V SA/Wa 960/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2018-02-14
NSAAdministracyjneWysokawsa
przywrócenie terminuodwołaniepostępowanie administracyjneARiMRpełnomocnikbrak winypłatności rolnezalesienie

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, zwłaszcza w kontekście ustanowienia pełnomocnika.

Skarżący J.K. zaskarżył postanowienie Dyrektora ARiMR odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności. Skarżący powoływał się na stan zdrowia jako przyczynę uchybienia terminu. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu, szczególnie w sytuacji, gdy ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika, który był właściwie umocowany do działania.

Przedmiotem skargi była odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych. Skarżący J.K. wskazywał na swój stan zdrowia jako przyczynę uchybienia terminu. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, argumentując, że strona nie uprawdopodobniła braku winy. Sąd administracyjny w Warszawie podzielił to stanowisko. Sąd podkreślił, że w sytuacji ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, który był właściwie umocowany do reprezentowania strony we wszystkich postępowaniach przed ARiMR, to właśnie działania lub zaniechania pełnomocnika obciążają stronę. Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał, iż nie mógł skorzystać z pomocy osób trzecich, w tym swojego pełnomocnika, do złożenia odwołania w terminie. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na fakt, że skarżący ustanowił innego profesjonalnego pełnomocnika w innej, równoległej sprawie, co również mogło stanowić podstawę do terminowego działania. W związku z tym, sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu, a zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, zwłaszcza w sytuacji, gdy ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika, który był właściwie umocowany do działania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w sytuacji ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, który był umocowany do reprezentowania strony we wszystkich postępowaniach, to jego zaniechania obciążają stronę. Strona nie wykazała, że nie mogła skorzystać z pomocy osób trzecich, w tym pełnomocnika, do złożenia odwołania w terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 58 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Warunkuje przywrócenie terminu spełnieniem łącznie czterech przesłanek: uprawdopodobnienia braku winy, wniesienia prośby w terminie, dochowania terminu do wniesienia prośby oraz dopełnienia czynności, dla której termin był ustanowiony.

ustawa o krajowym systemie art. 2

Ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności

Określa, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa tworzy i prowadzi krajowy system ewidencji.

ustawa o krajowym systemie art. 5 § ust. 1

Ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności

Wskazuje, że system wykorzystuje się m.in. w postępowaniu w sprawie zwrotu nienależnie wypłaconych płatności.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje orzekanie sądu w przypadku oddalenia skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 33 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Stanowi, że strona może działać przez pełnomocnika, który musi być w określonej formie i znajdować się w aktach sprawy.

k.p.a. art. 40 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa, że pisma doręcza się stronie, a gdy działa przez przedstawiciela, to jemu.

k.p.a. art. 40 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o krajowym systemie art. 4

Ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności

ustawa o krajowym systemie art. 7

Ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności

Określa dane gromadzone w ewidencji producentów, w tym dane pełnomocnika.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa warunki uchylenia zaskarżonego orzeczenia z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnik ustanowiony w rejestrze producentów rolnych jest właściwie umocowany do reprezentowania strony we wszystkich postępowaniach przed ARiMR. Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, zwłaszcza w kontekście ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Choroba strony nie stanowiła przeszkody nie do przezwyciężenia, umożliwiającej skorzystanie z pomocy osób trzecich.

Odrzucone argumenty

Organ nie zgromadził całego materiału dowodowego i nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego. Decyzja organu I instancji nie została skutecznie doręczona stronie, ponieważ pełnomocnik W.K. nie był do tego umocowany w tej konkretnej sprawie. Zarzut naruszenia art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie i doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania pełnomocnikowi nieustanowionemu w sprawie.

Godne uwagi sformułowania

W sytuacji ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wszelkie działania i zaniechania pełnomocnika obciążają skarżącego. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. O braku winy można mówić, gdy strona nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Skład orzekający

Krystyna Madalińska-Urbaniak

przewodniczący

Tomasz Zawiślak

sprawozdawca

Piotr Piszczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście ustanowienia pełnomocnika i jego odpowiedzialności za zaniechania."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań prowadzonych przez ARiMR w zakresie płatności rolnych i ustanowienia pełnomocnika w systemie ewidencji producentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię odpowiedzialności strony za działania (lub ich brak) swojego pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków.

Pełnomocnik zapomniał o terminie? Odpowiedzialność spada na Ciebie!

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 960/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Krystyna Madalińska-Urbaniak
Piotr Piszczek
Tomasz Zawiślak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6552
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 2704/18 - Wyrok NSA z 2022-07-27
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 33 § 2, art. 40  § 1, art. 61 § 4, art. 58 § 1 i 2, art. 7, art. 77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2015 poz 807
art. 2, art. 5 ust. 1, art. 4, art. 7
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia (....) lutego 2017 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J.K. (dalej: skarżący lub strona) jest postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] lutego 2017r., Nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z [...] grudnia 2016r., nr [...] ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z [...] grudnia 2016r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych w wysokości 25.310,10 zł. Decyzja zawierała właściwe pouczenie i została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 2 stycznia 2017r.
Pismem z 23 stycznia 2017 r. (data nadania) strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła odwołanie od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z [...] grudnia 2016 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał jako powód uchybienia terminu stan zdrowia, który uniemożliwił mu złożenie odwołania w terminie. Strona wyjaśniła, że zarówno nie była w stanie sporządzić odwołania, jak również, ze względu na konieczność leżenia nie była w stanie nadać go za pośrednictwem operatora pocztowego. Do wniosku załączono zaświadczenie lekarskie z 11 stycznia 2017 r., wystawione w miejscowości D., z którego wynikało, że strona jest niezdolna do przejazdu i chory musi leżeć w dniach 5 - 20 stycznia 2017r.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2017r. Dyrektor ARiMR odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a.") warunkujący przywrócenie terminu i wskazał, że przesłanki z tego przepisu muszą być spełnione łącznie. Niespełnienie choćby jednej z przesłanek powoduje niemożność zastosowania instytucji przywrócenia terminu.
Organ II instancji wyjaśnił, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Zauważył, że decyzja organu I instancji Nr [...] z [...] grudnia 2016 r. została doręczona pełnomocnikowi strony, tj. W. K. w dniu 2 stycznia 2017 r. Decyzja ta została doręczona wraz z decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2016 r., od której adwokat M. B., reprezentująca skarżącego w dniu 17 stycznia 2017 r. (data nadania) wniosła odwołanie. Jak wynika z akt sprawy zakończonej decyzja Nr [...], strona w dniu 2 stycznia 2017 r. udzieliła pełnomocnikowi pełnomocnictwa do reprezentowania go w postępowaniu odwoławczym od ww. decyzji. A zatem skoro strona dysponując w dniu 2 stycznia 2017 r. decyzjami Nr [...] oraz Nr [...], ustanowiła pełnomocnika jedynie do czynności wniesienia odwołania od decyzji Nr [...] to w ocenie organu odwoławczego, skarżący nie zachował szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Dlatego też argumentacja pełnomocnika strony, że "z uwagi na stan zdrowia mój mocodawca nie był w stanie przekazać mi przedmiotowej decyzji i udzielić pełnomocnictwa do złożenia, nie był też w stanie sam sporządzić odwołania " nie zasługuje na uwzględnienie.
Ponadto organ II instancji przeanalizował zaświadczenie lekarskie i zauważył, że od dnia doręczenia decyzji do dnia 4 stycznia 2017 r. skarżący miał możliwość wniesienia odwołania od decyzji, czego nie uczynił. Podkreślił także, że zaświadczenie lekarskie zostało sporządzone w dniu 11 stycznia 2017 r., a więc w okresie gdy strona zgodnie z przedmiotowym zaświadczeniem była niezdolny do przejazdów.
W związku z powyższym organ stanął na stanowisku, że strona nie uprawdopodobniła, że jego stan zdrowia uniemożliwiał mu złożenie odwołania w terminie. Dodatkowo wskazał, że pełnomocnik strony w ogóle nie wykazał, iż skarżący nie mógł skorzystać z pomocy osób trzecich bądź członków rodziny. Wniosek o przywrócenie terminu bowiem nie zawiera żadnego uzasadnienia w tym zakresie.
Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że skarżący na mocy pełnomocnictwa dołączonego do wniosku o wpis do ewidencji producentów, złożonego w Biurze Powiatowym ARiMR w M. w dniu 31 lipca 2014 r. upoważnił W. K. do występowania w jego imieniu i załatwiania na jego rzecz wszystkich spraw w postępowaniach przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wobec powyższego organ stanął na stanowisku, że strona reprezentowana była przez pełnomocnika, którego umocowanie do działania obejmowało wnoszenie środków odwoławczych, to zaniechanie wniesienia odwołania w zakreślonym przez prawo terminie skutkuje potrzebą ustalenia przyczyn, które uniemożliwiły pełnomocnikowi terminowe działanie. Pominięcie owych przyczyn i odwołanie się wyłącznie do okoliczności tyczących się bezpośrednio strony postępowania stanowiłoby przejaw niedopuszczalnego ograniczenia skuteczności działań lub zaniechań pełnomocnika wobec reprezentowanego, a nadto powodowałoby nieuzasadnione prawnie uprzywilejowywanie stron reprezentowanych przez pełnomocników, w porównaniu do stron, które osobiście biorą udział w postępowaniu, bowiem ci pierwsi mogliby nieporównanie łatwiej odwrócić od siebie niekorzystne skutki wywołane nieterminowością bądź wręcz zaniechaniami pełnomocnika. Tak więc udzielenie pełnomocnictwa procesowego, poprzez zastępowanie reprezentowanego w toczącej się sprawie, prowadzi do swoistego wyłączenia strony od udziału w czynnościach postępowania. W takiej sytuacji okoliczności świadczące o braku winy w nieterminowym dokonaniu określonej czynności procesowej powinny odnosić się nie do strony postępowania lecz wyłącznie do ustanowionego przez nią pełnomocnika procesowego, jeśli tylko możliwość dokonania owej czynności mieściła się w zakresie udzielonego pełnomocnictwa.
W realiach niniejszej sprawy wniosek o przywrócenie terminu nie zawiera żadnych powodów dla których pełnomocnik skarżącego W. K. nie złożyła odwołania.
Podsumowując, organ II instancji wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu nie mógł zostać pozytywnie rozpatrzony, gdyż strona nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] grudnia 2016 r.
Pismem z 18 kwietnia 2017r. pełnomocnik strony złożył skargę, wnosząc o uchylenie postanowienia Dyrektora ARiMR i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ lub zmianę postanowienia poprzez przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy:
1) art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w efekcie nieprawidłowej oceny przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i uznanie (pełnomocnik strony nie dokończył zdania – dopisek sądu);
2) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia na skutek całkowicie dowolnej oceny zgromadzonego materiału przejawiającej się w przyjęciu ustaleń faktycznych i przypisaniu im rozstrzygającego znaczenia wyłącznie w oparciu o subiektywny wybór i analizę dowodów przeprowadzonych w sprawie, podczas gdy art. 80 k.p.a. wymaga, aby ocena uznania danej okoliczności za udowodnioną była oparta na całokształcie materiału dowodowego, który w tych okolicznościach należało uzupełnić i uzupełniony poddać ocenie, tendencyjną i stronniczą ocenę zgłoszonych dowodów w postaci dokumentów, które to dowody potwierdzałyby jednoznacznie, że skarżący nie miał możliwości zachowania terminu, a uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy;
3) art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu, a następnie decyzji pełnomocnikowi nieustanowionemu w sprawie przy równoczesnym uznaniu doręczeń w ten sposób dokonanych za prawidłowe i wywołujące skutek prawny w postaci rozpoczęcia biegów terminów.
W uzasadnieniu zdaniem pełnomocnika strony organ nie zgromadził całego materiału dowodowego, gdyż obowiązkiem organu było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, które pozwoliłoby stronie uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu, złożyć stosowne wyjaśnienia we wskazanym zakresie oraz przedstawić inne posiadane dowody.
Dodatkowo pełnomocnik strony zauważył, że pierwsze pismo w sprawie nie zostało skierowane wprost do skarżącego, ale podobnie jak decyzja nr (...) zostało skierowane do W.K.. Strona od dnia wszczęcia postępowania do chwili obecnej nie składała do akt sprawy, ani też w inny sposób nie udzieliła pełnomocnictwa W. K. do reprezentowania go w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów. Dlatego też w ocenie pełnomocnika decyzja z [...] grudnia 2016r. nie została skutecznie doręczona stronie, podobnie jak zawiadomienie o wszczęciu postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Sąd nie dopatrzył się również z urzędu jakichkolwiek nieprawidłowości zaskarżonego postanowienia.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z [...] lutego 2017r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Zanim sąd dokona kontroli ww. rozstrzygnięcia Dyrektora ARiMR, to wskazuje, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych w rozpoznawanej sprawie, jednoznacznie dowodzi faktu, że strona skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, gdyż wbrew obecnie prezentowanemu stanowisku zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania, jak i decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z [...] grudnia 2016r. zostały doręczone pełnomocnikowi strony, który był właściwie umocowany.
W tym miejscu należy zauważyć, że zarzut niewłaściwego umocowania pełnomocnika (brak ustanowienia W. K. pełnomocnikiem strony w okresie od zawiadomienia o wszczęciu postępowania do dnia złożenia skargi w przedmiotowym postępowaniu) jest zarzutem zupełnie bezzasadnym. Pełnomocnik skarżącego zdaje się nie zauważać pewnej odrębności postępowań w przedmiocie przyznawania szeroko rozumianej płatności do gruntów rolnych i ich późniejszego odzyskiwania. Pełnomocnik skarżącego bowiem nie zwraca uwagi na przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 807 ze zm., dalej: "ustawa o krajowym systemie"), które są przepisami szczegółowymi w stosunku do przepisów k.p.a. i modyfikują postępowanie administracyjne w sprawach objętych tą ustawą.
Zgodnie z art. 2 tej ustawy Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwana dalej "Agencją", tworzy i prowadzi krajowy system ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "systemem".
W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o krajowym systemie system wykorzystuje się w zakresie: 1) przyznawania i wypłaty płatności; 2) nadzoru nad przestrzeganiem przepisów dotyczących płatności realizowanych przez Agencję; 3) postępowania w sprawie zwrotu nienależnie wypłaconych płatności; 4) postępowania w sprawie wymierzania kar pieniężnych lub zastosowania innych sankcji; 5) identyfikacji producentów.
Natomiast zgodnie z art. 4 ustawy o krajowym systemie system składa się z: 1) ewidencji producentów; 2) ewidencji gospodarstw rolnych; 3) ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 3a) systemu identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013;4) dokumentacji związanej ewidencji i systemu, w pkt 1-3a.
W ewidencji producentów gromadzone są określone w art. 7 ustawy o krajowym systemie dane, m.in. ewidencja zawiera w myśl art. 7 ust. 1 pkt 5 imię i nazwisko oraz określenie miejsca zamieszkania i adres pełnomocnika, jeżeli został ustanowiony, albo osoby uprawnionej do reprezentacji, wraz z numerem identyfikacji podatkowej (NIP) oraz numerem ewidencyjnym powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL), z zastrzeżeniem ust. 3 (może zawierać numer Regon, jeżeli taki numer został nadany).
Nie ulega żadnej wątpliwości, że w każdej sprawie administracyjnej strona może działać w postępowaniu przez pełnomocnika, jednak pełnomocnictwo musi być udzielone w określonej formie i znajdować się w aktach sprawy (art. 33 § 2 k.p.a.). Jednakże w sprawach określonych w art. 5 ust. 1 ustawy o krajowym systemie przepisy k.p.a. ulegają modyfikacji, która polega na tym, że jeżeli producent rolny ustanowił swoim pełnomocnikiem określony podmiot i powiadomi o tym fakcie organy ARiMR dokonujące rejestracji danych (następnie dane te są rejestrowane w ewidencji producentów), to od tego momentu organ ma nie tylko prawo ale wręcz obowiązek kierowania wszelkiej korespondencji pełnomocnikowi w sprawach objętych cytowanym powyżej art. 5 ust. 1 ustawy o krajowym systemie, w tym w postępowaniu w sprawie zwrotu nienależnie wypłaconych płatności. A więc, jeżeli z danych ewidencji producentów wynika, że producent rolny ustanowił pełnomocnika, to do tego podmiotu będącemu pełnomocnikiem kierowane są wszystkie dokumenty, w tym zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz decyzje. W ten sposób zmodyfikowane zostały przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Innymi słowy organ wie na podstawie ewidencji producentów o zakresie udzielonego pełnomocnictwa i może przyjąć, że ustanowiony pełnomocnik jest umocowany do reprezentowania producenta rolnego, bez konieczności składania do akt sprawy odrębnego dokumentu pełnomocnictwa.
Zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela, temu przedstawicielowi. W myśl § 2 tego przepisu jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika.
Przenosząc powyższe na stan faktyczny sprawy należy zauważyć, że z akt sprawy wynika, iż w dniu (...) lipca 2014 r. skarżący złożył w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w M. wniosek o wpis do ewidencji producentów wraz z pełnomocnictwem udzielonym W. K. W złożonym wniosku strona zaznaczyła jako cel zgłoszenia "zmiana". Natomiast z treści udzielonego pełnomocnictwa wynika, że skarżący upoważnił pełnomocnika do cyt. "występowania w moim imieniu i załatwiania na moją rzecz wszystkich spraw w postępowaniach przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa". Mając na uwadze powyższą treść pełnomocnictwa, a także cytowany powyżej art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o krajowym systemie nie może budzić żadnych wątpliwości, że wolą skarżącego było ustanowienie W. K. do reprezentowania go we wszystkich postępowaniach objętych art. 5 ust. 1 ustawy o krajowym systemie. Tym samym pełnomocnictwo udzielone W. K. obejmuje wszystkie postepowania administracyjne prowadzone przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w których skarżący był stroną lub uczestnikiem postepowania.
Podkreślić ponadto należy, że z akt sprawy, ani też z prezentowanych przez pełnomocnika argumentów nie wynika, aby skarżący zawiadomił organu o cofnięciu wskazanego pełnomocnictwa. Tym samym pełnomocnictwo to nadal jest w mocy. W związku z powyższym zarzuty naruszenia art. 61 § 4 w zw. z art. 40 § 1 w zw. z art. 9 i 10 § 1 k.p.a. są zupełnie niezasadne
Przechodząc do kontroli odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, sąd w całości podziela prezentowane w postanowieniu stanowisko.
Zgodnie z art. 58 § 1 oraz § 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, a prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a przy tym jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
W przepisie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, a mianowicie:
1) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy;
2) wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu;
3) dochowanie nieprzywracalnego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu;
4) dopełnienie wraz z prośbą tej czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin.
Oznacza to, że brak którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek wyklucza możliwość przywrócenia uchybionego terminu.
Organ odwoławczy zauważył, że skarżący wypełnił trzy z czterech przesłanek przywrócenia terminu, tj. złożył odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, w terminie siedmiodniowym od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
W przedmiotowej sprawie natomiast sporne jest czy skarżący uprawdopodobnił brak swojej winy w niedochowaniu terminu.
Zdaniem sądu, słusznie organ wskazał, że profesjonalny pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku winy strony w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że postępowanie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu jest postępowaniem wnioskowym, a więc to wnioskodawca winien stosowną argumentacją, połączoną z określonymi dokumentami uprawdopodobnić brak zawinienia w niedochowaniu terminu. Skoro strona przedstawia określoną argumentację mającą w jej przekonaniu uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu, (a więc przedstawiła uzasadnienie wniosku), to rolą organu jest jedynie weryfikacja tej argumentacji w kontekście zgromadzonych dowodów. Rolą organu nie jest poszukiwanie dodatkowych nie prezentowanych przez stronę argumentów, które mogłyby stanowić podstawę do przywrócenia terminu. W orzecznictwie przyjmuje się, że organ także nie jest w żaden sposób obowiązany do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczność uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej nastąpiło bez winy skarżącego.
Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności prośby o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych.
Przesłanka ta jest analizowana w wielu opracowaniach teoretycznych i orzeczeniach sądowych. Zwraca się w nich uwagę na to, iż: "Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. (...). Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy." (por.: J. Krajewski: (w:) T. Ereciński, M. Jędrzejewska, M. Jodłowski, J. Krajewski, Z. Krzemiński, K. Piasecki, J. Pietrzykowski, E. Wengerek, A. Zieliński: Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem. T. 1. Warszawa 1989, s.274-275). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić gdy strona nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła ona usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nadto podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy zobowiązany do dochowania terminu dopuścił się choćby lekkiego niedbalstwa.
Zdaniem sądu w niniejszej sprawie organ administracji trafnie uznał, że w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu.
Trzeba wyjaśnić, że decyzja organu I instancji z [...] grudnia 2016r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 2 stycznia 2017r. i nic nie stało na przeszkodzie aby ustanowiony pełnomocnik złożył odwołanie w sprawie. Do dnia dzisiejszego skarżący nie wskazuje powodów, dla których ustanowiony pełnomocnik nie złożył odwołania, tylko wskazuje na swoją chorobę, która uniemożliwiła mu zachować termin. W tym miejscu należy wskazać, że wszelkie działania i zaniechania pełnomocnika obciążają skarżącego. Skoro zakres pełnomocnictwa obejmował występowanie w imieniu skarżącego i załatwianie na jego rzecz wszystkich spraw w postępowaniach przed organami ARiMR, to zakres tego pełnomocnictwa jednoznacznie obejmował także złożenie odwołania w sprawie. Tym samym już tylko z tego powodu brak jest przesłanek do przywrócenia terminu.
Pozostałe argumenty wskazane przez Dyrektora ARiMR także są zasadne. Po pierwsze z akt ewidentnie wynika, że strona mimo zalecenia leżenia i przeciwskazania do przejazdu w dniu wystawienia zaświadczenia lekarskiego, tj. 11 stycznia 2017r., stawiła się na badaniu lekarskim. Odległość pomiędzy ośrodkiem zdrowia w D. (miejsce wystawienia zaświadczenia) i miejscem zamieszkania (P.) wynosi ok. 4 km. A więc jak wynika z powyższego skarżący poruszał się w dniu 11 stycznia 2017 r. i mógł albo samodzielnie, albo też przy wykorzystaniu innych osób złożyć odwołanie, które nie wymaga szczególnej formy, tylko wyrażenia swojego niezadowolenia z wydanego rozstrzygnięcia. W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę, że choroba, która dotknęła skarżącego najprawdopodobniej spowodowała, że skarżący został dowieziony przez osobę trzecią do ośrodka zdrowia (ok. 4 km w jedną stronę), a więc istniała sposobność, aby w tym dniu lub dniach następnych posłużyć się osobą trzecią i przesłać odwołanie. Zgodnie bowiem z tym co zostało już wskazane wyżej tylko przeszkody nie do przezwyciężenia, których nie można usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, stanowią uzasadnienie dla przywrócenia terminu. Takiej przeszkody nie sposób w sprawie odnaleźć.
Pełnomocnik strony w żaden sposób nie wyjaśnił powodów, dla których strona nie mogła posłużyć się osobą trzecią mimo, że ewidentnie z akt sprawy wynika, że skarżący nie jest osobą samotną i mieszka co najmniej wraz z W. K. (pełnomocnikiem strony). A więc osoba ta występując jako pełnomocnik mogła sporządzić i wysłać odwołanie. Bądź też mogła nadać u operatora pocztowego odwołanie sporządzone przez samego skarżącego.
Co więcej i już tylko na marginesie, jak zauważył organ, a strona w żaden sposób temu nie zaprzecza, w dniu 2 stycznia 2017r. skarżący ustanowił swoim pełnomocnikiem adw. M. B. w innej sprawie, która zakończyła się decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. o nr [...] z [...] grudnia 2016r. Powyższa decyzja wraz z decyzją wydaną w przedmiotowej sprawie ([...]) została wspólnie doręczone pełnomocnikowi strony (doręczono je w jednej kopercie – patrz zwrotne potwierdzenie odbioru). Tym samym skarżący posiadał osobę profesjonalnie przygotowaną i mógł również zlecić jej złożenie odwołania od decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie. A dopiero po wyzdrowieniu mógł uzupełnić brak formalny odwołania w postaci złożenia pełnomocnictwa do reprezentowania strony w sprawie odwołania od decyzji nr [...] z [...] grudnia 2016r. W związku z powyższym skarżący nie wykazał, że nie mógł posłużyć się osobami trzecimi w dokonaniu czynności, co również przemawia za odmową przywrócenia terminu (patrz podobnie postanowienie NSA z 21 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 144/12 - Lex nr 1136639).
Mając powyższe na względzie w żaden sposób nie są uzasadnione stawiane postanowieniu zarzuty naruszenia przez organ art. 58 § 1 k.p.a. i art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez "wydanie postanowienia na skutek całkowicie dowolnej oceny zgromadzonego materiału". Organ odwoławczy bowiem w sposób klarowny wskazał na powody dla których odmówił przywrócenia terminu i wskazał także argumenty, dla których uznał, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania.
Z uwagi na powyższe sąd za zgodne z prawem uznał zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Ponadto sąd nie dopatrzył się w sprawie jakichkolwiek naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawa, a tylko pod takim warunkiem sąd uchyla zaskarżone orzeczenie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.).
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI