod uwagę angaże, dokumentacja płacowa oraz karty zasiłkowe, jeśli pozwalają na odtworzenie wysokości wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że choć zaświadczenia z pracy są podstawowe, w przypadku ich braku lub niepełności, inne dokumenty pracownicze, w tym karty zasiłkowe, mogą być wykorzystane do ustalenia wynagrodzenia, o ile pozwalają na pewne odtworzenie jego wysokości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmienia zaskarżoną decyzję
Strona wygrywająca
I. P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. P. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (3)
Główne
ustawa z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS art. 111 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki ponownego ustalenia wysokości emerytury lub renty na podstawie 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, jeśli nowy wskaźnik jest wyższy od poprzedniego.
ustawa z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS art. 15
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy podstawy wymiaru emerytury lub renty, w tym sposobu ustalania wskaźnika wysokości podstawy wymiaru.
Pomocnicze
ustawa z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS art. 15 § 4 pkt 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa sposób obliczania rocznego przeciętnego wynagrodzenia dla celów emerytalnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dane z kart zasiłkowych pozwalają na odtworzenie wynagrodzenia i zasiłków, co umożliwia ustalenie podstawy wymiaru składek. Nowe wskaźniki wysokości podstawy wymiaru składek, obliczone na podstawie danych z lat 1971-1979, są korzystniejsze dla ubezpieczonej niż dotychczasowe.
Odrzucone argumenty
Argument ZUS, że dane z kart zasiłkowych nie pozwalają na odtworzenie wynagrodzenia wnioskodawczyni.
Godne uwagi sformułowania
Podstawowym środkiem dowodowym na okoliczność wysokości dochodów stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest zaświadczenie zakładu pracy wydane na odpowiednim druku względnie wpisy w legitymacji ubezpieczeniowej. W przypadku braku takich dowodów pomocnicze dla ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek mogą być znajdujące się w dokumentacji pracowniczej angaże, czy inna podobna dokumentacja płacowa. W niniejszej sprawie jedynie zachowane źródła pozwalające odtworzyć uzyskiwane przez odwołującą wynagrodzenie to wpisane w kartach zasiłkowych wynagrodzenia za okresy, z których ustalano podstawę wymiaru zasiłku chorobowego.
Skład orzekający
Romuald Kompanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy wymiaru emerytury na podstawie danych z okresu PRL, zwłaszcza gdy brakuje standardowych dokumentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okresów i rodzaju dokumentacji (karty zasiłkowe). Interpretacja może być zależna od konkretnych dowodów i stanu prawnego w danym czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy radzą sobie z ustalaniem świadczeń na podstawie niepełnych danych z przeszłości, co jest częstym problemem dla osób przechodzących na emeryturę.
“Jak ZUS oblicza emeryturę z PRL? Sąd wskazuje drogę, gdy brakuje dokumentów.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V U 164/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2018 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Romuald Kompanowski Protokolant sekr. sądowy Małgorzata Kucińska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2018 r. w Kaliszu odwołania I. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 11 stycznia 2018 r. Nr (...) w sprawie I. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o wysokość świadczenia Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 11 stycznia 2018 r. znak (...) w ten sposób, że ustala prawo odwołującej I. P. do przeliczenia wysokości emerytury w oparciu o przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wykazanych z całego okresu ubezpieczenia przy przyjęciu rocznych wskaźników wysokości podstawy wymiaru z lat: - 1971r. – 60,56%, -1972 r. – 59,92%, -1974 r. – 60,09%, -1975 r. – 54,81%, -1976 r. – 44,83 %, -1978 r. – 52,59%, -1979 r. – 52,93 %, - 1980 r. – 80,76%, - 1985 r. – 81,24%, - 1986 r. – 79,80%, - 1987 r. – 75,30%, - 1988 r. – 91,17%, - 1992 r. – 43,81%, - 1993 r. – 64,85%, - 1994 r. – 60,67%, -1995 r. – 83,29%, - 1996 r. – 78,56%, - 1997 r. – 84,78%, - 1998 r. – 93,55%, - 1999 r. – 88,54% poczynając od 1 grudnia 2017 r. UZASADNIENIE Decyzją z 11 stycznia 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. odmówił I. P. przeliczenia emerytury, w oparciu o przedstawione zeznania świadków i wpis wynagrodzenia w legitymacji ubezpieczeniowej wskazanego pracownika zatrudnionego w tym samym co wnioskodawczyni zakładzie i okresie. W ocenie organu rentowego takie dane nie pozwalają odtworzyć wynagrodzenia pobieranego przez wnioskodawczynię Odwołanie od tej decyzji wniosła I. P. domagając się przeliczenia postawy wymiaru emerytury w oparciu o przedstawione zeznania świadków i wpis wynagrodzenia w legitymacji ubezpieczeniowej M. R. . W toku postępowania odwoławczego, po tym jak poddane zostały analizie znajdujące się w aktach osobowych odwołującej karty zasiłkowe, odwołująca zmieniała stanowisko i wniosła o przyjęcie jako rocznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne za lata 1971 – 79 wynagrodzenia wyliczonego przez organ rentowy w oparciu o dane z kart zasiłkowych. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd ustalił co następuje: W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne za lata 1971- 79. Emerytura przyznana I. P. od 4 kwietnia 2001 r. została obliczona z uwzględnieniem wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia 59,81%. Decyzją z 9 marca 2009 r. wskaźnik ten wzrósł do 64,68% i został obliczony w następujący sposób: z lat 1964 – 68, 1971 -72 w oparciu o wysokość minimalnego wynagrodzenia pracowniczego a za 1980 rok, za lata 1985 – 88 i 1992 – 99 w oparciu o przedstawione zaświadczenie zakładu pracy o zatrudnieniu i wynagrodzeniu. / bezsporne /. I. P. podjęła pracę w (...) Zakładach (...) w O. 17 kwietnia 1963 r. początkowo jako uczennica a następnie obuwnik montażysta. na stanowisku robotnika produkcji masarskiej, za wynagrodzeniem 3,60 zł za godzinę pracy. Żaden z dekretów płacowych znajdujących się w aktach osobowych odwołującej, nie wskazuje stawki wynagrodzenia zasadniczego. Jedynie znajdujące się w aktach osobowych karty zasiłkowe za okres od 1979 r. wskazują okresy, za które odwołująca uzyskała zasiłki z ubezpieczenia społecznego pracowników na wypadek choroby i macierzyństwa, kwoty tych zasiłków oraz wynagrodzenie przyjęte do podstawy obliczenia zasiłku. dowód: akta osobowe odwołującej Organ rentowy poddał analizie wskazane wyżej karty zasiłkowe. I tak w 1971 r. wskazana w tych kartach podstawa wymiaru zasiłku z okresu 1.08. – 31.10.1971 wynosi 7 982,00 zł a wypłacony zasiłek chorobowy za okres 29.11. – 2.12.1971 – kwotę 255,40 zł. W 1972 r. podstawa wymiaru zasiłku z okresu 1.02. – 30.04.1972 wynosi kwotę 8 852,00 zł a zasiłek chorobowy za okres 9.05. – 13.05.1972 kwotę 354,05 zł. W 1974 r. podstawa wymiaru zasiłku z okresu 1.05. – 31.07.1974 wynosi kwotę 8 249,00 zł, z okresu 1.09. – 30.11.1974 kwotę 7 250,00 zł, z okresu 10.12. – 31.12.1974 kwotę 1 481,48 zł a zasiłki chorobowy za okresy 1.08. – 2.08.1974, 3,12 – 912.12.1974 łącznie kwotę 747,15 zł. W 1975 r. podstawa zasiłku chorobowego z okresu 1.01. – 31.1975 wyniosła kwotę 2 020,02 zł, z okresu 1.08. – 31.10.1975 kwotę 9 326,00 zł, z okresu 8.11. – 31.12.1975 kwotę 2 853,61 zł a zasiłki chorobowe za okresy: 11.02. – 13.02.1975, 4.11. – 7.11.1975 łączną kwotę 616,50 zł. W 1976 r. podstawa wymiaru zasiłku chorobowego z okresu 1.08. – 30.09.1976 wynosi kwotę 10 151,00 zł a zasiłki chorobowe za okresy: 3.01. – 9.01.1976, 1.10. – 4.10.1976 łączną kwotę 1 319,58 zł. W 1977 r. podstawa wymiaru zasiłku z okresu 1.10. – 31.12.1977 wyniosła kwotę 11 720,00 zł. W 1978 r. podstawa wymiaru zasiłku chorobowego z okresu 1.08. – 31.10.1978 wynosi kwotę 11 508,00 zł, z okresu 21.11. – 31.12.1978 kwotę 2 941,68 zł a zasiłki chorobowe za okresy: 23.01. – 31.01.1978, 15.11. – 20.11.1978 łączną kwotę 1 939,20 zł. W 1979 r. podstawa wymiaru zasiłku chorobowego z okresu 1.01. – 31.01.1979 wynosi kwotę 3 677,00 zł, z okresu 1.07. – 30.09.1979 kwotę 7 702,00 zł a zasiłki chorobowe i macierzyński z okresów: 1.02. – 9.02.1979, 26.02. – 3.03.1979, 5.03. – 24.06.1979, 8.10. – 11.10.1979 łączną kwotę 16 079,91 zł. dowód: karty zasiłkowe w aktach osobowych odwołującej Sąd zważył co następuje: Zgodnie z art.111 ust.1 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art.15 , jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub emerytalno- rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego m.in. z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego. Podstawowym środkiem dowodowym na okoliczność wysokości dochodów stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest zaświadczenie zakładu pracy wydane na odpowiednim druku względnie wpisy w legitymacji ubezpieczeniowej. W przypadku braku takich dowodów pomocnicze dla ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek mogą być znajdujące się w dokumentacji pracowniczej angaże, czy inna podobna dokumentacja płacowa. Uwzględnieniu mogą podlegać przy tym tylko takie składniki co do których istnieje pewność w jakich kwotach były wypłacane. Przy takiej ocenie, uwzględnieniu w podstawie wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne może dotyczyć wynagrodzenia zasadniczego i pochodnych składników obliczanych jako określony procent wynagrodzenia zasadniczego. W niniejszej sprawie jedynie zachowane źródła pozwalające odtworzyć uzyskiwane przez odwołującą wynagrodzenie to wpisane w kartach zasiłkowych wynagrodzenia za okresy, z których ustalano podstawę wymiaru zasiłku chorobowego. Dane te zostały przytoczone w części obejmującej ustalenia faktyczne. Za wskazane okresy istnieją warunki aby tak określone kwoty rzutowały na wielkość pobranego przez odwołującą wynagrodzenia będącego jednocześnie podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Kolejnym składnikiem tej podstawy to wartość przyznawanych odwołującej zasiłków chorobowych i zasiłku macierzyńskiego. Za pozostały okres nie objęty ani podstawą wymiaru zasiłku jak i samym zasiłkiem, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne stanowi minimalne wynagrodzenie za pracę pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy. Przy uwzględnieniu powyższych wielkości roczne wynagrodzenie za pracę stanowiące w przypadku odwołującej podstawę wymiaru składki na jej ubezpieczenie społeczne z okresu od 1971 roku do 1979 stanowią następujące kwoty: za 1971 r. – 17 137,40 zł, za 1972 r. – 18 040,05 zł, za 1973 r. – 12 000,00 zł, za 1974 r. – 22 738,44 zł, za 1975 r. – 25 738,44 zł, za 1976 r. – 23 030,58 zł, za 1977 r. – 23 520,00 zł, za 1978 r. – 30 839,88 zł, za 1979 r. – 33 832,91 zł. Roczne przeciętne wynagrodzenie dla celów emerytalnych w badanym przedziale czasowym wynosiło odpowiednio: w 1971 r. – kwotę 28 296,00 zł, w 1972 r. – kwotę 30 108,00 zł, w 1973 r. – kwotę 33 576,00 zł, w 1974 r. – kwotę 38 220,00 zł, w 1975 r. – kwotę 46 956,00 zł, w 1976 r. – kwotę 51 372,00 zł, w 1977 r. – kwotę 55 152,00 zł, w 1978 r. – kwotę 58 644,00 zł, w 1979 r. – kwotę 63 924,00 zł. Po porównaniu wskazanego wyżej rocznego wynagrodzenia otrzymanego przez odwołującej ze średnim rocznym wynagrodzeniem dla celów emerytalnych według zasad określonych w art. 15 ust. 4 pkt 2 cytowanej na wstępie ustawy, stosunek obu tych wielkości w ujęciu rocznym przedstawia się następująco: za 1971 r. – 60,56%, za 1972 r – 59,92%, za 1973 r. – 35,74%, za 1974 r. – 60,09%, za 1975 r. – 54,81%, za 1976 r. – 44,83%, za 1977 r. – 42,65%, za 1978 r. – 52,59%, za 1979 r. – 52,93%. Z powyższych wskaźników jedynie roczny wskaźnik za 1973 r. wpłynie niekorzystnie na wysokość emerytury. Pozostałe wskaźniki z badanych lat w porównaniu z tymi w zastosowanymi przy decyzji z marca 2009 r. są korzystniejsze co sprawi o wyższym średnim wskaźniku z 20 lat kalendarzowych niż ten zastosowany w powyższej decyzji. W tych warunkach zaskarżona decyzja podlegała zmianie jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI