V SA/Wa 92/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie niespełniającym wymogów automatu o niskich wygranych.
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie, który nie spełniał wymogów technicznych dla automatów o niskich wygranych (stawka powyżej 0,50 zł, wygrana powyżej 10 zł). Spółka argumentowała, że posiadała ważne zezwolenie i rejestrację automatu. Sąd administracyjny uznał jednak, że skoro automat nie spełniał kryteriów określonych w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, spółka nie mogła korzystać z przepisów przejściowych, a nałożenie kary było zasadne.
Przedmiotem kontroli była decyzja Dyrektora Izby Celnej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o wymierzeniu spółce kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Kontrola wykazała, że automat HOT SPOT, należący do skarżącej spółki, nie spełniał wymogów technicznych dla automatów o niskich wygranych, ponieważ wartość maksymalnej stawki za udział w grze przekraczała 0,50 zł, a potencjalna wygrana mogła wynosić ponad 10.000 zł. Opinia biegłego potwierdziła, że automat nie spełniał wymogów ustawy o grach hazardowych. Spółka argumentowała, że posiadała ważne zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych i że zakwestionowany automat miał ważne poświadczenie rejestracji. Zarzuciła również naruszenie dyrektywy 98/34/WE z powodu braku notyfikacji przepisów technicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że kluczowe jest spełnienie przez automat kryteriów automatu o niskich wygranych określonych w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Sąd powołał się na uchwałę NSA II GPS 1/16, która przesądziła, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym i może stanowić podstawę wymierzenia kary, nawet jeśli automat był zarejestrowany. Sąd podkreślił, że kara dotyczy naruszenia warunków zezwolenia, a nie samego faktu urządzania gier poza kasynem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, urządzenie niespełniające wymogów technicznych dla automatów o niskich wygranych nie może być podstawą do korzystania z przepisów przejściowych pozwalających na prowadzenie działalności na podstawie zezwoleń wydanych na gruncie poprzednich przepisów, a jego użytkowanie podlega sankcji kary pieniężnej.
Uzasadnienie
Ustawa o grach hazardowych nie przewiduje odrębnej kategorii automatów o niskich wygranych, a każdy automat losowy podlega jej rygorom. Wyjątek dla zezwoleń wydanych na podstawie poprzedniej ustawy wymaga spełnienia warunków z art. 129 ust. 3 u.g.h. Niespełnienie tych warunków skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.g.h. art. 89 § 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Przepis stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, w tym w przypadku niespełnienia warunków technicznych dla automatów o niskich wygranych.
u.g.h. art. 129 § ust. 3
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Określa warunki techniczne dla automatów o niskich wygranych (wartość jednorazowej wygranej nie wyższa niż 60 zł, wartość maksymalnej stawki za udział w grze nie wyższa niż 0,50 zł).
Pomocnicze
u.g.h. art. 141 § pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Wyłącza stosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 do organizowania gier na automatach o niskich wygranych zgodnie z art. 129-140. A contrario, niespełnienie tych warunków skutkuje nałożeniem kary.
u.g.h. art. 14 § ust. 1
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Przepis ten został uznany przez TSUE za przepis techniczny.
Dyrektywa 98/34/WE art. 1 § pkt 11
Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r.
Definiuje pojęcie 'przepisów technicznych', które podlegają procedurze notyfikacji.
Dyrektywa 98/34/WE art. 8 § ust. 1
Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r.
Nakłada obowiązek przekazania Komisji Europejskiej projektów przepisów technicznych.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądu - sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 269 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowisko zajęte w uchwale NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych.
Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych
Ustawa poprzednio obowiązująca, na podstawie której wydawano zezwolenia na automaty o niskich wygranych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Automat nie spełniał wymogów technicznych dla automatów o niskich wygranych (stawka > 0,50 zł, wygrana > 10 zł). Niespełnienie wymogów technicznych automatu skutkuje brakiem możliwości powołania się na przepisy przejściowe dotyczące zezwoleń na automaty o niskich wygranych. Art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE i może stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Kara pieniężna dotyczy naruszenia warunków zezwolenia, a nie samego faktu urządzania gier poza kasynem.
Odrzucone argumenty
Spółka posiadała ważne zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Automat posiadał ważne poświadczenie rejestracji. Przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 14 ust. 1 u.g.h. powinny być uznane za przepisy techniczne i podlegać notyfikacji, a ich brak notyfikacji powoduje bezskuteczność. Postępowanie powinno zostać umorzone z powodu braku notyfikacji przepisów technicznych.
Godne uwagi sformułowania
każdy automat do gier losowych, niezależnie od tego, na jakie stawki i wygrane został zaprogramowany, jest automatem w rozumieniu ustawy i podlega jej rygorom. po wejściu w życie u.g.h. prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach jest dopuszczalne w dwojakim trybie: albo po uzyskaniu koncesji (...), albo na podstawie zezwoleń uzyskanych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, do czasu ich wygaśnięcia. konieczne jest zachowanie podstawowego warunku gwarantującego skorzystanie z tego wyjątku – spełnienie przesłanek kwalifikujących automat, jako automat do gier o niskich wygranych, określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h. art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej (...) i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem (...) podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Skład orzekający
Beata Krajewska
przewodniczący
Dorota Mydłowska
sprawozdawca
Marek Krawczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych, stosowanie kar pieniężnych za naruszenie warunków zezwoleń, relacja przepisów krajowych do prawa UE w kontekście Dyrektywy 98/34/WE."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, ale jego wnioski dotyczące interpretacji przepisów i relacji do prawa UE mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnej branży gier hazardowych i porusza kwestie techniczne oraz prawne związane z regulacjami UE, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tym obszarze oraz dla przedsiębiorców z branży.
“Automat do gier hazardowych poza kasynem - czy ważne zezwolenie chroni przed karą?”
Sektor
gry hazardowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 92/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-03-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Krajewska /przewodniczący/
Dorota Mydłowska /sprawozdawca/
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II GSK 2317/17 - Postanowienie NSA z 2019-06-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 471
art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2;
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2017 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] (dalej jako: "Dyrektor IC", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z [...] listopada 2015 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] (dalej jako: "Naczelnik UC" lub "organ I instancji") z [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 9 marca 2010 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę urządzania gier na automatach o niskich wygranych w punkcie gier na automatach mieszczącym się w Sklepie [...], [...],[...], w którym gry urządzała skarżąca. W trakcie kontroli przeprowadzono oględziny zewnętrzne automatu HOT SPOT, nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji nr [...], należący do Spółki z 0.0. [...], posiadającej zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. W trakcie kontroli przeprowadzono również eksperyment polegający na odtworzeniu możliwości gry na automacie.
W protokole z przeprowadzonej kontroli z 9 marca 2010 r. nr [...] wykazano przekroczenie wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze na kontrolowanym automacie. Ustalono, że wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze jest wyższa niż 0,50 zł, tj. wyższa niż określona w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 471, dalej jako: "u.g.h.") i wynosi 10 zł
Przedmiotowy automat został również poddany badaniu przeprowadzonym przez biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w [...] mgr inż. A. C. powołanego w postepowaniu karnym skarbowym w sprawie o sygn. akt [...]. W sporządzonej 27 grudnia 2010 r. i uzupełnionej w dniu 5 maja 2011 opinii biegły stwierdził, iż:
- w grach z licznika BANK stawka maksymalna może wynosić 100 pkt. (10,- PLN)
- w grach podstawowych stawka może wynosić od 1 do 100 pkt. (od 0,10 do 10,- PLN)
- na podstawie badań innych, analogicznych programowo automatów można stwierdzić, że w grze SIZZLING HOT trafiając 5 siódemek za 500 pkt + 995 ACTION GAMES - wygrana wyniesie ok. 100 000 pkt (10.000,- PLN) - przy założeniu (na podstawie badań innych, analogicznych programowo automatów) średniej wypłacalności 1 ACTION GAME=100 pkt.
We wnioskach końcowych biegły wskazał, że sporny automat nie spełniał wymogów technicznych dla automatów o niskich wygranych przewidzianych przepisami ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Postanowieniem z [...] lipca 2011 r. Naczelnik UC wszczął wobec spółki postępowanie w zakresie urządzania gier na automacie poza kasynem gry, a następnie decyzją z [...] stycznia 2013 r. wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. W ocenie Naczelnika UC, skoro na spornym automacie nie były urządzane gry o niskich wygranych w rozumieniu art. 129 ust. 3 u.g.h., zasadnym było nałożenie na urządzającą spółkę kary pieniężnej, określonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Po rozpatrzeniu odwołania strony, Dyrektor IC wydał zaskarżoną decyzję z [...] listopada 2015 r., którą utrzymał w mocy decyzję Naczelnika UC z [...] stycznia 2012 r.
Akceptując ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ I instancji, Dyrektor IC wskazał w uzasadnieniu, iż sporny automat był zarejestrowany jako automat o niskich wygranych i w dacie kontroli miał ważne poświadczenie rejestracji nr [...]. Organ odwoławczy powołał się następnie na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, z których wynikało, że automat należący do skarżącej nie spełniał wymogów określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h., ponieważ wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze przekraczała 0,50 zł, a wartość jednorazowej wygranej przekraczała 10 zł. Organ stwierdził przy tym, że skarżąca nie urządzała gier na automacie o niskich wygranych, lecz gry na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Skoro natomiast automat znajdował się poza kasynem gry, tj. w punkcie gier na automatach o niskich wygranych, to zasadne było nałożenie kary pieniężnej.
Wyjaśnił również, że skoro przedmiotowy automat do gier nie spełniał warunków określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h. i posiadał niezmienione plomby, to mimo dokonania jego rejestracji przez organ rejestrowy, w dniu wykonania eksperymentu zaprogramowany był na inne stawki, co skutkowało możliwością przeprowadzenia gier przez kontrolujących funkcjonariuszy za wyższe stawki.
Dyrektor IC za niezasadne uznał zarzuty zawarte w odwołaniu. Przedstawił przy tym własne stanowisko w zakresie oceny skutków prawnych braku notyfikacji przepisów u.g.h. w polskim porządku prawnym, powołując się w tym względzie m.in. na zdanie odrębne zaprezentowane przez sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego do wyroku NSA z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1606/15.
W skardze do Wojewódzkiego Administracyjnego w Warszawie spółka zarzuciła organowi II instancji naruszenie przepisów:
1) art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych {dalej: u.g.h.) w zw. z art. 141 pkt 2 u.g.h. poprzez ich wadliwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie i tym samym utrzymanie w mocy wymierzonej [...] Sp. z o.o., zaskarżoną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] stycznia 2012 r., kary pieniężnej, podczas gdy Spółka nieprzerwanie posiadała w okresie, którego ukaranie dotyczy, ważne zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych obejmujące punkt gier zlokalizowany w Sklepie [...] w położonym w [...],[...], i działalność tą mogła prowadzić, zaś zakwestionowany ww. decyzją automat HOT SPOT, nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...], posiadał w okresie całej jego eksploatacji, ważne i wówczas niekwestionowane poświadczenie rejestracji, wobec czego Spółka nie wyczerpała swym działaniem przesłanek z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. i zgodnie z art. 141 pkt 2 u.g.h. wspomniany wyżej przepis nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie.
2) art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (dalej: dyrektywa 98/34) oraz art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34 w zw. art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zw. z art. 14 u.g.h. poprzez błędną wykładnię art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. oraz ww. przepisów dyrektywy 98/34, wyrażającą się mylnym założeniem, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. mógł być zastosowany względem Skarżącej, podczas gdy powołany przepis, wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h., współtworzy "regulację techniczną'' w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.), a w konsekwencji, w braku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, nie może być on stosowany, zaś postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej wobec Strony powinno zostać w tym stanie rzeczy umorzone; z powyższym błędem wiąże się zaś mylne niezastosowanie przez Organ wynikającej z ww. przepisów dyrektywy 98/34/WE oraz orzecznictwa TSUE sankcji bezskuteczności względem art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. ., co przesądza o niezasadności wymierzonej kary pieniężnej.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika UC.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym
w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Istota sporu prawnego w badanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości nałożenia na skarżącą kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h., w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli oraz wydania zaskarżonej decyzji, grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (art. 2 ust. 5 u.g.h.).
Z przytoczonych przepisów wynika, że u.g.h. nie przewiduje obecnie odrębnej kategorii automatów do gier o niskich wygranych. Każdy automat do gier losowych, niezależnie od tego, na jakie stawki i wygrane został zaprogramowany, jest automatem w rozumieniu ustawy i podlega jej rygorom. Zgodnie bowiem z art. 3 u.g.h., urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Z art. 6 ust. 1 u.g.h. wynika, że warunkiem podstawowym prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach jest uzyskanie koncesji na prowadzenie kasyna gry. Art. 14 ust. 1 u.g.h. przewiduje natomiast, że urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. W świetle u.g.h. zasadą jest więc prowadzenie działalności polegającej na urządzaniu gier na automatach na podstawie koncesji i wyłącznie w kasynach gry.
Jedynie w przypadku zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, wydanych na podstawie ustawy poprzednio obowiązującej, tj. ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), która przewidywała odrębną kategorię automatów o niskich wygranych, przepisy przejściowe u.g.h. umożliwiły dalsze prowadzenie działalności w tym zakresie na zasadach dotychczasowych, czyli na podstawie zezwolenia, a nie koncesji i w punktach gier, a nie w kasynach gry. Zgodnie bowiem z art. 129 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy może być prowadzona przez podmioty, którym udzielono zezwoleń, do czasu ich wygaśnięcia, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Zezwolenia te mogą być zmieniane na zasadach określonych w art. 135 u.g.h. Przepisy przejściowe u.g.h. wyraźnie więc określają podmioty, przedmiot i czas działalności, która może być prowadzona na podstawie przepisów dotychczasowych. Działalność ta polega na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier wskazanych w zezwoleniu.
Kluczowym w sprawie elementem są podstawowe przesłanki kwalifikacji automatu o niskich wygranych. W stanie prawnym obowiązującym w dacie kontroli przeprowadzonej przez organy celne, miarodajnym dla oceny legalności zaskarżonej do Sądu decyzji, przesłanki te określał art. 129 ust. 3 u.g.h. Przepis ten stanowi, że przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł.
Z przytoczonych wywodów płynie kluczowa dla sprawy konkluzja: po wejściu w życie u.g.h. prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach jest dopuszczalne w dwojakim trybie: albo po uzyskaniu koncesji (art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h.), albo na podstawie zezwoleń uzyskanych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń. W tym ostatnim przypadku, stanowiącym wyjątek od ogólnej zasady wymogu posiadania koncesji, konieczne jest zachowanie podstawowego warunku gwarantującego skorzystanie z tego wyjątku – spełnienie przesłanek kwalifikujących automat, jako automat do gier o niskich wygranych, określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h. Prowadzenie gier na automacie, który warunków tych nie spełnia, nie może opierać się na wyjątku pozwalającym na korzystanie z uprzednio udzielonych zezwoleń do czasu ich wygaśnięcia. Taka działalność podlega sankcjom na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Taki jest też sens mechanizmu wyłączenia sankcji, zawartego w art. 141 pkt 2 u.g.h., w myśl którego w odniesieniu do organizowania zgodnie z art. 129-140 gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych, nie stosuje się art. 89 ust. 1 pkt 2. A contrario, niespełnienie warunków wskazanych w ww. przepisach (w tym – w badanej sprawie – z art. 129 ust. 3 u.g.h.) skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.
W ocenie Sądu w badanej sprawie organy celne prawidłowo ustaliły i przekonująco wyjaśniły, że skarżąca nie może powołać się na korzystanie z uprzednio udzielonego zezwolenia, bowiem automat, na którym prowadzone były gry nie spełniał kryteriów uznania za automat o niskich wygranych, określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h.
W dacie kontroli skarżąca posiadała zezwolenie udzielone decyzją z [...] lutego 2007 r. obejmujące urządzanie gier na automatach o niskich wygranych m.in. w punkcie gier, w którym dokonano kontroli. Skontrolowany przez organ automat zgłoszony został rzeczywiście w tym punkcie gier.
Wskazać jednakże należy, iż w oparciu o przeprowadzone w sprawie dowody – eksperyment procesowy z 9 marca 2010 r. oraz opinię biegłego sądowego z 27 grudnia 2010 r i 5 maja 2011 r. – działające w sprawie organy prawidłowo przyjęły, iż sporny automat nie spełniał kluczowych warunków definicyjnych automatu o niskich wygranych, bowiem pozwalał na gry o wygrane przekraczające wartość 10 zł, a jednorazowa maksymalna stawka przekraczała 0,50 zł. W treści skargi strona w żaden sposób nie podważyła powyższych ustaleń dokonanych przez organy celne w toku postępowania o wymierzenie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, zaś Sąd uznaje je w całości za prawidłowe.
Żadnego znaczenia nie ma przy tym okoliczność, że skarżąca prowadziła działalność na podstawie udzielonego jej zezwolenia oraz na automacie, który został w przewidziany prawem sposób zarejestrowany. Istotne jest natomiast uchybienie przez tenże prawidłowo zarejestrowany automat o niskich wygranych, stanowiący element zezwolenia, normy maksymalnej stawki za jedną grę lub maksymalnej wygranej. To właśnie ta okoliczność przesądza o charakterze orzeczonej kary.
Zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zw. z art. 141 pkt 2 u.g.h. uznać zatem należało za niezasadny.
Odnosząc się do drugiego ze stawianych zarzutów, który sprowadza się do kwestii niedopuszczalności zastosowania art. 89 ust. 1 pkt. 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h., ze względu na ich techniczny charakter przypomnieć na wstępie trzeba, iż Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako: "Trybunał" lub "TSUE") w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. (połączone sprawy C-213/11, C-214/11 i C-217/11) orzekł, że artykuł 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalne "przepisy techniczne". W tym zakresie Trybunał odwołał się do swojego orzeczenia z dnia 26 października 2006 r., sygn. akt C-65/05 Komisja vs. Grecja. Jednocześnie TSUE generalnie przesądził, że przepis tego rodzaju jak art. 14 ust. 1 u.g.h., w myśl którego urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry, należy uznać za "przepis techniczny" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE. Sąd w niniejszym składzie podziela tę ocenę Trybunału i w ślad za nią podkreśla, że ostateczne dokonanie ustalenia "techniczności" poszczególnych norm ustawy o grach hazardowych należy do sądu krajowego, oceniającego ten fakt na tle całokształtu uregulowań prawnych dotyczących danej materii. Dodatkowo podkreślić trzeba, iż tzw. sprawy hazardowe, nie mają jednego, stałego schematu występującego w nim problemu prawnego. Spektrum zagadnień, w których dochodzi do stosowania przepisów ustawy o grach hazardowych jest bardzo szerokie (od kar administracyjnych sensu stricto po cofnięcia zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych).
Sąd orzekający w sprawie przyjmuje ustalenia TSUE co do technicznego charakteru przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h., jednakże zauważa, iż przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, bowiem nie kwalifikuje się do żadnej z grup przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Przepis ten wprowadza natomiast sankcję za działania niezgodne z prawem, zaś ocena tej niezgodności jest dokonywana na podstawie innych wzorców normatywnych. Z tego punktu widzenia należy więc mówić nie o "techniczności", lecz o "stosowalności" tego przepisu w konkretnych sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych. O możliwości zastosowania, bądź konieczności odmowy zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. przesądzają więc okoliczności konkretnej sprawy i zestawienie w jakim przepis ten występuje w ramach konstrukcji normy prawnej odnoszącej się do ustalonego stanu faktycznego.
Powyższe stanowisko wyrażone zostało w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2015 r. o sygn. akt II GSK 1592/15 (dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Co więcej, Sąd ten wyraził pogląd – który Sąd orzekający w niniejszym składzie przyjmuje w całej rozciągłości – zgodnie z którym, należy rozróżniać i inaczej oceniać sytuacje, w których stan faktyczny dotyczył zastosowania art. 14 ust. 1 w powiązaniu z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. od sytuacji, w której art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. stosowany jest w związku z przedstawionymi wyżej przepisami międzyczasowymi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawach, w których strony korzystają ze swoich dotychczasowych uprawnień (nadanych im przepisami międzyczasowymi), art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 141 u.g.h. może mieć zastosowanie. Relację pomiędzy art. 141 pkt 2 a art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. można przy tym porównać do konstrukcji odesłania przez przepis ustanawiający hipotezę i dyspozycję normy prawnej, ale nie zawierający sankcji, do przepisu zawierającego wszystkie elementy składowe trójelementowej teorii budowy normy prawnej w tym m.in. sankcję, do której właśnie nawiązuje wskazane odesłanie. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., który ustanawia karę za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry, w powiązaniu z art. 141 pkt 2 u.g.h. odnosi się więc nie do zakazu prowadzenia działalności hazardowej poza kasynami gry, lecz do przypadku niedotrzymania warunków dotychczasowego zezwolenia.
Niezależnie od powyższego, odwołać należy się również do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 16 maja 2016 r. o sygn. akt II GPS 1/16 (dostępnej w CBOSA: www.orezeczenia.nsa.gov.pl).
W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, iż art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Ponadto stwierdził, iż urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem – od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry – podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, iż powyższa uchwała jest tak zwaną "uchwałą abstrakcyjną", podjętą w oparciu o art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w celu rozstrzygnięcia ujawnionej w orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozbieżności. W omawianej uchwale rozbieżność ta dotyczyła podejścia do wykładni oraz stosowania przepisów u.g.h., ich wzajemnej relacji, w tym oceny charakteru art. 89 ust. 1 pkt 2 wymienionej ustawy z punktu widzenia art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że uchwały abstrakcyjne (jak i uchwały konkretne) mają moc ogólnie wiążącą, a istota mocy ogólnie wiążącej uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Stanowi o tym przepis art. 269 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Oznacza to, że dopóki nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne winny je respektować.
Skoro zatem z mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę związany jest stanowiskiem wyrażonym w uchwale II GPS 1/16, a co więcej stanowisko to w pełni podziela, to zarzuty skargi kwestionujące prawidłowość zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jako podstawy orzekania nie mogły zostać uwzględnione.
Podsumowując zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy prawa, które nie zostały w żadnym stopniu pozbawione skuteczności w polskim porządku prawnym i są zgodne również z porządkiem prawnym Unii Europejskiej. Organizowanie gier w sposób sprzeczny z dotychczasowymi zasadami np. na automatach niespełniających warunków, jeżeli następuje w ramach działalności reglamentowanej dotychczasowym zezwoleniem, podlega karze określonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.g.h. Sankcja administracyjna dotyczy bowiem w tym przypadku naruszenia dotychczasowego zezwolenia, a nie prowadzenia gier na automatach poza kasynem.
Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ani też naruszenia przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI