VI U 500/22

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2022-07-19
SAOSPracyubezpieczenia społeczneŚredniaokręgowy
emeryturapraca w szczególnych warunkachstaż pracyZUSubezpieczenia społeczneprawo pracyorzecznictwo

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej przyznania wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, uznając, że ubezpieczony nie udowodnił wymaganego 15-letniego stażu pracy w tych warunkach.

Ubezpieczony A. N. odwołał się od decyzji ZUS, która odmówiła mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, twierdząc, że nie udowodnił 15-letniego stażu pracy w takich warunkach na dzień 1 stycznia 1999 r. Ubezpieczony domagał się zaliczenia okresów pracy jako ślusarza remontowego i mistrza serwisu urządzeń chłodniczych. Sąd Okręgowy, analizując materiał dowodowy, ustalił, że choć część prac mogła być wykonywana w warunkach szczególnych, to nie zostały one wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a okres nauki zawodu nie podlega zaliczeniu. W konsekwencji, sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne.

Decyzją z dnia 18 marca 2022 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił A. N. prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, wskazując na brak udowodnienia 15-letniego stażu pracy w takich warunkach na dzień 1 stycznia 1999 roku. Ubezpieczony wniósł odwołanie, domagając się przyznania świadczenia i wskazując na okresy pracy jako ślusarz remontowy (1973-1982) oraz mistrz serwisu (1982-1993). Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że ubezpieczony nie wykazał wymaganego 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach. Sąd uznał, że okres nauki zawodu (1973-1976) nie podlega zaliczeniu do tego stażu. Okres pracy jako ślusarz remontowy (1976-1982) mógł być częściowo uznany za pracę w szczególnych warunkach, jednakże jego długość była niewystarczająca. Natomiast okres pracy jako mistrz serwisu (1982-1993) nie spełniał wymogów pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach, mimo wykonywania prac przy urządzeniach chłodniczych i w niskich temperaturach, gdyż prace te miały charakter marginalny lub nie były wykonywane stale. W związku z niespełnieniem kluczowej przesłanki 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach, sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ubezpieczony nie wykazał wymaganego 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, na dzień 1 stycznia 1999 roku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że okres nauki zawodu nie podlega zaliczeniu. Okres pracy jako ślusarz remontowy był niewystarczający, a praca jako mistrz serwisu nie spełniała wymogów pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach, mimo wykonywania prac w niskich temperaturach, gdyż miały one charakter marginalny lub nie były wykonywane stale.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.

Strony

NazwaTypRola
A. N.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach art. 184

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki nabycia prawa do wcześniejszej emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., w tym wymóg posiadania okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

ustawa o emeryturach i rentach art. 27

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa minimalny okres składkowy i nieskładkowy wymagany do nabycia prawa do emerytury (20 lat dla kobiet, 25 lat dla mężczyzn).

ustawa o emeryturach i rentach art. 32 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definiuje pracę w szczególnych warunkach jako prace o znacznej szkodliwości dla zdrowia, znacznym stopniu uciążliwości lub wymagające wysokiej sprawności psychofizycznej.

rozporządzenie RM art. 4

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Określa wymogi dotyczące wieku emerytalnego (55 lat dla kobiet, 60 lat dla mężczyzn) oraz wymaganego okresu zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania przez sąd okręgowy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 473

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie dowodowe przed sądem nie podlega ograniczeniom dowodowym, co oznacza, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami.

rozporządzenie RM art. 2 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Definiuje wymóg wykonywania pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak udowodnienia 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Okres nauki zawodu nie podlega zaliczeniu do stażu pracy w szczególnych warunkach. Praca wykonywana w ramach obowiązków mistrza serwisu nie spełniała wymogów pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach.

Odrzucone argumenty

Ubezpieczony twierdził, że posiada wymagany staż pracy w szczególnych warunkach na podstawie okresów zatrudnienia jako ślusarz remontowy i mistrz serwisu.

Godne uwagi sformułowania

prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym stanowi przywilej, stąd przesłanki przyznania tego prawa muszą być udowodnione w sposób niebudzący wątpliwości. okresy te mogą zostać ustalone na podstawie wszelkich dowodów, w tym także zeznań świadków. prace tego rodzaju były wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Skład orzekający

Janusz Madej

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że okres nauki zawodu nie jest pracą w szczególnych warunkach oraz że praca przy naprawach urządzeń chłodniczych nie zawsze spełnia kryteria pracy w szczególnych warunkach (wymóg stałości i pełnego wymiaru czasu pracy)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okresów zatrudnienia i charakteru prac wykonywanych przez ubezpieczonego. Interpretacja przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, co jest istotne dla wielu osób pracujących w specyficznych warunkach. Analiza konkretnych prac i ich kwalifikacji jako 'szczególne warunki' jest wartościowa dla prawników i ubezpieczonych.

Czy praca przy chłodniach i naprawach urządzeń chłodniczych gwarantuje wcześniejszą emeryturę? Sąd wyjaśnia kluczowe wymogi.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI U 500/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lipca 2022 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia Janusz Madej Protokolant – starszy sekretarz sądowy Dorota Hańc po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2022 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołania: A. N. od decyzji : Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 18 marca 2022 r., znak: (...) w sprawie: A. N. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o emeryturę oddala odwołanie. Na oryginale właściwy podpis. Sygn. akt VI U 500/22 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 18 marca 2022 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. - po rozpoznaniu wniosku A. N. z dnia 11 marca 2022 roku - odmówił przyznania wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach bądź w szczególnym charakterze, albowiem na dzień 1 stycznia 1999 roku nie udowodnił on 15 – letniego stażu pracy w takich warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy zaznaczył przy tym, że ubezpieczony nie przedłożył świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Na dzień 1 stycznia 1999 roku ubezpieczony legitymuje się ogólnym stażem ubezpieczeniowym w wymiarze 25 lat, 1 miesiąca i 13 dni, natomiast organ rentowy nie uwzględnił do stażu pracy w szczególnych warunkach żadnego okresu pracy ubezpieczonego. Odwołanie od ww. decyzji złożył A. N. , zaskarżając ją w całości. W uzasadnieniu odwołania wskazał on, że na dzień 1 stycznia 1999 roku legitymuje się stażem pracy w szczególnych warunkach w niezbędnym wymiarze. Wobec powyższego odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując argumentację wskazaną w treści zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 12 lipca 2022 roku odwołujący sprecyzował stanowisko zaprezentowane w treści odwołania poprzez wskazanie, że wnosi o zaliczenie do stażu pracy w szczególnych warunkach następujących okresów: - od dnia 1 września 1973 roku do dnia 31 marca 1982 roku w (...) Fabryce (...) w B. na stanowisku ślusarza remontowego ze specjalnością urządzeń chłodniczych; -od dnia 1 kwietnia 1982 roku do dnia 30 listopada 1993 roku w Przedsiębiorstwie (...) w P. w Oddziale w B. na stanowisku mistrza serwisu urządzeń chłodniczych. Wobec powyższego odwołujący podtrzymał wniosek o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach od dnia 1 marca 2022 roku, tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym zgłosił wniosek o przyznanie tego świadczenia. Natomiast pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Ubezpieczony A. N. urodził się w dniu (...) . Zdobył wykształcenie zasadnicze zawodowe w zawodzie mechanika urządzeń chłodniczych. /okoliczności bezsporne/ A. N. w okresie od dnia 1 września 1973 roku do dnia 31 marca 1982 roku był zatrudniony w (...) Fabryce (...) w B. . W okresie od dnia 1 września 1973 roku do dnia 30 czerwca 1976 roku był zatrudniony w ww. zakładzie na podstawie umowy o naukę zawodu mechanika urządzeń chłodniczych. Do ukończenia 16 roku życia obowiązywał go 6 godzinny dobowy czas pracy (36 godzin tygodniowo), a od ukończenia 16 roku życia – 8 godzinny dobowy czas pracy. Do okresu pracy wliczał się wówczas czas dokształcania w wymiarze nie większym niż 18 godzin tygodniowo. Od dnia 1 lipca 1976 roku po ukończeniu nauki zawodu został zatrudniony na stanowisku ślusarza remontowego w pełnym wymiarze czasu pracy. Od dnia 26 kwietnia 1977 roku odbywał zasadniczą służbę wojskową. Po odbyciu zasadniczej służby wojskowej do pracy wrócił w dniu 5 kwietnia 1979 roku na dotychczasowe stanowisko ślusarza remontowego. W czasie zatrudnienia na stanowisku ślusarza remontowego ubezpieczony wykonywał bieżącą konserwację i naprawy urządzeń w różnych działach. W galwanizerni, w której funkcjonowały urządzenia chłodnicze podłączone do wanien galwanicznych (były to urządzenia – agregaty chłodnicze SAF23 i SAF35 o ciężarze około 120 kg, które chłodziły wanny galwaniczne), naprawiał i serwisował te urządzenia, w tym wyciągał z agregatów chłodniczych sprężarki i naprawiał je na miejscu. Nie wykonywał czynności galwanizera, aczkolwiek musiał sprawdzić, czy wanna galwaniczna prawidłowo działa i z tego powodu pracował bezpośrednio przy wannie galwanicznej. W galwanizerni ubezpieczony pracował około 15 – 20 % normatywnego miesięcznego czasu pracy. W szlifierni przeprowadzał takie naprawy jak: wymiana łożysk w maszynie do szlifowania (tzw. „filcarka”). Szlifowano na tej maszynie części niklowane do urządzeń chłodniczych: lad, regałów i szaf chłodniczych. Ubezpieczony nie szlifował na tych szlifierkach, a tylko je naprawiał. W lakierni wykonywał przeglądy urządzeń lakierniczych oraz zajmowałem się obsługą i naprawą wentylatorów. Na zgrzewalni zajmował się naprawą zgrzewarek (sprawdzał instalację elektryczną zgrzewarek, wymieniał w nich elektrody). W wytłaczarni, gdzie działały prasy i giętarki – zajmował się remontem pras i giętarek (wymieniał w nich łożyska, prowadnice, olej i wykonywał ich codzienną konserwację). W montażowni, gdzie montował urządzenia chłodnicze (uczestniczył w procesie produkcji urządzeń chłodniczych takich jak: lady chłodnicze, szafy chłodnicze i zamrażarki) oraz montował kanały wentylacyjne w hali montażowej i w lakierni. Pracodawca nie wystawił ubezpieczonemu świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach bądź o szczególnym charakterze za ww. okres. Nie wypłacał mu dodatku pieniężnego z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Dostarczał ubezpieczonemu mleko i jogurty. /dowód: świadectwo pracy, k. 6 akt kapitałowych ZUS; świadectwo pracy, k. 12 – 13 akt osobowych, załącznik do akt; umowa o pracę, k. 15 – 16 akt osobowych, załącznik do akt; umowa o naukę zawodu, k. 25 – 27 akt osobowych, załącznik do akt; umowa o naukę zawodu, k. 33 – 34 akt osobowych, załącznik do akt; karta powołania do czynnej służby wojskowej, k. 45 akt osobowych, załącznik do akt; zeznania świadka K. F. , nagranie audio, k. 30 akt; zeznania świadka K. M. , nagranie audio, k. 30 akt; zeznania odwołującego A. N. , nagranie audio, k. 30 akt/ Następnie w okresie od dnia 1 kwietnia 1982 roku do dnia 30 listopada 1993 roku ubezpieczony pracował w Przedsiębiorstwie (...) w P. w Oddziale w B. na stanowisku montera urządzeń chłodniczych, mechanika urządzeń i sprzętu oraz mistrza serwisu w pełnym wymiarze czasu pracy. W okresie od dnia 26 września 1988 roku do dnia 22 października 1988 roku korzystał z urlopu bezpłatnego, a od dnia 1 lipca 1989 roku do dnia 15 sierpnia 1989 roku z urlopu wychowawczego. Korzystał też ze zwolnień lekarskich w okresach: od dnia 21 lipca 1992 roku do dnia 3 sierpnia 1992 roku, od dnia 14 października 1992 roku do dnia 27 października 1992 roku, od dnia 27 maja 1993 roku do dnia 9 czerwca 1993 roku oraz od dnia 17 lipca 1993 roku do dnia 7 sierpnia 1993 roku. Do obowiązków pracowniczych ubezpieczonego na ww. stanowiskach należały naprawy gwarancyjne i serwisowe urządzeń chłodniczych, takich jak: komory mroźnicze, regały chłodnicze i szafy chłodnicze. W komorach mroźniczych panowała temperatura do minus 25 stopni. Regały chłodnicze miały gabaryty długości 2 metry i wysokości około 1,80 metra albo do 2 metrów. Szafy chłodnicze były dwudrzwiowe i jednodrzwiowe i miały pojemność od 700 do 1400 litrów – szerokości miały około 80 cm i gdzieś około 2 metrów wysokości. Gdy naprawiał szafy i regały chłodnicze nie przebywał w temperaturze poniżej 0 stopni. Ubezpieczony w większości obowiązki te wykonywał u klientów (w szpitalach, w instytucjach państwowych). W szpitalach naprawiał komory chłodnicze w prosektoriach. W zakładach pracy naprawiał lady chłodnicze i zamrażarki w bufetach zakładowych. Około 70% czynności przy remoncie komór chłodniczych ubezpieczony wykonywał na zewnątrz tych komór. Były to takie czynności jak montaż ścian zewnętrznych komory chłodniczej, montowanie instalacji chłodniczej i elektrycznej na zewnątrz. W czasie zimy przy wykonywaniu tego typu prac panowała temperatura do minus 10 stopni. Pracodawca nie wystawił ubezpieczonemu świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach bądź w szczególnym charakterze za ww. okres. Nie wypłacał mu dodatku pieniężnego z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Ubezpieczony otrzymywał od pracodawcy mleko i jogurty. /dowód: świadectwo pracy, k. 7 – 7 v. akt kapitałowych ZUS, akta osobowe, załącznik do akt; zeznania świadka K. F. , nagranie audio, k. 30 akt; zeznania świadka K. M. , nagranie audio, k. 30 akt; zeznania odwołującego A. N. , nagranie audio, k. 30 akt/ W okresie od dnia 13 grudnia 1993 roku do dnia 14 kwietnia 1994 roku ubezpieczony pozostawał zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla osób bezrobotnych. /dowód: decyzja Rejonowego Urzędu Pracy w B. , k. 9 akt; zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, k. 14 akt kapitałowych ZUS/ W okresie od dnia 1 czerwca 1994 roku do dnia 30 listopada 2004 roku prowadził własną działalność gospodarczą i z tego tytułu podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. /dowód: zaświadczenie, k. 8 akt kapitałowych ZUS/ Na dzień 1 stycznia 1999 roku ubezpieczony legitymuje się ogólnym stażem ubezpieczeniowym w wymiarze 25 lat, 1 miesiąca i 13 dni, w tym okresy składkowe w wymiarze 24 lat, 9 miesięcy i 24 dni oraz okresy nieskładkowe w wymiarze 3 miesięcy i 19 dni. /dowód: karta przebiegu zatrudnienia, k. 5 – 5 v. akt emerytalnych ZUS/ Decyzją z dnia 20 sierpnia 2020 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. przyznał ubezpieczonemu świadczenie przedemerytalne od sierpnia 2020 roku. /dowód: decyzja ZUS z dnia 20 sierpnia 2020 roku, k. 32 – 33 akt emerytalnych ZUS/ W dniu 11 marca 2022 roku ubezpieczony wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z wnioskiem o przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. /dowód: wniosek o emeryturę, k. 1 – 3 v. akt ZUS/ Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie, w tym w aktach organu rentowego i w aktach pracowniczych odwołującego z okresu zatrudnienia w (...) Fabryce (...) w B. oraz w Przedsiębiorstwie (...) w P. w Oddziale w B. , których to wiarygodność nie budziła wątpliwości Sądu, a które nie były też kwestionowane przez żadną ze stron pod względem ich autentyczności, jak i prawdziwości zawartych w nich informacji. Podstawę ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy stanowiły także zeznania świadków w osobach K. F. i K. M. , jak również zeznania odwołującego A. N. , złożone na okoliczność charakteru pracy odwołującego w obu ww. zakładach pracy, albowiem zeznania te są jasne, logiczne i korespondują wzajemnie ze sobą, jak i z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 184 ustawy dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 504), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Zgodnie z treścią art. 27 cytowanej ustawy okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Definicję ustawową „pracy w szczególnych warunkach” zawiera art. 32 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Natomiast w myśl § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr. 8, poz. 43) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki, tj. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Istotne jest przy tym to, że o uprawnieniu do wcześniejszej emerytury decyduje łączne spełnienie wszystkich warunków określonych w art. 184 ustawy, w tym także wykazanie odpowiednich okresów stażu ogólnego pracy, jak i stażu pracy w szczególnych warunkach bądź w szczególnym charakterze (wyr. SN z dnia 6 grudnia 2010 r., II UK 140/10, LEX nr 786382; wyr. SA w Szczecinie z dnia 27 kwietnia 2016 roku, III AUa 987/14, LEX nr 2107024). Trzeba mieć na względzie to, że prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym stanowi przywilej, stąd przesłanki przyznania tego prawa muszą być udowodnione w sposób niebudzący wątpliwości. Niemniej jednak okresy te mogą zostać ustalone na podstawie wszelkich dowodów, w tym także zeznań świadków. Postępowanie przed sądem (na skutek odwołania od decyzji organu rentowego) nie podlega bowiem ograniczeniom dowodowym, co wynika wprost z art. 473 k.p.c. i co oznacza, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które Sąd uzna za pożądane (wyr. SN z dnia 21 września 1984 r., III UZP 48/84, LEX nr 14630; wyr. SN z dnia 8 kwietnia 1999 r., II UKN 69/98, OSNP 2000/11/439). Kwestia sporna w niniejszej sprawie dotyczyła tego, czy odwołujący A. N. na dzień 1 stycznia 1999 roku legitymuje się co najmniej 15 – letnim okresem pracy w szczególnych warunkach bądź w szczególnym charakterze, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, czego pochodną stałoby się ustalenie prawa do wcześniej emerytury z tego tytułu. Organ rentowy nie zaliczył do stażu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze żadnego z okresów pracy ubezpieczonego, powołując się na brak świadectw wykonywania prac w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Odwołujący zaś twierdził odmiennie, że wbrew stanowisku organu rentowego, legitymuje się on niezbędnym wymiarem stażu pracy w szczególnych warunkach bądź o szczególnym charakterze z tytułu pracy w (...) Fabryce (...) w B. na stanowisku ślusarza remontowego ze specjalnością urządzeń chłodniczych (1.09.1973 r. – 31.03.1982 r.) oraz w Przedsiębiorstwie (...) w P. w Oddziale w B. na stanowisku mistrza serwisu urządzeń chłodniczych (1.04.1982 r. – 30.11.1993 r.). Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym dokumentacji pracowniczej znajdującej się w aktach osobowych z obu ww. zakładów pracy oraz zeznań przesłuchanych w sprawie świadków i odwołującego, prowadzi do wniosku, że odwołujący A. N. nie wykazał, aby na dzień 1 stycznia 1999 roku legitymował się co najmniej 15 – letnim okresem pracy w szczególnych warunkach bądź o szczególnym charakterze, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Odnosząc się szczegółowo do każdego z ww. okresów wskazać należy, że w myśl obowiązujących przepisów możliwym byłoby częściowe uwzględnienie do stażu pracy w szczególnych warunkach pierwszego ze wskazanych okresów pracy, tj. w (...) Fabryce (...) w B. , a dokładniej okresu od dnia 1 lipca 1976 roku do dnia 31 marca 1982 roku, kiedy to odwołujący pozostawał zatrudniony na stanowisku ślusarza remontowego w pełnym wymiarze czasu pracy. Postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie wykazało, że ubezpieczony w ww. okresie wykonywał prace wskazane w Wykazie A, Dziale XIV, poz. 25 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , tj. prace polegające na bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie (chodzi to chociażby o prace wskazane w Wykazie A, Dział III, poz. 76 o prace w hutnictwie i przemyśle metalowym: prace w hartowniach i wytrawialniach, praca ocynkowaczy, ocynowaczy, kadmowaczy oraz galwanizerów - cynkiem, miedzią, chromem, kadmem i niklem czy wskazane w Wykazie A, Dział III, poz. 78 o prace polegające na szlifowaniu lub ostrzeniu wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowaniu mechanicznym czy też prace w lakierni, wskazane w wykazie A Dziale XIV, poz. 17 ). Ubezpieczony wykonywał bowiem różnego rodzaju prace polegające na bieżącej konserwacji agregatorów i urządzeń w galwanizerni, w szlifierni, w lakierni, na zgrzewalni, w wytłaczarni oraz w montażowni, w których to jako podstawowe były wykonywane prace w szczególnych warunkach. Co więcej, w okresie od dnia 26 kwietnia 1977 roku do dnia 4 kwietnia 1979 roku ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową, która podlega zaliczeniu do stażu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze na warunkach określonych w przepisach ustawy o powszechnym obowiązku obrony (por. uchwała powiększonego składu Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2013 roku w sprawie o sygn. akt II UZP 6/13, LEX 1385939). Odwołujący przed powołaniem do zasadniczej służby wojskowej wykonywał pracę w szczególnych warunkach i po zwolnieniu ze służby powrócił na dotychczas zajmowane stanowisko, niejako kontynuując staż pracy w szczególnych warunkach. Tym niemniej jednak ewentualne uwzględnienie okresu pracy ubezpieczonego A. N. od dnia 1 lipca 1976 roku do dnia 31 marca 1982 roku jest niewystarczające dla spełnienia przesłanki wymaganego stażu pracy w szczególnych warunkach, albowiem staż ten jest o wiele niższy aniżeli wymagane 15 lat. Brak jest podstaw do zaliczenia do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia odwołującego od dnia 1 września 1973 roku do dnia 30 czerwca 1976 roku w (...) Fabryce (...) , albowiem w tym czasie ubezpieczony odbywał naukę w zasadniczej szkole zawodowej i w związku z tym miał zawartą z ww. Fabryką umowę o naukę zawodu na stanowisku montera urządzeń chłodniczych. Zgodnie z ugruntowaną w ostatnich latach linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, okres nauki zawodu połączonej z kształceniem w zasadniczej szkole zawodowej nie stanowi pracy w szczególnych warunkach (wyr. Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2009 r., II UK 334/08, OSNP 2010/23-24/294; wyr. Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2017 r., II UK 176/16, LEX nr 2306372). Ubezpieczony jako młodociany odbywający naukę zawodu posiadał co prawda status pracownika, natomiast ze względu na fakt, że był dopiero przyuczany do zawodu, nie wykonywał pracy w pełnym wymiarze czasu, jak również odbywał w czasie pracy kształcenie teoretyczne. Wbrew twierdzeniom odwołującego obowiązujące przepisy nie dają możliwości uwzględnienia do stażu pracy w szczególnych warunkach drugiego ze wskazywanych okresów, tj. okresu pracy w Przedsiębiorstwie (...) w P. w Oddziale w B. (1.04.1982 r. – 30.11.1993 r.). Choć niektóre z prac wykonywanych przez ubezpieczonego dotyczyły pracy w chłodniach składowych i przyzakładowych o temperaturze wewnętrznej poniżej 0°C, a prace te uznawane są za prace w szczególnych warunkach na podstawie wykazu A, Działu X, poz. 7, to jednak nie ma podstaw do przyjęcia, aby prace tego rodzaju były wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Jak wynika z zeznań odwołującego i przesłuchanych w sprawie świadków do obowiązków pracowniczych ubezpieczonego w okresie pracy w ww. Przedsiębiorstwie należały naprawy gwarancyjne i serwisowe urządzeń chłodniczych typu komory mroźnicze, chłodnicze, regały i szafy chłodnicze. W komorach mroźniczych panowała temperatura do minus 25 stopni. Regały chłodnicze miały gabaryty długości 2 metry i wysokość około 1,80 metra albo do 2 metrów. Szafy chłodnicze były dwudrzwiowe i jednodrzwiowe i miały pojemność od 700 do 1400 litrów – szerokości miały około 80 cm i gdzieś około 2 metrów wysokości. Gdy odwołujący naprawiał szafy chłodnicze nie przebywał w temperaturze poniżej 0 stopni. Ubezpieczony większości obowiązki te wykonywał u klientów (w szpitalach, w instytucjach państwowych). W szpitalach naprawiał komory chłodnicze w prosektoriach. W zakładach pracy naprawiał lady chłodnicze i zamrażarki w bufetach zakładowych. Około 70% czynności przy remoncie komór chłodniczych ubezpieczony wykonywał na zewnątrz tych komór. Były to takie czynności jak montaż ścian zewnętrznych komory chłodniczej, montowanie instalacji chłodniczej i elektrycznej na zewnątrz. Powyższe oznacza, że oprócz prac wykonywanych w chłodniach składowych o temperaturze wewnętrznej poniżej 0°C (które miały charakter marginalny w stosunku do innych prac), ubezpieczony wykonywał również inne prace, które nie dają się zakwalifikować jako prace w szczególnych warunkach bądź o szczególnym charakterze. O ile rzeczywiste warunki tych prac mogły być w odczuciu odwołującego szkodliwe, to jednak dla uznania, że praca jest wykonywana w warunkach szczególnych w rozumieniu ustawy, wymagane jest wykonywanie tej pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na stanowisku pracy określonym - zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.), a w niniejszej sprawie wymogi te nie zostały spełnione. Co więcej, odwołujący A. N. nie wykonywał przed dniem 1 stycznia 1999 roku innych prac, których charakter i sposób wykonywania pozwalały na uznanie ich za pracę w szczególnych warunkach bądź o szczególnym charakterze. W tym stanie rzeczy, jako że odwołujący nie wykazał przesłanki 15 – letniego stażu pracy w warunkach szczególnych bądź o szczególnym charakterze wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, odwołanie podlegało oddaleniu jako bezzasadne. Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. , orzekł jak sentencji wyroku. Na oryginale właściwy podpis. Sygn. akt VI U 500/22 ZARZĄDZENIE 1. Odnotować w kontrolce uzasadnień; 2. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i pouczeniem w kwestii prawa, terminu, sposobu i warunków złożenia apelacji proszę doręczyć odwołującemu A. N. ; 3. Akta sprawy przedłożyć za 21 dni bądź wcześniej z wpływem. B. , dnia 29 lipca 2022 roku

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI