V U 1202/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie R. C. od decyzji ZUS odmawiającej prawa do emerytury z powodu niespełnienia wymaganego stażu pracy, w tym okresu opieki nad matką, która nie posiadała orzeczenia o I grupie inwalidzkiej.
R. C. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do emerytury, ponieważ udowodnił jedynie 19 lat, 3 miesiące i 6 dni okresów składkowych, podczas gdy wymagane było co najmniej 20 lat. Wnioskodawca argumentował, że powinien zostać uwzględniony okres sprawowania opieki nad matką, która nie pracowała zawodowo i pobierała rentę rodzinną. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach, okres opieki nad członkiem rodziny może być zaliczony do okresów nieskładkowych tylko wtedy, gdy osoba ta posiadała orzeczenie o I grupie inwalidzkiej lub równoważne, czego w tym przypadku zabrakło.
Sąd Okręgowy w Legnicy rozpoznał sprawę z wniosku R. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Legnicy o prawo do emerytury. ZUS decyzją z dnia 3 listopada 2016 r. odmówił R. C. prawa do emerytury, ponieważ udowodnił on 19 lat, 3 miesiące i 6 dni okresów składkowych, podczas gdy wymagane było co najmniej 20 lat. R. C. wniósł odwołanie, podnosząc, że powinien zostać uwzględniony okres sprawowania opieki nad jego zmarłą matką, B. C., która nie pracowała zawodowo i pobierała rentę rodzinną. Wnioskodawca twierdził, że sprawował nad nią osobistą opiekę do dnia jej śmierci. ZUS wniósł o oddalenie odwołania, wskazując, że R. C. nie przedłożył dokumentów potwierdzających, że jego matka posiadała orzeczenie o grupie inwalidzkiej lub stopniu niepełnosprawności, a także kwestionując jego twierdzenie o wspólnym zamieszkiwaniu, powołując się na pismo matki z 2005 r. wskazujące na zamieszkiwanie z córką pod innym adresem. Sąd Okręgowy ustalił, że R. C. po raz pierwszy został pozbawiony prawa do emerytury decyzją z marca 2014 r. z podobnych przyczyn, a jego ostatni wniosek złożył w październiku 2016 r. Sąd oddalił odwołanie, stwierdzając, że kluczową kwestią była zasadność odmowy uwzględnienia okresu opieki nad matką. Powołując się na art. 7 pkt 7 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz orzecznictwo (w tym uchwałę SN I UZP 3/11), sąd podkreślił, że okres opieki nad członkiem rodziny zalicza się do okresów nieskładkowych tylko wtedy, gdy osoba ta posiadała orzeczenie o I grupie inwalidzkiej, całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponieważ matka R. C. nie posiadała takiego orzeczenia, okres opieki nie mógł zostać zaliczony jako nieskładkowy, a tym samym R. C. nie spełnił wymogu 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Sąd uznał za nieprzydatne wnioski dowodowe o dopuszczenie dowodu z dokumentacji medycznej matki, gdyż istota sprawy leżała w interpretacji przepisów prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, okres opieki nad członkiem rodziny może być zaliczony do okresów nieskładkowych tylko wtedy, gdy osoba ta posiadała orzeczenie o I grupie inwalidzkiej, całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji lub znacznym stopniu niepełnosprawności.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 7 pkt 7 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz na utrwalonym orzecznictwie, które wymaga formalnego potwierdzenia stopnia niepełnosprawności lub niezdolności do pracy osoby objętej opieką, aby okres ten mógł zostać uznany za nieskładkowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (3)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 28
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki nabycia prawa do emerytury dla ubezpieczonych urodzonych przed 1949 r., w tym wymóg posiadania co najmniej 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
u.e.r.f.u.s. art. 7 § pkt 7
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definiuje okresy nieskładkowe, w tym okresy opieki nad członkiem rodziny zaliczonym do I grupy inwalidów lub uznanym za całkowicie niezdolnego do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady oddalenia odwołania przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, gdy brak jest podstaw do jego uwzględnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak formalnego orzeczenia o I grupie inwalidzkiej lub równoważnym stopniu niepełnosprawności matki wnioskodawcy. Konieczność udowodnienia przez ubezpieczonego posiadania przez osobę objętą opieką odpowiedniego orzeczenia.
Odrzucone argumenty
Okres sprawowania opieki nad matką powinien zostać zaliczony do okresów nieskładkowych mimo braku orzeczenia o jej inwalidztwie. Fakt sprawowania osobistej opieki nad matką jest wystarczający do zaliczenia okresu.
Godne uwagi sformułowania
Zgodnie z przyjętą wykładnią tego przepisu, przypadający przed dniem nabycia prawa do emerytury okres niewykonywania pracy, spowodowany koniecznością opieki nad innym niż dziecko członkiem rodziny, który nie legitymował się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji, nie stanowi okresu nieskładkowego... staż emerytalny, w tym okres nieskładkowy, powinien być każdorazowo wykazany (udowodniony) przez ubezpieczonego zainteresowanego prawem do emerytury. nie chodzi o jakąkolwiek opiekę, lecz tylko o opiekę nad osobą o szczególnie wysokim stopniu niezdolności do pracy (I grupy, całkowicie niezdolnej do pracy oraz samodzielnej egzystencji) lub ze znacznym stopniem niepełnosprawności.
Skład orzekający
Krzysztof Główczyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie warunków zaliczenia okresu opieki nad członkiem rodziny do okresów nieskładkowych w postępowaniach emerytalnych, w szczególności wymogu posiadania przez osobę objętą opieką formalnego orzeczenia o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy."
Ograniczenia: Dotyczy osób urodzonych przed 1949 r. i specyficznych przepisów dotyczących okresów nieskładkowych związanych z opieką.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia prawa do emerytury i interpretacji przepisów dotyczących okresów nieskładkowych, co jest istotne dla wielu osób zbliżających się do wieku emerytalnego.
“Czy opieka nad schorowanym rodzicem bez orzeczenia o inwalidztwie może odebrać Ci emeryturę?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V U 1202/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2017 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Krzysztof Główczyński Protokolant : star. sekr. sądowy Magdalena Teteruk po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2017 r. w Legnicy sprawy z wniosku R. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o emeryturę na skutek odwołania R. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 3 listopada 2016 r. znak (...) oddala odwołanie SSO Krzysztof Główczyński Sygn. akt VU 1202/16 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 03 listopada 2016 r. znak: (...) odmówił R. C. prawa do emerytury określonej art. 28 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ponieważ udowodnił 19 lat, 3 miesiące i 6 dni okresów składkowych, wobec wymaganych co najmniej 20 lat. W odwołaniu od powyższej decyzji R. C. podał, iż sprawował opiekę nad zmarłą w dniu (...) matką B. C. (1) . Stwierdził, iż do żadnych celów nie było potrzebne jej orzeczenie o I grupie inwalidzkiej, ponieważ nigdy nie pracowała zawodowo, ze względu stan zdrowia oraz obowiązki związane z prowadzeniem domu i wychowywaniem czwórki dzieci. W okresie od 1977 r. pobierała rentę rodzinną. Wnioskodawca stwierdził, iż nie miał świadomości, że kiedykolwiek będzie potrzebował urzędowe orzeczenie wskazujące na konieczność sprawowania opieki nad jego matką. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wniósł o oddalenie odwołania. Poza wskazanymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okolicznościami wskazał, iż nie uwzględnił do stażu pracy okresu sprawowania opieki nad matką wnioskosdawcy. R. C. nie przedłożył bowiem dokumentów potwierdzających, że zmarła jego matka miała orzeczenie stwierdzające grupę inwalidzką, stopień niezdolności do pracy bądź niepełnosprawność. Ponadto wnioskodawca twierdzi, że mieszkał z matką do dnia jej zgonu i sprawował nad nią osobistą opiekę, podczas gdy z pisma zmarłej B. C. (1) z dnia 03 marca 2005 r. wynika, że ze względu na stan zdrowia mieszka z córkę, pod innym adresem zamieszkania i adres ten wskazała jako adres swojego pobytu aż dnia zgonu. Sąd ustalił stan faktyczny sprawy. Po raz pierwszy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił R. C. , ur. (...) , prawo do emerytury decyzją z dnia 17 marca 2014 r., wskazując iż wobec wymaganych art. 28 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych co najmniej 20 lat udowodnił 18 lat,3 miesiące i 6 dni okresów składkowych. Jednocześnie stwierdził, iż nie uwzględnił okresu zatrudnienia w (...) w J. od 01 sierpnia 1967 r. do 31 lipca 1968 r. z uwagi na brak informacji o urlopach bezpłatnych lub innych nieobecnościach w pracy. Organ rentowy nie uwzględnił także okresu sprawowania przez ubezpieczonego opieki nad matką z uwagi na brak orzeczenia o zaliczeniu jej do I grupy inwalidów lub uznaniu za całkowicie niezdolną do pracy oraz samodzielnej egzystencji albo za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym. D o w ó d: decyzja, k. 24 akt emerytalnych. Ostatnio ponowny wniosek o emeryturę R. C. złożył w dniu 11 października 2016 r. Wydaną na skutek tego wniosku decyzją z dnia 03 listopada 2016 r. znak: (...) organ rentowy odmówił R. C. prawa do emerytury określonej art. 28 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ponieważ udowodnił 19 lat, 3 miesiące i 6 dni okresów składkowych, wobec wymaganych co najmniej 20 lat. Matka wnioskodawcy B. C. (1) , ur. (...) , w okresie od 26 marca 1977 r. pobierała do chwili śmierci w dniu (...) rentę rodzinną. R. C. nie posiada orzeczenia o grupie inwalidzkiej B. C. (1) . (o k o l i c z n o ś c i n i e s p or n e) Sąd Okręgowy zważył co następuje. Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle treści odwołania i ustaleń zaskarżonej decyzji, niesporne są takie istotne fakty jak to, że R. C. osiągnąwszy wiek emerytalny 65 lat dotychczas udowodnił 19 lat, 3 miesiące i 6 dni okresów składkowych. Istota sprawy wymagała jedynie oceny zasadności odmowy uwzględnienia przez organ rentowy okresu sprawowania przez niego opieki nad matką. Organ rentowy powołując się na przepis art. 7 pkt 7 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS stwierdził bowiem, że R. C. nie przedłożył dokumentów potwierdzających, że zmarła jego matka miała orzeczenie stwierdzające grupę inwalidzką, stopień niezdolności do pracy bądź niepełnosprawność. Wnioskodawca twierdził natomiast, że mieszkał z matką do dnia jej zgonu i sprawował nad nią osobistą opiekę. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , ubezpieczonym urodzonym przed dniem 01 stycznia 1949 r., którzy nie osiągnęli okresu składkowego i nieskładkowego, o którym mowa w art. 27 ust. 1 pkt 2 (tj. 25 lat dla mężczyzn), przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki: 1) osiągnęli wiek emerytalny, o którym mowa w art. 27 ust. 2 i 3 (w wypadku mężczyzn urodzonych w okresie do dnia 31 grudnia 1947 r. 65 lat), 2) mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla mężczyzn. Na podstawie art. 7 pkt 7 wymienionej ustawy, okresami nieskładkowymi są przypadające przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresy niewykonywania pracy, w granicach do 6 lat, spowodowane koniecznością opieki nad innym niż dziecko członkiem rodziny zaliczonym do I grupy inwalidów lub uznanym za całkowicie niezdolnego do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo uznanym za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym, sprawowanej przez członka jego rodziny w wieku powyżej 16 lat, który w okresie sprawowania opieki nie osiągnął przychodu przekraczającego miesięcznie połowę najniższego wynagrodzenia. Zgodnie z przyjętą wykładnią tego przepisu, przypadający przed dniem nabycia prawa do emerytury okres niewykonywania pracy, spowodowany koniecznością opieki nad innym niż dziecko członkiem rodziny, który nie legitymował się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji, nie stanowi okresu nieskładkowego w rozumieniu art. 7 pkt 7 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (por. uchwała Sądu najwyższego z dnia 05 lipca 2011 r., I UZP 3/11). Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 17 grudnia 2015 r., III AUa 648/15 słusznie w przekonaniu Sądu stwierdził, iż staż emerytalny, w tym okres nieskładkowy, powinien być każdorazowo wykazany (udowodniony) przez ubezpieczonego zainteresowanego prawem do emerytury. Z art. 7 pkt 7 u.e.r.f.u.s wynika, że nie chodzi o jakąkolwiek opiekę, lecz tylko o opiekę nad osobą o szczególnie wysokim stopniu niezdolności do pracy (I grupy, całkowicie niezdolnej do pracy oraz samodzielnej egzystencji) lub ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Znaczenie ma więc aspekt dowodowy, który rozwiązuje sam ustawodawca stawiając wymóg uprzedniego „zaliczenia” lub „uznania” tych stanów za inwalidztwo lub niepełnosprawność, a więc formalnego ich potwierdzenia. Tylko wówczas spełnia się warunek okresu nieskładkowego, czyli czy opieka wykonywana jest nad osobą o kwalifikowanym stopniu niezdolności do pracy lub niepełnosprawności. Rozwiązanie to eliminuje ewentualne przyszłe spory w tym zakresie. Ustalenie ex post tych stanów lub granic między stopniami niezdolności do pracy czy niepełnosprawności może być utrudnione i nie ma przede wszystkim waloru wynikającego z aktualnego badania osoby będącej pod opieką. Uprzednie potwierdzenie przez uprawnione organy stopnia niezdolności do pracy czy niepełnosprawności jasno też określa sytuację ubezpieczonego zainteresowanego emeryturą, który w okresie opieki z reguły nie podejmuje zatrudnienia lub znacznie je redukuje. Wówczas posiadanie potwierdzenia określonego inwalidztwa czy niepełnosprawności stanowi warunek wyjściowy do przyszłego zaliczenia okresu jako nieskładkowego, a zarazem ma wpływ na określenie relacji z osobą nad którą opieka jest wykonywana. Podzielając zatem zaprezentowane stanowisko orzecznictwa Sąd nie uwzględnił wniosków zawartych w odwołaniu, tj. wniosków ubezpieczonego o dopuszczenie dowodu z zaświadczenia lekarskiego, dokumentacji medycznej B. C. (1) oraz opinii biegłych z zakresu medycyny pracy, jako nieprzydatnych do wyjaśnienia istoty sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. pozbawione uzasadnionych podstaw odwołanie oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI