V U 1594/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołań od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., który odmówił przyznania renty rodzinnej po zmarłym L.D. wnioskodawczyniom: U. D., K. D. (1) oraz małoletniej K. D. (2). Organ rentowy uzasadnił odmowę tym, że zmarły L. D. na datę śmierci nie spełniał warunków do przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wskazano, że jego zgon nastąpił w okresie dłuższym niż 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia (ostatnia opłacona składka była za okres do 30.04.2010 r.), a łączny udokumentowany okres ubezpieczenia wyniósł 23 lata, 5 miesięcy i 7 dni, co jest poniżej wymaganego 25-letniego stażu. Wnioskodawczynie wniosły o zmianę lub uchylenie decyzji, argumentując, że L. D. prowadził działalność gospodarczą od 1992 r. do 2013 r. i mimo nieopłacenia składek za ostatni okres, był uprawniony do renty. Sąd Okręgowy, łącząc sprawy o sygnaturach VU 1604/13 i VU 1594/13, oddalił odwołania. Sąd przywołał art. 65 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zgodnie z którym renta rodzinna przysługuje, gdy zmarły w chwili śmierci miał ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniał warunki do ich uzyskania. Analizując art. 57 ust. 1 i 2 tej ustawy, sąd stwierdził, że L. D. nie spełniał warunku wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego (25 lat dla mężczyzny), a także warunku powstania niezdolności do pracy w określonych okresach lub w ciągu 18 miesięcy od ich ustania. Sąd podkreślił, że okres od 1 maja 2010 r. do 31 grudnia 2012 r. (kiedy zaprzestał działalności, ale nie opłacał składek) nie jest okresem ubezpieczenia zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, sąd stwierdził, że system ubezpieczeń opiera się na zasadzie, iż świadczenia należą się za składkę, a brak spełnienia obowiązku składkowego wyklucza nabycie świadczeń. Sąd zaznaczył, że ewentualne wyegzekwowanie zaległych składek mogłoby stanowić podstawę do wydania nowej decyzji, ale nie wpływa na ocenę obecnego stanu prawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie prawa do renty rodzinnej w przypadku zgonu ubezpieczonego, który nie spełniał warunków do renty z tytułu niezdolności do pracy z powodu braku wymaganego stażu ubezpieczeniowego lub zgonu po upływie 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku opłaconych składek za okres prowadzenia działalności gospodarczej i przekroczenia terminu 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zgon ubezpieczonego nastąpiły w okresie dłuższym niż 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia, przy jednoczesnym niespełnieniu wymogu 25-letniego stażu ubezpieczeniowego, wyklucza prawo do renty rodzinnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgon nastąpiły w okresie dłuższym niż 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia, przy jednoczesnym niespełnieniu wymogu 25-letniego stażu ubezpieczeniowego, wyklucza prawo do renty rodzinnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z art. 65 ust. 1 w zw. z art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, aby przyznać rentę rodzinną, zmarły musiałby mieć ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniać warunki do jej uzyskania. Kluczowe jest, aby niezdolność do pracy powstała w okresach ubezpieczenia lub nie później niż 18 miesięcy od ich ustania. W przypadku zmarłego, ubezpieczenie ustało 30.04.2010 r., a zgon nastąpił później, co przekraczało 18-miesięczny termin. Ponadto, nie udokumentowano wymaganego 25-letniego stażu ubezpieczeniowego.
Czy okres prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, za który nie zostały opłacone składki na ubezpieczenia społeczne, może być zaliczony do stażu ubezpieczeniowego przy ustalaniu prawa do renty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okres prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, za który nie zostały opłacone składki na ubezpieczenia społeczne, nie może być zaliczony do stażu ubezpieczeniowego przy ustalaniu prawa do renty.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 5 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który stanowi, że przy ustalaniu prawa do renty dla płatników składek nie uwzględnia się okresu, za który nie zostały opłacone składki, mimo podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom. Sąd podkreślił, że system ubezpieczeń opiera się na zasadzie, iż świadczenia należą się za składkę, a brak spełnienia obowiązku składkowego wyklucza nabycie świadczeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| K. D. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| K. D. (2) | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
ustawa emerytalna art. 65 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń.
ustawa emerytalna art. 57 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki: 1) jest niezdolny do pracy; 2) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy; 3) niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11-12, 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-4, 5 lit. a, pkt 6 i 12, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 57 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepisu ust.1 pkt 3 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy.
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 6 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi.
ustawa emerytalna art. 5 § 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty dla płatników składek, zobowiązanych do opłacania składek na własne ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie uwzględnia się okresu, za który nie zostały opłacone składki, mimo podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w tym okresie.
ustawa emerytalna art. 114 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość.
k.p.c. art. 477 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 219
Kodeks postępowania cywilnego
Połączenie spraw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmarły nie spełniał warunków do przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, ponieważ jego zgon nastąpił w okresie dłuższym niż 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia. • Łączny udokumentowany okres ubezpieczenia zmarłego wyniósł 23 lata 5 miesięcy i 7 dni, co jest poniżej wymaganego 25-letniego stażu. • Okres od 1 maja 2010 r. do 31 grudnia 2012 r. nie jest okresem ubezpieczenia, ponieważ nie były za niego odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne. • System ubezpieczeń opiera się na zasadzie, że świadczenia należą się za składkę, a brak spełnienia obowiązku składkowego wyklucza nabycie świadczeń.
Odrzucone argumenty
Zmarły prowadził pozarolniczą działalność od 1992 r. do 2013 r. i mimo nieopłacenia składek za ostatni okres, był uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy, a w związku z tym uprawnienie to przysługuje odwołującym się.
Godne uwagi sformułowania
obecny system ubezpieczeń opiera się na ogólnym założeniu, że tytułem do nabycia świadczeń jest pozostawanie w ubezpieczeniu i należą się one za składkę. • Nie ma zatem uzasadnienia dla odstępowania od tej zasady w przypadku osób, które nie spełniły własnego obowiązku składkowego.
Skład orzekający
Elżbieta Rosłoń
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do renty rodzinnej w przypadku zgonu ubezpieczonego, który nie spełniał warunków do renty z tytułu niezdolności do pracy z powodu braku wymaganego stażu ubezpieczeniowego lub zgonu po upływie 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku opłaconych składek za okres prowadzenia działalności gospodarczej i przekroczenia terminu 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady prawa ubezpieczeń społecznych dotyczące wymogów stażowych i terminowych do uzyskania renty, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych świadczeniami ZUS.
“Czy brak opłaconych składek ZUS i przekroczenie terminu mogą pozbawić rodzinę renty po zmarłym?”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.