V SO/Wa 6/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2015-09-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocykoszty postępowaniaustanowienie pełnomocnikaadwokat z urzędusąd administracyjnyWSANSAskarżącyMinister Finansów

WSA przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, uwzględniając jego trudną sytuację materialną.

Skarżący W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Po odmowie częściowej przez WSA i uchyleniu tej decyzji przez NSA, sąd pierwszej instancji ponownie rozpatrzył wniosek. Uwzględniając trudną sytuację materialną skarżącego, WSA przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrywał wniosek W. S. o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Wcześniejsze postanowienie WSA z dnia 11 grudnia 2014 r. przyznało prawo pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, odmawiając ustanowienia adwokata. Sąd argumentował, że sprawa nie dotyczy postępowania administracyjnego, a jedynie realizacji obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., co nie uzasadnia ustanowienia pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, uchylił postanowienie w części odmawiającej ustanowienia adwokata i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślając, że skoro skarżący nie był w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego, to tym bardziej nie był w stanie ponieść kosztów profesjonalnej reprezentacji. Po ponownym rozpoznaniu, WSA, mając na uwadze trudną sytuację materialną skarżącego i wytyczne NSA, przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, prawo pomocy powinno być przyznane w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro skarżący wykazał niemożność poniesienia kosztów postępowania w zakresie wpisu sądowego, to konsekwentnie nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z reprezentacją przez profesjonalnego pełnomocnika, nawet jeśli sprawa dotyczy grzywny nałożonej na organ.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 55 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymierzenia grzywny organowi, który nie dopełnił obowiązku przekazania akt sprawy lub innych dokumentów.

p.p.s.a. art. 243 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość przyznania prawa pomocy na wniosek strony.

p.p.s.a. art. 245 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres prawa pomocy (całkowity lub częściowy).

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (pkt 1) lub częściowym (pkt 2).

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów.

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 54 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek przekazania akt sprawy lub innych dokumentów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja materialna skarżącego uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. NSA uchylił postanowienie WSA odmawiające ustanowienia adwokata, wskazując na konsekwencje finansowe dla skarżącego.

Odrzucone argumenty

Argument WSA, że sprawa nie dotyczy postępowania administracyjnego i nie wymaga ustanowienia adwokata.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Wyjaśnił, iż sprawa nie dotyczy sporu dotyczącego postępowania administracyjnego czy administracyjnego prawa materialnego, lecz wyłącznie realizacji obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. Wyznaczenie takiego pełnomocnika dla strony należałoby bowiem oceniać jako nieuzasadnione przeniesienie ciężaru ponoszenia wydatków w indywidualnej sprawie sądowej jednego obywatela na współobywateli. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż w sytuacji, gdy Sąd I instancji uznał, że sytuacja majątkowa skarżącego uniemożliwia mu poniesienie kosztów wpisu sądowego w wysokości 100 zł, to konsekwentnie należało przyjąć, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów związanych z reprezentowaniem go przez profesjonalnego pełnomocnika...

Skład orzekający

Beata Krajewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o prawie pomocy w kontekście kosztów profesjonalnej reprezentacji, zwłaszcza w sprawach niebędących typowymi sprawami administracyjnymi, ale inicjowanych w ramach PPSA."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji materialnej skarżącego i specyfiki sprawy (grzywna na organ). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na konsekwencje finansowe, co jest kluczowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak NSA koryguje błędne interpretacje WSA dotyczące prawa pomocy, podkreślając znaczenie sytuacji materialnej strony w kontekście kosztów procesowych.

Trudna sytuacja materialna kluczem do ustanowienia adwokata z urzędu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SO/Wa 6/14 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2015-09-30
Data wpływu
2014-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Krajewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II GZ 153/15 - Postanowienie NSA z 2015-04-15
II GZ 199/17 - Postanowienie NSA z 2017-06-21
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 246 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym o przyznanie prawa pomocy w sprawie wniosku W. S. z dnia 20 maja 2014 r. o wymierzenie grzywny Ministrowi Finansów w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie
Uzasadnienie
W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy W. S. (dalej: "skarżący" lub "strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Sąd zauważył, iż skarżący mieszka w W. B., gdzie samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest zasiłek dla osób o niskich dochodach w wysokości 93,97 GBP na tydzień. Został zwolniony z opłaty czynszu za mieszkanie, a w celu poprawy sytuacji materialnej w dniu 2 czerwca 2014 r. zaciągnął pożyczkę w kwocie 600 GBP. Uwzględniając powyższe uznano, że wnioskodawca wykazał niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu i zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. W pozostałym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy uznał za niezasadny. Sąd Wyjaśnił, iż sprawa nie dotyczy sporu dotyczącego postępowania administracyjnego czy administracyjnego prawa materialnego, lecz wyłącznie realizacji obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. Nie zachodzi zatem w ocenie Sądu potrzeba ochrony interesu skarżącego w postaci ustanowienia adwokata, skoro strona samodzielnie sporządziła przedmiotowy wniosek, wywodząc zarzut niezachowania omawianego obowiązku, a następnie złożyła go do Sądu inicjując w ten sposób skutecznie niniejsze postępowanie. Wyznaczenie takiego pełnomocnika dla strony należałoby bowiem oceniać jako nieuzasadnione przeniesienie ciężaru ponoszenia wydatków w indywidualnej sprawie sądowej jednego obywatela na współobywateli.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącego na powyższe postanowienie, postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 r. sygn. akt II GZ 153/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt V SO/Wa 6/14 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż w sytuacji, gdy Sąd I instancji uznał, że sytuacja majątkowa skarżącego uniemożliwia mu poniesienie kosztów wpisu sądowego w wysokości 100 zł, to konsekwentnie należało przyjąć, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów związanych z reprezentowaniem go przez profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu o ukaranie organu grzywną w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., które hipotetycznie mogą przewyższać wydatki z tytułu wpisu sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej "p.p.s.a", Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a).
Skarżący złożył wniosek o ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego oraz zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 15 kwietnia 2015 r. sygn. akt II GZ 153/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpatrując wniosek skarżącego w zakresie ustanowienia adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego wskazuje, iż mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności oraz po przeprowadzeniu analizy znajdujących się w aktach sprawy dokumentów należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy również w zakresie ustanowienia adwokata.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI