V U 141/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji ZUS dotyczącej wysokości emerytury górniczej, uznając, że przelicznik 1,8 należy zastosować tylko do tych miesięcy pracy górniczej, w których wnioskodawca faktycznie pracował pod ziemią co najmniej przez połowę dniówek roboczych.
Wnioskodawca A.S. odwołał się od decyzji ZUS przyznającej mu emeryturę górniczą, kwestionując sposób naliczenia świadczenia. Sporna była kwestia zastosowania przelicznika 1,8 do okresu pracy od 27 listopada 1994 r. do 30 września 2018 r. Wnioskodawca domagał się objęcia tym przelicznikiem większej liczby miesięcy pracy górniczej. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że przelicznik 1,8 przysługuje pracownikom dozoru ruchu i kierownictwa kopalń tylko w tych miesiącach, w których przepracowali oni pod ziemią co najmniej połowę dniówek roboczych.
Sprawa dotyczyła odwołania A.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. przyznającej mu emeryturę górniczą od 1 października 2018 r. w kwocie 7.058,37 zł. Wnioskodawca zakwestionował sposób ustalenia wysokości świadczenia, w szczególności zastosowanie przez organ rentowy przelicznika 1,8 do okresu pracy od 27 listopada 1994 r. do 31 stycznia 2000 r. A.S. argumentował, że przelicznik ten powinien objąć szerszy okres pracy górniczej, w tym okresy, gdy pracował jako zawodowy ratownik górniczy i pełnił funkcje kierownicze. ZUS w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, wskazując, że do ustalenia wysokości emerytury przyjął 203 miesiące pracy górniczej liczonej przelicznikiem 1,8, obejmując okres pracy pod ziemią jako czynny członek Drużyny Ratowniczej. Sąd Okręgowy w Legnicy, po analizie materiału dowodowego, oddalił odwołanie. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w szczególności art. 50d ust. 1 pkt 2 i ust. 2. Sąd podkreślił, że przelicznik półtorakrotny (1,5) przysługuje pracownikom zatrudnionym pod ziemią oraz członkom drużyn ratowniczych, a przelicznik 1,8 dotyczy specyficznych sytuacji. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że A.S., pracując na stanowiskach kierowniczych w Jednostce Ratownictwa Górniczego, nie pracował stale pod ziemią. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, pracownicy dozoru ruchu i kierownictwa kopalń, do których zaliczono A.S., mogą liczyć na przelicznik 1,8 tylko w tych miesiącach, w których przepracowali co najmniej połowę dniówek roboczych pod ziemią. Ponieważ organ rentowy prawidłowo zastosował to kryterium, oddalono odwołanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w tych miesiącach, w których pracownik przepracował co najmniej połowę dniówek roboczych pod ziemią.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 50d ust. 2 ustawy emerytalnej oraz orzecznictwie SN, które precyzuje, że pracownicy dozoru ruchu i kierownictwa kopalń, będący jednocześnie ratownikami, mogą liczyć na przelicznik 1,8 tylko wtedy, gdy przepracują co najmniej połowę dniówek roboczych pod ziemią w danym miesiącu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (3)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 50d § ust. 1 pkt 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Okresy pracy w drużynach ratowniczych zalicza się w wymiarze półtorakrotnym pracownikom zatrudnionym pod ziemią.
u.e.r.f.u.s. art. 50d § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Okresy pracy ratowników drużyn ratowniczych zalicza się w wymiarze półtorakrotnym również pracownikom dozoru ruchu i kierownictwa kopalń, którzy pracują przez co najmniej połowę dniówek roboczych w miesiącu pod ziemią.
Pomocnicze
r.p.p.s.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty
Określa stanowiska pracy, na których okresy pracy pod ziemią zalicza się w wymiarze półtorakrotnym, w tym stanowiska ratowników kopalni drużyn ratowniczych oraz ratowników w okręgowych stacjach ratownictwa górniczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przelicznik 1,8 przysługuje pracownikom dozoru ruchu i kierownictwa kopalń tylko w tych miesiącach, w których przepracowali oni pod ziemią co najmniej połowę dniówek roboczych. Praca na stanowiskach kierowniczych w jednostce ratownictwa górniczego, nawet jeśli związana z ratownictwem, nie zawsze oznacza stałą pracę pod ziemią.
Odrzucone argumenty
Okres pracy od 27 listopada 1994 r. do 30 września 2018 r. powinien być w całości objęty przelicznikiem 1,8. Praca jako zawodowy ratownik górniczy i pełnienie funkcji kierowniczych powinno automatycznie kwalifikować do zastosowania przelicznika 1,8 do całego okresu zatrudnienia.
Godne uwagi sformułowania
nieodzowne zatem do zaliczenia w wymiarze półtorakrotnym okresów pracy jest świadczenie pracy pod ziemią połączone z członkostwem w drużynie ratowniczej. wymóg ten odnosi się wyraźnie także do ratowników zatrudnionych między innymi w Jednostce Ratownictwa Górniczego. ustawodawca wprowadził dodatkowe kryterium przepracowania przynajmniej połowy dniówek roboczych w miesiącu pod ziemią.
Skład orzekający
Krzysztof Główczyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do emerytury górniczej dla pracowników ratownictwa górniczego i dozoru ruchu, w szczególności w kontekście stosowania przelicznika 1,8 i wymogu pracy pod ziemią."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy zawodowej (ratownicy górniczy, dozór ruchu) i konkretnych przepisów dotyczących emerytur górniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ubezpieczeń społecznych, jakim jest ustalanie wysokości emerytury górniczej, co jest istotne dla szerokiej grupy zawodowej. Interpretacja przepisów dotyczących pracy pod ziemią i przeliczników jest kluczowa.
“Emerytura górnicza: Kiedy przelicznik 1,8 naprawdę się należy? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 7058,37 PLN
emerytura_gornicza: 7058,37 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V U 141/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 lipca 2019 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: sędzia Krzysztof Główczyński Protokolant : star. sekr. sądowy Magdalena Teteruk po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2019 r. w Legnicy sprawy z wniosku A. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o wysokość emerytury górniczej na skutek odwołania A. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 17 grudnia 2018 r. znak (...) oddala odwołanie sędzia Krzysztof Główczyński Sygn. akt VU 141/19 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 17 grudnia 2018 r., znak: (...) przyznał wnioskodawcy A. S. emeryturę górniczą dnia od 01 października 2018 r., tj. od miesiąca w którym zgłoszono wniosek. Wysokość świadczenia ustalił na kwotę 7.058.37 zł. Poza okresem 35 lat i 7 miesięcy okresów składkowych (427 miesięcy) oraz 5 miesięcy okresów nieskładkowych, do obliczenia wysokości przyznanego świadczenia uwzględnił przelicznik 1,8 do wyliczonych 360 miesięcy pracy górniczej. W odwołaniu od powyższej decyzji A. S. zakwestionował jej ustalenia w tej części, w której organ rentowy w odniesieniu do okresu pracy od 27 listopada 1994 r. do 31 stycznia 2000 r. zastosował przelicznik 1,8. W jego ocenie wskazanym przelicznikiem należało objąć nie uwzględnione przez organ rentowy 200, a przypadające na okresy od 27 listopada 1994 r. do 31 stycznia 2000 r. 62 miesiące pracy górniczej oraz od 01 lutego 2000 r. do 30 września 2018 r. 224 miesiące takiej pracy, czyli łącznie 268 miesięcy. W uzasadnieniu wskazał także, że do okresu zatrudnienia, który został zaliczony w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do emerytury, i w czasie którego był jednocześnie członkiem drużyny ratowniczej, powinien mieć zastosowany przelicznik 1,8. W ocenie wnioskodawcy okres zatrudnienia od 27 listopada 1994 r. do 30 września 2018 r. (281 miesięcy po wyłączeniu okresów nieskładkowych) winien być potraktowany jako okres pracy górniczej objętej przelicznikiem 1,8. Wnioskodawca nadmienił, iż z uwagi jednak na to, że łączny okres pracy górniczej przy uwzględnieniu przeliczników górniczych nie może być dłuższy niż 540 miesięcy, przelicznik 1,8 należało zastosować do 268 miesięcy a pozostałe 13 miesięcy dodać do okresów składkowych w wymiarze 1:1. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie wskazał, że do ustalenia wysokości emerytury przyjął 203 miesiące pracy górniczej liczonej przelicznikiem 1,8. Organ rentowy podał, że do takiej pracy zaliczył cały okres od 27 listopada 1994 r. do 31 stycznia 2000 r. kiedy wnioskodawca pracował jako górnik pod ziemią i był w tym czasie czynnym członkiem Drużyny Ratowniczej (...) zgodnie z zaświadczeniem z dnia 1 lutego 2000 r. W okresie kiedy wnioskodawca pracował już w Jednostce Ratownictwa (...) w L. w latach 2001-2018 na stanowiskach kierowniczych do pracy górniczej z przelicznikiem 1,8 zaliczono tylko te miesiące, w których ubezpieczony przepracował co najmniej połowę dniówek roboczych w miesiącu. ZUS dodał, że za okres pracy w jednostce ratownictwa górniczego za miesiące w których wnioskodawca nie wykazał co najmniej połowy dniówek roboczych w miesiącu pod ziemią zastosowano przelicznik 1,5 lub 1,3. Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy. Wnioskodawca A. S. , ur. (...) , w spornym okresie zatrudnienia w (...) S.A. Oddział Jednostka Ratownictwa (...) w L. wykonywał pracę kolejno na stanowiskach: - od 01 lutego 2000 r. do 31 sierpnia 2003 r. - Mistrza - Kierownika Zmianowego (...) - pod ziemią, - od 01 września 2003 r. do 15 stycznia 2008 r. - sztygara zmianowego (...) - pod ziemią, - od 16 stycznia 2008 r. do 31 października 2016 r. - sztygara Zmianowego (...) , - od 01 listopada 2016 r. do nadal – sztygara zmianowego (...) Kierownika Zawodowych (...) - pod ziemią. W tym czasie, z tytułu wypadku w pracy wnioskodawca pobierał zasiłki chorobowe w okresie od 14 czerwca 2003 r. do 30 września 2003 r. Z innych tytułów zasiłki chorobowe pobierał w okresach: od 02-29 lutego 2012 r., 05-08 maja 2015 r., 16-22 maja 2016 r. D o w ó d: w aktach emerytalnych – zaświadczenie, k. 12. Stanowiska pracy wnioskodawcy obejmujące okres od 01 lutego 2000 r. ulegały zmianom wraz ze zmieniającymi się taryfikatorami płacowymi. Zmiana nazewnictwa stanowiska pracy nie wiązała się ze zmiana zakresu obowiązków i wykonywanych czynności. Stanowiska zajmowane w okresie zatrudnienia od 01 lutego 2000 r. odpowiadały nazwą sztygarowi zmianowemu oddziału dołowego według nazwy oddziału, w którym jest zatrudniony. W tym okresie A. S. był zatrudniony w charakterze zawodowego ratownika górniczego i jednocześnie pełnił funkcję kierownika zawodowych pogotowi specjalistycznych. (...) S.A. Jednostka Ratownictwa (...) w L. jest podmiotem zawodowo trudniącym się ratownictwem górniczym, utworzonym z przekształcenia (...) przy (...) S.A. (...) . Do grudnia 1996 r. istniała jako (...) w ramach struktury funkcjonalnej (...) . Od stycznia 1997 r. jest samodzielną jednostką ratownictwa funkcjonującą na takich samych zasadach jak (...) . D o w ó d: w tomie II akt emerytalnych – zaświadczenie, k. 14. Decyzją z dnia 25 lutego 2019 r. znak: (...) organ rentowy przeliczył wnioskodawcy emeryturę od 01 października 2018 r., tj. od miesiąca w którym zgłoszono wniosek o emeryturę. Do ustalenia jej wysokości organ rentowy uwzględnił 35 lat i 7 miesięcy okresów składkowych (427 miesięcy okresów składkowych) oraz 5 miesięcy okresów nieskładkowych. Okres pracy górniczej obliczono wg przeliczników: 203 miesięcy x 1,8 = 365,4 miesięcy, 38 miesięcy x 1,5 = 57,0 miesięcy; łącznie 422,4 miesiące. Za okresy pracy na stanowiskach kierowniczych w latach 2001-2018 organ rentowy zaliczył z przelicznikiem 1,8 te miesiące, w których wnioskodawca przepracował co najmniej połowę dniówek roboczych w miesiącu pod ziemią. (okoliczności poza sporem) Sąd zważył co następuje. Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Co do zasady, stosownie do art. 50d ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 887), przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury pracownikom zatrudnionym pod ziemią oraz w kopalniach siarki lub węgla brunatnego zalicza się w wymiarze półtorakrotnym okresy pracy w drużynach ratowniczych. Dyspozycją wskazanego uregulowania objęci są zatem tylko i wyłącznie ci pracownicy kopalń, którzy nie tylko są członkami drużyn ratowniczych ale jeszcze ponadto są także zatrudnieni pod ziemią. Nieodzowne zatem do zaliczenia w wymiarze półtorakrotnym okresów pracy jest świadczenie pracy pod ziemią połączone z członkostwem w drużynie ratowniczej. Konsekwencją wskazanego uregulowania jest uregulowanie zawarte w nadal z mocy art. 194 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych obowiązującym rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty (Dz.U. z 1995 r. Nr 2, poz. 8). W zawierającym wykaz stanowisk pracy, na których okresy pracy pod ziemią oraz w kopalniach siarki i węgla brunatnego zalicza się w wymiarze półtorakrotnym załączniku 3 do tego rozporządzenia, do podlegających zaliczeniu w wymiarze półtorakrotnym stanowisk zaliczono stanowiska pod ziemią ratowników kopalniach drużyn ratowniczych, ratowników w (...) lub w okręgowych stacjach ratownictwa górniczego i mechaników sprzętu ratowniczego drużyn kopalnianych. Analogicznie zatem także w świetle tego uregulowania półtorakrotnym przeliczeniem objęte są prace wskazanych ratowników o ile wykonują pracę po ziemią. Co szczególnie w przekonaniu Sądu istotne, wymóg ten odnosi się wyraźnie także do ratowników zatrudnionych między innymi w (...) . Jak wynika z zaświadczenia Oddziału (...) w L. , jednostka ta od stycznia 1997 r. jest samodzielną jednostką ratownictwa górniczego, funkcjonującą na takich samych zasadach jak wskazana wyżej (...) . Zatem także okresy zatrudnionych w O/ (...) w L. ratowników okresy pracy podlegają zaliczeniu w wymiarze półtorakrotnym, o ile pracę wykonują pod ziemią. Prawidłowo zatem ustalając wysokość emerytury górniczej organ rentowy ze względu na niewątpliwy w świetle zebranego materiału fakt, iż w spornym okresie A. S. nie był pracownikiem zatrudnionym pod ziemią, zgodnie z art. 50d ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalne okresu tego zatrudnienia nie ustalił w wymiarze półtorakrotnym. Jedyne jako wyjątek od przedstawionej zasady odstępstwo zostało uregulowane w art. 50d ust. 2 ustawy emerytalnej. Zgodnie z tym przepisem, okresy pracy wymienione w ustępie 1 pkt 2, czyli okresy pracy ratowników drużyn ratowniczych zalicza się w wymiarze półtorakrotnym również tym pracownikom dozoru ruchu i kierownictwa ruchu kopalń, którzy pracują przez co najmniej połowę dniówek roboczych w miesiącu pod ziemią, w kopalniach siarki lub w kopalniach węgla brunatnego. W odwołaniu do orzecznictwa należy zauważyć, że zgodnie z trafnie powołanym przez organ rentowy wyrokiem Sądu Najwyższego – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 24 września 2015 r., I UK 436/14 ( Legalis numer 1350321) prawidłowe odkodowanie art. 50d ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych powoduje, że pracownikom dozoru ruchu i kierownictwa ruchu kopalń – zajmującym stanowiska wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub r enty (Dz.U. z 1995 r. Nr 2, poz. 8), okresy przynależności do drużyny ratowniczej zalicza się w wymiarze półtorakrotnym wówczas, gdy zajmują w drużynie nie tylko stanowiska wymienione w pkt 21 załącznika nr 3 do tego rozporządzenia, ale jednocześnie pracują przez co najmniej połowę dniówek pod ziemią, w kopalniach siarki lub w kopalniach węgla brunatnego w związku z przynależnością do drużyny ratowniczej. Mając na uwadze, że praca kierownika kopalnianej stacji górniczej, jego zastępcy czy też ratownika specjalisty nie może być stale wykonywana pod ziemią, w ustawodawca wprowadził dodatkowe kryterium przepracowania przynajmniej połowy dniówek roboczych w miesiącu pod ziemią. W tej konstatacji ratownik specjalista będący czynnym członkiem drużyny ratowniczej, biorącym udział w akcjach ratowniczych i jednocześnie pracownikiem dozoru ruchu i kierownictwa kopalń, zatrudnionym na stanowisku wymienionym w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 r., który pracuje pod ziemią co najmniej połowę dniówek roboczych ma uprawnienie do zaliczenia okresu takiej pracy w wymiarze półtorakrotnym. Jak wynika wprost z informacji jakie wynikają ze znajdujących się w aktach ubezpieczeniowych zaświadczenia z dnia 10 października 2018 r., pisma jego pracodawcy z dnia 26 listopada 2018 r., wymieniony w spornym okresie od 01 lutego 2000 r. jest zatrudniony na stanowisku sztygara zmianowego. Jest zatem w przekonaniu Sądu osobą dozoru ruchu w rozumieniu załącznika nr 4 pkt 7 wskazanego wyżej rozporządzenia. Ze względu zatem na status ratownika zatrudnionego w samodzielnej jednostce ratownictwa górniczego, funkcjonującej na takich samych zasadach jak (...) oraz zatrudnienie na stanowisku pracownika dozoru ruchu, zaliczeniu w wymiarze półtorakrotnym podlegają tylko te miesiące pracy, w których pracował co najmniej połowę dniówek pod ziemią. Jak wynika z odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy ze spornego okresu zatrudnienia w wymiarze półtorakrotnym zaliczył te miesiące, w których wnioskodawca wykazał wskazaną wyżej ilość dniówek. Brak jest zatem podstaw, by pozostałe miesiące pracy, w których A. S. nie przepracował co najmniej połowy dniówek w miesiącu pod ziemią, zaliczyć w wymiarze półtorakrotnym. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. pozbawione uzasadnionych podstaw odwołanie oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI