V U 125/19

0.1.Sygn. akt VU 125/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 2 października 2019 roku Sąd Rejonowy w Rybniku, V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia Wiesław Jakubiec Sędziowie/Ławnicy: -/- Protokolant : sekr. sądowy Izabela Niedobecka-Kępa po rozpoznaniu 2 października 2019 roku w Rybniku na rozprawie sprawy W. P. przy udziale zainteresowanego ./. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o zasiłek pogrzebowy na skutek odwołania W. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 10 kwietnia 2019 roku sygn. (...) 1. oddala odwołanie, 2. odstępuje od obciążania W. P. kosztami zastępstwa procesowego. Sygn. akt V U 125/19 UZASADNIENIE Decyzją z 10 kwietnia 2019 roku, nr (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił ubezpieczonemu W. P. prawo do zasiłku pogrzebowego po zmarłej 13 stycznia 2019 roku S. C. (1) . W uzasadnieniu wskazał, że organ rentowy nie może być gwarantem spłaty należności wynikających z umowy zawartej w celu realizacji pogrzebu. Od powyższej decyzji ubezpieczony złożył odwołanie. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniejsze twierdzenia. Nadto, wniósł o zwrot kosztów procesu. Sąd ustalił co następuje: 17 stycznia 2019 roku E. C. złożył w imieniu A. C. wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego po zmarłej 13 stycznia 2019 roku S. C. (1) . We wniosku zaznaczono, iż A. C. pokrył koszty pogrzebu w całości, co potwierdzały dołączone do wniosku wystawione na niego rachunki i faktury. Jednocześnie do wniosku zostało dołączone upoważnienie z 14 stycznia 2019 rok do przekazania zasiłku pogrzebowego na konto bankowe zakładu pogrzebowemu prowadzonego przez W. P. . A. C. zmarł 18 lutego 2019 roku tj. przed wypłatą zasiłku pogrzebowego po zmarłej żonie. 2 kwietnia 2019 roku W. P. wystąpił z wnioskiem o wypłatę zasiłku pogrzebowego po zmarłej S. C. (1) . Jednocześnie odwołujący wskazał, że faktycznie koszty pogrzebu po zmarłej pokrył prowadzony przez niego zakład pogrzebowy z uwagi na trudną sytuację finansową A. C. . Decyzją z 4 kwietnia 2019 roku, nr (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. stwierdził brak podstaw do wypłaty S. C. (2) niezrealizowanych świadczeń po zmarłym bracie – A. C. z tytułu poniesionych przez niego kosztów pogrzebu po zmarłej żonie S. C. (1) . Decyzją z 10 kwietnia 2019 roku, nr (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił W. P. prawo do zasiłku pogrzebowego po zmarłej 13 stycznia 2019 roku S. C. (1) . Dowód: akta organu rentowego: - wniosek o zasiłek pogrzebowy wraz z wyjaśnieniami, - decyzje ZUS z: 4.04.2019r. i 10.04.2019r., - akty zgonu A. C. i S. C. (1) - wniosek o zasiłek pogrzebowy złożony przez A. C. , - rachunki i faktury, - upoważnienie z 14.01.2019r., przesłuchanie ubezpieczonego k. 18v.-19 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci w/w dokumentów, które Sąd uznał za wiarygodne, wzajemnie ze sobą korelujące i rzeczowe, a także o dowód z przesłuchania ubezpieczonego, który wraz dowodami z dokumentów tworzy wyrazisty obraz całości sprawy. Sąd zważył co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1988r. (Dz. U. z 2018r. poz. 1270 ze zm.) zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci: 1)ubezpieczonego; 2) osoby pobierającej emeryturę lub rentę; 3) osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania i pobierania; 4)członka rodziny osoby wymienionej w pkt 1 i 2. W myśl art. 78 ust. 1 ww. ustawy zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu. Zgodnie z ust. 2 zasiłek pogrzebowy przysługuje również pracodawcy, domowi pomocy społecznej, gminie, powiatowi, osobie prawnej kościoła lub związku wyznaniowego, jeżeli pokryły koszty pogrzebu. Art. 80 ustanawia zasadę, iż zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości 4000 zł. Jednakże na mocy art. 79 ust. 1 ww. w razie poniesienia kosztów pogrzebu przez inną osobę niż wymieniona w art. 77 ust. 1 pkt 4, pracodawcę, dom pomocy społecznej, gminę, powiat, osobę prawną kościoła lub związku wyznaniowego, zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości udokumentowanych kosztów pogrzebu, nie wyższej jednak niż określona w art. 80. Zgodnie z treścią art. 101 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019r. poz. 1145 ze zm.) umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że odwołujący nie wykazał, że jest osobą uprawnioną do otrzymania ww. świadczenia. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że uprawnionym do wypłaty zasiłku pogrzebowego po zmarłej S. C. (1) był jej mąż A. C. , który upoważnił odwołującego do otrzymania przedmiotowego świadczenia. W związku z tym, że śmierć A. C. nastąpiła zanim zasiłek został wypłacony, to upoważnienie podpisane przez A. C. straciło ważność stosownie do treści art. 101 § 2 k.c. Jednocześnie Sąd wskazuje, że organ rentowy nie jest gwarantem spłaty należności wynikających z umowy zawartej w celu realizacji pogrzebu. Ryzyko zapłaty należności ponosi w takim przypadku zakład pogrzebowy prowadzony przez ubezpieczonego na zasadach ogólnych. Organ rentowy działa na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, a skoro brak jest przepisu na podstawie którego mógłby wypełnić dyspozycję zmarłego wynikającą z wcześniej udzielonego pełnomocnictwa, to nie ma podstaw do wypłaty spornego świadczenia. Sąd wskazuje również, że okoliczność niewypłacenia przez organ rentowy świadczenia w terminie 30 dni tj. kiedy A. C. żył, nie przesądza o zasadności roszczenia, a ewentualnie stwarzałaby możliwość domagania się odsetek ustawowych w przypadku uznania roszczenia. Mając na uwadze powyższe rozważania prawne, Sąd w pkt 1 wyroku oddalił odwołanie. O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 102 k.p.c. odstępując od obciążania W. P. kosztami zastępstwa procesowego. Z orzecznictwa wynika, że za zastosowaniem art. 102 kpc mogą przemawiać oprócz złej sytuacji finansowej, precedensowy charakter sprawy oraz sytuacje, w których odwołujący mógł być subiektywnie przekonany o słuszności swojego żądania. Odwołujący -występujący w sprawie bez zawodowego pełnomocnika -działał w sposób lojalny, nie przedłużał postępowania, nie dążył do wprowadzenia Sądu w błąd. Był subiektywnie przekonany o zasadności odwołania gdyż posiadał stosowne upoważnienie do odbioru świadczenia i świadczenie to otrzymałby gdyby organ sprawę załatwił w ustawowym terminie. Za uwzględnieniem wniosku odwołującego w tym zakresie przemawia także jego trudna sytuacja osobista i materialna, którą opisał na rozprawie w dniu 2.10.2019 r.