V SAB/Wa 33/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-11-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
przewlekłość postępowaniapomoc finansowadziałalność pozarolniczaARiMRterminyzadośćuczynieniesądy administracyjnek.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził przewlekłość postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej, przyznając skarżącemu 1000 zł zadośćuczynienia, ale uznał, że nie miało ono charakteru rażącego.

Skarżący złożył wniosek o pomoc finansową na rozpoczęcie działalności pozarolniczej, jednak postępowanie administracyjne trwało znacznie dłużej niż przewidziany termin. Sąd administracyjny uznał, że organ dopuścił się przewlekłości, ale nie rażącej. W związku z tym, sąd przyznał skarżącemu 1000 zł zadośćuczynienia za przewlekłe prowadzenie postępowania oraz zasądził koszty postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi G. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy na rozpoczęcie działalności pozarolniczej. Skarżący złożył wniosek 30 grudnia 2020 r., a organ I instancji wezwał do uzupełnienia braków formalnych dopiero 10 czerwca 2021 r., czyli na krótko przed upływem ustawowego terminu na wydanie decyzji (30 czerwca 2021 r.). Decyzja odmowna została wydana 30 września 2021 r., co oznaczało 3-miesięczne opóźnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, stwierdził przewlekłość postępowania na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., uznając, że organ nie działał z należytą szybkością i koncentracją. Sąd nie uznał jednak przewlekłości za rażącą, biorąc pod uwagę skomplikowany charakter wniosku i liczbę braków formalnych, choć podkreślił, że opóźnienie w podjęciu pierwszych czynności było znaczące. Na wniosek skarżącego, sąd przyznał mu 1000 zł zadośćuczynienia za przewlekłe prowadzenie postępowania oraz zasądził koszty sądowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.

Uzasadnienie

Postępowanie trwało znacznie dłużej niż przewidziany termin 6 miesięcy, a organ podjął pierwsze czynności formalne dopiero po ponad 5 miesiącach od złożenia wniosku, co narusza zasadę szybkości postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (21)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie wykonawcze art. 13 § 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 154 § 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 154 § 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 35 § 1-3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § 1-2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 50 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145b

Kodeks postępowania administracyjnego

rozporządzenie wykonawcze art. 3 § 2 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie wykonawcze art. 3 § 1 pkt 6

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się przewlekłości postępowania, ponieważ nie załatwił sprawy w terminie 6 miesięcy, a pierwsze czynności podjął po ponad 5 miesiącach od złożenia wniosku.

Odrzucone argumenty

Żądanie zasądzenia sumy pieniężnej w górnej granicy ustawowej zostało oddalone jako nieadekwatne.

Godne uwagi sformułowania

Sytuacja, w której organ podejmuje pierwsze czynności w sprawie na krótko przed upływem terminu, w którym ma wydać decyzję, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa, zaś taki sposób prowadzenia postępowania przez organ podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Środki wskazane w art. 149 § 2 p.p.s.a. (...) powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy.

Skład orzekający

Jadwiga Smołucha

przewodniczący sprawozdawca

Konrad Łukaszewicz

członek

Iwona Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewlekłości postępowania administracyjnego, zasad przyznawania pomocy finansowej na rozpoczęcie działalności pozarolniczej oraz stosowania środków dyscyplinujących wobec organów administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia wykonawczego i procedury sądowoadministracyjnej w zakresie skarg na przewlekłość.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje typowy problem przewlekłości postępowania administracyjnego i jego konsekwencje, co jest istotne dla prawników procesowych i osób prowadzących sprawy administracyjne.

Przewlekłe postępowanie administracyjne: kiedy sąd przyzna odszkodowanie?

Dane finansowe

WPS: 250 000 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SAB/Wa 33/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Kozłowska
Jadwiga Smołucha /przewodniczący sprawozdawca/
Konrad Łukaszewicz
Symbol z opisem
6559
659
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 533/23 - Wyrok NSA z 2023-10-06
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  nie miała charakteru rażącego
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 149 par. 1a, par. 2, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz, Asesor WSA - Iwona Kozłowska, Protokolant - st. sekr. sąd. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2022 r. sprawy ze skargi G. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy 1) stwierdza, że Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) przyznaje od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz G. P. sumę pieniężną w wysokości 1000 zł (tysiąc złotych); 4) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz G. P. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
UZASADANIENIE
30 grudnia 2020 r. G.P(dalej: "skarżący", "strona") złożył wniosek o przyznanie pomocy na operację typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania 6.2. "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Pismem z 1 czerwca 2021 r. Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Dyrektor OR ARiMR", "organ I instancji") wezwał stronę do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez: złożenie brakującej części V wniosku, złożenie formularza z informacją o pomocy de minimis, dostarczenie zaświadczenia z właściwej ewidencji ludności o zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy pod adresem wskazanym przez wnioskodawcę, dostarczenie kosztorysu inwestorskiego altany w przypadku gdy biznesplan przewiduje realizację inwestycji budowlanej) oraz dostarczenie planów sytuacyjnych oraz rysunków zawierających wymiary umożliwiające sprawdzenie przedmiarów robót lub kopię projektu budowlanego, jeśli jego opracowanie jest wymagane w związku z wnioskowaniem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ I instancji wyznaczył termin na uzupełnienie braków 14 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W wykonaniu wezwania organu I instancji strona 10 czerwca 2021 r. złożyła odpis dyplomu ukończenia studiów, zaświadczenie z ewidencji ludności oraz kosztorys inwestorski modernizacji budynku. Jednocześnie strona skierowała do organu pismo z uwagami do treści wezwania do usunięcia braków formalnych - zdaniem strony większość braków formalnych nie zaistniała. 18 czerwca 2021 r. strona dostarczyła korektę wniosku o przyznanie pomocy.
Pismem z 29 czerwca 2021 r. Dyrektor OR ARiMR zawiadomił stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie, informując że powodem niedochowania terminu jest oczekiwanie na planowane zwiększenie limitu środków finansowych na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Pismem z 6 lipca 2021 r. Dyrektor OR ARiMR zawiadomił stronę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w związku z nieusunięciem braków formalnych we wniosku, wskazanych w wezwaniu z 1 czerwca 2021 r.
W piśmie z 9 lipca 2021 r. Dyrektor OR ARiMR, w odpowiedzi na pismo strony z 10 czerwca 2021 r., wyjaśnił stronie podstawy prawne i faktyczne treści wezwania do usunięcia braków formalnych z 1 czerwca 2021 r.
Pismem z 8 lipca 2021 r. strona ponagliła organ I instancji do wydania decyzji w sprawie wniosku.
12 lipca 2021 r. strona złożyła formularz z informacjami o pomocy de minimis oraz pismo zatytułowane jako odwołanie od zawiadomienia z 6 lipca 2021 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia.
W piśmie z 22 lipca 2021 r. Dyrektor OR ARiMR wezwał stronę do sprecyzowania charakteru jej pisma z 12 lipca 2021 r.
W piśmie z 26 lipca 2021 r. strona wniosła o uznanie jej pisma z 12 lipca 2021 r. jako prośby o wznowienie terminu.
Pismem z 3 sierpnia 2021 r. organ I instancji wezwał stronę na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. do złożenia wyjaśnień dotyczących wniosku, a mianowicie do: podania powierzchni działki zajętej pod planowane przedsięwzięcie gospodarcze oraz całkowitego kosztu operacji finansowej, aktualizację terminu złożenia wniosku o płatność I raty i aktualizację liczby załączników oraz doprecyzowania biznesplanu. W wezwaniu organ wskazał na konieczność korekty sześciu okresów sprawozdawczych, w których należy uzasadnić prawidłowość przedstawianych szacunków. Wezwano również do złożenia wyjaśnień w zakresie warunków technicznych i infrastruktury planowanego obiektu. Organ I instancji wyznaczył na złożenie wyjaśnień termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania i pouczył, że niezłożenie wyjaśnień skutkować będzie rozpatrzeniem wniosku na podstawie posiadanych dokumentów i informacji.
13 sierpnia 2021 r. strona, w wykonaniu wezwania, przedłożyła dyplom ukończenia kursu masażu i niekonwencjonalnych metod leczenia, formularz pomocy de minimis, schemat pomieszczeń planowanego obiektu, poprawiony wniosek i wyjaśnienia.
Decyzją z 30 września 2021 r. nr OR10/01888/21 Dyrektor OR ARiMR odmówił stronie przyznania pomocy finansowej ze względu na niespełnienie warunku określonego w § 3 ust. 2 pkt. 4) i § 3 ust. 1 pkt. 6) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 1196, z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie wykonawcze".
W wyniku rozpatrzenia odwołania strony Prezes ARiMR (dalej również jako "organ odwoławczy") decyzją z 3 marca 2022 r., nr 457/2021/2022 utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora OR ARiMR z 30 września 2021 r.
W skardze na decyzję Prezesa ARiMR z 3 marca 2022 r., wniesionej do WSA w Warszawie, skarżący zarzucił naruszenie art. 8, 9, 54 § 3, 77, 156 i 145b k.p.a. oraz wniósł o "stwierdzenie zaistnienia przewlekłości organu, a na tej podstawie stwierdzenie bezzasadności powstania późniejszych decyzji". Skarżący wyjaśnił, że z powodu braku dostatecznej wiedzy na temat czynności administracyjnych, a także przeprowadzania procedury odwoławczej nie wiedział o wymogach formalnych stawianych przez odwołanie i w związku z tym nie wykorzystał w pełni przysługujących mu praw w określnym czasie. Skarżący zarzucił, że od ostatecznego dnia na złożenie wniosków do ostatniego dnia do wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy, nie otrzymał decyzji o przyznaniu (bądź nie) pomocy. Według skarżącego ARiMR zaniechał czynności administracyjnych i naruszył następujące zasady: informowania stron (art. 9 k.p.a.), oficjalności postępowania dowodowego (art. 77 k.p.a.) oraz zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), co skutkowało wadliwością prowadzonego postępowania administracyjnego. Skarżący podniósł, że Agencja miała obowiązek podania na stronie internetowej informacji o kolejności przysługiwania pomocy, tymczasem do brak jest jakichkolwiek informacji dotyczących kolejności przysługiwania pomocy na rok 2020. Skarżący podniósł, że w związku z tym nie miał możliwości weryfikacji kolejności i samej prawidłowości oceny przysługiwania pomocy, co w jego ocenie świadczy o złamaniu zasady równości wynikającej z art. 32 Konstytucji. Skarżący podniósł, że w związku z tym, iż w ciągu 180 dni (od ostatecznego dnia na złożenie wniosku) organ nie dopełnił obowiązku wydania decyzji - to uznać należy, że jakakolwiek następna czynność dokonana przez organ w późniejszym czasie - z samą już chwilą jej wydania, stawała się bezzasadna - gdyż niemogąca realnie wpłynąć na postęp w sprawie. Skarżący zarzucił również, że organ nie wskazał na istnienie innych przepisów, na podstawie których następne czynności organu można by uznać za uzasadnione, a sam wniosek mógł być rozpatrywany. Skarżący podniósł nie zostały mu udostępnione żadne informacje o jakimkolwiek innym/nowym trybie rozpatrywania wniosku (o ile zaistniał) lub innym terminarzu czynności postępowania administracyjnego. W związku z tym według skarżącego uznać należało, że organ nie uzyskał praw do możliwości przeprowadzania jakichkolwiek dodatkowych czynności weryfikacyjnych w czasie wykraczającym poza okres 180 dni przysługujących mu na wydanie decyzji w sprawie wniosku. Tymczasem organ po upływie ww. okresu przeprowadził wiele czynności, mających dać wnioskodawcy przeświadczenie o postępie w sprawie. Jednakże z powodu braku posiadania przez organ odpowiednich uprawnień (po ukończonym okresie) wszystkie czynności musiałyby jednak z zasady charakteryzować się pozornością, a nie rzeczywistą możliwością wydania pozytywnej decyzji odnośnie przyznania wsparcia. Zdaniem strony ARiMR z powodu popełnionych uchybień stara się wykazać winę po stronie wnioskodawcy, zarzucając pozorne błędy wniosku jako przyczynę wydania późniejszej negatywnej decyzji. Skarżący podniósł, że po 180 dniach (zadeklarowanych w rozporządzeniu jako czas przysługujący ARiMR na ocenę wniosku) nie pojawiła się (a przynajmniej nie została udostępniona wnioskodawcy) żadna informacja wskazująca na powstanie innego harmonogramu czynności weryfikacyjnych, które w dalszym ciągu zezwalałyby na inny tryb rozpatrywania wniosków i możliwość ich akceptacji. Każdą więc następną czynność przeprowadzoną przez ARiMR należy – w ocenie strony – uznać za niemającą uzasadnienia i w związku z tym niemogącą prowadzić do pozytywnego dla wnioskodawcy rozpatrzenia sprawy. Skarżący wniósł o zasądzenie odszkodowania równego co do wysokości wartości wsparcia. W piśmie złożonym na rozprawie 25 listopada 2022 r. skarżący rozszerzył żądanie odszkodowania do 250 000 zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Podstawę prawną działania sądu administracyjnego w przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania stanowi art. 149 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Art. 154 § 6 k.p.a. stanowi, że taką grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Art. 154 § 7 k.p.a. stanowi, że uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 k.p.a.
Z przewlekłością postępowania, o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Chodzi tu sytuacje, gdy organ, któremu nie można zarzucić bezczynności (bo np. "przedłużył termin załatwienia sprawy na podstawie art. 36 § 1 k.p.a.), załatwia sprawę dłużej, mimo że sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie. Zatem zachowanie organu z puntu widzenia ewentualnej przewlekłości jest już ocenne, podobnie jak ocenna jest waga stwierdzonej przewlekłości (rażąca albo nie). W orzecznictwie przyjmuje się, że do przewlekłości w prowadzeniu postępowania administracyjnego dochodzi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Dla oceny zasadności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, winny być załatwione niezwłocznie. Art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie tej zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z powołanym przepisem niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu. W świetle art. 36 § 1 i § 2 k.p.a. wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi na przewlekłość jest prowadzenie postępowania w przedmiocie przyznania skarżącemu pomocy finansowej na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Dla tego rodzaju spraw przepisem szczególnym ustanowiono znacznie dłuższy termin załatwienia sprawy niż przewidziany w przepisach k.p.a. Zgodnie z § 13 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia wykonawczego dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie przyznania pomocy w terminie 180 dni od dnia zakończenia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy.
W rozpoznawanej sprawie termin składania wniosków o przyznanie pomocy upływał 31 grudnia 2020 r., zatem termin na wydanie decyzji w sprawie przyznania pomocy przez dyrektora oddziału regionalnego Agencji mijał 30 czerwca 2021 r. Dyrektor OR ARiMR wydał decyzję o odmowie przyznania pomocy 30 września 2021 r. Prowadzone przez organ I instancji postępowanie, trwało więc znacznie dłużej niż przewidziany w § 13 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego termin maksymalny załatwienia sprawy, albowiem decyzja w sprawie przyznania pomocy została wydana przez dyrektora oddziału regionalnego Agencji po upływie 272 dni od dnia zakończenia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy, czyli z trzymiesięcznym opóźnieniem. Dłuższego, niż przewidziany przepisem rozporządzenia wykonawczego, terminu rozpoznania sprawy przez organ I instancji nie uzasadnia sam skomplikowany charakter wniosku, albowiem organ ten w sposób oczywisty nie dochował też staranności, jakiej można wymagać przy prowadzeniu wnioskowanego postępowania. Dopiero bowiem 10 czerwca 2021 r., a więc po upływie ponad pięciu miesięcy od daty wpływu wniosku do organu, strona została wezwana po raz pierwszy do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Przewidziany rozporządzeniem wykonawczym termin 6 miesięcy na wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji jest przewidziany na przeprowadzenie całego postępowania w przedmiocie przyznania pomocy, a nie na podjęcie przez organ czynności wstępnych związanych z badaniem spełnienia wymogów formalnych wniosku. Sytuacja, w której organ podejmuje pierwsze czynności w sprawie na krótko przed upływem terminu, w którym ma wydać decyzję, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa, zaś taki sposób prowadzenia postępowania przez organ podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. W świetle ustalonych powyżej okoliczności, sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Stwierdzoną przewlekłość w okresie 3 miesięcy sąd nie uznał za rażącą, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., ponieważ pomimo, że rzeczywisty termin rozpoznania sprawy (9 miesięcy) znacznie przekroczył normatywny termin do załatwienia sprawy określony w § 13 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego (6 miesięcy), to okres rozpoznania sprawy jest częściowo uzasadniony skomplikowanym charakterem wniosku oraz dużą ilością braków, którymi pierwotnie był obarczony złożony przez stronę wniosek. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty i znaczny. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W rozpoznawanej sprawie takie okoliczności rażącego opóźnienia nie zaistniały
Środki wskazane w art. 149 § 2 p.p.s.a. (wymierzenie organowi grzywny lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego określonej sumy pieniężnej). Są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. I OSK 1842/17; wyrok NSA z dnia 18 października 2017 r. sygn. II OSK 1769/17).
Działając na wniosek skarżącego sąd, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., przyznał mu sumę pieniężną w wysokości 1 000 zł, uznając że ta kwota ta będzie adekwatna w ustalonych okolicznościach sprawy, a mianowicie zawinionego nieprawidłowego działania organu administracyjnego oraz przedłużającej się niepewności skarżącego co do wyniku postępowania, mającego istotne znaczenie dla przedsięwzięcia planowanej przez niego działalności gospodarczej. Przyznana suma pieniężna mieści się w ramach określonych w art. 154 § 7 k.p.a., albowiem nie przekracza wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 18 lutego 2022 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2021 r. i w drugim półroczu 2021 r., przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2021 r. wyniosło 4 944,79 zł, a w drugim półroczu 2021 r. wyniosło 5 104,90 zł. Sąd uznał za niezasadne dalej idące żądanie strony przyznania sumy pieniężnej w górnej granicy ustawowej, jako nieadekwatne do negatywnych skutków jakie spowodowało wobec skarżącego przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, i w tym zakresie oddalił skargę. Sąd nie znalazł podstaw, by z urzędu wymierzyć organowi grzywnę w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a., uznając że przyznana stronie suma pieniężna stanowi wystarczającą represję za przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.
O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis sądowy w kwocie 100 zł.
| | |
| | |
| | |
| | |

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI