V U 1571/19

Sąd Okręgowy w Piotrkowie TrybunalskimPiotrków Trybunalski2020-09-29
SAOSubezpieczenia społecznepodleganie ubezpieczeniomWysokaokręgowy
ubezpieczenia społeczneZUSspółka z o.o.stosunek pracywspólnikpodporządkowanieprawo pracydecyzja ZUS

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie R. K. od decyzji ZUS, uznając umowę o pracę z własną spółką z o.o. za nieważną z powodu braku podporządkowania pracowniczego.

R. K. odwołał się od decyzji ZUS, która stwierdziła, że nie podlega ubezpieczeniom społecznym od 8 lutego 2019 r. jako pracownik spółki z o.o., ponieważ był jej dominującym wspólnikiem. Sąd Okręgowy ustalił, że R. K. faktycznie zarządzał spółką, mimo że formalnie prezesem był jego brat. Z uwagi na brak podporządkowania pracowniczego, umowa o pracę została uznana za nieważną, a odwołanie oddalone.

Sprawa dotyczyła odwołania R. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która stwierdziła, że wnioskodawca nie podlega ubezpieczeniom społecznym od 8 lutego 2019 r. jako pracownik spółki z o.o. Organ rentowy uznał, że R. K., będąc wspólnikiem posiadającym 95% udziałów, powinien być traktowany jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o., a jego tytułem do ubezpieczeń jest status wspólnika, a nie umowa o pracę. Sąd Okręgowy, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania stron i dokumenty, ustalił, że R. K. faktycznie zarządzał spółką, mimo że formalnie prezesem zarządu był jego brat, Ł. K. Sąd uznał, że R. K. nie wykazał istnienia stosunku podporządkowania pracowniczego, który jest kluczowym elementem umowy o pracę. Podkreślono, że R. K. posiadał szerokie uprawnienia, w tym do reprezentowania firmy, dokonywania wycen i zawierania umów, co wskazuje na jego decyzyjność i brak zewnętrznego kierownictwa. W związku z tym, umowa o pracę z dnia 8 lutego 2019 r. została uznana za nieważną na podstawie art. 58 k.c. w związku z art. 22 k.p. z powodu braku cech stosunku pracy, w szczególności podporządkowania. W konsekwencji, odwołanie R. K. zostało oddalone, a wnioskodawca został obciążony kosztami zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wspólnik ten faktycznie zarządza spółką i nie istnieje między nim a spółką stosunek podporządkowania pracowniczego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że R. K., mimo formalnego zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, faktycznie zarządzał spółką, co wyklucza istnienie podporządkowania pracowniczego. Umowa o pracę została uznana za nieważną, a tym samym nie stanowiła tytułu do ubezpieczeń społecznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.

Strony

NazwaTypRola
R. K. (1)osoba_fizycznawnioskodawca
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.spółkapłatnik składek
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby pozostające w stosunku pracy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu oraz wypadkowemu.

u.s.u.s. art. 8 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy.

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom.

u.s.u.s. art. 8 § ust. 6 pkt 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

u.s.u.s. art. 9 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

W przypadku zbiegu tytułów ubezpieczenia, pracowniczy tytuł ubezpieczenia wyprzedza tytuł wynikający z prowadzenia działalności pozarolniczej.

k.c. art. 58

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wstępują na jej miejsce inne postanowienia, jeżeli są one zastępcze.

k.p. art. 22 § § 1

Kodeks pracy

Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

R. K. faktycznie zarządzał spółką, co wyklucza podporządkowanie pracownicze. Umowa o pracę z własną spółką, w której wspólnik jest dominujący, jest nieważna z powodu braku cech stosunku pracy. Listy obecności zostały sporządzone na potrzeby sprawy, aby uwiarygodnić zatrudnienie.

Odrzucone argumenty

R. K. jako pracownik podlegał kierownictwu spółki, reprezentowanej przez Prezesa Zarządu. Umowa o pracę nie dotyczyła czynności zarządczych, a wykonywania pracy fizycznej. Spółka miała potrzebę zatrudnienia pracownika w celu rozwoju działalności.

Godne uwagi sformułowania

brak stosunku podporządkowania pomiędzy większościowym udziałowcem a Spółką będącą pracodawcą brak jest klasycznego podziału na pracodawcę i pracownika (skoncentrowanie dwóch ról w jednej osobie) wysoce wątpliwy jest status pracowniczy jedynego wspólnika spółki z o.o., zatrudnionego w tej spółce na stanowisku wiążącym się z wykonywaniem zadań należących do zarządu spółki nie można mówić o nawiązaniu stosunku pracy, gdyż stosunek taki byłby pozbawiony zasadniczych elementów konstrukcyjnych wymaganych od tego typu stosunku, w szczególności zaś brak byłoby w nim cechy szeroko rozumianego podporządkowania pracownika w procesie świadczenia pracy istota pracowniczego podporządkowania sprowadza się zawsze do tego, że pracownik nie ma samodzielności w określaniu bieżących zadań, ponieważ to należy do sfery pracodawcy organizującego proces pracy

Skład orzekający

Urszula Sipińska-Sęk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że dominujący wspólnik spółki z o.o. nie może być jednocześnie jej pracownikiem w rozumieniu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, jeśli faktycznie zarządza spółką i brakuje mu podporządkowania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wspólnik jest dominujący i faktycznie zarządza spółką, a formalny zarząd jest iluzoryczny. Nie wyklucza zatrudnienia wspólnika, który nie wykonuje czynności zarządczych i podlega kierownictwu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedsiębiorców: czy można być jednocześnie wspólnikiem i pracownikiem własnej spółki, aby skorzystać z ubezpieczeń społecznych. Wyjaśnia kluczowe kryteria oceny takiego zatrudnienia.

Czy możesz być swoim własnym szefem i pracownikiem jednocześnie? Sąd wyjaśnia, kiedy umowa o pracę ze spółką jest nieważna.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 180 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V U 1571/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2020 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia Urszula Sipińska-Sęk Protokolant: st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz po rozpoznaniu w dniu 17 września 2020 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku R. K. (1) z udziałem (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o podleganie ubezpieczeniom społecznym na skutek odwołania R. K. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 16 października 2019 r. sygn.: (...) 1. oddala odwołanie, 2. zasadza od wnioskodawcy R. K. (1) na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w T. Kwotę 180,00 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; Sygn. akt V U 1571/19 UZASADNIENIE Decyzją nr (...) z dnia 16 października 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. stwierdził, że R. K. (1) , jako pracownik u płatnika składek (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością , nie podlega od 8 lutego 2019 roku ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż R. K. (1) jest wspólnikiem dominującym posiadającym 95% udziałów Spółki (...) , a w takiej sytuacji z perspektywy prawa ubezpieczeń (...) Spółkę (...) należy traktować jako jednoosobową, a zatem tytułem do ubezpieczeń społecznych jest posiadanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z o.o., a nie umowa o pracę. W odwołaniu pełnomocnik R. K. (1) wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie, że R. K. (1) , jako pracownik u płatnika składek (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością , podlega od 8 lutego 2019 roku ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: R. K. (1) od 29 grudnia 2008 roku jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) Oddział B. jako starszy operator (...) . Pracuje w systemie 3 zmianowym, 4 brygadowym po 8 godzin dziennie (4 dni zmiana nocna, 1 dzień wolny, 4 dni zmiana popołudniowa, 1 dzień wolny, 4 dni zmiana ranna, 2 dni wolne) (dowód: zeznania R. K. (1) – protokół rozprawy z 17 września 2020 roku) R. K. (1) 23 stycznia 2009 roku ukończył Politechnikę (...) Wydział (...) kierunek (...) i uzyskał tytuł zawodowy inżyniera. W dniu 17 listopada 2011 roku ukończył studia niestacjonarne na Politechnice (...) Wydział (...) kierunek (...) i uzyskał tytuł magistra inżyniera (...) . W dniu 13 czerwca 2014 roku R. K. (1) ukończył dwusemestralne studia podyplomowe w zakresie (...) na Akademii (...) w K. . (dowód: dyplom – k. 47 akt, 48 akt, świadectwo – k. 49 akt) Od 7 kwietnia 2016 roku R. K. (1) rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej pod nazwą (...) w Ł. . Przedmiotem działalności jest wykonywanie instalacji elektrycznych. (dowód: wypis z (...) k. 12 akt) W dniu 4 maja 2016 roku R. K. (1) uzyskał kwalifikacje do instalowania systemów fotowoltaicznych, a w dniu 18 grudnia 2018 roku uprawnienie do instalowania pomp ciepła. R. K. (1) ma uprawnienia w zakresie eksploatacji i dozoru. (dowód: certyfikaty – k. 13 -17akt) W dniu 31 stycznia 2018 roku R. K. (1) oraz Ł. K. zawiązali Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (...) z siedzibą w Ł. . Kapitał zakładowy Spółki wynosi 20 000zł. R. K. (1) ma w spółce 190 udziałów o łącznej wartości 19.000zł, a Ł. K. 10 udziałów o wartości 1000zł. Zarząd Spółki jest jednoosobowy składa się z Prezesa Zarządu, którym jest Ł. K. . W KRS jako jedyny wspólnik jest ujawniony wspólnik dominujący R. K. (1) . Spółka zajmuje się wykonywaniem instalacji elektrycznych, wytwarzaniem energii elektrycznej, handlem energią elektryczną, wykonywaniem instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych, wykonywaniem pozostałych instalacji budowlanych, wykonywaniem konstrukcji i pokryć dachowych, pozostałymi specjalistycznymi robotami budowalnymi. Głównie Spółka w spornym okresie wykonywała montaże paneli fotowoltaicznych i rekuperację. (dowód: umowa Spółki – k. 5 akt ZUS, wypis z Krajowego Rejestru Sądowego – k. 95-99 akt ZUS, zeznania R. K. (1) – protokół rozprawy z 17 września 2020 roku) R. K. (1) z uwagi na swoje stałe zatrudnienie w (...) Oddział B. i obawę, że jego pracodawca może źle odebrać, że zarządza Spółką, uzgodnił z bratem Ł. K. , że to Ł. K. będzie pełnił w Spółce (...) funkcję Prezesa. Jako Prezes Ł. K. zajmował się podpisywaniem wszystkich dokumentów Spółki oraz pozyskiwaniem klientów. R. K. (1) w Spółce (...) od jej powstania zajmuje się pozyskiwaniem klientów oraz montażem paneli fotowoltaicznych, pomp ciepła i rekuperacji w wolnym od pracy zawodowej czasie. R. K. (1) sam decydował w jakim czasie będzie pracował i w jaki sposób będzie wykonywał prace. Czasem przy montażu pomagał mu brat Ł. K. . To R. K. (1) jednak nadzorował prace, gdyż się na tym znał. W 2018 roku Spółka (...) poniosła stratę. W 2019 roku Spółka miał około 20 montaży paneli, a w 2020 roku było już ok. 40 montaży. (dowód: zeznania R. K. (1) – protokół rozprawy z 17 września 2020 roku, zeznania Ł. K. – protokół rozprawy z 17 września 2020 roku) W dniu 18 czerwca 2018 roku Ł. K. działając w imieniu Spółki z oo (...) udzielił R. K. (1) pełnomocnictwa do występowania w imieniu Spółki z o.o. (...) we wszelkich sprawach związanych z prowadzoną przez spółkę działalnością, w szczególności do występowania w postępowaniach sądowych, egzekucyjnych, administracyjnych i arbitrażowych oraz zawierania umów. (dowód: pełnomocnictwo z 18 czerwca 2018 roku – akta ZUS) W dniu 8 lutego 2019 roku Spółka z o.o. (...) reprezentowana przez Prezesa Zarządu Ł. K. podpisała umowę o pracę z R. K. (1) . Strony ustaliły, że R. K. (2) zostanie zatrudniony jako przedstawiciel handlowy i monter instalacji (...) na ½ etatu z wynagrodzeniem 2250zł. na okres od 8 lutego 2019 roku do 31 marca 2020 roku. R. K. (1) jako pracownik Spółki został uprawniony do reprezentowania firmy przed klientami, do dokonywania wycen i przedstawiania ofert klientom oraz zawierania umów w imieniu spółki na wykonanie instalacji u klienta po uzyskaniu co najmniej ustnej akceptacji członka zarządu, dokonywania zgłoszeń instalacji do zakładu energetycznego, podpisywania protokołów odbiorów instalacji. Do jego obowiązków należało przygotowywanie akcji promocyjnych, pozyskiwanie klientów, dbanie o wizerunek formy, dokonywanie wycen prac, wykonywanie prac montażowych instalacji (...) w szczególności instalacji fotowoltaicznych, pomp ciepła, rekuperacji i innych instalacji wraz z instalacjami pomocniczymi, dbałość o mienie (dowód: umowa o pracę – k. 9 akt, zakres czynności pracownika – k. 10-11 akt) W dniu 9 lutego 2019 roku R. K. (1) uzyskał orzeczenie lekarskie o zdolności do pracy na stanowisku montera instalacji (...) . (dowód: orzeczenie – k. 57 akt) W dniach od 8 do 11 lutego 2019 roku R. K. (1) przeszedł instruktaż ogólny oraz stanowiskowy z zakresu bhp. (dowód: karta szkolenia wstępnego – k. 74 akt) W dniu (...) roku R. K. (1) urodził się syn P. K. (1) . (dowód: akt urodzenia – k. 78 akt) Od 18 lutego 2019 roku do 3 marca 2019 roku R. K. (1) w Spółce (...) korzystał z urlopu ojcowskiego na syna P. K. (1) . W dniu 8 marca 2019 roku Spółka (...) złożyła do ZUS wniosek o wypłatę R. K. (1) zasiłku ojcowskiego za okres od 18 lutego 2019 roku do 3 marca 2019 roku. (dowód: wniosek – k. 87-88 akt zaświadczenie – k. 83-84 akt, 86 akt) W okresie od 16 września 2019 roku do 22 września 2019 roku R. K. (1) korzystał w Spółce (...) z urlopu opiekuńczego na syna P. k. . W dniu 30 września 2019 roku Spółka (...) złożyła do ZUS wniosek o wypłatę zasiłku opiekuńczego R. K. (1) w okresie od 16 września 2019 roku do 22 września 2019 roku. (dowód: wniosek o urlop – k. 77 akt, zaświadczenie – k. 79-80 ) W dniu 1 kwietnia 2020 roku Spółka z o.o. (...) reprezentowana przez Prezesa Zarządu Ł. K. podpisała kolejną umowę o pracę z R. K. (1) na okres od 1 kwietnia 2020 roku do 31 marca 2021 roku. Strony ustaliły, że R. K. (2) zostanie zatrudniony jako przedstawiciel handlowy i monter instalacji (...) na ½ etatu z wynagrodzeniem 2250zł. (dowód: umowa o pracę – k. 125 akt) W okresie od 1 grudnia 2018 roku do 31 grudnia 2019 roku Spółka (...) zatrudniała na podstawie umowy o pracę w wymiarze 1/16 etatu w charakterze sprzątaczki A. K. (1) za wynagrodzeniem miesięcznym 146,63zł. miesięcznie. (dowód: umowa – k. 121 akt) Od 1 lipca 2019 roku Spółka z o.o. (...) zatrudnia na podstawie umowę o pracę w charakterze montera instalacji (...) P. K. (2) w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem miesięcznym 3000zł., a od 1 października 2019 roku 3200zł. (dowód: umowa o pracę – k. 122, 123 akt) W okresie od 14 września 2020 roku do 27 września 2020 roku Spółka (...) zatrudniała na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w charakterze elektryka A. K. (2) za wynagrodzeniem miesięcznym 3000zł. (dowód: umowa – k. 121 akt) Sąd Okręgowy dokonał oceny dowodów i zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121 z późn. zm.) osoby pozostające w stosunku pracy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu oraz wypadkowemu. Art. 13 tej ustawy stanowi zaś w punkcie 1 , że pracownicy podlegają wskazanym ubezpieczeniom społecznym od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej wynika zaś, że ubezpieczeniu takiemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Z kolei według art. 8 ust. 1 ustawy systemowej, za pracownika uważa się osobę pozostają w stosunku pracy, zaś według art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W przedmiotowej sprawie R. K. (1) dysponował kilkoma tytułami podlegania ubezpieczeniom społecznym: stosunek pracy łączący go z (...) (art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy systemowej), własna działalność gospodarcza (art. 6 ust 1 pkt 5 ustawy systemowej), zakwestionowany stosunek pracy z 8 lutego 2019 roku zawarty z bratem Ł. K. ( art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy systemowej) i zdaniem organu rentowego – status jednoosobowego wspólnika Spółki z o.o. (...) (art. 6 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 8 ust. 6 ustawy systemowej) Zbieg tytułów ubezpieczenia reguluje art. 9 ust. 1 ustawy systemowej, zgodnie z którym osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniem emerytalnym i rentowymi z innych tytułów (w tym na przykład art. 6 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej), są obejmowane ubezpieczeniami tymi tylko z tytułu ubezpieczenia wynikającego ze stosunku pracy. Wolą ustawodawcy pracowniczy tytuł ubezpieczenia wyprzedza zatem tytuł ubezpieczenia wynikający z prowadzenia działalności pozarolniczej. Z przepisów tych wynika zatem, że podstawową przesłanką objęcia zakresem ubezpieczenia społecznego jest posiadanie statusu pracownika. Organ rentowy zarzucił, że umowa o pracę z dnia 8 lutego 2019 roku jest nieważna, gdyż Spółkę (...) należy traktować jako jednoosobową (z uwagi na posiadanie przez wnioskodawcę R. K. (1) 95% udziałów Spółki, co czyni z drugiego wspólnika Ł. K. dysponującego 5% udziałów wspólnikiem iluzorycznym), a co za tym idzie tytułem do ubezpieczeń społecznych jest posiadanie przez R. K. (1) statusu wspólnika jednoosobowej spółki z o.o., a nie umowa o pracę, co wywiódł z art. 8 ust 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . ZUS stwierdził, że w sytuacji, gdy pracownik pozostaje większościowym, prawie jedynym udziałowcem w Spółce, brak jest podstaw do uznania realności tak nawiązanego stosunku pracy, z uwagi na brak stosunku podporządkowania pomiędzy większościowym udziałowcem a Spółką będącą pracodawcą, a nadto z uwagi na okoliczność, iż brak jest klasycznego podziału na pracodawcę i pracownika (skoncentrowanie dwóch ról w jednej osobie), a także brak jest przesunięcia majątkowego jeżeli chodzi o kwestię wypłaty wynagrodzenia. Strona skarżąca podniosła z kolei, że R. K. (1) , pomimo że jest większościowym udziałowcem w Spółce, to nie wchodzi w skład Zarządu Spółki, gdyż tą reprezentuje Ł. K. jako Prezes Zarządu jednoosobowo. Skoro zaś wnioskodawca nie ma wpływu na zarządzanie Spółką, to między nim jako pracownikiem a Spółką istnieje stosunek podporządkowania, co oznacza, że umowa o pracę mogła być skutecznie zawarta. Zwłaszcza, że umowa o pracę nie dotyczyła czynności zarządzających, a wykonywania pracy fizycznej na rzecz Spółki. Wbrew stanowisku organu rentowego przepis art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej nie wyłącza zawierania umowy o pracę na jakimkolwiek stanowisku z własną spółką w celu objęcia ubezpieczeniami społecznymi z tytułu pozostawania w stosunku pracy. Przepis art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej wskazuje jedynie tytuł ubezpieczenia (status jedynego wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością), natomiast o zbiegu tytułów rozstrzyga art. 9 ustawy systemowej. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 września 2016 r., III UK 226/15 stwierdził, iż sam fakt zatrudnienia jedynego wspólnika spółki z o.o. w tej spółce nie musi w każdym przypadku oznaczać nieważności umowy, na podstawie której do wskazanego zatrudnienia doszło. Jednakże, aby zatrudnienie jedynego wspólnika spółki z o.o. w tej spółce zostało uznane za zatrudnienie pracownicze, konieczne są ustalenia faktyczne potwierdzające, w oparciu o analizę treści stosunku prawnego łączącego takiego "pracownika" ze spółką oraz rzeczywiste zasady jego wykonywania, że stosunek ten spełnia przesłanki stosunku pracy. Jednocześnie Sąd Najwyższy wskazał, iż wysoce wątpliwy jest status pracowniczy jedynego wspólnika spółki z o.o., zatrudnionego w tej spółce na stanowisku wiążącym się z wykonywaniem zadań należących do zarządu spółki. W takich okolicznościach nie można bowiem mówić o nawiązaniu stosunku pracy, gdyż stosunek taki byłby pozbawiony zasadniczych elementów konstrukcyjnych wymaganych od tego typu stosunku, w szczególności zaś brak byłoby w nim cechy szeroko rozumianego podporządkowania pracownika w procesie świadczenia pracy. W przeciwnym razie należałoby dopuścić możliwość istnienia podporządkowania pracownika "samemu sobie", co pojęciowo jest wykluczone. Aby zatem zawarta przez Ł. K. i R. K. (1) w dniu 8 lutego 2019 roku umowa była tytułem podlegania ubezpieczeniom społecznym musiałaby spełniać cechy umowy o pracę z art. 22 k.p. Tylko bowiem stosunek spełniający wszystkie cechy wymienione w art. 22 k.p. może stanowić ważny tytuł ubezpieczenia. Stosownie do treści art. 22§1 k.p. przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Na treść stosunku pracy składają się zatem wzajemne prawa i obowiązki stron stosunku pracy (pracownika i pracodawcy). Zasadniczym elementem konstrukcyjnym stosunku pracy jest zobowiązanie pracownika do osobistego wykonywania pracy na rzecz pracodawcy za wynagrodzeniem. Kolejna cecha tego stosunku to zawłaszczanie wyniku pracy przez pracodawcę i wykonywanie pracy w warunkach podporządkowania czyli pod kierownictwem pracodawcy. Pracownik nie odpowiada jednak za wynik pracy, ale za samo staranne świadczenie pracy. Fakt, że oświadczenia stron umowy zawierają określone w art. 22 k.p. formalne elementy umowy o pracę, nie oznacza, że umowa taka jest ważna. Tak samo jak nie wystarczy sporządzenie umowy o pracę i stosownej dokumentacji oraz opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne za osobę zgłoszoną do ubezpieczenia, jak w przedmiotowej sprawie. Podleganie ubezpieczeniom społecznym jest uwarunkowane nie tyle opłacaniem składek ubezpieczeniowych, ale legitymowaniem się statusem pracownika rzeczywiście świadczącego pracę w ramach ważnego stosunku pracy. Skarżący nie wykazał, aby służył mu status pracownika, gdyż nie przedstawiał dowodów na to, że świadczona przez niego praca na rzecz Spółki była wykonywana pod kierownictwem Spółki. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że wbrew supozycji skarżącego, Spółka (...) od początku była i jest zarządzana wyłącznie przez R. K. (1) , pomimo że w KRS jako Prezes Zarządu figuruje Ł. K. .. Jego brat Ł. K. został Prezesem Zarządu Spółki tylko dlatego, że R. K. (1) obawiał się, że jego pracodawca (...) może źle odebrać fakt prowadzenia przez niego Spółki zoo (...) . To R. K. (1) stał za powstaniem Spółki (...) . W Spółkę włożył nie tylko pieniądze, ale przede wszystkim swoją wiedzę i umiejętności, czego nie miał Ł. K. . R. K. (1) ma wykształcenie wyższe, posiada tytuł magistra inżyniera (...) , ukończył studia podyplomowe w zakresie (...) na Akademii (...) w K. oraz posiada kwalifikacje do instalowania systemów fotowoltaicznych, uprawnienie do instalowania pomp ciepła oraz uprawnienia w zakresie eksploatacji i dozoru. Ł. K. ma wykształcenie średnie techniczne elektryczne i ukończył kurs montażu paneli fotowoltaicznych. Przed objęciem funkcji Prezesa w Spółce (...) pracował w różnych firmach w charakterze pracownika fizycznego. Wnioskodawca – jak wynika z jego zeznań - wprowadził do Spółki brata tylko po to, żeby to on formalnie stał na czele Spółki (...) . Faktycznie wszystkie decyzje w Spółce podejmuje cały czas R. K. (1) . To on zarządza Spółką. Ł. K. pełnił tylko funkcje reprezentacyjne, nie wykonywał czynności zarządczych. Potwierdza to także okoliczność, że pół roku po powstaniu Spółki 18 czerwca 2018 roku Ł. K. działając w imieniu Spółki z oo (...) udzielił R. K. (1) pełnomocnictwa do występowania w imieniu Spółki z o.o. (...) we wszelkich sprawach związanych z prowadzoną przez spółkę działalnością oraz do zawierania umów. Takie pełnomocnictwo daje R. K. (1) już nie tylko faktyczne, ale i formalne uprawnienie do (...) Spółka (...) . Dlatego Sąd odmówił wiary zeznaniom R. K. , w których twierdził, że nie zarządza on Spółką (...) jako gołosłownym. Ł. K. – jak sam przyznał- jedynie podpisuje dokumenty firmowe. O tym, że Ł. K. nie podejmuje decyzji w Spółce świadczy dobitnie fakt, że nie posiadał on nawet wiedzy co do ilości zatrudnionych przez Spółkę (...) pracowników, ani o ich wynagrodzeniach, a przecież to on ponoć miał podejmować decyzje kadrowe. Zeznał, że Spółka (...) zatrudniała oprócz wnioskodawcy trzech pracowników: S. , A. i P. K. (2) , podczas gdy pracownikiem Spółki z wymienionych przez niego trzech osób był tylko P. K. (2) . Nie wspomniał też, że Spółka (...) zatrudniała żonę R. A. K. . Z kolei S. i A. byli pracownikami, z tym, że zatrudnionymi nie przez Spółkę (...) , ale przez R. K. w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Ł. K. nie wiedział także za jakim wynagrodzeniem został zatrudniony P. K. (2) . W ogóle także nie orientował się co do okoliczności i szczegółów zatrudnienia brata R. K. (1) w spółce (...) . Nie wiedział w jakim wymiarze został zatrudniony, za jakim wynagrodzeniem, czy miał jakoś określone godziny pracy. Ł. K. wiedział tylko, że R. K. (1) miał zajmować się montażem paneli fotowoltaicznych w dogodnym dla niego czasie. Strony zeznały, że R. K. (1) pracował w Spółce (...) w czasie wolnym od pracy w (...) . Tymczasem z list obecności wynika, że od marca 2019 roku do czerwca 2019 roku R. K. (1) był w pracy w Spółce (...) od poniedziałku do piątku. Jest to niemożliwe zważywszy na obowiązujący wnioskodawcę system pracy w (...) . Przedłożone zatem do ZUS podpisane przez wnioskodawcę listy obecności zostały sporządzone wyłącznie na potrzeby sprawy, aby uwiarygodnić zatrudnienie R. K. (1) . Wszystko to świadczy o tym, że Spółką (...) zarządzał faktycznie R. K. (1) , a nie widniejący w KRS Prezes Zarządu Spółki Ł. K. . To R. K. (1) decydował kiedy, gdzie i jak będzie wykonywał prace, sam organizował sobie prace. Nikt go nie nadzorował, nikomu nie podlegał. Ł. K. nie jest w ogóle zorientowany w sprawach Spółki (...) , co świadczy o tym, że się nimi po prostu nie zajmuje. Ponadto z umowy o pracę wynika, że zakres obowiązków wnioskodawcy został określony znacznie szerzej niż to opisał Ł. K. . Wnioskodawca jako pracownik miał bowiem nie tylko wykonywać prace fizyczne (montaż instalacji (...) ), ale także zarządzać Spółką. Był uprawniony do reprezentowania firmy przed klientami, do dokonywania wycen i przedstawiania ofert klientom oraz zawierania umów w imieniu spółki na wykonanie instalacji u klienta. Skoro zatem R. K. (1) nie tylko na podstawie pełnomocnictwa z 18 czerwca 2018 roku, ale także na podstawie umowy o pracę wykonywał czynności zarządzające w Spółce to oznacza, że w procesie pracy był podległy sam sobie, co wyklucza ważność zawartej umowy o pracę, z uwagi na brak podporządkowania pracownika charakterystycznego dla stosunku pracowniczego. Istota pracowniczego podporządkowania sprowadza się zawsze do tego, że pracownik nie ma samodzielności w określaniu bieżących zadań, ponieważ to należy do sfery pracodawcy organizującego proces pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 18 lutego 2016 r., II PK 352/14). Tymczasem proces pracy w Spółce (...) był i jest orgaznizowany przez R. K. (1) , a nie Ł. K. . R. K. (1) samodzielnie podejmuje decyzje we wszystkich sprawach Spółki. Strony nie przedstawiły jakichkolwiek dowodów na to, że R. K. (1) w pracy podlegał Spółce (...) . Dodatkowo należy podnieść, że w lutym 2019 roku nie istniała nawet potrzeba zatrudnienia pracownika przez Spółkę (...) , gdyż sezon zimowy jest co do zasady sezonem martwym, jeśli chodzi o montaż instalacji (...) . W lutym 2019 roku Spółka (...) zawarła tylko jedną umowę na dostawę i montaż ogniw fotowoltaicznych (umowa z 12 lutego 2019 roku w aktach ZUS). Nadto w 2018 roku Spółka nie miała dużo zleceń, gdyż - jak zeznał wnioskodawca – Spółka (...) rok zamknęła stratą. Zatem także kondycja finansowa Spółki nie przemawiała za zatrudnieniem nowego pracownika. Spółka (...) miała potrzebę zatrudnienia pracownika dopiero w lipcu 2019 roku, kiedy podpisała umowę o pracę z P. K. (2) . Potwierdza to 12 podpisanych przez Spółkę w lipcu 2019 umów załączonych do akt ZUS. W świetle powyższego zaistniały prawne i faktyczne podstawy do przyjęcia, iż umowa o pracę z dnia 8 lutego 2019 roku jako nie odpowiadająca treści art. 22 k.p. jest nieważna na podstawie art. 58 k.c. . Czyni to prawidłowymi ustalenia ZUS w zaskarżonej decyzji, iż wnioskodawca z tytułu zawarcia umowy o pracę z płatnikiem składek, nie podlega ubezpieczeniom społecznym - emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i chorobowemu w okresie od 8 lutego 2019 roku Dlatego Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. , orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI