V U 1124/15

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w LegnicyLegnica2016-02-17
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSwiek emerytalnywniosekprawo ubezpieczeń społecznychdecyzja ZUSświadczenia

Sąd oddalił odwołanie wnioskodawczyni od decyzji ZUS przyznającej emeryturę według zreformowanych zasad od miesiąca złożenia wniosku, uznając, że organ rentowy nie miał obowiązku przyznania świadczenia z urzędu po osiągnięciu przez wnioskodawczynię wieku emerytalnego.

Wnioskodawczyni I. I. odwołała się od decyzji ZUS, która przyznała jej emeryturę według zreformowanych zasad od sierpnia 2015 r., czyli od miesiąca złożenia wniosku. Wnioskodawczyni domagała się wyrównania świadczenia od momentu ukończenia 60 lat, zarzucając ZUS-owi brak poinformowania o możliwości złożenia wniosku o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym. Sąd oddalił odwołanie, podkreślając, że generalną zasadą jest wszczynanie postępowania na wniosek, a ZUS nie miał obowiązku działania z urzędu w tej sytuacji.

Sąd Okręgowy w Legnicy rozpoznał sprawę z odwołania I. I. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Legnicy, dotyczącej wyrównania emerytury. Wnioskodawczyni kwestionowała decyzję ZUS z 30 września 2015 r., która przyznała jej emeryturę według zreformowanych zasad od 1 sierpnia 2015 r., czyli od miesiąca złożenia wniosku. I. I. domagała się wyrównania świadczenia od momentu ukończenia 60 lat, zarzucając organowi rentowemu brak poinformowania o możliwości złożenia wniosku o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym. Sąd, analizując przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, stwierdził, że generalną zasadą jest wszczynanie postępowania w sprawach świadczeń na wniosek zainteresowanego. Wskazał, że ZUS nie miał obowiązku działania z urzędu w celu przyznania wnioskodawczyni emerytury powszechnej po ukończeniu przez nią 60 lat, gdyż nie zachodziły przesłanki do takiego działania (np. pobieranie renty lub świadczenia przedemerytalnego). Ponieważ wnioskodawczyni nie złożyła wniosku o przyznanie emerytury powszechnej bezpośrednio po osiągnięciu wieku emerytalnego, organ rentowy zasadnie wypłacał jej dotychczasowe świadczenie. Sąd uznał, że ZUS prawidłowo przyznał świadczenie od miesiąca złożenia wniosku, zgodnie z art. 133 ust. 1 ustawy emerytalnej, i oddalił odwołanie jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ rentowy nie miał obowiązku przyznania emerytury od daty wcześniejszej niż miesiąc złożenia wniosku, ponieważ postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na wniosek, a ZUS nie miał obowiązku działania z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że generalną zasadą jest wszczynanie postępowania na wniosek. Organ rentowy nie miał obowiązku działania z urzędu, gdyż wnioskodawczyni nie pobierała renty ani świadczenia przedemerytalnego, a jedynie emeryturę wcześniejszą. Brak wniosku o emeryturę powszechną po osiągnięciu wieku emerytalnego uniemożliwia domaganie się świadczenia od wcześniejszej daty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
I. I.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

ustawa emerytalna art. 26

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 116 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego, chyba że ustawa stanowi inaczej.

ustawa emerytalna art. 133 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 116 § 1a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 24a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Rady Ministrów § z dnia 15 maja 1989 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawach świadczeń z ubezpieczenia społecznego wszczyna się na wniosek zainteresowanego. Organ rentowy nie miał obowiązku działania z urzędu w celu przyznania emerytury powszechnej po ukończeniu przez wnioskodawczynię 60 lat. Przyznanie świadczenia następuje od miesiąca zgłoszenia wniosku, chyba że wystąpiły błędy organu rentowego lub odwoławczego.

Odrzucone argumenty

Organ rentowy nie poinformował o możliwości złożenia wniosku o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym. Wnioskodawczyni powinna otrzymać wyrównanie emerytury od momentu ukończenia 60 lat.

Godne uwagi sformułowania

Generalną zasadą w prawie ubezpieczeń społecznych jest zasada podejmowania przez organ rentowy działania na wniosek zainteresowanego. Organ rentowy w tej sytuacji nie miał uprawnień do działania z urzędu w celu przyznania ubezpieczonej emerytury powszechnej bezpośrednio po ukoczeniu przez nią wieku emerytalnego.

Skład orzekający

Regina Stępień

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady wszczynania postępowań emerytalnych na wniosek oraz braku obowiązku działania ZUS z urzędu w określonych sytuacjach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawczyni pobierającej emeryturę wcześniejszą i osiągającej wiek emerytalny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady prawa ubezpieczeń społecznych dotyczące inicjatywy wnioskodawcy i obowiązków organu rentowego, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych świadczeniami emerytalnymi.

Czy ZUS musi sam przyznać Ci emeryturę po 60. urodzinach? Sprawdź, co orzekł sąd.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V U 1124/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lutego 2016 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Regina Stępień Protokolant : star. sekr. sądowy Ewelina Trzeciak po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 r. w Legnicy sprawy z wniosku I. I. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o wyrównanie emerytury na skutek odwołania I. I. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 30 września 2015 r. znak (...) oddala odwołanie Sygn. akt V U 1124/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 30 września 2015 r., znak: (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. przyznał wnioskodawczyni I. I. prawo do emerytury według zreformowanych zasad, obliczając jej wysokość zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, od dnia 1 sierpnia 2015 r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. ZUS ustalił też, że wyliczona emerytura jest korzystniejsza od dotychczas pobieranej przez wnioskodawczynię emerytury mieszanej o symbolu (...) , wyliczonej w oparciu o art. 183 ustawy emerytalnej. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła wnioskodawczyni I. I. , wnosząc o jej zmianę. Domagała się wyrównania emerytury od momentu ukończenia 60 lat, (...) r. Zarzuciła organowi rentowemu, że nie poinformował jej o tym, aby po ukończeniu 60-tego roku życia złożyła wniosek o emeryturę w tzw. powszechnym wieku emerytalnym. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu powołał się na te same argumenty, co w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że w razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż: od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu, lub za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa wyżej, jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego. Podniósł też, że postępowanie w sprawach świadczeń z ubezpieczenia społecznego wszczyna się ma podstawie wniosku zainteresowanego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Sąd ustalił: Wnioskodawczyni I. I. urodziła się w dniu (...) Decyzją z dnia 25 września 1994 r., znak: (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. przyznał wnioskodawczyni prawo do emerytury od 1 maja 1994 r. Ww. świadczenie przyznane zostało na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki . W dniu (...) wnioskodawczyni ukończyła 60 lat. W dniu 4 sierpnia 2015 r. I. I. złożyła wniosek o emeryturę według wariantu najkorzystniejszego. Decyzją z dnia 30 września 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury według zreformowanych zasad, obliczając jej wysokość zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS od dnia 1 sierpnia 2015 r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. ZUS ustalił też, że wyliczona emerytura jest korzystniejsza od dotychczas pobieranej przez wnioskodawczynię emerytury mieszanej o symbolu (...) . /bezsporne, nadto: akta ubezpieczeniowe ZUS/ Sąd zważył: Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy organ rentowy, przyznając wnioskodawczyni emeryturę określoną w zaskarżonej decyzji, winien był przyznać to świadczenie od dnia wcześniejszego niż miesiąc, w którym zgłoszono wniosek i czy w związku z tym wnioskodawczyni należy się wyrównanie świadczenia za okres wcześniejszy licząc od stycznia 2010 r. Generalną zasadą w prawie ubezpieczeń społecznych jest zasada podejmowania przez organ rentowy działania na wniosek zainteresowanego. W przypadku emerytur stanowi o tym wprost przepis art. 116 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (t.jedn.: Dz.U. z 2015 r., poz. 748 z późn. zm.), zgodnie z którym postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ustawa emerytalna w art. 116 ust. 1a stanowi, że postępowanie o emeryturę wszczyna się z urzędu, jeżeli wiek emerytalny dla uprawnionych do świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku przedemerytalnego określają przepisy art. 24 ust. 1a i 1b oraz art. 27 ust. 2 i 3. Nadto, obowiązek działania organu rentowego z urzędu przewiduje art. 24a powołanej ustawy, zgodnie z którym emeryturę, o której mowa w art. 24, przyznaje się z urzędu zamiast renty z tytułu niezdolności do pracy osobie, która osiągnęła wiek uprawniający do tej emerytury oraz podlegała ubezpieczeniu społecznemu albo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni od 1994 r. pobierała tzw. emeryturę wcześniejszą przyznaną w oparciu przepisy przewidujące tego rodzaju świadczenie dla pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki. W dniu (...) ubezpieczona osiągnęła powszechny wiek emerytalny, który dla kobiet w tym czasie wynosił 60 lat. Po tym dniu ubezpieczona mogła złożyć wniosek o przyznanie jej emerytury w związku z osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego w miejsce dotychczas pobieranej emerytury wcześniejszej. Organ rentowy w tej sytuacji nie miał uprawnień do działania z urzędu w celu przyznania ubezpieczonej emerytury powszechnej bezpośrednio po ukończeniu przez nią wieku emerytalnego. Nie zachodziła też żadna z sytuacji nakładających na niego obowiązek działania w tym przedmiocie z urzędu. Wnioskodawczyni bowiem nie była ani rencistką, ani nie pobierała świadczenia przedemerytalnego bądź zasiłku przedemerytalnego. Skoro więc ubezpieczona bezpośrednio po ukończeniu 60 roku życia nie złożyła w organie rentowym wniosku o przyznanie jej emerytury tzw. powszechnej, to aktualnie nie może domagać się przyznania świadczenia od tej daty i wyrównania jego wysokości od tego momentu. Do niej bowiem jako zainteresowanej należał wybór, czy po ukończeniu 60 lat nadal chce pobierać dotychczasowe świadczenie emerytalne, czy też chce emerytury powszechnej na nowych zasadach. Skoro nie złożyła wówczas wniosku o wyliczenie nowego świadczenia (po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego), organ rentowy zasadnie wypłacał jej nadal dotychczasowe świadczenie i nie można mu w tym zakresie zarzucić żadnej wadliwości w działaniu. Jak wskazano bowiem wyżej, organ rentowy nie miał ani uprawnienia ani obowiązku działania z urzędu i przyznawania ubezpieczonej emerytury z urzędu w miejsce dotychczas pobieranego świadczenia emerytalnego. Konsekwencją powyższego uznania jest stwierdzenie, iż ZUS prawidłowo wydał zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art. 133 ust. 1 cyt. ustawy emerytalnej, w razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż: 1)od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu, z zastrzeżeniem art. 107a ust. 3; 2)za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt 1, jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego. W przedmiotowej sprawie I. I. wniosek o przyznanie emerytury w tzw. powszechnym wieku emerytalnym złożyła w dniu 4 sierpnia 2015 r. Organ rentowy przyznał jej ww. emeryturę od dnia 1 sierpnia 2015 r., a więc od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek, zgodnie z cyt. wyżej przepisem. Decyzja ta –w ocenie tut. Sądu– jest prawidłowa, a argumenty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Wobec zatem braku uzasadnionych podstaw odwołania, Sąd –w oparciu o przepis art. 477 14 § 1 k.p.c. – odwołanie I. I. oddalił, o czym orzekł w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI