V U 1064/25

Sygn. akt V U 1064/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 stycznia 2026 r. Sąd Okręgowy w P. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: sędzia Agnieszka Leżańska Protokolant:  sekretarz sądowy Monika Daras po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2026 r. w P. na rozprawie sprawy z wniosku W. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o wysokość świadczenia na skutek odwołania W. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia (...) sygn.: (...) 1. oddala odwołanie; 2. nie obciąża skarżącego W. K. kosztami zastępstwa procesowego na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. . Sygn. akt V U 1064/25 UZASADNIENIE Decyzją z dnia (...) , znak (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. , na podstawie 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , odmówił W. K. prawa do przeliczenia emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie przedłożył do wniosku nowych dowodów mających wpływ na wysokość świadczenia, złożony przez ubezpieczonego wniosek nie wnosi nic nowego do sprawy, a tym samym nie ma wpływu na zmianę wskaźnika wysokości podstawy wymiaru, który wynosi 80,46 % i jest najkorzystniejszy. Jednocześnie organ rentowy wskazał, że okres zatrudnienia od 8 marca 1966 roku do 18 kwietnia 1975 roku w (...) Spółdzielni (...) został uwzględniony w decyzji o przyznaniu emerytury. Natomiast decyzją z dnia (...) ZUS odmówił ubezpieczonemu przeliczenia podstawy wymiaru z uwzględnieniem wynagrodzeń minimalnych za okres zatrudnienia, za które nie udokumentował osiąganych wynagrodzeń tj. od 20 czerwca 1975 roku do 30 listopada 1979 roku oraz od 1 stycznia 2003 roku do 30 kwietnia 2003 roku. Od powyższej decyzji W. K. złożył odwołanie, wnosząc o jej zmianę poprzez ponowne przeliczenie wysokości świadczenia i uwzględnienie przy ustalaniu kapitału początkowego okresu pracy od 20 czerwca 1975 roku do 30 listopada 1979 roku w Przedsiębiorstwie (...) w P. oraz od 1 stycznia 2003 roku do 30 kwietnia 2003 roku w (...) W. . Odwołujący wskazał, że ww. okresach pracował w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku pracownika budowlanego, jego praca była ewidencjonowana oraz podlegał ubezpieczeniu. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Jednocześnie organ wyjaśnił, że okres zatrudnienia ubezpieczonego w (...) od 1 stycznia 2003 roku do 30 kwietnia 2003 roku został zaliczony decyzją z dnia (...) . Nadto Zakład podjął próbę przeliczenia podstawy wymiaru z uwzględnieniem zarobku za 2003 rok, jednak zarobek ten nie wpływa na wysokość świadczenia, bowiem nadal najkorzystniejsze są lata dające wskaźnik 80,46%. Organ dodatkowo wskazał, że za lata 1975-1979 przyjął minimalne wynagrodzenie, ponieważ wnioskodawca nie przedstawił osiąganych w tym okresie zarobków, a lata te nie weszły do podstawy wymiaru, gdyż są niekorzystne. Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2026 roku W. K. poparł odwołanie i wniósł dodatkowo o przyjęcie wyższego, niż minimalne wynagrodzenia za pracę za okres zatrudnienia w (...) Spółdzielni (...) . Pełnomocnik ZUS wnosił o oddalenie odwołania oraz zasądzenie na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny w sprawie: Wiesław Krawczyk urodził się (...) (okoliczność bezsporna). W dniu (...) ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę. Decyzją z dnia (...) Oddział przyznał W. K. emeryturę. Do ustalenie wysokości emerytury ZUS uwzględniła 33 lata, 6 miesięcy okresów składkowych oraz 7 lat i 8 miesięcy okresów nieskładkowych. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu zatrudnienia- ZUS przyjął lata 1973,1974,1980,1981,1984-1989,1991-2000, 2002. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wypłacanego świadczenia wyniósł 80,46%. ZUS dysponował dokumentacją pracowniczą ubezpieczonego w postaci m.in.: -świadectwa pracy z dnia 7 lutego 1984 roku, w którym pracodawca (...) Spółdzielnia (...) w M. potwierdził zatrudnienie W. K. w okresie od 8 marca 1966 roku do 18 kwietnia 1975 roku, -zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie ubezpieczonego w okresie od 20 czerwca 1975 roku do 30 kwietnia 1991 roku na stanowisku parkieciarza w Przedsiębiorstwie (...) w P. , -świadectwa pracy z dnia 18 lutego 1992 roku, w którym pracodawca Zakład (...) (...) (...) Z. W. potwierdził zatrudnienie W. K. w okresie od 22 sierpnia 1993 roku do 30 kwietnia 2003 roku na stanowisku posadzkarza-parkieciarza (dowód: świadectwo pracy k.14, świadectwo pracy k. 16, świadectwo pracy k.37, wniosek k.76-77, decyzja ZUS z (...) ., k.91-w aktach ZUS) W dniu (...) wnioskodawca złożył wniosek o przeliczenie świadczenia emerytalnego z uwzględnieniem minimalnego wynagrodzenia podstawy wymiaru za okres wykonywania zatrudnienia w ramach stosunku pracy, za który nie jest możliwe przedłożenie dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzenia. Decyzją z dnia (...) ZUS odmówił przeliczenia ubezpieczonemu emerytury wskazując, że najkorzystniejszy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wypłacanego świadczenia wynosi 80,46% i został ustalony z wynagrodzenia, które stanowiło podstawę wymiaru składek z 20 lat kalendarzowych, tj. z okresu od 1 stycznia 1973 roku do 31 grudnia 2002 roku (dowód: wniosek k.93, decyzja ZUS z (...) ., k.99-akt ZUS) W dniu (...) W. K. złożył wniosek o przeliczenie wysokości świadczenia emerytalnego z uwzględnieniem zatrudnienia i wynagrodzenia w (...) Spółdzielni (...) w okresie od 8 marca 1966 roku do 18 kwietnia 1975 roku. Decyzją z dnia (...) odmówił ubezpieczonemu przeliczenia podstawy wymiaru emerytury. Do wyliczenia emerytury ZUS przyjął najkorzystniejszy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z 20 lat-80,46% oraz kwotę bazową na dzień nabycia uprawnień do emerytury tj. na dzień (...) 2275,37 zł, co dało emeryturę w kwocie 1441,70 zł. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru 81,73% z 10 lat (1984-1993) został ponownie ustalony na dzień nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego tj. na dzień (...) . Emerytura z uwzględnieniem tego wskaźnika i kwotę bazową na dzień przyznania świadczenia przedemerytalnego-1862,62 zł, wyniosłaby 1372, 17 zł. Odwołanie od tej decyzji złożył w dniu (...) roku ubezpieczony. Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2018 roku Sąd Okręgowy w P. sygn. akt VU 910/17 oddalił odwołanie ubezpieczonego (wniosek k.108, decyzja ZUS k.110, k.111-akt ZUS, pismo ZUS k. 21, wyrok Sądu Okręgowego k.23-akt sprawy VU 910/17). W dniu (...) ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę, w którym zwrócił się jednocześnie o obliczenie emerytury według nowych zasad. Decyzją z dnia (...) ZUS odmówił ubezpieczonemu obliczenia wysokości emerytury według nowych zasad, wskazując, że W. K. po osiągnięciu wieku emerytalnego nie kontynuował ubezpieczeń emerytalnego i rentowego (dowód: wniosek k.3-5, decyzja ZUS z (...) , k.13-w aktach ZUS). Decyzją z dnia (...) ZUS przyznał W. K. emeryturę od (...) , tj. od miesiąca w którym zgłoszono wniosek. Zakład przyjął wskaźnik wysokości podstawy wymiaru 80,46%. Podstawa wymiaru wyniosła 1830,76 zł. Do ustalenia wysokości Zakład uwzględnił 33 lata, 9 miesięcy i 17 dni okresów składkowych oraz 7 lat i, 8 miesięcy i 17 dni okresów nieskładkowych. Do stażu pracy Oddział doliczył okres zatrudnienia od 1 lipca 2009 roku do 30 września 2009 roku. Wysokość emerytury wyniosła 1447,74 zł (dowód: decyzja ZUS z (...) .,k.14-15-w aktach ZUS). W dniu (...) ubezpieczony złożył wniosek o ponowne obliczenia świadczenia, wnosząc m.in. o przyjęcie do ponownego obliczenia świadczenia zarobków z lat 1966-1975 oraz przyjęcie do obliczenia świadczenia wynagrodzenia minimalnego za okresy, w których pozostawał w stosunku pracy, ale nie udokumentował zarobków. W rozpoznaniu wniosku ZUS wydał zaskarżoną w sprawie decyzję (dowód: wniosek k.16-18, decyzja ZUS z (...) .,k.24-25-w aktach ZUS) Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i zważył, co następuje: odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w postępowaniu dotyczącym spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych zakres i przedmiot postępowania odwoławczego toczącego się przed Sądem wyznacza treść zaskarżonej decyzji. Decyzja organu rentowego zostaje wydana po przeprowadzeniu administracyjnego postępowania wyjaśniającego, którego celem jest ustalenie prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub ich wysokości. W tym postępowaniu ubezpieczony przedstawia swoje wnioski oraz okoliczności na ich poparcie. W postępowaniu sądowym zainicjowanym odwołaniem od decyzji organu rentowego Sąd - stosownie do zasad orzekania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych - rozstrzyga kwestię prawidłowości zaskarżonej decyzji. Nie działa w zastępstwie organu rentowego i nie ustala prawa do świadczeń i ich wysokości samodzielnie w oderwaniu od treści decyzji organu rentowego, choć jest uprawiony do rozstrzygania we własnym zakresie, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, wszelkich zagadnień niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości. Poczynione w postępowaniu odwoławczym ustalenia i oceny prawne zawsze służą dokonaniu weryfikacji zaskarżonej decyzji organu rentowego, do której odnosi się rozstrzygnięcie sądowe ( art. 477 14 k.p.c. i art. 477 14a k.p.c. ). Specyfika orzekania w sprawach ubezpieczeniowych została dostrzeżona również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który stoi na stanowisku, że w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych niedopuszczalne jest merytoryczne rozpoznanie żądań, które wykraczają poza podstawę faktyczną zaskarżonej odwołaniem decyzji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2000 roku, sygn. akt II UKN 759/99, OSNP rok 2002, nr 10, poz. 246). Organ rentowy jako podstawę zaskarżonej decyzji wskazał art. 114 ust. 1 ustawy o rentach i emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024r. poz.1631 z późń.zm.), dalej ustawa. Zatem spór w niniejszej sprawie koncentrował się wokół możliwości przeliczenia świadczenia emerytalnego pobieranego przez odwołującego. Stosownie do treści art. 114 ust. 1 ustawy, prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Przepis ten stanowi podstawę pozwalającą na zmianę prawomocnej decyzji - również pozbawienia prawa do świadczeń - w sytuacji, gdy ujawnione po wydaniu decyzji dowody podważają wiarygodność lub przydatność dowodów dotąd ocenianych. Przy czym powinny to być okoliczności nieznane organowi rentowemu, ale istniejące przed wydaniem decyzji. Nowe dowody w rozumieniu ww. przepisów to ujawnione dowody istniejące przed wydaniem decyzji, jak i dowody uzyskane po wydaniu decyzji pod warunkiem, że wynikają z nich fakty uwzględniane w decyzji. Organ rentowy bez przedstawienia nowych dowodów nie ma prawa do zmiany decyzji pierwotnej, jedynie na podstawie odmiennej oceny dowodów. Natomiast przedstawienie nowych dowodów, aby mogło być skuteczne, to jest aby mogło doprowadzić do przyznania prawa do świadczenia, powinno prowadzić do zmiany ustalonych poprzednio ustaleń faktycznych. Na podstawie nowych dowodów powinno dojść do uzupełnienia okoliczności faktycznych o nowe nieprzedstawione-nierozważane uprzednio lub zmiany poprzednich ustaleń, poprzez ponowną ocenę dowodów. Wzruszenie poprzedniego rozstrzygnięcia może nastąpić w sytuacji przedstawienia nowych dowodów, podważających wiarygodność uprzednio zgromadzonego materiału dowodowego (zob. wyrok sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2017 r., III AUa 488/16 Regulacje określające dowody dopuszczalne przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412). Zgodnie z § 21 ww. rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia. Z kolei zgodnie z § 22 ust. 1 rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: 1. legitymacja ubezpieczeniowa; 2. legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Zważyć przy tym należy, że w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom. Według art. 473 § 1 k.p.c. w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przed sądem przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania stron. Ten wyjątek od ogólnych zasad, wynikających z art. 247 k.p.c. , sprawia, że każdy istotny fakt (np. taki, którego ustalenie jest niezbędne do przyznania ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury), może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 4 października 2007 r. I UK 111/07). Oznacza to, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być wprawdzie udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego , jednakże zaliczenie nieudokumentowanych okresów składkowych do uprawnień oraz wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych wymaga dowodów nie budzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych (zob. wyroki Sądu Najwyższego z 9 stycznia 1998 r. II UKN 440/97 i z 4 lipca 2007 r. I UK 36/07, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 30 października 2013 r., III AUa 269/13). W. K. domagał się przeliczenia przysługującego mu świadczenia z uwzględnieniem wyższego, niż minimalne wynagrodzenia w (...) Spółdzielni (...) oraz wyższego, niż minimalne wynagrodzenia i okresu zatrudnienia od 20 czerwca 1975 roku do 30 listopada 1979 roku w Przedsiębiorstwie (...) w P. oraz okresu zatrudnienia od 1 stycznia 2003 roku do 30 kwietnia 2023 roku w (...) Z. . Wskazać należy, że wydając decyzję z dnia (...) , organ rentowy dysponował dokumentacją pracowniczą ubezpieczonego w postaci m.in. świadectwa pracy z dnia 7 lutego 1984 roku, w którym pracodawca (...) Spółdzielnia (...) w M. potwierdził zatrudnienie W. K. w okresie od 8 marca 1966 roku do 18 kwietnia 1975 roku, zaświadczenia potwierdzającego zatrudnienie ubezpieczonego w okresie od 20 czerwca 1975 roku do 30 kwietnia 1991 roku na stanowisku parkieciarza w Przedsiębiorstwie (...) w P. , świadectwa pracy z dnia 18 lutego 1992 roku, w którym pracodawca Zakład (...) (...) (...) Z. W. potwierdził zatrudnienie W. K. w okresie od 22 sierpnia 1993 roku do 30 kwietnia 2003 roku na stanowisku posadzkarza-parkieciarza. Wnosząc o przeliczenie emerytury przez ZUS, odwołujący przedstawił świadectwo pracy z 7 lutego 1984 roku, w którym (...) Spółdzielnia (...) potwierdziła zatrudnienie W. K. w okresie od 8 marca 1966 roku do 18 kwietnia 1975 roku na stanowisku pracownika. Na mocy skarżonej decyzji, organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do przeliczenia emerytury wskazując, że załączone przez ubezpieczonego do wniosku dokumenty nie stanowią nowego środka dowodowego umożliwiającego dokonanie przeliczenia. W odwołaniu zaś, ubezpieczony załączył zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu RP-7 wystawione przez (...) Z. W. , potwierdzające wynagrodzenie ubezpieczonego za rok 2003 roku- w kwocie 3.582,30 zł. Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że skoro przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w oparciu o wniosek z art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, to obowiązkiem organu rentowego, a następnie Sądu orzekającego, było w pierwszej kolejności dokonanie oceny, czy wystąpiły określone w tym przepisie przesłanki umożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku. Należało zatem ustalić i ocenić, czy względnie popełnione uchybienia lub przedłożone dowody albo ujawnione fakty mają wpływ na zmianę dokonanych wcześniej ustaleń i poprzednio wydanej decyzji. W niniejszej sprawie ubezpieczony za lata zatrudnienia: 1966-1975, 1976-1979 oraz od 1 stycznia 2003 roku do 30 kwietnia 2003 roku nie zgłosił nowych dowodów, nie wskazał okoliczności, czy błędów organ rentowego. Ubezpieczony w toku niniejszego postępowania załączył zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu RP-7 z 2003 roku, jednak zaświadczenie to, nie ma wpływu na wysokość jego kapitału początkowego oraz emerytury. W ocenie Sądu Okręgowego, w toku postępowania przed organem rentowym, wywołanego wnioskiem wnioskodawcy z 26 sierpnia 2025 roku, nie zostało ujawnione nic nowego, co dawałoby Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych podstawę do ponownego przeanalizowania sytuacji prawnej wnioskodawcy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ma podstaw do ponownego ustalenia wartości kapitału początkowego oraz emerytury, jeśli ubezpieczony nie przedstawi dokumentów lub okoliczności zmieniających jego sytuację (por. wyrok. Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2014 r., III UK 150/13, LEX nr 1458793). W oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe Sąd Okręgowy uznał stanowisko organu rentowego za zasadne. Wskazać jednocześnie należy, że stosownie do art.111 ust.1 wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art.15, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenie emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego: 1) z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia, 2) z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury albo o ponowne ustalenie emerytury, 3) z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego. W art. 116 ust. 1 w/w ustawy postanowiono, że postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie zaś z ust. 5 art. 116 cyt. ustawy do wniosku w sprawie przyznania świadczeń powinny być dołączone dowody uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokości, określone w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. Zgodnie z zasadą kontradyktoryjności, znajdującą wyraz w treści art. 232 zdanie pierwsze k.p.c. , to na wnioskodawcy spoczywał w przedmiotowej sprawie ciężar wykazania wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego przez niego w poszczególnych latach kalendarzowych. W ocenie Sądu, w oparciu o przeprowadzone w niniejszej sprawie dowody, W. K. nie sprostał temu obowiązkowi. Z analizy dostępnych dokumentów wynika, że wszystkie udokumentowane lata pracy, tj. co do okresów zatrudnienia od 8 marca 1966 roku do 18 kwietnia 1975 w (...) Spółdzielni (...) w M. , od 1 stycznia 2003 roku do 30 kwietnia 2003 roku w (...) , które wynikają ze świadectwa pracy z 7 lutego 1984 roku oraz zaświadczenia z 12 grudnia 2002 roku złożonych wraz z wnioskiem o ustalenie wysokości emerytury, w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego- ZUS już uwzględnił w decyzji z dnia (...) . Za okres zatrudnienia w (...) Spółdzielni (...) ubezpieczony nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzającym osiągane wyższe (według ubezpieczonego), niż minimalne wynagrodzenie. Również za okres pracy 1975-1979 wnioskodawca przed organem emerytalnym, ani też w trakcie niniejszego sądowego postępowania odwoławczego, nie przedłożył żadnych dowodów, z których wynikałoby w jakiej konkretnie wysokości wnioskodawca osiągał dochody w tym okresie. Dlatego tez, ZUS przyjął za te lata, stosując prawidłowo art. 15 ust. 2a ustawy emerytalnej, wynagrodzenie minimalne obowiązujące w tym okresie. W konsekwencji okres pracy 1975-1979 nie wszedł do podstawy wymiaru, bowiem były to lata niekorzystne. Zaznaczyć należy, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru został obliczony z 20 najkorzystniejszych lat, tj. 1973-1974,1980-1981,1984-1989, 1991-1993,1995-2000, 2002. Przyjęty okres, z którego została wyliczona podstawa wymiaru emerytury jest najkorzystniejszy dla wnioskodawcy. Tym samym wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wypłacanego świadczenia wyniósł 80,46% i jest najkorzystniejszy. Należy również przypomnieć, że w postępowaniach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych sąd nie jest obowiązany do poszukiwania dokumentów zatrudnieniowo - płacowych, o które nie zadbała osoba dochodząca świadczenia ubezpieczeniowego. W związku z tym to na ubezpieczonym spoczywał ciężar dowodzenia i udokumentowania podnoszonych twierdzeń. Przy ustalaniu podstawy wymiaru składki wnioskodawca powinien udowodnić, że w spornym okresie uzyskiwał wynagrodzenie w konkretnie określonej wysokości oraz to, że od wynagrodzenia tego była odprowadzana składka (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 31.08.2016 r. III AUa 1723/15 LEX nr 2149641). Odwołujący zeznał, że w latach 1975-1979 pracował w pełnym wymiarze czasu pracy, ale nie pamięta i nie potrafi wskazać jaka była stawka wynagrodzeń oraz jaki czas ona obowiązywała. Powołał się jedynie na świadectwo pracy w którym wskazana jest kwota 6.450 zł za godzinę. Wynagrodzenia osiągane przez ubezpieczonego nie potwierdził również świadek J. P. , bowiem zeznał, że nie wie ile ubezpieczony zarabiał, nie pamiętał czy pracowali również w soboty oraz jaka była stawka godzinowa. Natomiast za okres zatrudnienia od 1966 do 1975 roku ubezpieczany wskazał, że to Sąd powinien zadecydować jakie wynagrodzenie ZUS ma przyjąć. Odnosząc się do tych zarzutów w pierwszej kolejności wskazać należy, że ubezpieczony nie przedstawił jakiejkolwiek dokumentacji płacowej za okres 1975-1979, a w takiej sytuacji nie ma możliwości ustalenia wysokości dochodu, jaki ubezpieczony uzyskiwał w spornym okresie. Z przedstawionego przez ubezpieczonego świadectwa pracy nie wynika, jakie kwoty wynagrodzenia otrzymywał za poszczególne miesiące, a jedynie jakie wynagrodzenie otrzymał w ostatnim miesiącu. Jak już zostało wskazane, zarobki za poszczególne miesiące i wybrane lata kalendarzowe muszą być wykazane w sposób niebudzący wątpliwości, w ściśle określonej kwotowo wysokości z ich przyporządkowaniem do konkretnego okresu czasu. Ubezpieczony nie przedstawił środków mogących skutkować uznaniem, że w okresie 1975-1979 uzyskiwał zarobki wyższe niż minimalne wynagrodzenie, które przyjął organ rentowy. Odnosząc się do zarzutów dotyczących okresu zatrudnienia w (...) Spółdzielni (...) wskazać należy, że Sąd nie może arbitralnie ustalić wynagrodzenia, jeśli strona nie przedstawiła żadnych dowodów na jego wysokość. W aktach sprawy nie ma np. regulaminu obowiązującego w badanym okresie w spółdzielni, z którego wynikałoby na jakich zasadach obliczano wynagrodzenie w tej spółdzielni. Roszczenia o przyjęcie innych kwot wynagrodzeń w miejsce wynagrodzenia minimalnego w latach 1996-1975 w (...) Spółdzielni (...) oraz 1975-1979 w (...) pozostało więc nieudowodnione. Jednocześnie sąd pragnie wskazać, że nie neguje temu, że wnioskodawca miał w tych latach większe zarobki – rzecz jednak w tym, że strona musi wykazać ich konkretną, niebudzącą wątpliwości wysokość. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku z 9 stycznia 1998 r. (II UKN 440/97, Lex nr 34199), przepisy z zakresu ubezpieczeń społecznych są normami bezwzględnie obowiązującymi i nie zawierają unormowań pozwalających na ustalenie wynagrodzenia w sposób przybliżony lub prawdopodobny. Prymat nadany dokumentacji pracowniczej prowadzi do gradacji mocy dowodowej polegającej na tym, że dokumentacja ta stanowi podstawę weryfikacji pozostałych dowodów przedłożonych przez strony. Wysokość uzyskiwanego uposażenia może być zatem ustalana także przy pomocy innych pisemnych środków dowodowych pochodzących od pracodawcy, czy też nawet dowodów pośrednich, nie wyłączając zeznań świadków - aczkolwiek wskazujących wprost na wysokość wynagrodzenia zainteresowanego (wyrok Sądu Najwyższego z 25 lipca 1997 r., II UKN 186/97, Lex 32696; wyrok Sądu Najwyższego z 14 czerwca 2006 r., I UK 115/06, Lex 303869). Przy czym nie jest możliwe obliczanie wysokości emerytury wyłącznie na podstawie twierdzeń ubezpieczonego. Twierdzenia te muszą być udowodnione. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim podziela ww. stanowiska podobnie, jak i stanowisko wyrażone przez Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z 3 września 2013 roku, III AUa 303/13 (Lex nr 1366097), że Sąd nie może ustalać wysokości zarobków na podstawie przypuszczeń i uśrednień. Do ustalenia podstawy wymiaru świadczeń emerytalno-rentowych może być bowiem uwzględnione tylko wynagrodzenie faktyczne uzyskane przez zainteresowanego w danym okresie. Jego wysokość musi być niewątpliwa i bezwarunkowa. Rzeczą sądu w sprawach o wysokość emerytury jest dokładne ustalenie wysokości wynagrodzenia otrzymywanego przez ubezpieczonego w danym okresie. Zarobki za poszczególne miesiące i wybrane lata kalendarzowe wykazane muszą być w sposób nie budzący wątpliwości w ściśle określonej kwotowo wysokości. Nie można przyjmować wysokości wynagrodzenia opartego wyłącznie na przypuszczeniach, czy też jedynie twierdzeniach ubezpieczonego, jak też dowodach niejasnych. Przepisy prawa ubezpieczeń społecznych są normami bezwzględnie obowiązującymi i nie zawierają unormowań pozwalających na ustalanie wynagrodzeń w sposób przybliżony (tak trafnie wyrok SA w Łodzi z 19.10.2016 r., III AUa 2185/15LEX nr 2152862). A zatem ubezpieczony nie udowodnił tego roszczenia. W tych okolicznościach Sąd Okręgowy zważył, iż nie było podstaw do uwzględnienia odwołania i uwzględnienia wskazywanych przez ubezpieczonego okresów zatrudnienia oraz wysokości osiąganego wynagrodzenia przy przeliczeniu przysługującej mu emerytury zgodnie z jego wnioskiem. Wnoszone przez ubezpieczonego okresy zatrudnienia zostały już przez ZUS zaliczone w decyzji (...) . Jeśli chodzi o wysokość osiąganych przez ubezpieczonego wynagrodzeń w spornych okresach, wskazać należy, że ani w toku postępowania przed organem rentowym, ani tez w toku postępowania niniejszego, odwołujący nie przedłożył dowodów, które w sposób nie budzący wątpliwości obrazowałyby wynagrodzenie uzyskiwane przez niego w okresie zatrudnienia w (...) Spółdzielni (...) w latach 1966-1975 ani w Przedsiębiorstwie (...) w latach 1975-1979. W konsekwencji lata te nie weszły do podstawy wymiaru bowiem są niekorzystne dla ubezpieczonego. Wobec powyższego skarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który odmówił odwołującemu prawa do przeliczenia świadczenia, należało uznać za prawidłową. W tych okolicznościach Sąd oddalił odwołanie W. K. na podstawie art. 477 (
      14) § 1 k.p.c. , o czym orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd odstąpił od obciążania odwołującego kosztami zastępstwa procesowego na podstawie art. 102 k.p.c. , zgodnie z którym w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przytoczona regulacja prawna, jako przepis szczególny do art. 98 k.p.c. , winna być stosowana w wyjątkowych sytuacjach, na co zresztą wskazuje redakcja art. 102 k.p.c. Ocena, czy takie przesłanki wystąpiły powinna być zawsze dokonywana w całokształcie okoliczności, które uzasadniałyby odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1974 r., II CZ 223/73). Sposób skorzystania z przepisu art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu orzekającego i do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie, a jeśli tak, to w jakim zakresie, od generalnej zasady obciążenia kosztami procesu strony przegrywającej spór. Ustalenie, czy w danych okolicznościach zachodzą "wypadki szczególnie uzasadnione" ustawodawca pozostawia swobodnej ocenie sądu. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 stycznia 2012r. (III CZ 10/12) oraz w postanowieniu z dnia 23 maja 2012r. (III CZ 25/12), uznał, iż ocena sądu, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w art. 102 k.p.c. , ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności rozpoznawanej sprawy, w związku z czym w zasadzie nie podlega kontroli instancyjnej i może być podważona przez sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa. (wskazana powyżej teza znajduje potwierdzenie także w następujących judykatach: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2012r., III CZ 17/12; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2012r., V CZ 2/12; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 22 lipca 2014r., I ACa 18/14). W ocenie Sądu taki przypadek w niniejszej sprawie zachodzi. Sąd miał uwadze w szczególności fakt, że odwołanie zostało oddalone w istocie z powodu braku możliwości przedłożenia przez odwołującego stosownych środków dowodowych, pozwalających na skuteczne dochodzenie świadczenia, jak również niemożność ich z tego względu, że podmioty zatrudniające od kilku lat nie istnieją w obrocie gospodarczym. Zdaniem Sądu niezasadne byłoby obciążanie odwołującego kosztami postępowania w sytuacji, gdy dochodził przeliczenia emerytury z uwzględnieniem osiągane przez niego wynagrodzenia, zaś jego roszczenie okazało się niezasadne z przyczyn obiektywnych, a samo przyjęcie minimalnego wynagrodzenia, jak sam wskazał, było dla niego krzywdzące.