V U 120/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania Z. P. prawa do emerytury rolniczej przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS). Organ rentowy argumentował, że wnioskodawczyni nie udowodniła wymaganego 25-letniego okresu ubezpieczenia, ponieważ część jej pracy w gospodarstwie rolnym (od 28 lipca 1975 r. do 30 czerwca 1996 r.) została już uwzględniona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) przy ustalaniu prawa i wysokości emerytury w powszechnym systemie. KRUS zaliczył jedynie 6 lat i 28 dni pracy w gospodarstwie rolnym. Wnioskodawczyni odwołała się od tej decyzji, domagając się przyznania prawa do emerytury rolniczej. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim uznał odwołanie za zasadne. Sąd podkreślił, że przepis art. 20 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników uniemożliwia powtórne zaliczenie do stażu ubezpieczeniowego jedynie tych okresów, które zostały już uwzględnione przez ZUS do ustalania uprawnień do emerytury. Jednakże, dopuszczalna jest sytuacja, w której ten sam okres, na skutek podwójnego ubezpieczenia (w ZUS i KRUS), może być liczony dwukrotnie – raz do uprawnień z ZUS, a drugi raz do uprawnień z KRUS, o ile nie prowadzi to do podwójnego prawa do świadczenia. Sąd wskazał, że w okresie od 1 lipca 1977 r. do 31 grudnia 1988 r. istniał obowiązek podwójnego ubezpieczenia dla rolników będących jednocześnie pracownikami. Wnioskodawczyni podlegała takiemu podwójnemu ubezpieczeniu (rolniczemu i pracowniczemu) przez okres około 5 lat i 6 miesięcy. Sąd stwierdził, że fakt zaliczenia tych okresów przez ZUS do emerytury w systemie powszechnym nie stanowi przeszkody do zaliczenia ich do rolniczego stażu ubezpieczeniowego. Co więcej, emerytura przyznana przez ZUS w 2005 r. była emeryturą kapitałową, na której wysokość i prawo do niej nie miały wpływu okresy pracy w gospodarstwie rolnym. Sąd zakwestionował również prawidłowość przyznania emerytury przez ZUS w 2005 r., wskazując na naruszenie przepisów dotyczących okresów składkowych i nieskładkowych oraz okresów pracy w gospodarstwie rolnym, które mogły być zaliczane jedynie posiłkowo i w ograniczonym zakresie. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję KRUS i przyznał Z. P. prawo do emerytury rolniczej z dniem 1 października 2014 roku, zaliczając jej łącznie 27 lat i 1 dzień okresu pracy w gospodarstwie rolnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaZaliczenie okresów pracy w gospodarstwie rolnym do emerytury rolniczej w sytuacji, gdy te same okresy były uwzględnione w powszechnym systemie emerytalnym, zwłaszcza gdy emerytura z ZUS ma charakter kapitałowy lub gdy zaliczenie przez ZUS było wadliwe.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu ubezpieczeń i sposobu zaliczania okresów pracy w gospodarstwie rolnym. Interpretacja przepisów dotyczących okresów uzupełniających może ewoluować.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okresy pracy w gospodarstwie rolnym, które zostały uwzględnione przez ZUS przy ustalaniu prawa do emerytury w powszechnym systemie, mogą być ponownie zaliczone przez KRUS do ustalania prawa do emerytury rolniczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okresy te mogą być zaliczone, o ile nie prowadzi to do podwójnego prawa do świadczenia. W przypadku emerytury kapitałowej z ZUS, okresy pracy w gospodarstwie rolnym nie miały wpływu na prawo do świadczenia, co pozwala na ich zaliczenie do emerytury rolniczej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy dopuszczają zaliczenie tych samych okresów do obu systemów ubezpieczeniowych, jeśli nie skutkuje to podwójnym prawem do świadczenia. W tej sprawie, emerytura z ZUS była świadczeniem kapitałowym, na które okresy pracy w gospodarstwie rolnym nie miały wpływu, co pozwalało na ich uwzględnienie przez KRUS.
Czy prawidłowo ZUS przyznał wnioskodawczyni prawo do emerytury w powszechnym systemie w 2005 roku, uwzględniając 19 lat pracy w gospodarstwie rolnym jako okresy uzupełniające przy zaledwie 8 latach okresów składkowych i nieskładkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ZUS nieprawidłowo przyznał prawo do emerytury w 2005 roku, naruszając przepisy dotyczące zaliczania okresów pracy w gospodarstwie rolnym jako okresów uzupełniających.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że okresy pracy w gospodarstwie rolnym mogą być zaliczane jako uzupełniające jedynie w ograniczonym zakresie, niezbędnym do nabycia prawa do emerytury, a nie w celu podwyższenia świadczenia. W przypadku wnioskodawczyni, zaliczenie 19 lat pracy w gospodarstwie do 8 lat okresów składkowych i nieskładkowych było niezgodne z przepisami, które dopuszczają takie uzupełnienie tylko do wymiaru niezbędnego do nabycia prawa do emerytury (np. 20 lat w przypadku emerytury częściowej).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział w Ł. (...) a w T. | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (16)
Główne
u.u.s.r. art. 19 § 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, który osiągnął wiek emerytalny i podlegał ubezpieczeniu przez co najmniej 25 lat.
u.u.s.r. art. 20 § 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Do okresów ubezpieczenia zalicza się m.in. okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym przed 1983 r., oraz okresy, od których zależy prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi.
u.u.s.r. art. 20 § 2
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Okresów wymienionych w ust. 1 nie zalicza się, jeżeli zostały już zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty na podstawie odrębnych przepisów.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonej decyzji przez sąd.
Pomocnicze
u.u.s.r. art. 20 § 3
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r.
u.e.i.r. z FUS art. 10 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Okresy pracy w gospodarstwie rolnym mogą być zaliczane jako okresy składkowe lub nieskładkowe w celu uzupełnienia stażu wymaganego do nabycia prawa do emerytury, ale tylko w ograniczonym zakresie i posiłkowo.
u.e.i.r. z FUS art. 26
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa obliczenia emerytury kapitałowej.
u.e.i.r. z FUS art. 28
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do tzw. niepełnej emerytury.
u.e.i.r. z FUS art. 29
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Warunki nabycia prawa do emerytury dla kobiet urodzonych po 31 grudnia 1948 r. (w brzmieniu obowiązującym w 2005 r.).
u.e.i.r. z FUS art. 46
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Warunki nabycia prawa do emerytury dla kobiet urodzonych po 31 grudnia 1948 r. (w brzmieniu obowiązującym w 2005 r.).
u.e.i.r. z FUS art. 53
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Sposób obliczania wysokości emerytury z uwzględnieniem okresów pracy w gospodarstwie rolnym.
u.e.i.r. z FUS art. 56 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Obliczanie wysokości emerytury z uwzględnieniem okresów pracy w gospodarstwie rolnym.
u.e.i.r. z FUS art. 85 § 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podwyższenie emerytury do kwoty najniższej emerytury.
Ustawa z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin art. 75 § 1
Definicja rolnika podlegającego ubezpieczeniu rolniczemu.
Ustawa z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin art. 69
Obowiązek opłacania składek na fundusz emerytalny rolników.
Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin art. 3 § 2
Wyłączenie obowiązku podwójnego ubezpieczenia dla rolników będących pracownikami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okresy pracy w gospodarstwie rolnym, które zostały uwzględnione przez ZUS przy ustalaniu prawa do emerytury w powszechnym systemie, mogą być ponownie zaliczone przez KRUS do ustalania prawa do emerytury rolniczej, o ile nie prowadzi to do podwójnego prawa do świadczenia. • Emerytura przyznana przez ZUS w 2005 r. była emeryturą kapitałową, na której wysokość i prawo do niej nie miały wpływu okresy pracy w gospodarstwie rolnym, co pozwala na ich zaliczenie przez KRUS. • Niewłaściwe zaliczenie przez ZUS 19 lat pracy w gospodarstwie rolnym jako okresów uzupełniających przy zaledwie 8 latach okresów składkowych i nieskładkowych w 2005 r. nie może pozbawić wnioskodawczyni prawa do emerytury rolniczej.
Odrzucone argumenty
Okresy pracy w gospodarstwie rolnym, które zostały uwzględnione przez ZUS przy ustalaniu prawa do emerytury w powszechnym systemie, nie mogą być ponownie zaliczone przez KRUS do ustalania prawa do emerytury rolniczej (stanowisko KRUS).
Godne uwagi sformułowania
Dopuszczalna prawnie jest zatem taka sytuacja, w której ten sam okres na skutek podwójnego ubezpieczenia tj. w ZUS i KRUS będzie mógł być podwójnie liczony, raz do uprawnień do emerytury z ZUS, a drugi raz do uprawnień do emerytury z KRUS. • Stanowisko KRUS w okolicznościach przedmiotowej sprawy jest błędne. • Przepis art. 10 ust 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS pozwala uzupełnić okresy składkowe i nieskładkowe okresami pracy w gospodarstwie rolnym wyłącznie posiłkowo, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia okresu od którego zależy prawo do emerytury, ale nie w celu podwyższenia tych świadczeń.
Skład orzekający
Urszula Sipińska-Sęk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zaliczenie okresów pracy w gospodarstwie rolnym do emerytury rolniczej w sytuacji, gdy te same okresy były uwzględnione w powszechnym systemie emerytalnym, zwłaszcza gdy emerytura z ZUS ma charakter kapitałowy lub gdy zaliczenie przez ZUS było wadliwe."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu ubezpieczeń i sposobu zaliczania okresów pracy w gospodarstwie rolnym. Interpretacja przepisów dotyczących okresów uzupełniających może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii zbiegu ubezpieczeń i zaliczania okresów pracy w gospodarstwie rolnym do emerytury, co jest częstym problemem dla wielu osób. Wyjaśnienie, kiedy te same okresy mogą być uwzględnione w obu systemach, ma dużą wartość praktyczną.
“Czy praca w gospodarstwie rolnym może być zaliczona do emerytury dwa razy? Sąd wyjaśnia!”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.