V SA/Wa 861/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF), która uchyliła decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (WIF) i przeniosła zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej na rzecz spółki. WIF odmówił przeniesienia zezwolenia, uznając, że spółka jest podmiotem zależnym od franczyzodawcy i należy do grupy kapitałowej prowadzącej więcej niż 4 apteki, co jest sprzeczne z przepisami Prawa farmaceutycznego (u.p.f.) i ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (u.o.k.i.k.). GIF, wydając decyzję reformatoryjną, uznał, że nowe umowy zawarte między stronami nie tworzą stanu kontroli ani zależności, co pozwoliło na przeniesienie zezwolenia. Skarżąca spółka zarzuciła GIF naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewłaściwą wykładnię przepisów antykoncentracyjnych. Sąd administracyjny przychylił się do zarzutów skargi, uchylając decyzję GIF. Sąd uznał, że GIF nie zbadał wystarczająco całościowych relacji gospodarczych między franczyzodawcą a franczyzobiorcą, w tym powiązań osobowych (zatrudnienie wspólniczek w aptekach sieciowych) i umownych (np. prawo franczyzodawcy do przejęcia apteki, warunki umowy pożyczki, zastaw rejestrowy). Sąd podkreślił, że ocena stanu kontroli wymaga analizy wszystkich okoliczności prawnych i faktycznych, a nie tylko deklaracji stron umów. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez GIF.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa franczyzy i powiązane umowy (np. pożyczki, zastawu) mogą prowadzić do powstania grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, co stanowiłoby przeszkodę w przeniesieniu zezwolenia na prowadzenie apteki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa franczyzy i powiązane umowy mogą prowadzić do powstania grupy kapitałowej, jeśli umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na innego przedsiębiorcę. Sama umowa franczyzy nie przesądza o istnieniu kontroli, ale całokształt relacji gospodarczych, prawnych i faktycznych między stronami musi być analizowany.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że GIF nie zbadał wystarczająco całościowych relacji między franczyzodawcą a franczyzobiorcą, w tym powiązań osobowych i umownych, które mogą świadczyć o istnieniu kontroli i zależności, a tym samym o przynależności do grupy kapitałowej.
Czy Główny Inspektor Farmaceutyczny prawidłowo ocenił całokształt relacji gospodarczych między spółkami w kontekście przepisów antykoncentracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, GIF nie przeprowadził wystarczająco wszechstronnego postępowania dowodowego i analizy, ignorując istotne okoliczności wskazujące na potencjalne powiązania i kontrolę.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że GIF dokonał jedynie analizy poszczególnych postanowień umownych w sposób abstrakcyjny, nie konfrontując ich z wcześniejszymi ustaleniami ani nie badając wystarczająco powiązań osobowych i innych okoliczności faktycznych.
Czy deklaracje stron umowy o braku kontroli lub zależności są wystarczające do oceny stanu kontroli w rozumieniu prawa administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, deklaracje stron umowy nie są decydujące. Stan kontroli jest pojęciem administracyjnym, podlegającym ocenie przez organ na podstawie całokształtu okoliczności prawnych i faktycznych, a nie tylko na podstawie treści umowy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że strony nie mogą umownie przesądzić o braku przesłanki administracyjnej, a umowa podlega ocenie przez pryzmat prawa administracyjnego.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200 § w zw. z art 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.f. art. 99 § ust. 3a pkt 3
Ustawa z dnia 6 września 2002 r. Prawo farmaceutyczne
u.p.f. art. 104a § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2002 r. Prawo farmaceutyczne
u.o.k.i.k. art. 4 § pkt 14
Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów
u.o.k.i.k. art. 4 § pkt 4
Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 55 § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Główny Inspektor Farmaceutyczny nie zbadał wystarczająco całościowych relacji gospodarczych, prawnych i faktycznych między franczyzodawcą a franczyzobiorcą, co jest kluczowe dla oceny pod kątem przepisów antykoncentracyjnych. • Sama deklaracja stron umowy o braku kontroli nie jest wystarczająca; ocena stanu kontroli wymaga analizy wszystkich okoliczności. • Powiązania osobowe (zatrudnienie wspólniczek w aptekach sieciowych) oraz specyficzne postanowienia umowne (np. prawo pierwokupu apteki przez franczyzodawcę, warunki umowy pożyczki) powinny zostać uwzględnione w ocenie. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego.
Odrzucone argumenty
Argumenty GIF dotyczące tego, że nowe umowy z 2023 r. nie tworzą stanu kontroli ani zależności, co pozwoliło na przeniesienie zezwolenia. • Argumenty niektórych uczestników postępowania popierające stanowisko GIF.
Godne uwagi sformułowania
ocena stanu kontroli wymaga analizy wszystkich okoliczności prawnych lub faktycznych • nie można zredukować znaczenia i zakresu tego pojęcia do kwestii umowy • całościowa relacja gospodarcza pomiędzy [...] a [...] • nie zbadał wystarczająco całościowych relacji prawnych, organizacyjnych, finansowych i faktycznych
Skład orzekający
Andrzej Siwek
przewodniczący sprawozdawca
Jarosław Stopczyński
sędzia
Robert Żukowski
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawem farmaceutycznym, konkurencją i regulacjami antykoncentracyjnymi w kontekście franczyzy aptecznej, co jest istotne dla branży i prawników.
“Franczyza apteczna pod lupą sądu: Czy powiązania umowne tworzą grupę kapitałową?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.