V U 12/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał sprawę z odwołania W. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., która odmówiła wznowienia postępowania w sprawie wysokości emerytury. Organ rentowy uzasadnił swoją decyzję faktem, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (sygn. akt SK 140/20), na który powoływała się ubezpieczona, nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw i nie wszedł w życie. W odwołaniu W. P. wniosła o wznowienie postępowania, ponowne obliczenie emerytury i wypłatę wyrównania. Sąd Okręgowy, powołując się na art. 190 ust. 2 i 3 Konstytucji RP oraz art. 145a § 2 k.p.a., stwierdził, że skoro wyrok TK nie został opublikowany, nie rozpoczął się bieg miesięcznego terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. W związku z tym, sąd oddalił odwołanie od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. Jednocześnie, sąd uznał, że wniosek W. P. o przeliczenie emerytury, zgłoszony w odwołaniu, powinien zostać rozpoznany przez organ rentowy w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jako szczególnej postaci wznowienia postępowania. Z tego powodu, sąd przekazał ten wniosek do merytorycznego rozpoznania ZUS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaProceduralne aspekty wznowienia postępowania w sprawach ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza w kontekście nieopublikowanych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz zakresu kognicji sądu w sprawach ZUS.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i procedury administracyjnej/sądowej w sprawach ubezpieczeń społecznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub sądowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, nie wszedł w życie i nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 190 ust. 2 i 3 Konstytucji RP, orzeczenie TK wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w odpowiednim organie urzędowym. Brak publikacji oznacza brak wejścia w życie i brak możliwości wszczęcia procedury wznowienia postępowania na jego podstawie.
Czy wniosek o przeliczenie emerytury, zgłoszony w odwołaniu od decyzji ZUS odmawiającej wznowienia postępowania, powinien być rozpoznany przez sąd czy organ rentowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wniosek o przeliczenie emerytury powinien być rozpoznany przez organ rentowy w trybie art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach.
Uzasadnienie
Postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeń społecznych ma charakter kontrolny wobec decyzji organu rentowego. Żądania nieuwzględnione w zaskarżonej decyzji nie mogą być rozstrzygane przez sąd. Wniosek o przeliczenie świadczenia, zgłoszony w odwołaniu, powinien być skierowany do organu rentowego jako szczególna forma wznowienia postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
Konstytucja RP art. 190 § ust. 2 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w organie urzędowym. Brak publikacji oznacza brak wejścia w życie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 145a § § 1 i § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Można żądać wznowienia postępowania, gdy TK orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Skargę wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia TK.
ustawa emerytalna art. 124
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W postępowaniu w sprawach o świadczenia stosuje się przepisy k.p.a., chyba że ustawa stanowi inaczej.
ustawa emerytalna art. 114 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Organ rentowy może uchylić lub zmienić decyzję i ustalić prawo do świadczeń lub ich wysokość, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności.
k.p.c. art. 477 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot i zakres rozpoznania sprawy przez sąd wyznacza treść decyzji organu rentowego.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli jest bezzasadne.
k.p.c. art. 477 § 10
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd przekazuje wniosek do rozpoznania organowi rentowemu, jeżeli został zgłoszony dopiero w odwołaniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nieopublikowany w Dzienniku Ustaw nie wszedł w życie i nie może być podstawą do wznowienia postępowania. • Zakres postępowania sądowego w sprawach ubezpieczeń społecznych jest ograniczony do kontroli decyzji organu rentowego. • Wniosek o przeliczenie świadczenia powinien być rozpoznany przez organ rentowy w trybie art. 114 ustawy emerytalnej.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. powinien stanowić podstawę do wznowienia postępowania emerytalnego i przeliczenia świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
wyrok Trybunału Konstytucyjny z 4 czerwca 2024 r. nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw i nie wszedł w życie • Postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ma bowiem charakter postępowania kontrolnego, badającego poprawność i zasadność decyzji wydanej przez organ rentowy. • w postępowaniu sądowym wykluczone jest rozstrzyganie o żądaniach, które nie były przedmiotem zaskarżonej decyzji • wniosek skarżącej zawarty w odwołaniu o ponowne przeliczenie wysokości emerytury winien zostać rozpoznany przez organ rentowy • Instytucja ta pozwala na ponowne ustalenie wysokości świadczenia z wykorzystaniem przesłanek wymienionych w tym przepisie, które są znacząco mniej rygorystyczne niż określone w kodeksie postępowania administracyjnego
Skład orzekający
Beata Łapińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wznowienia postępowania w sprawach ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza w kontekście nieopublikowanych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz zakresu kognicji sądu w sprawach ZUS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i procedury administracyjnej/sądowej w sprawach ubezpieczeń społecznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą wejścia w życie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływu na postępowania sądowe, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeń społecznych.
“Wyrok TK nieopublikowany? ZUS nie musi wznowić postępowania emerytalnego – kluczowe znaczenie publikacji!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.