V U 1202/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 12 października 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Legnicy stwierdził, że M. W. jako osoba współpracująca z żoną, A. W., prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od dnia 21 maja 2015 r. Organ rentowy uznał, że mimo zatrudnienia M. W. jako pracownika, faktycznie współpracował on z żoną przy prowadzeniu firmy, a umowa o rozdzielności majątkowej nie miała znaczenia dla powstania obowiązku ubezpieczenia społecznego. Kluczowym argumentem było pozostawanie małżonków we wspólnym gospodarstwie domowym, co miało wynikać ze wspólnego wychowywania dziecka. Odwołanie od tej decyzji złożyli M. W. i A. W., domagając się ustalenia, że M. W. podlegał ubezpieczeniom jako pracownik. Sąd Okręgowy w Legnicy uwzględnił odwołanie, zmieniając decyzję ZUS. Sąd oparł się na przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które definiują osobę współpracującą jako małżonka pozostającego z przedsiębiorcą we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracującego przy działalności. Sąd podkreślił, że brak wspólnego gospodarstwa domowego, co wynikało z ustanowionej rozdzielności majątkowej od 2008 r., braku wspólnego budżetu i osobnych miejsc zamieszkania (M. W. w N., A. W. z synem w L.), wyklucza uznanie M. W. za osobę współpracującą. Sąd uznał, że wspólne wychowywanie dziecka i ponoszenie jego kosztów nie jest wystarczające do uznania prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego w rozumieniu przepisów ubezpieczeniowych. W związku z tym, M. W. został uznany za pracownika, podlegającego ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kryteriów prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez małżonków na potrzeby ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza w kontekście zatrudnienia jednego z małżonków przez drugiego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku wspólnego gospodarstwa domowego, co może być trudne do udowodnienia w innych przypadkach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy małżonek osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, zatrudniony na umowę o pracę, może być uznany za osobę współpracującą w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jeśli nie pozostaje z przedsiębiorcą we wspólnym gospodarstwie domowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, małżonek zatrudniony na umowę o pracę nie może być uznany za osobę współpracującą, jeśli nie pozostaje z przedsiębiorcą we wspólnym gospodarstwie domowym, co jest warunkiem koniecznym do uznania za osobę współpracującą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowym warunkiem uznania małżonka za osobę współpracującą jest pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym, które charakteryzuje się więzią ekonomiczną (wspólny budżet) i społeczną (wspólne prowadzenie domu). W przypadku małżonków z rozdzielnością majątkową, osobnych miejsc zamieszkania i braku wspólnego budżetu, warunek ten nie jest spełniony, nawet jeśli wspólnie wychowują dziecko.
Jakie są kryteria uznania małżonków za pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym na potrzeby ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym oznacza więź o charakterze ekonomicznym (wspólny budżet domowy) i społecznym (wspólne zaspokajanie potrzeb życiowych, wspólne prowadzenie domu). Sam fakt wspólnego zamieszkiwania lub wspólnego wychowywania dziecka nie jest wystarczający.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, które podkreślają, że wspólne gospodarstwo domowe wymaga nie tylko wspólnego miejsca zamieszkania, ale przede wszystkim wspólnego budżetu i ścisłej współpracy w codziennych sprawach życiowych. Wspólne wychowywanie dziecka i ponoszenie jego kosztów nie jest wystarczające do uznania prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| M. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
u.s.u.s. art. 13 § pkt 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby współpracujące – od dnia rozpoczęcia współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności do dnia zakończenia tej współpracy.
u.s.u.s. art. 8 § ust. 11
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za osobę współpracującą uważa się małżonka, jeżeli pozostaje z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracuje przy prowadzeniu tej działalności. Nie dotyczy to osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 8 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Jeżeli pracownik spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, dla celów ubezpieczeń społecznych jest traktowany jako osoba współpracująca.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może zmienić zaskarżoną decyzję.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
k.p.a. art. 61 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Zawiadomienie o wszczęciu postępowania.
k.r.o. art. 23
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 27
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Małżonkowie nie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z uwagi na rozdzielność majątkową, brak wspólnego budżetu i osobne miejsca zamieszkania. • Zatrudnienie na umowę o pracę wyklucza uznanie za osobę współpracującą, jeśli nie są spełnione przesłanki z art. 8 ust. 11 u.s.u.s. • Wspólne wychowywanie dziecka nie jest wystarczające do uznania prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego.
Odrzucone argumenty
M. W. faktycznie współpracował z żoną przy prowadzeniu działalności gospodarczej. • Umowa o rozdzielności majątkowej nie ma znaczenia dla powstania obowiązku ubezpieczenia społecznego. • Wspólne wychowywanie dziecka świadczy o pozostawaniu we wspólnym gospodarstwie domowym.
Godne uwagi sformułowania
nie każda pomoc przy prowadzeniu działalności powoduje powstanie obowiązku ubezpieczeń z tytułu współpracy • cechami konstytutywnymi pojęcia „współpraca przy działalności gospodarczej” są występujące łącznie: (a) istotny ciężar gatunkowy działań współpracownika, które nie mogą mieć charakteru wtórnego, (b) bezpośredni związek z przedmiotem działalności gospodarczej, (c) stabilność i zorganizowanie oraz (d) znaczący czas i częstotliwość podejmowanych robót • o pozostawaniu we wspólnym gospodarstwie domowym decyduje przede wszystkim więź społeczno-gospodarcza między określonymi osobami bliskimi wyrażająca się m.in. w prowadzeniu wspólnego budżetu domowego oraz współpracy w załatwianiu codziennych spraw życiowych.
Skład orzekający
Krzysztof Główczyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez małżonków na potrzeby ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza w kontekście zatrudnienia jednego z małżonków przez drugiego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku wspólnego gospodarstwa domowego, co może być trudne do udowodnienia w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia stosunku pracy od współpracy przy działalności gospodarczej w rodzinie, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki ubezpieczeniowe. Interpretacja pojęcia 'wspólnego gospodarstwa domowego' jest kluczowa.
“Czy zatrudnienie męża przez żonę to praca, czy tylko pomoc? Sąd rozstrzyga o ubezpieczeniach społecznych.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.