V SA/Wa 956/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję GIS o nałożeniu kary pieniężnej za brak prawidłowego oznakowania żywności, wskazując na błędy w ustaleniu wartości zakwestionowanych produktów.
Skarżąca M.S. zaskarżyła decyzję GIS o nałożeniu kary pieniężnej za nieprzestrzeganie wymogów znakowania środków spożywczych w prowadzonym przez nią kiosku szkolnym. Kontrola wykazała brak informacji o składnikach i alergenach na kanapkach. Organy administracji nałożyły karę, uznając naruszenie przepisów rozporządzenia UE nr 1169/2011. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności błędy w ustaleniu wartości zakwestionowanej żywności, co miało wpływ na prawidłowy wymiar kary.
Przedmiotem sprawy była skarga M.S. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS), która utrzymała w mocy decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (WIS) o wymierzeniu kary pieniężnej za nieprzestrzeganie wymogów znakowania środków spożywczych. Kontrola sanitarna wykazała, że produkowane przez skarżącą kanapki w kiosku szkolnym nie zawierały informacji o składnikach i substancjach alergennych, co stanowiło naruszenie rozporządzenia (UE) nr 1169/2011. Organy administracji nałożyły karę pieniężną, wskazując na obowiązek zapewnienia konsumentom niezbędnych informacji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i dowolną ocenę dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał na błędy w ustaleniu wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego, podkreślając, że pismo z danymi zostało podpisane przez osobę bez widocznego upoważnienia, a podane kwoty były niewspółmierne do dziennej produkcji kanapek. Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły wyczerpująco niezbędnych okoliczności faktycznych, co skutkowało koniecznością uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 KPA, poprzez brak prawidłowego ustalenia wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pismo z danymi o wartości zakwestionowanej żywności zostało podpisane przez osobę bez widocznego upoważnienia, a podane kwoty były niewspółmierne do dziennej produkcji kanapek. Organy nie wyjaśniły wyczerpująco niezbędnych okoliczności faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia art. 103 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia art. 103 § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
rozporządzenie nr 1169/2011 art. 44 § ust. 1 lit. a
Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 Parlamentu Europejskiego i Rady
rozporządzenie nr 1169/2011 art. 9 § ust. 1 lit. c
Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 Parlamentu Europejskiego i Rady
rozporządzenie nr 1169/2011 art. 21 § ust. 1
Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 Parlamentu Europejskiego i Rady
Pomocnicze
ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia art. 52c § ust. 6
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
k.w. art. 111
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 50 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ordynacja podatkowa
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 42 § pkt 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
rozporządzenie nr 1169/2011 art. 18 § ust. 1
Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 Parlamentu Europejskiego i Rady
rozporządzenie Ministra Zdrowia
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 lipca 2016 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów KPA poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Niewłaściwe ustalenie wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego z powodu błędów proceduralnych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny bada prawidłowość zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Organy dopuściły się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak prawidłowego ustalenia wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego.
Skład orzekający
Jadwiga Smołucha
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Kraczowski
członek
Iwona Kozłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność skrupulatnego ustalania przez organy administracji wszystkich danych niezbędnych do prawidłowego wymiaru kary, zwłaszcza gdy dane pochodzą od strony postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawach o nałożenie kary pieniężnej na podstawie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz stosowania przepisów KPA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są procedury administracyjne i prawidłowe ustalanie faktów, nawet w przypadku oczywistego naruszenia przepisów materialnych. Błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Błędy proceduralne uchylają karę za brak informacji o alergenach na kanapkach.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 956/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-01-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-02-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Kozłowska Jadwiga Smołucha /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Kraczowski Symbol z opisem 6205 Nadzór sanitarny Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Asesor WSA - Iwona Kozłowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 grudnia 2020 r. nr BŻ.WS.411.70.2020 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz M.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi M.S. (dalej: "skarżąca" "strona") jest decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego (dalej: "GIS", "organ odwoławczy") z 15 grudnia 2020 r., nr BŻ.WS.411.70.2020, utrzymująca w mocy decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie (dalej: "WIS", "organ pierwszej instancji") z 3 listopada 2020 r., nr DNS-HŻ.9020.1.237.2020, w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. 12 września 2019 r. przeprowadzono interwencyjną kontrolę sanitarną prowadzonego przez skarżącą kiosku szkolnego w Zespole Szkół (...) w C. przy ul. S.. W protokole kontroli sanitarnej nr NS.HŻ.051-38/19 z 12 września 2019 r. stwierdzono szereg nieprawidłowości, w tym m.in. nieprzestrzeganie wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych określonych w przepisach rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektywy Komisji 2002/67'/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzeń Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. UE L 34 z 22.11.2011 r., s. 18; z póżn. zm.), dalej: "rozporządzenie nr 1169/2011", polegające na tym, że na produkowanych kanapkach nie zamieszczono informacji o składnikach i substancjach alergennych oraz wprowadzanie do obrotu środków spożywczych w jednostce systemu oświaty innych niż objęte grupami środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1154), dalej: "rozporządzenie Ministra Zdrowia". Za stwierdzone nieprawidłowości higieniczno-sanitarne strona została ukarana mandatem 200 zł w oparciu o art. 100 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2020 r., poz. 2021), dalej "ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia" oraz art. 111 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2019 r. poz. 821 i 1238, oraz z 2020 r. poz. 568, 956, 1086, 1517 i 2112). 13 września 2019 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. (dalej: "PPIS w C.") wydał decyzję nr NS-HŻ.051-38/19 unieruchamiającą i zakazującą prowadzenia działalności w zakresie sprzedaży środków spożywczych w kiosku szkolnym w Zespole Szkół (...) w C. przy ul. S.. Decyzji tej, z powodu stwierdzenia uchybień zagrażających zdrowiu lub życiu człowieka, nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, na podstawie art. 77 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. W piśmie z 7 października 2019 r. PPIS w C. zwrócił się do WIS z wnioskiem o wymierzenie skarżącej kary pieniężnej w związku z nieprzestrzeganiem wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych wprowadzanych do obrotu w kiosku szkolnym. W decyzji z 3 listopada 2020 r. WIS wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 800 zł, za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych określonych w rozporządzeniu nr 1169/2011. W wyniku rozpoznania odwołania strony GIS decyzją z 15 grudnia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję WIS z 3 listopada 2020 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że w rozporządzeniu nr 1169/2011 określone zostały informacje, które powinny być dostępne dla konsumenta jeszcze przed dokonaniem przez niego zakupu. GIS wyjaśnił, że stosownie do treści art. 44 ust. 1 lit 1 rozporządzenia nr 1169/2011 obowiązkowe jest umieszczenie w widocznym miejscu, bezpośrednio dostępnym dla konsumentów, informacji o wszelkich składnikach lub substancjach pomocniczych w przetwórstwie wymienionych w załączniku II lub uzyskanych z substancji lub produktów wymienionych w załączniku II, powodujących alergie lub reakcje nietolerancji, użytych przy wytworzeniu lub przygotowaniu żywności i nadal obecnych w produkcie gotowym, nawet jeśli ich forma uległa zmianie. Ponadto wskazano, że zgodnie z art. 8 ust. 2 ww. rozporządzenia podmiot działający na rynku spożywczym odpowiedzialny za informacje na tematy żywności zapewnia obecność i rzetelność informacji na temat żywności zgodnie z mającym zastosowanie prawem dotyczącym informacji na temat żywności oraz wymogami odpowiednich przepisów krajowych. Według GIS skarżąca obowiązana była do zapewnienia oznakowania produkowanych i wprowadzanych do obrotu kanapek w kiosku szkolnym, w tym również zamieszczenia informacji o wykazie składników, występujących alergenach w oferowanych środkach spożywczych, zgodnie z rozporządzeniem nr 1169/2011. Organ odwoławczy wskazał, że z protokołu kontroli sanitarnej nr NS.HŻ.051-38/19 z 12 września 2019 r. wynika, iż strona nie przestrzegała wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych określonych w przepisach rozporządzenia nr 1169/2011, za co została nałożona kara pieniężna w wysokości 800 zł. GIS uznał, że argumentacja skarżącej dotycząca wysokości nałożonej kary w znaczniej mierze odnosi się do kary pieniężnej wymierzonej przez LPWIS w Lublinie na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 8 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, która to została już rozstrzygnięta przez GIS w drodze decyzji nr GIS.BŻ.WS.411.62.2020. GIS wyjaśnił, że wymierzenie kary jest obligatoryjne w razie stwierdzenia jednego z uchybień, o których mowa w art. 103 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, w tym nieprzestrzegania wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, określonych w przepisach rozporządzenia nr 1169/2011 (art. 103 ust. 1 pkt 1 b lit c ww. ustawy) i w tym przypadku wysokość kary pieniężnej może być wymierzona do pięciokrotnej wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego (art. 103 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy). Organ odwoławczy powołał się na informacje przedstawione przez stronę w piśmie z 2 października 2020 r., w którym podała wartość brutto zakwestionowanych środków spożywczych 1 648,30 zł oraz średni miesięczny obrót w roku 2019 r. - 657,40 zł. W oparciu o te dane GIS ustalił, że wymierzona kara 800 zł stanowi 9,71% maksymalnej jej wysokości (tj. 8 241,50 zł) przewidzianej przepisami prawa żywnościowego. GIS uznał za okoliczność łagodzącą niezwłoczne zaprzestanie prowadzenia działalności w kiosku szkolnym. GIS stwierdził istotny stopień zawinienia czynu oraz zakres naruszenia z tego powodu, że strona produkowała i wprowadzała do obrotu żywność (kanapki) bez jakiegokolwiek oznakowania, przez co konsumenci nie mieli możliwości uzyskania niezbędnych informacji dotyczących wprowadzanych do obrotu środków spożywczych. Organ odwoławczy uwzględnił okoliczność, że skarżąca jest doświadczonym podmiotem, działającym na rynku spożywczym od 2010 r., powinna więc znać i przestrzegać przepisy prawa żywnościowego. GIS wyjaśnił, że szczególnie trudna sytuacja osobista lub majątkowa może być uznana za ważny interes, uzasadniający zastosowanie jednej z ulg przewidzianych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, jednak organem kompetentnym w tym przypadku jest właściwy terenowo Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, który w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem prywatnym lub interesem publicznym może odroczyć termin płatności kary (traktowanej w tym wypadku jak podatek lub zaległość podatkowa), rozłożyć jej płatności na raty albo umorzyć karę, w odrębnym postępowaniu administracyjnym, wszczynanym na umotywowany wniosek osoby zobowiązanej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), dalej: "k.p.a." polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie czy skarżąca sprzedawała produkty młodzieży, czy dorosłym; art. 7, art. 76, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej wiarygodności dokumentowi, tj. istnieniu pod adresem przy ul. S. w C. szkoły dla dorosłych pomimo, iż dokument ten ma moc dokumentu urzędowego z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nim stwierdzonych co w konsekwencji doprowadziło do uznania okoliczności sprzedaży dla dorosłych za udowodnioną; art. 7, art. 77 § 1, art.107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, wbrew ciążącemu na organie odwoławczym na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie, i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu fatycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.; art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie skarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji w szczególności niewyjaśnienia dlaczego mimo, że nie udowodniono jej sprzedaży młodzieży, została ukarana i jak stwierdził GIS jedyną okolicznością łagodzącą przy wymiarze kary było zaprzestanie natychmiastowe działalności; art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania decyzji Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z 30 września 2020 r.; 6. art. 52 c ust. 6 poprzez błędną wykładnię, że w zakresie sprzedaży w jednostce systemu oświaty środków spożywczych nieodpowiadających wymaganiom określonych w przepisach wydanych na podstawie artykułu 52 c ustęp 6 z dnia 25 sierpnia 2006 roku o bezpieczeństwie żywności i żywienia , tj. o czyn z artykułu 103; 2. art. 2 pkt. 3,7,8, ustawy z dnia 14 grudnia 2016 roku Prawo oświatowe; 3. art.103 poprzez błędną jego wykładnię; 4. art. 42 pkt 1 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada prawidłowość zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów sąd uznał, że podlega ona uchyleniu ponieważ została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie podniesione przez skarżącą zarzuty w istocie odnoszą się do wydanej w odrębnym postępowaniu administracyjnym decyzji o nałożeniu kary za prowadzenie działalności w zakresie sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostce systemu oświaty środków spożywczych innych niż objęte grupami środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 52c ust. 6 pkt. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia - ujawnionej podczas kontroli sanitarnej z dnia 12 września 2019 r., jednakże stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd z urzędu uwzględnił naruszenia prawa istniejące w zaskarżonej decyzji o nałożeniu kary za brak umieszczenia na oferowanych produktach spożywczych obowiązkowych informacji, co do których to naruszeń skarżąca nie podniosła zarzutów w skardze. Jako materialnoprawna podstawa zaskarżonej decyzji został wskazany art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, który stanowi, że kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, określonych w przepisach rozporządzenia nr 1169/2011, podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Przy czym zgodnie z art. 103 ust. 2 pkt 1, w przypadkach, o których mowa w ust. 1pkt 1-3 - wysokość kary pieniężnej może być wymierzona do pięciokrotnej wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego lub produktu niebędącego żywnością wprowadzonego do obrotu jako żywność. Użycie w art. 103 ust. 1 ustawy sformułowań "kto nie przestrzega wymagań (...), podlega karze" zobowiązuje uprawniony organ do nałożenia takiej kary w każdym przypadku ustalenia, że doszło do naruszenia wymagań określonych w wymienionych w nim przepisach. W myśl art. 104 ust. 1 i 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia kary pieniężne, o których mowa w art. 103, wymierza, w drodze decyzji, właściwy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny, który przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej ma obowiązek uwzględnić stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku spożywczym i wielkość produkcji zakładu. W rozpoznawanej sprawie organy inspekcji sanitarnej ustaliły w oparciu o treść protokołu kontroli sanitarnej przeprowadzonej przez uprawniony organ, że skarżąca w prowadzonym przez nią kiosku szkolnym wprowadzała do obrotu produkowane przez siebie i pakowane jednostkowo kanapki, które nie zawierały oznakowania, w tym informacji dla konsumenta o składnikach i substancjach alergennych. Tych ustaleń faktycznych poczynionych podczas kontroli skarżąca nie zakwestionowała. Zgodnie z art. 44 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1169/2011 w przypadku oferowania środków spożywczych do sprzedaży konsumentom finalnym lub zakładom żywienia zbiorowego bez opakowania lub w przypadku pakowania środków spożywczych w pomieszczeniu sprzedaży na życzenie konsumenta lub ich pakowania do bezpośredniej sprzedaży przekazanie danych szczegółowych określonych w art. 9 ust. 1 lit. c) jest obowiązkowe. W myśl art. 9 ust. 1 lit. c) rozporządzenia, zgodnie z art. 10-35 i z zastrzeżeniem określonych w niniejszym rozdziale wyjątków obowiązkowe jest podanie następujących danych szczegółowych: c) wszelkie składniki lub substancje pomocnicze w przetwórstwie wymienione w załączniku II lub uzyskane z substancji lub produktów wymienionych w załączniku II, powodujące alergie lub reakcje nietolerancji, użyte przy wytworzeniu lub przygotowywaniu żywności i nadal obecne w produkcie gotowym, nawet jeżeli ich forma uległa zmianie. Art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 stanowi, że bez uszczerbku dla przepisów przyjętych na mocy art. 44 ust. 2 dane szczegółowe, o których mowa w art. 9 ust. 1 lit. c), spełniają następujące wymogi: a) są oznaczane w wykazie składników zgodnie z zasadami określonymi w art. 18 ust. 1 z dokładnym odniesieniem do nazwy substancji lub produktu wymienionego w załączniku II; oraz b) nazwa substancji lub produktu wymienionego w załączniku II jest podkreślona za pomocą pisma wyraźnie odróżniającego ją od reszty wykazu składników, np. za pomocą czcionki, stylu lub koloru tła. W przypadku braku wykazu składników oznaczenie danych szczegółowych, o których mowa w art. 9 ust. 1 lit. c), obejmuje słowo "zawiera", po którym podana jest nazwa substancji lub produktu wymienionego w załączniku II. Gdy kilka składników lub substancji pomocniczych w przetwórstwie będących częścią danego środka spożywczego pochodzi od pojedynczej substancji lub produktu, które wymienione są w załączniku II, w etykietowaniu jest to sprecyzowane w odniesieniu do każdego takiego składnika lub substancji pomocniczej w przetwórstwie. Oznaczenie danych szczegółowych, o których mowa w art. 9 ust. 1 lit. c), nie jest wymagane w przypadkach, gdy nazwa środka spożywczego wyraźnie odnosi się do danej substancji lub produktu. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca oferowała do sprzedaży konsumentom finalnym środki spożywcze, w postaci produkowanych przez siebie kanapek, bez oznaczeń wymaganych zgodnie art. 44 ust. 1 lit. a) i art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011. Skutkiem dokonania przez organ ustaleń w zakresie nieprzestrzegania przez skarżącą wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych był obowiązek nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Przy wymierzaniu kary pieniężnej organy inspekcji sanitarnej dopuściły się jednak naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak prawidłowego ustalenia wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego, która zgodnie z art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia stanowi element jednej z dyrektyw wymiaru kary. Z akt sprawy wynika, że w piśmie z 22 września 2020 r. - zawiadomieniu o wszczęciu postępowania – organ I instancji zwrócił się do skarżącej na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. "o udzielenie informacji dotyczącej wartości zakwestionowanej żywności w trakcie kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu 12.09.2019 r. oraz podania wielkości obrotu (tygodniowy, miesięczny) w przedmiotowym zakładzie, w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem możliwości dokonania oszacowania zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325).". W odpowiedzi na to wezwanie do organu I instancji wpłynęło pismo z 2 października 2020 r., podpisane przez J.A. jako działającego z upoważnienia skarżącej, o następującej treści: "W związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie sprzedaży i rzekomej produkcji artykułów spożywczych w kiosku szkolnym i wezwaniem do udzielenia informacji z dnia 2020-09-22 dotyczącej wartości zakwestionowanej żywności w trakcie kontroli oraz podanie wielkości obrotu, podaję wartość zakwestionowanej żywności ustalona przez kontrolujących wynosi 1.648,30 złotych. Obrót średni w miesiącu w 2019 roku wynosił 657,40 złotych." Analiza całości akt sprawy administracyjnej, w tym w szczególności treści protokołu kontroli sanitarnej z 12 września 2019 r. w porównaniu z treścią powołanego pisma z 2 października 2020 r., prowadzą do wniosku, że organy dokonały ustaleń w zakresie wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego w sposób nieprawidłowy, albowiem nie wzięły pod uwagę calkoształtu materiału dowodowego i nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący niezbędnych okoliczności faktycznych. Pismo z 2 października 2020 r., na którym wyłącznie oparły się organy w zakresie ustalenia wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego, zostało w imieniu skarżącej podpisane przez osobę, dla której brak upoważnienia w aktach sprawy i organy nie wyjaśniły w jakich okolicznościach to pismo zostało sporządzone oraz czy osoba, która je podpisała miała umocowanie od skarżącej. Pismo to nie może być więc traktowane jako wiarygodne oświadczenie skarżącej. Ponadto wynikająca z protokołu kontroli sanitarnej dzienna ilość kanapek przygotowywanych i sprzedawanych przez skarżącą w kontrolowanym kiosku szkolnym, która według oświadczenia skarżącej zawartego w tym protokole wynosiła ok. 60 sztuk, jest niewspółmierna do ustalonej w zaskarżonej decyzji wartości zakwestionowanych produktów 1 648,30 zł, gdyż w takim przypadku cena jednej kanapki wynosiłaby ok. 27,47 zł, a z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego w 2019 r. za taką kwotę kanapki nie znalazłyby nabywców w sklepiku szkolnym. Organ pierwszej instancji w wezwaniu z 22 września 2020 r. nie sprecyzował, że żądana informacja ma dotyczyć wartości kanapek sprzedawanych bez wymaganego oznakowania, a wymagając informacji o "wartości zakwestionowanej żywności w trakcie kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu 12.09.2019 r." mógł wprowadzić stronę w błąd, że chodzi nie tylko o wartość środków spożywczych sprzedawanych bez wymaganych oznaczeń, lecz o wszystkie środki spożywcze zakwestionowane w trakcie kontroli 12 września 2019 r., wśród których znalazły się również produkty sprzedawane z naruszeniem art. 52c ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, co do których toczyło się odrębne postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 8 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Z treści skargi na zaskarżoną decyzję w rozpoznawanej sprawie wynika też, że strona, która działa bez profesjonalnego pełnomocnika, łączy w jedną sprawę te dwa odrębne postępowania administracyjne. Również kwota 657,40 zł, podana w piśmie z 2 października 2020 r. średnia wartość miesięcznych obrotów w 2019 r., jak też zawarty w protokole kontroli sanitarnej spis towarów oferowanych z naruszeniem art. 52c ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia – wskazują, że podana kwota 1 648,30 zł to wartość wszystkich środków spożywczych zakwestionowanych w wyniku kontroli z 12 września 2019 r., a nie wyłącznie wartość środków spożywczych sprzedawanych bez wymaganych oznaczeń. Brak dokonania przez organ odwoławczy wyczerpujących ustaleń we wskazanym wyżej zakresie powoduje, że doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co przesądza o konieczności wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Rozpoznając ponownie sprawę, organ odwoławczy uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną i uzupełni postępowanie wyjaśniające we wskazanym zakresie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI