V SA/Wa 934/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-11-29
NSApodatkoweŚredniawsa
wartość celnazgłoszenie celnenależności celneVATkodeks celnypremia pieniężnarabatkontrola celnaimportleki

WSA w Warszawie oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej importowanych leków z powodu nieuwzględnienia premii pieniężnej wynikającej z umowy z eksporterem.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej importowanych leków. Spółka argumentowała, że deklarowana wartość celna była prawidłowa i odpowiadała cenie transakcyjnej z faktury, a premia pieniężna od eksportera nie była związana z wartością transakcyjną. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że premia pieniężna, wynikająca z umowy z eksporterem i potwierdzona notami kredytowymi, miała wpływ na ustalenie wartości celnej towarów i powinna zostać uwzględniona przy zgłoszeniu celnym.

Spółka z o.o. importowała leki, zgłaszając je do procedury dopuszczenia do obrotu. Po kontroli celnej ustalono, że wartość celna została zadeklarowana nieprawidłowo, ponieważ nie uwzględniono premii pieniężnej wynikającej z umowy z eksporterem, która została potwierdzona notami kredytowymi. Organy celne uznały zgłoszenie za nieprawidłowe i skorygowały wartość celną, co wpłynęło na wysokość podatku VAT. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym twierdząc, że premia pieniężna nie była związana z wartością transakcyjną i nie musiała być zgłaszana organom celnym. WSA w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że premia pieniężna, wynikająca z umowy zawartej przed zgłoszeniem celnym, miała wpływ na ostateczną cenę towaru i powinna zostać uwzględniona przy ustalaniu wartości celnej. Sąd podkreślił, że organy celne mają prawo do kontroli zgłoszeń celnych po zwolnieniu towaru i mogą korygować wartość celną, jeśli dane były nieprawidłowe lub niekompletne. WSA uznał, że organy celne prawidłowo ustaliły wartość celną i nie dopuściły się istotnych naruszeń proceduralnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, premia pieniężna, która kształtuje ostateczną cenę towaru, powinna zostać uwzględniona przy ustalaniu wartości celnej, nawet jeśli została zrealizowana po zgłoszeniu celnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że premia pieniężna, wynikająca z umowy z eksporterem i potwierdzona notami kredytowymi, miała wpływ na faktycznie zapłaconą cenę towaru, a zatem stanowiła element wartości celnej. Organy celne miały prawo do kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru i mogły skorygować wartość celną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

k.c. art. 85 § § 1

Kodeks celny

Należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Wartość celna (transakcyjna) może być ostatecznie ustalona po dniu zgłoszenia celnego, jeśli premia pieniężna kształtowała wartość transakcyjną.

k.c. art. 23 § § 1

Kodeks celny

Wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny.

Pomocnicze

k.c. art. 64 § § 1

Kodeks celny

Zgłoszenie celne powinno zawierać wszystkie elementy niezbędne do objęcia towaru procedurą celną i być podpisane przez zgłaszającego.

k.c. art. 64 § § 2

Kodeks celny

Do zgłoszenia celnego należy dołączyć wymagane dokumenty lub poinformować o ich późniejszym dostarczeniu.

k.c. art. 83 § § 1

Kodeks celny

Organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego.

k.c. art. 83 § § 3

Kodeks celny

Jeżeli z kontroli wynika, że przepisy celne zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego.

k.c. art. 65 § § 4

Kodeks celny

Organ celny może dokonać korekty zgłoszenia celnego w określonych terminach.

k.c. art. 65 § § 5

Kodeks celny

Decyzja korygująca zgłoszenie celne nie może być wydana po upływie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.

u.p.t.u. art. 15 § ust. 4

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło.

o.p. art. 165 § § 1

Ordynacja podatkowa

Postępowanie wszczyna się z urzędu lub na wniosek strony.

o.p. art. 165 § § 4

Ordynacja podatkowa

Doręczenie odpisu postanowienia o wszczęciu postępowania stronie jest warunkiem jego skutecznego wszczęcia.

o.p. art. 219

Ordynacja podatkowa

Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące decyzji.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Premia pieniężna wynikająca z umowy z eksporterem, potwierdzona notami kredytowymi, miała wpływ na faktycznie zapłaconą cenę towaru i powinna zostać uwzględniona przy ustalaniu wartości celnej. Organy celne miały prawo do kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru i mogły skorygować wartość celną. Postępowanie w zakresie VAT zostało wszczęte prawidłowo poprzez doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania.

Odrzucone argumenty

Deklarowana wartość celna była prawidłowa i odpowiadała cenie transakcyjnej z faktury. Premia pieniężna nie była związana z wartością transakcyjną i nie musiała być zgłaszana organom celnym. Organy celne naruszyły przepisy proceduralne, w tym termin 3 lat na wydanie decyzji korygującej oraz zasadę dwuinstancyjności. Decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem podstawy prawnej.

Godne uwagi sformułowania

wartość celna towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna organ celny nie jest związany treścią składanych dokumentów ani deklarowaną wartością, lecz obowiązany jest wartość tę ustalić samodzielnie premia pieniężna była czynnikiem kształtującym wartość (cenę) transakcyjną towaru w wysokości pomniejszonej o proporcjonalną wielkość wynikającą z not kredytowych

Skład orzekający

Mirosława Pindelska

przewodniczący sprawozdawca

Marzenna Zielińska

członek

Joanna Gierak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej w przypadku premii pieniężnych i rabatów udzielanych przez eksporterów, obowiązki importera w zakresie zgłaszania takich informacji organom celnym, kontrola celna po zwolnieniu towaru."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji premii pieniężnej wynikającej z umowy, a nie ogólnych rabatów postimportowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa celnego – prawidłowego ustalania wartości celnej importowanych towarów, co ma bezpośrednie przełożenie na wysokość należności celnych i podatków. Wyjaśnia, jak premie pieniężne mogą wpływać na wartość celną.

Premia pieniężna od eksportera – czy obniża cło i VAT? Wyjaśniamy, jak ustalić prawidłową wartość celną.

Sektor

farmaceutyczny

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 934/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Gierak
Marzenna Zielińska
Mirosława Pindelska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Sygn. powiązane
I GSK 681/06 - Wyrok NSA z 2007-02-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia NSA - Marzenna Zielińska, Asesor WSA - Joanna Gierak, Protokolant - Beata Trawińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2005 r. sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu [...] listopada 2000 r. wg dokumentu SAD Nr [...] [...] Spółka z o.o. w P. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym leki, uprzednio objęte procedurą składu celnego. Do zgłoszenia dołączono deklarację wartości celnej oraz faktury handlowe wystawione przez eksportera, firmę [...] S.A. ze S..
Dyrektor Urzędu Celnego w W. przyjął zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego, co spowodowało z mocy prawa objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu i określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Towar został następnie zwolniony dla wykorzystania go w celu określonym przez procedurę celną, którą został objęty.
W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w siedzibie firmy importera w okresie od dnia [...] listopada 2001 r. do dnia [...] stycznia 2002 r. przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w W. ustalono, iż wartość celna importowanych leków została zadeklarowana w sposób nieprawidłowy. Ujawniono, bowiem m.in. umowę nr [...] z dnia [...] lipca 1999 r. zawartą pomiędzy [...] Sp. z o.o. w P. a [...] S.A. ze S. wraz z załącznikami do tej umowy regulującymi wysokość rabatów i premii pieniężnych, oraz noty kredytowe zawierające informacje o kwocie premii pieniężnej udzielonej przez kontrahenta zagranicznego i numerach faktur, z którymi miała nastąpić kompensacja płatności [nota kredytowa nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. i nota kredytowa nr kredytowa nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. przyporządkowane do zgłoszeń celnych z miesiąca października, listopada i grudnia 2000 r.]
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. wszczął z urzędu postępowanie w celu zbadania prawidłowości przedmiotowego zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej importowanych farmaceutyków. Następnie, działając na podstawie art. 219 w związku z art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. uzupełnił postanowienie z dnia [...] kwietnia 2002 r. w zakresie ustalenia prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług od sprawdzonych towarów.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...], wydaną w trybie art. 65 § 4 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) oraz art. 11 ust. 2 i ust. 5 w zw. z art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 7 i art. 15 ust. 4 w zw. z art. 11 c ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11 poz. 50 ze zm.), Naczelnik Urzędu Celnego w P. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej importowanych leków i wysokości zobowiązania podatkowego. Orzekając w tym zakresie określił wartość celną w skorygowanej (obniżonej) wysokości uznając, że podana w fakturze handlowej wartość leków została zawyżona oraz kwotę podatku od towarów i usług od tak określonej podstawy opodatkowania. W uzasadnieniu m.in. wskazał, że do przedmiotowego zgłoszenia celnego zostały przyporządkowane noty kredytowe nr [...]z [...].12.2000 r. i nr [...] z [...].12.2000 r. przypisane do zgłoszeń celnych z miesiąca października, listopada i grudnia 2000 r. z których wynikała zagwarantowana ww. umową premia pieniężna.
Orzekając w sprawie na skutek odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając decyzję podkreślił, że wartość celna importowanego towaru została zadeklarowana w dniu dokonania zgłoszenia celnego w sposób nieprawidłowy. Organ celny wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej u importera, ujawniono zawartą przez niego z [...] SA ze S. umowę z dnia [...] lipca 1999 r. nr [...] oraz załączniki do tej umowy, z których wynika, iż Dystrybutorowi ([...] Sp. z o.o.) udzielona zostanie premia pieniężna w wysokości do 11,82 % liczona od łącznej wartości leków zakupionych w danym roku kalendarzowym (2000). Ponadto wskazał, iż ujawniono noty kredytowe, zarejestrowane w księgowości importera, będące podstawą rozliczeń pomiędzy firmą [...] Sp. z o.o. a kontrahentem zagranicznym, mające wpływ na ustalenie wartości celnej sprowadzanych towarów. Powyższe, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, prowadzi do stwierdzenia, że strona zataiła przed organami celnymi w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego istnienie porozumienia dotyczącego premii pieniężnej na zakupione wyroby farmaceutyczne. Konsekwencją zawarcia ww. porozumienia powinno być bezwzględne przedstawienie go organowi celnemu w dniu zgłoszenia celnego zgodnie z art. 64 Kodeksu celnego. Pomimo złożenia oświadczenia (pole 10b DWC) o prawdziwości danych i zobowiązania do dostarczenia dodatkowych informacji i dokumentów służących do ustalenia wartości celnej przywiezionych towarów, ww. umowy nie przedstawiono, ani nie zgłoszono faktu, iż ceny leków wskazane na załączonych do zgłoszenia celnego fakturach nie są ostateczne i zostaną one ewentualnie przedstawione przez importera w przyszłości.
Organ odwoławczy zaznaczył także, ze ustalanie wartości celnej odbywa się na podstawie przepisów prawa, które w sposób szczegółowy precyzują sposób ustalania wartości celnej oraz dokumenty wymagane przy zgłoszeniu celnym (kompletne). Ujawnienie w trakcie kontroli księgowości strony dodatkowych postanowień oraz not kredytowych stanowiło podstawę zakwestionowania prawidłowości dokumentów przedłożonych przy JDA SAD. W związku z powyższym uznano zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określono ponownie wartość celną importowanych produktów, w wysokości niższej niż pierwotna. Wbrew stanowisku strony żaden przepis nie ustanawia zakazu obniżania wartości celnej. W tym stanie rzeczy uzasadniona była, w ocenie organu odwoławczego, korekta (obniżenie) wartości celnej dokonana przez organ celny pierwszej instancji.
W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo powołał się na dyspozycję art.11 ust.2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym i określił podatek VAT.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w W. ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji, zawierającym wskazanie faktów, które organ celny uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a także podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa przekonującym zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności treści rozstrzygnięcia.
W skardze z dnia 3 lutego 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, [...] Sp. z o.o. w P. wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, z powodu ich niezgodności z prawem. Decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. zarzuciła naruszenie:
art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483);
przepisów prawa materialnego, to jest art. 23 § 1 i § 9, art. 24 § 1, art. 25 § 1 oraz art. 85 §1 oraz art. 165 § 1 i § 4 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) oraz Wyjaśnień dotyczących wartości celnej (zał. do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. - Dz.U. Załącznik do Nr 80, poz. 908 z dnia 8 października 1999 r.);
przepisów proceduralnych, to jest art. 120, 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 127, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) z uwagi na niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie mające wpływ na wynik postępowania;
art. 65 § 5 Kodeksu celnego poprzez brak zastosowania w sprawie przejawiający się w wydaniu zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe po upływie 3 lat od przyjęcia zgłoszenia celnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym przez niewłaściwe zastosowanie w sprawie wskutek ustalenia podstawy opodatkowania w oparciu o nieprawidłową wartość celną importowanego towaru;
art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej poprzez nieuchylenie decyzji pierwszej instancji pomimo, że decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 165 § 1 i § 4 oraz art. 210 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej;
art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 120 ustawy - Ordynacja podatkowa przez brak zastosowania w sprawie z uwagi na niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 11 ust. 2 oraz art. 11c ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, tj. zastosowanie - pomimo braku obowiązywania w dacie wydania zaskarżonej decyzji - ustawy o VAT z dnia 8 stycznia 1993 r.
Rozwijając zarzuty skargi o charakterze merytorycznym, skarżąca sformułowała generalną tezę, że deklarowana wartość celna towaru była prawidłowa, odpowiadała rzeczywistej wartości (cenie) transakcyjnej kształtującej się w wysokości wynikającej z faktur eksportera, przedstawionych przy zgłoszeniu celnym i brak było podstaw do jej korekty (obniżenia) o kwotę premii pieniężnej przewidzianej w umowie z dnia [...] /[...] lipca 1999 r. Przedstawiła argumenty oraz wyjaśnienia wskazujące na błędy w zakresie ustalenia stanu faktycznego, wadliwe rozumienie oraz zastosowanie przepisów dotyczących ustalenia wartości celnej, jak również uchybienia proceduralne, do jakich doszło w trakcie postępowania administracyjnego prowadzonego w obu instancjach.
Spółka podniosła, że zgodnie z Załącznikiem z dnia [...]10.2000 r. do Umowy [...], obowiązującym Strony od dnia 01 stycznia 2000r., wysokość ewentualnie udzielanych przez kontrahenta zagranicznego rabatów naturalnych ma wynosić do 11,82% wartości produktów sprzedanych zgodnie z art. 1 załącznika w bieżącym roku kalendarzowym. W Załączniku tym ustalono limit - łącznej wartości 39.051,710,00 EUR.
Nadto według skarżącej udzielona jej premia pieniężna stanowiła formę wspomagania i stymulowania jej działalności na rynku polskim. Była środkiem dla realizacji tego celu. Nie była powiązana z wartością transakcyjną, a związku z tym nie istniała potrzeba informowania o niej organów celnych.
Skarżąca podniosła również, iż przedmiotowa w sprawie umowa zawarta z kontrahentem zagranicznym nie odnosiła się do importu towarów, zatem brak było podstaw dla załączenia jej do zgłoszenia celnego. W konsekwencji brak także uzasadnienia dla załączenia do zgłoszenia celnego not kredytowych wystawionych na jej podstawie, a stanowiących wsparcie działalności [...]Sp. z o.o. na rynku polskim.
Skarżąca zauważyła, iż zawarta umowa nie gwarantowała automatycznego przyznania wsparcia. Określała jedynie warunki, których spełnienie stwarzało przesłankę do przyznania premii finansowej.
Skarżąca podniosła również, że Dyrektor Izby Celnej, stwierdzając w uzasadnieniu skarżonej decyzji, iż "wartość importowanych leków została zawyżona z powodu nieuwzględnienia przyznanych Stronie przez eksportera upustów", nie wskazał konkretnej kwoty, o jaką rzekomo obniżono wartość celną importowanego towaru i nie przedstawił żadnych ustaleń wskazujących na przeprowadzenie postępowania w tym zakresie.
W dalszej części motywów skargi Spółka zarzuciła Dyrektorowi Izby Celnej wiązanie takich samych skutków faktycznych, a w związku z tym i prawnych, z faktem udzielenia rabatu jak i premii pieniężnej, podkreślając przy tym, iż czym innym jest rabat, a czym innym premia pieniężna. Jednocześnie zaznaczyła, iż przyznanie premii pieniężnej nie może być utożsamiane z korektą ceny towarów. Nie stanowi ona bowiem formy upustu transakcyjnego czy też obniżenia ceny należnej sprzedawcy, lecz jest wyłącznie dodatkowym bodźcem ekonomicznym.
Skarżąca uznała za bezpodstawne twierdzenie Dyrektora Izby Celnej, jakoby nota kredytowa określała wysokość upustu, pomniejszając tym samym zobowiązanie finansowe wobec kontrahenta zagranicznego. W związku z otrzymaniem noty kredytowej nie zmniejszało się zobowiązanie Spółki z tytułu zakupu leków, gdyż noty kredytowe wystawione były z innego, odrębnego od zakupu towarów, tytułu prawnego, a mianowicie z tytułu realizacji postanowień załącznika, dotyczących osiągnięcia założonego poziomu sprzedaży towarów krajowych na rzecz osób trzecich, tj. przekazania premii.
Zdaniem skarżącej, wystawiane noty kredytowe przez dostawcę zagranicznego były formą wzajemnych rozliczeń finansowych pomiędzy skarżącą a kontrahentem zagranicznym w drodze kompensaty, co nie zmienia faktu, że wartość transakcyjna towarów wynikała z faktury handlowej i odpowiadała kwocie tam wskazanej.
W ocenie skarżącej, organy celne naruszyły także art. 23 § 1 oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego. Skarżąca deklarowała wartość celną na poziomie ceny transakcyjnej, uwidocznionej na fakturze handlowej, po uiszczeniu której następowało przeniesienie własności rzeczy ze sprzedającej na skarżącą jako kupującego. Jest to zgodne z art. 85 § 1 Kodeksu celnego, który stanowi, że należności celne wymagane są według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego.
Ponadto podniosła, iż kontrola w firmie była wynikiem realizacji polecenia wydanego przez organ nadrzędny - Prezesa Głównego Urzędu Ceł, który pismem z [...] września 2001 r. skierowanym do wszystkich urzędów celnych stwierdził, że nieprzedstawienie organom celnym otrzymywanych not kredytowych lub faktur korygujących powodowało zawyżanie wartości celnej i polecił przeprowadzenie kontroli wśród firm zajmujących się importem farmaceutyków. Była to ingerencja organu nadrzędnego w rozstrzygnięcie organu niższego szczebla. Tym samym rozstrzygając niniejszą sprawę organ celny działał stosownie do zalecenia wydanego przez organ nadrzędny, w związku z czym naruszona została zasada prawdy obiektywnej, wynikająca z art. 122 Ordynacji podatkowej oraz zasada dwuinstancyjności postępowania celnego, wyrażona w art. 127 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem skarżącej, postępowanie dowodowe w sprawie przeprowadzone zostało z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Niepełny materiał dowodowy w sprawie poddany został pobieżnej, niedokładnej ocenie, co skutkuje naruszeniem przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji Podatkowej.
W ocenie skarżącej Spółki organ celny dopuścił się również naruszenia art. 65 § 5 Kodeksu celnego, albowiem zaskarżona decyzja została wydana pomimo upływu 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.
W odniesieniu do orzeczenia w przedmiocie podatku VAT skarżąca zarzuciła, iż wobec naruszenia przez organy celne przepisów o postępowaniu oraz przepisów prawa materialnego określających wartość celną importowanych towarów, podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług, z uwagi na zaniżenie wartości celnej, została ustalona w kwocie nie odpowiadającej jej rzeczywistej wysokości.
Skarżąca podniosła, że Naczelnik Urzędu Celnego w P. nie doręczył jej odpisu postanowienia w wszczęciu postępowania podatkowego, przez co postępowanie podatkowe nie zostało wszczęte. Nadto organ celny ograniczył się jedynie do wydania w dniu [...] października 2003 r. postanowienia o uzupełnieniu w zakresie ustalania prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług od sprowadzonych z zagranicy towarów wydanego wcześniej postanowienia z dnia [...].04.2002 r. w przedmiocie wszczęcia postępowania celnego. Postanowienie o uzupełnieniu postępowania wywołuje zdaniem skarżącej skutki prawne na datę początkowego aktu administracyjnego, tj. na datę postanowienia z dnia [...] kwietnia 2002 r. wszczynającego postępowanie w przedmiotowej sprawie w zakresie zbadania wartości celnej zaimportowanych towarów. Wynika to z faktu, zdaniem skarżącej, że istotą uzupełnienia danego aktu administracyjnego jest doprowadzenie tego aktu do takiej postaci jaka powinien mieć on od samego początku jego wydania. Tryb uzupełnienia służy zatem usunięciu wad danego aktu administracyjnego a nie rozstrzyganiu sprawy co do istoty. Zatem uzupełniające postanowienie z dnia [...] kwietnia 2002 r. nie jest postanowieniem wszczynającym postępowanie w sprawie podatku VAT. Natomiast organ celny w dniu [...] kwietnia 2002 r., kiedy zostało wydane postanowienie w sprawie wszczęcia postępowania celnego w niniejszej sprawie nie miał kompetencji do wszczynania i prowadzenia postępowania w zakresie podatku VAT. Mimo tego obie decyzje organów celnych uznają zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. za nieprawidłowe w zakresie wysokości zobowiązania podatkowego. Narusza to w sposób rażący art. 165 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej i kwalifikuje, zdaniem skarżącej, obie decyzje organów celnych do uchylenia celem wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Dodatkowo skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej, bowiem powołane w niej przepisy ustawy o VAT z 1993 r. utraciły moc z dniem 1 maja 2004 r., a zatem przepisy proceduralne tej ustawy nie mogły być podstawą wydania decyzji przez organ odwoławczy. Przepisy art. 11 ust. 2, art. 11 c ust. 2 i ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r. należały do kategorii przepisów prawa procesowego. Zważywszy, że ustawa o VAT z 11 marca 2004 r. - inaczej niż w odniesieniu do przepisów celnych - Przepisy wprowadzające Prawo celne - nie zawiera żadnych regulacji intertemporalnych dotyczących stosowania przez nią przepisów prawa, organy administracji powinny działać w oparciu o nowe przepisy prawa, tj. stosować nowe przepisy o postępowaniu w zakresie orzekania o należnościach z tytułu podatku od towarów i usług.
Skarżąca podniosła też, iż sentencja decyzji organu pierwszej instancji nie zawiera określenia kwoty podatku VAT, co stanowi naruszenie art. 210 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, że jest ona bezzasadna.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przez organy celne przepisów prawa materialnego należy podnieść, iż w myśl art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.
Zgodnie z treścią art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 tej ustawy.
Ponieważ o wartości transakcyjnej decyduje cena zapłacona lub należna, to nie może być traktowana, jako wyłączny dowód określający tę wartość, wadliwie podana w dokumentach celnych cena towaru. Organ celny nie jest związany treścią składanych dokumentów ani deklarowaną wartością, lecz obowiązany jest wartość tę ustalić samodzielnie, w granicach zasady swobodnej oceny dowodów i w określonym przepisami celnymi trybie (v. wyrok NSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2002 r., sygn. akt V S.A. 1709/02).
Ustalenia wartości celnej i kwoty wynikającej z długu celnego dokonuje się na podstawie wniosku o dokonanie zgłoszenia celnego i dokumentów przedstawionych przez importera. Zgłoszenie celne powinno być podpisane przez zgłaszającego i zawierać wszystkie elementy niezbędne do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany (art. 64 § 1 Kodeksu celnego). Zgodnie z art. 64 § 2 Kodeksu celnego, do zgłoszenia celnego zgłaszający powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany. Z regulacją tą wiąże się potrzeba złożenia oświadczenia o ewentualnym późniejszym dostarczeniu niezbędnego dokumentu.
Z kolei, na podstawie art. 83 § 1 Kodeksu celnego, organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego. Może on w szczególności (zgodnie z § 2 powołanego przepisu) kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również dokonywać kontroli późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Uprawnienie organów celnych do kontroli zgłoszenia celnego wynika również z przepisów Kodeksu Wartości Celnej (Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., ratyfikowanego przez RP 1 lipca 1995 r. - zał. do Dz.U. z 1995 r., nr 98, poz. 483). Zgodnie z art. 17 KWC "nic w Porozumieniu nie będzie interpretowane jako ograniczenie lub poddawanie w wątpliwość praw administracji celnych do satysfakcjonującego je upewnienia się o prawdziwości i dokładności jakiegokolwiek oświadczenia, dokumentu czy deklaracji przedłożonych dla celów określenia wartości celnej".
Stosownie do art. 83 § 3 Kodeksu celnego, jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane.
W niniejszej sprawie wartość celna towarów zadeklarowana została, w przyjętym przez organ celny zgłoszeniu celnym, w wysokości odpowiadającej wartości (cenie) transakcyjnej określonej w fakturze eksportera, bez uwzględnienia premii pieniężnej wynikającej z ujawnionych not kredytowych nr [...] z dnia [...].12.2000 r. i nr [...] z dnia [...].12.2000 r. dotyczących zgłoszeń celnych z miesiąca października, listopada i grudnia 2000 r., w tym zgłoszenia celnego SAD Nr [...] (wspólne akta administracyjne).
Skarżąca podniosła, że dokonywała zgłoszenia celnego stosując przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. Nr 104, poz. 1993 ze zm.), zgodnie z którym importer był zobligowany do wypełniania pola 45 zgłoszenia celnego jedynie w przypadkach, gdy otrzymywał upust potwierdzony, tj. uwidoczniony na fakturze. Stwierdzenie to oderwano od obowiązku prawidłowego sporządzenia faktury, to znaczy zamieszczenia w niej wszelkich elementów kształtujących cenę towaru. Nie można zatem skutecznie powoływać się na fakturę, która nie zawierała wszystkich danych dotyczących ceny towaru i przez to nie mogła być miarodajna dla ustalenia faktycznej, całkowitej płatności za towar. Prawidłowo również wywodzą organy celne, że jeśli upusty zostały określone w umowie zawartej przed dokonaniem zgłoszenia celnego, a w chwili składania zgłoszenia celnego ich wysokość nie była znana zgłaszającemu, importer powinien poinformować o tym organ celny i po otrzymaniu not kredytowych wystąpić o weryfikację zgłoszenia celnego.
Jest poza sporem, że przedmiotowa umowa została zawarta przed dokonaniem zgłoszenia celnego i jej uregulowania stanowiły prawną podstawę wzajemnych świadczeń eksportera i importera. Znajduje to potwierdzenie w fakturach handlowych stanowiących załącznik do przedmiotowego zgłoszenia celnego, w których treści powołano obowiązującą między stronami umowę, jak również potwierdzają to postanowienia przedmiotowej umowy.
Zawarta przez skarżącą z eksporterem umowa sprzedaży leków objętych zgłoszeniem celnym z dnia [...] listopada 2000 r. wykonana została w czasie obowiązywania umowy przewidującej udzielanie rabatu z dnia [...].07.1999 r.
Sąd podziela stanowisko organów celnych, że ujawniona w toku kontroli postimportowej umowa z dnia [...] lipca 1999 r. oraz noty kredytowe, zarejestrowane w księgowości importera miały wpływ na ustalenie wartości celnej sprowadzonych farmaceutyków. Konsekwencją zawarcia umowy w sprawie rabatu, wraz z załącznikami powinno być przedstawienie jej organowi celnemu w dniu zgłoszenia celnego, zgodnie z treścią art. 64 Kodeksu celnego.
W ocenie skarżącej uzgodnienia zawarte w umowie z dnia [...] lipca 1999 r. sprowadzały się do ustalenia zasad, na których strony uzgodniły możliwość wspomagania i stymulowania przez dostawcę zagranicznego działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącego na rynku polskim, dlatego nie należało powoływać jej w deklaracji wartości celnej. Twierdzenie to nie znajduje potwierdzenia w zapisach umowy. Z jej postanowień wynika, że [...] SA ze S. zobowiązała się sprzedawać swoje wyroby firmie [...] Sp. z o.o. celem ich odsprzedaży na terytorium Polski, umowa reguluje również ceny zakupu i płatności oraz wzajemne zobowiązania stron związane z dostawą i zakupem leków. Zaś załącznik Nr [...] z dnia [...] października 2000 r. stanowi, że Dystrybutor (skarżąca spółka) zakupi od [...] ze S. (eksportera) wyroby o łącznej wartości, która zapewni Dystrybutorowi zrealizowanie w tym samym okresie sprzedaży wyrobów dla klientów w wysokości 39.052,710 EUR (pkt 1). Dokument ten określa w punkcie 4, że premia pieniężna przyznana została w wysokości 11,82% liczonej od łącznej wartości wyrobów sprzedanych przez Dystrybutora - zakupionych uprzednio od eksportera w wysokości określonej wyżej pkt 1 załącznika. Czyli podstawa naliczania premii i tak wynikała z zakupów realizowanych przez skarżącą od dostawcy tych leków. Takie postanowienia umowy świadczą wyraźnie o sposobie uzyskiwania rabatu i bez wątpienia zdaniem Sądu miały wpływ na wartość celną importowanych towarów. Nie zachodzi tu, więc taka sytuacja, gdy - jak w przypadku tzw. rabatu ex post - czynność prawna będąca źródłem prawa kupującego do rabatu, dokonana jest dopiero po zgłoszeniu celnym towaru z wystawioną wcześniej fakturą. Usprawiedliwiony jest, zatem wniosek, że podstawą (przyczyna) uzasadniającą udzielanie rabatu na warunkach określonych w umowie z [...] lipca 1999 r. był sam fakt sprzedaży skarżącej przez eksportera leków o wartości ustalonej w tej umowie. Wskutek otrzymania rabatu skarżąca odniosła korzyść, określoną przez nią jako wsparcie jej działalności, ale było to normalnym skutkiem (efektem) uzyskanego rabatu, a nie przyczyną udzielania. Nie ma przy tym znaczenia czy rabat był udzielony w formie bezpłatnego przekazania części leków czy też proporcjonalnego rozłożenia obniżenia cen w stosunku do wszystkich importowanych towarów.
Odnosząc się do zarzutu bez podstaw, zdaniem skarżącej, przyporządkowanie not kredytowych do przedmiotowego zgłoszenia celnego, wskazać należy, że w toku przeprowadzonej kontroli postimportowej ustalono, że w większości przypadków - również i w niniejszej sprawie - noty kredytowe wystawione dla kontrahenta polskiego nie odnoszą się wprost do konkretnych faktur importowych. Zostały na nich jedynie podane numery faktur z jakimi winny być kompensowane płatności. Kompensacja płatności za notę kredytowa i fakturę importową, jak to również ustalono, obniżała zobowiązania Spółki polskiej przeważnie do wartości zerowej. Zatem gdyby dopasować noty do faktur, z którymi nastąpiła kompensacja płatności, to wartość tych faktur byłaby zerową. Ponadto należy zauważyć, że skarżąca sama przyznaje, że noty były formą rozliczeń finansowych w drodze kompensacji. Sąd zauważa, że noty stanowiły jedynie realizację zawartego przez strony porozumienia, składającego się z umowy nr [...], aktualnego cennika leków oraz załącznika do wymienionej umowy, w którym przewidziano przyznanie Dystrybutorowi (firmie polskiej) upustu oraz określono jego górną granicę. Zatem noty kredytowe w tym przypadku przyporządkowane do niniejszego zgłoszenia celnego, potwierdzają fakt zrealizowania udzielonej obniżki ceny importowanego towaru.
W konkluzji stwierdzić należy, że przewidziana ujawnioną umową premia pieniężna była czynnikiem kształtującym wartość (cenę) transakcyjną towaru w wysokości pomniejszonej o proporcjonalną wielkość wynikającą z not kredytowych nr [...] z [...].12.2000 r. i nr [...] z [...].12.2000 r. dotyczącą zgłoszeń celnych z miesiąca października, listopada i grudnia 2000 r. i dopiero tak określona wartość (cena) transakcyjna stanowiła wartość celną towaru. Sposób wyliczenia wartości celnej został syntetycznie przedstawiony w uzasadnieniu decyzji organu I instancji (str. 6 decyzji, k. 40 akt adm.).
Ustalenia faktyczne dokonane przez organ celny pierwszej instancji zostały podzielone przez Dyrektora Izby Celnej w zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
Co prawda organ celny drugiej instancji przedstawił ogólny zarys wyliczenia upustu, wskazał iż w różnych sprawach stosowano dwie metody wyliczenia wartości celnej: pierwszą z uwzględnieniem rabatu na fakturze i rabatu z not kredytowych i drugą z uwzględnieniem rabatów na fakturach. Jednak tak ogólne przedstawienie metod wyliczenia wartości celnej nie zaprzeczało ustaleniom organu pierwszej instancji. Dyrektor Izby Celnej nie tylko podzielił ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji, ale i przyjął w poczet materiału dowodowego przedstawione przez ten organ dowody w postaci faktur dołączonych do zakwestionowanego zgłoszenia celnego. Faktury te zostały dołączone do akt administracyjnych w niniejszej sprawie, przez co daja podstawę do zweryfikowania treści uzasadnień decyzji. Z faktur tych nie wynika aby eksporter udzielił skarżącej innych rabatów niż te, które zostały określone w notach kredytowych nr [...] z [...].12.2000 r. i nr [...] z [...].12.2000 r. Jedynie noty i kwoty rabatów w nich określonych były podstawą do stosownego wyliczenia wartości celnej towarów przez Naczelnika Urzędu Celnego w P.. Wyliczenia te zostały podzielone przez Dyrektora Izby Celnej w decyzji utrzymującej w mocy decyzję ww. Naczelnika.
Zatem niezasadne są zarzuty skarżącej co do braku wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięć.
Podkreślić należy, iż w toku postępowania administracyjnego strona nie przedstawiła własnego sposobu wyliczenia wartości celnej i nie wykazała również przyczyn, z powodu których zastosowany sposób wyliczenia premii przez organy celne byłby niewiarygodny.
W obrocie handlowym - również międzynarodowym - nie jest kwestionowana zasada wolności kontraktowej, zgodnie z którą strony danej umowy mogą w sposób nienaruszający obowiązujące przepisy ustalać wzajemne prawa i obowiązki oraz sposób ich realizacji. W odniesieniu do umów sprzedaży oznacza to, iż mogą one wprost wskazać wiążącą je cenę, albo też jedynie określić podstawy jej ustalenia a ostateczna wielkość zostanie obliczona później; mogą też odwołać się do warunków i zasad określonych przez nie w innych umowach, co w praktyce występuje często przy kontraktach handlowych obejmujących dłuższy odcinek czasowy.
W niniejszym przypadku przedmiotowe porozumienie odnoszące się do przyszłych transakcji między importerem a eksporterem określało warunki i wielkość udzielania premii w stosunku do pierwotnej ceny sprzedaży, a więc wskazywało na sposób kształtowania ostatecznej ceny.
Nie zmienia tej oceny także wskazanie skarżącej na treść przepisu art. 23 i innych przepisów Kodeksu celnego odnoszących się do wartości celnej. Redakcja tych przepisów wskazuje na przyjęcie przez ustawodawcę jako wiążącej takiej wartości celnej, która jest ceną rzeczywistą, czyli obliczoną ostatecznie i obejmującą faktyczne płatności, jakich nabywca - importer - dokonał lub ma dokonać na rzecz eksportera - sprzedawcy - lub na jego korzyść. Skoro w przepisach tych mowa jest o cenie jako płatności dokonanej "lub mającej zostać dokonaną", to równocześnie ustawodawca nie wiąże ustalenia tej ceny z określoną datą, a w szczególności z dniem zgłoszenia celnego. Cena na dzień zgłoszenia celnego może bowiem z różnych względów, w tym ustaleń umownych wiążących strony, nie odpowiadać cenie ostatecznej, to jest płatności zrealizowanej lub należnej, i dlatego też według powyższych unormowań wartość celna towaru to jego wartość transakcyjna, a więc cena faktycznie zapłacona lub należna, nawet jeśli jej ostateczne ustalenie nastąpiło po dniu zgłoszenia celnego.
W okolicznościach niniejszej sprawy premie pieniężne, chociaż zostały zrealizowane zgodnie z warunkami porozumienia po dacie zgłoszenia celnego, to kształtowały wartość transakcyjną, gdyż miały istotny wpływ na cenę faktycznie zapłaconą - obniżały tę cenę w stosunku do podanej w zgłoszeniu celnym. Powoływany przez skarżącą przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego określa przesłanki wymagalności należności celnych przywozowych odnosząc je do stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według obowiązujących w tym dniu stawek. Powyższe unormowanie nie oznacza jednak, że wartość celna (transakcyjna) musi być ostatecznie ustalana na ten właśnie dzień, bo jak już podnoszono wyżej, cena ta może zostać ostatecznie ukształtowana później w odniesieniu do towaru przedstawionego organowi celnemu w określonym dniu.
Regulacje zawarte w przepisach art. 23 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego są wprawdzie ze sobą powiązane, jednakże związek ten nie sięga tak daleko, aby w treści art. 85 § 1 Kodeksu celnego widzieć dopełnienie definicji wartości celnej, określonej w art. 23 § 1 Kodeksu celnego. Zasady ustalania wartości celnej towarów zostały uregulowane w dziale III Kodeksu celnego, w tym głównie w art. 23. Natomiast przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego odnosi się do innej materii - wymagalności należności celnych i stanowi, że należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Jedynie więc dla potrzeb ustalenia należności celnych wartość celna w rozumieniu art. 23 § 1 i 9 Kodeksu celnego jest odnoszona do dnia przyjęcia zgłoszenia celnego (v. wyrok NSA z dnia 16 marca 2005 r., Sygn. akt I GSK 70/05).
Bezpodstawny jest zarzut skarżącej, iż z chwilą zmiany statusu celnego towaru z niekrajowego na krajowy, nie powinien on pozostawać w kręgu zainteresowania organów celnych. Należy bowiem podzielić stanowisko organu celnego, że posiada on uprawnienia do kontroli zgłoszeń celnych po zwolnieniu towaru poprzez kontrolę dokumentów i danych handlowych dotyczących przywozu towaru, jak również późniejszych operacji dotyczących tych towarów (art. 83 Kodeksu celnego), a decyzja co do prawidłowości zgłoszenia celnego może zostać wydana w terminie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 65 § 4 Kodeksu celnego.).
W tym stanie rzeczy, zgodnie z art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego, uzasadniona była korekta (obniżenie) wartości celnej dokonana przez organy celne.
W kontekście powyższych ustaleń całkowicie niezasadny jest zarzut naruszenia art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług raz o podatku akcyzowym, zgodnie z którym podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. W niniejszej sprawie zmiana podstawy opodatkowania wynikała ze zmiany wartości celnej ustalonej zgodnie z powołanymi wyżej przepisami.
Za niezasadny należy uznać również zarzut naruszenia wyjaśnień dotyczących wartości celnej stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej, a dokładnie opinii 15.1 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej. Opinia ta dotyczy bowiem sposobu uwzględniania rabatów przy ustalaniu wartości celnej, co nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, które dotyczy uwzględniania rabatu (premii pieniężnej) co do zasady. Ponadto należy zauważyć, że rabat, o którym mowa w punktach 16,17 i 18 powołanej Opinii został uznany za postimportowy nie dlatego, że przyznano go wstecz, po dokonaniu importu, lecz ze względu na to, że nie dotyczył bezpośrednio ceny towaru importowanego i odnosił się do poprzedniej transakcji.
Chybione są również zarzuty skarżącej o charakterze procesowym.
W ocenie Sądu organy celne rozpoznające sprawę, zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji i wydające zaskarżone decyzje kierowały się i przestrzegały zasad ogólnych postępowania stanowiących integralną część przepisów regulujących procedurę w sprawach celnych, a zarazem wiążących je na równi z innymi przepisami tej procedury. Ponadto, nie dopuściły się naruszenia przepisów regulujących postępowanie dowodowe. Decyzje wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego i wyczerpująco rozpatrzonego, stanowiącego podstawę do ustalenia właściwego stanu faktycznego, w konsekwencji ocenionego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej.
Niezasadny jest zarzut skarżącej co do braku wszczęcia postępowania w zakresie ustalenia prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług od sprowadzonych z zagranicy towarów.
Organ celny I instancji wydał z urzędu stosowne postanowienie w dniu [...] października 2003 r. pod numerem [...] i doręczył je zarówno stronie, jak i jej pełnomocnikowi w dniu 20 października 2003 r. o czym świadczą pocztowe potwierdzenia odbioru przesyłki (k. 47a i 47b akt adm.). Zatem zgodnie z treścią art. 165 § 1, § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej z chwilą doręczenia odpisu postanowienia stronie nastąpiło wszczęcie postępowania w wymienionym zakresie. Od tego momentu strona nie była pozbawiona możliwości obrony swych praw i wzięcia czynnego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji.
Wymienione postanowienie w rzeczywistości rozszerzało o wskazany zakres dotychczas prowadzone postępowanie administracyjne na podstawie wcześniej wydanego postanowienia Dyrektora Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...].04.2002 r. dotyczącego zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r.
Wynika to z treści tego postanowienia. Samo rozszerzenie zakresu prowadzonego postępowania znajduje uzasadnienie prawne w treści art. 11 ust 2 wówczas obowiązującej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z 8 stycznia 1993 r. Wymieniony przepis stanowił, że kwota podatku od towarów i usług mogła być określona w decyzji dotyczącej należności celnych. Co oznacza, że mogło się toczyć jedno postępowanie administracyjne dotyczące zarówno wartości celnej towaru i długu celnego jak i podatku od towarów i usług od sprowadzonych z zagranicy towarów. Wymienione postępowanie mogło być prowadzone w oparciu o jedno postanowienie wszczynające postępowanie w obu wskazanych zakresach, jak też mogły być wydane dwa postanowienia wszczynające postępowanie w każdym zakresie oddzielnie. Ważne jest tylko aby wszczęcie postępowania z urzędu opierało się na wydanym i doręczonym stronie postanowieniu w myśl art. 165 § 1, § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej. Chodzi tu bowiem o zachowanie uprawnień strony do obrony swoich praw. Powyższy warunek został spełniony w przedmiotowej sprawie.
Podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] października 2003 r. było uzupełnieniem postanowienia Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia [...] kwietnia 2002 r. wszczynającego postępowanie celne dotyczące zgłoszenia celnego nr [...] z [...].11.2000 r. o zakres ustalenia prawidłowej wysokości podatku VAT od sprowadzonych z zagranicy towarów, przez co nie miało samoistnego charakteru i nie wszczynało w tym zakresie postępowania, nie zasługuje na uwzględnienie.
Podnieść należy, że zgodnie z art. 219 Ordynacji podatkowej do postanowień stosuje się "odpowiednio" przepisy dotyczące uzupełnienia decyzji. "Odpowiednio" to znaczy z zachowaniem celu i funkcji wymaganego rozstrzygnięcia. Celem postanowień wydanych z urzędu na podstawie art. 165 Ordynacji podatkowej jest skuteczne wszczęcie postępowania we wskazanym zakresie z zachowaniem uprawnień strony do obrony swoich praw. Tego celu nie niweczy fakt, iż postanowienie jest uzupełnieniem innego wcześniej wydanego postanowienia wszczynającego postępowanie w innym zakresie.
To oznacza jedynie, że będzie się toczyło jedno postępowanie administracyjne w obu wskazanych zakresach, a nie dwa odrębne, równoległe postępowania.
Postanowienie o wszczęciu postępowania jest niezaskarżalne. Jego funkcja "ochronna praw strony" jest tożsama w tym wypadku z uzupełnieniem decyzji co do prawa odwołania, gdzie zgodnie z treścią art. 213 § 4 Ordynacji podatkowej termin do wniesienia odwołania (czyli zachowania uprawnień strony) biegnie od doręczenia decyzji uzupełniającej w tym zakresie.
W tym wypadku nie może być zatem mowy o wstecznym przesunięciu czasowym skutków decyzji uzupełniającej.
Przyjmując takie "odpowiednie" stosowanie przepisów do wymienionego postanowienia należało uznać bezzasadność zarzutów skarżącej w tym zakresie.
Błędny jest zarzut naruszenia przepisu art. 65 § 5 Kodeksu celnego stanowiącego, że decyzja korygująca zgłoszenie celne w trybie art. 65 § 4 tej ustawy nie może być wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Sąd zważył, że decyzja organu celnego pierwszej instancji, korygująca zgłoszenie celne z [...] listopada 2000 r., wydana została [...] października 2003 r. i doręczona pełnomocnikowi importera 3 listopada 2003 r., a więc z zachowaniem powyższego trzyletniego terminu. Natomiast decyzja organu odwoławczego z [...] grudnia 2004 r. była wyrazem instancyjnej kontroli legalności decyzji organu pierwszej instancji i utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy, nie zawierała rozstrzygnięcia korygującego elementy zgłoszenia celnego ponad korektę organu pierwszej instancji. W konsekwencji, jej wydanie nie podlegało czasowemu ograniczeniu przewidzianemu w art. 65 § 5 Kodeksu celnego.
Za nietrafny Sąd uznał również zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania celnego. W skardze przywołano pismo Prezesa GUC nr [...] z dnia [...] września 2001 r. skierowane do dyrektorów urzędów celnych. Zdaniem skarżącej pismo to ma charakter polecenia służbowego wydanego podległym organom celnym. Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko wyrażone m.in. w wyroku NSA z dnia 10 grudnia 2002 r. sygn. V SA 1709/02, że z treści pisma Prezesa GUC z [...] września 2001 r., skierowanego do wszystkich Dyrektorów Urzędów Celnych wynika jedynie kwestia konieczności zwrócenia szczególnej uwagi na prawidłowość deklarowania wartości celnej przez firmy importujące farmaceutyki i przeprowadzenia kontroli postimportowych, mających na celu weryfikację prawidłowości ustalenia wartości celnej. Powyższe oznacza, iż o ocenie prawidłowości dokonanych zgłoszeń celnych miały decydować wyniki kontroli. W niniejszej sprawie decyzje były wydawane przez organy administracji celnej w dwóch instancjach, na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów celnych. Po przeprowadzeniu kontroli u importera i zebraniu materiału dowodowego, decyzje wydane zostały przez organy administracji celnej w dwóch instancjach, na podstawie samodzielnej oceny materiału dowodowego, zatem zarzut niezachowania toku instancji i rozstrzygnięcia sprawy na poziomie II instancji jest gołosłowny.
Wzruszenia zaskarżonej decyzji nie uzasadnia również podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej tj. art. 120, 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191 oraz 210 § 1 pkt 5. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza akt postępowania nie potwierdza zasadności zarzutu wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem wymienionych w skardze przepisów art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie organy celne działały zgodnie z zasadą praworządności i na podstawie obowiązujących przepisów prawa.
Oceny tej nie zmienia niepowołanie przez Dyrektora Izby Celnej w W., w sentencji decyzji, właściwej - w dacie wydawania rozstrzygnięcia - podstawy prawnej do orzekania w przedmiocie podatku od towarów i usług. Organ I instancji powołał prawidłową formalnoprawną podstawę (wynikającą z przepisów ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym) do orzekania w przedmiocie podatku VAT. Natomiast Dyrektor Izby Celnej w W., wydając w dniu [...] grudnia 2004 r., zaskarżoną decyzję, wskazał w podstawie prawnej między innymi art. 11 ust. 2 oraz art. 11c ust. 2 i ust. 4 ustawy z 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, która z dniem 1 maja 2004 r. utraciła moc obowiązującą (art. 175 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług). Omawiana podstawa prawna - w tym określająca właściwość rzeczową organu celnego - istniała w dacie wydawania zaskarżonej decyzji; wynika ona z ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (art. 33 tej ustawy). W/w uchybienie formalne nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, co w kontekście omawianej wyżej treści art. 145 § 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu skarżącego, czy też zasady zaufania obywateli do organów Państwa. Wydając rozstrzygnięcie, organy celne działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów celnych i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W ocenie Sądu wnioski organu odwoławczego wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI