V SA/Wa 883/18

V SA/Wa 883/18 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-08-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Tomczak /sprawozdawca/
Bożena Zwolenik /przewodniczący/
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I GZ 429/19 - Postanowienie NSA z 2019-12-19
I GZ 246/21 - Postanowienie NSA z 2021-09-07
I GZ 433/18 - Postanowienie NSA z 2018-12-12
I GZ 327/22 - Postanowienie NSA z 2022-09-27
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] na rozstrzygnięcie Kancelarii Senatu RP z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dotacji na realizację zadania postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z [...] kwietnia 2018 r. Fundacja [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na informację zawartą w piśmie Kancelarii Senatu [...] z [...] lutego 2018 r. dotyczącą odmowy przyznania dotacji na realizację zadania publicznego w zakresie opieki nad Polonią i Polakami za granicą - pod nazwą "Inicjatywa międzynarodowej ochrony prawnej polskich rodzin za granicą".
W uzasadnieniu skargi Fundacja zarzuciła naruszenie szeregu norm Konstytucji, Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowego Paktu Praw Politycznych i Obywatelskich, Konwencji Praw Dziecka. Podkreśliła, że działania Senatu wkraczające w zakres władzy wykonawczej powinny zostać objęte kontrolą sądową, a powierzanie zadań wykonawczych i administracyjnych organom ustawodawczym nie może służyć obchodzeniu środków sądowej kontroli administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Kancelaria Senatu wniosła o jej odrzucenie z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej, ewentualnie o oddalenie, podkreślając, że Skarżąca nie wskazała na czym miałoby polegać naruszenie wskazanych w skardze norm.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przed przystąpieniem do oceny zasadności skargi Sąd ma obowiązek zbadać, czy przedstawiona mu sprawa mieści się w granicach objętych kontrolą sądową. Sąd administracyjny sprawuje bowiem sądową kontrolę działalności administracji publicznej w granicach określonych prawem.
Granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy zostały określone w art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z przepisu tego wynika, że sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie kontrolę działalności organów administracji publicznej.
Wskazane w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej granice właściwości rzeczowej sądów administracyjnych znalazły swoje potwierdzenie w przepisach ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej jako "p.p.s.a.").
Zakres kontroli sądowej sprecyzowany został w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a.).
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest informacja zawarta w piśmie Kancelarii Senatu [...] z [...] lutego 2018 r. dotycząca odmowy przyznania dotacji na realizację zadania publicznego w zakresie opieki nad Polonią i Polakami za granicą.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 28 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 688, ze zm.) sfera zadań publicznych obejmuje zadania między innymi w zakresie pomocy Polonii i Polakom za granicą. Stosownie do art. 4d ust. 1 i 2 przywołanej ustawy, opiekę tę sprawuje Senat RP poprzez współpracę z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3. Zlecanie realizacji zadań publicznych może mieć formę powierzenia wykonywania zadania publicznego wraz z udzielaniem dotacji na finansowanie ich realizacji lub wspierania wykonywania zadania wraz z udzieleniem dotacji na dofinansowanie ich realizacji (art. 4d ust. 3).
Zlecanie realizacji zadania poprzez przyznanie dotacji przez Senat dokonywane jest każdorazowo na podstawie umowy cywilnoprawnej zawieranej na podstawie art. 151 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz (w dacie wniesienia skargi) oraz na podstawie § 8 uchwały nr 8 Prezydium Senatu z dnia [...] września 2016 r. w sprawie zasad zlecenia zadań publicznych w zakresie opieki nad Polonią i Polakami za granicą. W postępowaniu w sprawie udzielania przez Senat dotacji nie prowadzi się postępowania administracyjnego w trybie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, lecz stosuje się regulacje wewnętrzne obowiązujące w Kancelarii Senatu. Przekazanie dotacji odbywa się na podstawie zawieranej umowy cywilnoprawnej w trybie art. 151 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Przepis ten stanowi, że dysponent części budżetowej może zlecić organizacji pozarządowej realizację swoich zadań na podstawie zawartej z tą organizacją umowy, przyznając jednocześnie dotację celową na realizację tych zadań. A zatem w postępowaniu takim nie wydaje się decyzji. Zastosowanie formy decyzji administracyjnej byłoby niedopuszczalne, jeżeli przepisy prawa wprowadzają inną formę wykonywania administracji publicznej, np. formę umowy cywilnoprawnej. Przepis art. 151 ust. 1 ustawy o finansach publicznych ustanowił expressis verbis dla przyznania dotacji formę umowy.
Co istotne ustawa o finansach publicznych nie przewiduje także sądowej kontroli przyznawania dotacji w opisanym trybie.
Sąd w składzie rozstrzygającym sprawę stoi również na stanowisku, że zaskarżone pismo zawierające informację o odmowie przyznania dotacji nie stanowi także aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Nie dotyczy bowiem sfery administracji publicznej oraz wynikających z przepisów prawa powinności lub uprawnień indywidualnego adresata.
Z przedstawionych przyczyn skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Tym samym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.