V SA/WA 920/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy były skargi na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF) z dnia 9 marca 2023 r., która uchyliła decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (WIF) z dnia 27 października 2021 r. WIF odmówił przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej na rzecz spółki, uznając, że stała się ona podmiotem zależnym od grupy kapitałowej prowadzącej łącznie co najmniej 4 apteki, co stanowi negatywną przesłankę zgodnie z art. 99 ust. 3a pkt 3 Prawa farmaceutycznego (upf). WIF wskazał na liczne umowy (franczyzy, pożyczki, zastawu), które jego zdaniem dawały franczyzodawcy faktyczną kontrolę nad spółką. GIF, po analizie nowych umów przedstawionych przez spółkę w toku postępowania odwoławczego, uznał, że nie istnieją przesłanki negatywne do przeniesienia zezwolenia i uchylił decyzję WIF, przenosząc zezwolenie. WSA w Warszawie oddalił skargi wniesione przez [...] i [...] , uznając, że GIF prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny. Sąd stwierdził, że zaktualizowane umowy franczyzowe i towarzyszące nie tworzą zależności ani grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (uokk), a tym samym nie zachodzą przesłanki negatywne do przeniesienia zezwolenia. Sąd odrzucił również wnioski spółki o odrzucenie skarg z powodu braku legitymacji procesowej organizacji społecznych oraz wniosek o skierowanie pytania prawnego do TK.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umów franczyzowych i towarzyszących mogą świadczyć o istnieniu grupy kapitałowej i kontroli jednego przedsiębiorcy nad drugim w rozumieniu przepisów antykoncentracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zaktualizowane umowy nie dają franczyzodawcy decydującego wpływu na kluczowe decyzje biznesowe franczyzobiorcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zaktualizowane umowy franczyzowe i towarzyszące, po zmianach wprowadzonych na wezwanie GIF, nie tworzą zależności ani grupy kapitałowej. Kluczowe decyzje biznesowe pozostają w gestii franczyzobiorcy, a umowy mają charakter typowy dla franczyzy, nie dając franczyzodawcy decydującego wpływu.
Czy organizacje społeczne (samorząd aptekarski, związek pracodawców aptekarskich) posiadają legitymację procesową do wniesienia skargi w sprawie przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obie organizacje posiadają legitymację procesową ze względu na swoje cele statutowe i interes publiczny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cele statutowe samorządu aptekarskiego (piecza nad zawodem farmaceuty) i związku pracodawców aptekarskich (reprezentowanie interesów pracodawców, rozwój rynku usług farmaceutycznych) uzasadniają ich udział w postępowaniu i możliwość zaskarżenia decyzji, gdyż sprawy te dotyczą interesu publicznego i szerszej grupy przedsiębiorców.
Czy przepisy Prawa farmaceutycznego dotyczące zakazu tworzenia grup kapitałowych w aptekarstwie są zgodne z Konstytucją RP?
Odpowiedź sądu
Sąd nie dostrzegł wątpliwości co do zgodności art. 99 ust. 3a upf z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Sąd oddalił wniosek o skierowanie pytania prawnego do TK, uznając, że nie ma podstaw do kwestionowania konstytucyjności przepisów antykoncentracyjnych.
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
upf art. 99 § ust. 3a pkt 3
Ustawa z dnia 6 września 2021 r. Prawo farmaceutyczne
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 50 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
upf art. 99 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2021 r. Prawo farmaceutyczne
upf art. 104a § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2021 r. Prawo farmaceutyczne
upf art. 99 § ust. 3, 3a, 4-4b i art. 101 pkt 2-5
Ustawa z dnia 6 września 2021 r. Prawo farmaceutyczne
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
uokk art. 4 § pkt 4 i 14
Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów
uokk art. 4 § pkt 4
Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów
uokk art. 4 § pkt 14
Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów
k.c. art. 551
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich art. 7 § ust. 1 pkt 1, 5, 6 oraz ust. 2 pkt 11
Konstytucja RP art. 17 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaktualizowane umowy franczyzowe i towarzyszące nie tworzą grupy kapitałowej ani zależności w rozumieniu uokk. • Organizacje społeczne posiadają legitymację procesową do wniesienia skargi. • Stan faktyczny został prawidłowo ustalony przez GIF.
Odrzucone argumenty
Istnienie grupy kapitałowej i kontroli nad spółką przez franczyzodawcę na podstawie umów. • Naruszenie przepisów postępowania (błędne ustalenie stanu faktycznego, przewlekłość). • Naruszenie prawa materialnego (błędna wykładnia przepisów antykoncentracyjnych). • Brak legitymacji procesowej organizacji społecznych. • Niezgodność przepisów upf z Konstytucją RP.
Godne uwagi sformułowania
nie można stwierdzić istnienia "kontroli" czy kreowania "zależności" • Postanowienia umów, w kształcie dokonanym po korekcie z 20 stycznia 2023 r. na skutek wezwania GIF z 5 stycznia 2023 r., nie pozwalają na stworzenie także w przyszłości stosunku kontroli, czy zależności • cele statutowe samorządu aptekarskiego uzasadniają nie tylko jego wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym [...] ale także możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego niekorzystnej dla tego samorządu zawodowego decyzji administracyjnej.
Skład orzekający
Bożena Zwolenik
przewodniczący
Piotr Kraczowski
sędzia
Marcin Maszczyński
asesor (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii kontroli nad aptekami i tworzenia grup kapitałowych, co ma znaczenie dla konkurencji na rynku farmaceutycznym. Analiza umów franczyzowych i ich wpływu na niezależność przedsiębiorcy jest interesująca dla prawników i przedsiębiorców z branży.
“Czy franczyza w aptece oznacza utratę niezależności? Sąd analizuje granice kontroli nad przedsiębiorcami.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.