V SA/Wa 854/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2018-01-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
płatności ONWwznowienie postępowaniastwierdzenie nieważności decyzjiKodeks postępowania administracyjnegorolnictwodotacjeARiMRpostępowanie nadzwyczajne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.D. na decyzję Prezesa ARiMR odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej płatności ONW w pomniejszonej wysokości.

Skarżący J.D. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej mu płatności ONW za rok 2009 w pomniejszonej wysokości, argumentując rażące naruszenie prawa i brak udziału w postępowaniu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności, ponieważ decyzja z 2011 r. nie zawierała wad uzasadniających taki tryb postępowania, a zarzuty skarżącego dotyczyły błędów w ustaleniach faktycznych, które powinny być kwestionowane w zwykłym trybie odwoławczym.

Przedmiotem sprawy była skarga J.D. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Decyzja z 2011 r. uchyliła pierwotną decyzję z 2010 r. przyznającą płatności ONW za rok 2009 w pełnej wysokości i przyznała je w kwocie pomniejszonej, po wznowieniu postępowania. Wznowienie nastąpiło z powodu ustalenia, że działki rolne zadeklarowane przez skarżącego we wniosku o płatności ONW były również zgłoszone przez jego syna, a faktycznym użytkownikiem tych działek był syn. Skarżący zarzucał rażące naruszenie prawa, błędy w ustaleniach faktycznych oparte na fałszywych dowodach oraz brak udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności ma charakter wyjątkowy i nie jest kolejną instancją rozpoznania sprawy. Analiza przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) dotyczących stwierdzania nieważności decyzji (art. 156 § 1 KPA) wykazała, że decyzja z 2011 r. nie zawierała wad wskazanych w tym przepisie. Sąd uznał, że błędy w ustaleniach faktycznych, jeśli wystąpiły, nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności, a skarżący powinien był skorzystać ze zwykłego trybu odwoławczego od decyzji z 2011 r. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo oceniły, iż nie zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, w tym naruszenie przepisów o właściwości, brak podstawy prawnej, czy wady powodujące nieważność z mocy prawa. Skarżący został prawidłowo powiadomiony o wznowieniu postępowania i miał możliwość w nim uczestniczyć.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja z 2011 r. nie zawierała wad uzasadniających stwierdzenie jej nieważności z mocy prawa ani nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zarzuty skarżącego dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i braku udziału w postępowaniu nie spełniają przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 § 1 KPA. Błędy w ustaleniach faktycznych, jeśli wystąpiły, powinny być kwestionowane w zwykłym trybie odwoławczym, a nie w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności. Skarżący był prawidłowo powiadomiony o wznowieniu postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 1-7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

rozporządzenie ONW

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)"

ustawa EFRROW

Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r.

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Decyzja z 2011 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa i interesu prawnego. Istotne okoliczności faktyczne zostały ustalone na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe. Skarżący z winy urzędu nie brał udziału we wszystkich fazach postępowania. Zaskarżone decyzje zawierają kwalifikowane wady powodujące ich nieważność z mocy prawa.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może zostać wszczęte z urzędu lub – jak w niniejszej sprawie – na wniosek. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a., co oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 k.p.a. stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji. Powołany art. 156 § 1 k.p.a. stanowi zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Błędy w ustaleniach stanu faktycznego ocenić zaś należy jako tego typu wadliwość decyzji, która może skutkować jej wzruszalność, ale w trybie zwykłym. Skarżący powinien był wykorzystać tryb przewidziany w kodeksie postępowania administracyjnego, tj. zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji z (...) stycznia 2011 r. złożyć odwołanie od tej decyzji do Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR.

Skład orzekający

Beata Blankiewicz-Wóltańska

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Madalińska-Urbaniak

członek

Tomasz Zawiślak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, w szczególności rozróżnienie między wadami powodującymi nieważność a błędami w ustaleniach faktycznych podlegającymi zwykłemu trybowi odwoławczemu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami rolnymi i wznowieniem postępowania, ale zasady interpretacji KPA są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – kiedy można żądać stwierdzenia nieważności decyzji, a kiedy należy skorzystać ze zwykłego trybu odwoławczego. Jest to kluczowe dla praktyki prawniczej, choć stan faktyczny jest dość specyficzny.

Kiedy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji jest skazany na porażkę? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 854/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-05-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Blankiewicz-Wóltańska /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Madalińska-Urbaniak
Tomasz Zawiślak
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 278/19 - Wyrok NSA z 2022-11-09
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 145 § 1 pkt 5,  art. 156 § 1 pkt 1-7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant referent stażysta - Agnieszka Mazańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. D., dalej: "Skarżący", "Beneficjent" lub "Strona’’ jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dalej: "Prezes ARiMR’’, "organ II instancji" lub "organ odwoławczy" z (...) lutego 2017 r. Nr (...) o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., dalej: "Dyrektor Oddziału" lub "organ I instancji" z (...) listopada 2016 r. Nr (...) o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O., dalej: "Kierownik Biura Powiatowego" z (...) stycznia 2011 r. Nr (...) w sprawie przyznania pomocy z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009: dalej "płatność ONW".
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
W dniu (...) maja 2009 r. Skarżący złożył do Kierownika Biura Powiatowego wniosek o przyznanie płatności O. na rok 2009.
Decyzją z (...) lutego 2010 r. Nr (...) Kierownik Biura Powiatowego przyznał Stronie wnioskowaną pomoc w kwocie 9.274,32 zł. Beneficjent nie złożył odwołania od decyzji. Płatność została zrealizowana na rachunek bankowy wskazany przez Stronę.
W dniu (...) listopada 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną w sprawie przyznania płatności. Powodem wznowienia postępowania było uzyskanie przez organ informacji, że działki rolne położone na działkach o nr ewidencyjnych 206, 212, 214, 91, 115 i 149 położonych w woj. M., powiat o., gmina T., które Skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009, zostały wykazane również przez K. D.– syna Skarżącego we wniosku o dofinansowanie projektu w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".
Decyzją z (...) stycznia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego uchylił ostateczną decyzję z (...) lutego 2010 r. oraz rozstrzygnął sprawę co do istoty, poprzez przyznanie Skarżącemu płatności ONW za rok 2009 w pomniejszonej wysokości. Beneficjent nie złożył odwołania od decyzji organu wydanej w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego wobec czego stała się ona ostateczna.
W dniu (...) października 2016 r. do Dyrektora Oddziału wpłynął wniosek Strony o stwierdzenie nieważności decyzji z (...) stycznia 2011 r. wydanej po przeprowadzeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z (...) lutego 2010 r. W wyniku przeprowadzenia trybu nadzwyczajnego w postępowaniu administracyjnym organ I instancji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, której dotyczył wniosek. Prezes ARiMR decyzją z (...) lutego 2017 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji.
W skardze na decyzję z (...) lutego 2017 r. Strona wniosła o uchylenie decyzji wydanych zarówno w II, jak i w I instancji. Zaskarżonym decyzjom Skarżący zarzucił wydanie z rażącym naruszeniem prawa i interesu prawnego wskazując, że nabyte uprawnienia do płatności ONW na rok 2009 były pierwotne, wyprzedzające jakiekolwiek inne wnioski innych osób, zgodne ze stanem faktycznym i odpowiadające obowiązującemu prawu. Skarżący argumentował, że nie wycofał wniosku o płatności i posiadał grunty podlegające płatnościom oraz objęte obowiązującym systemem w ramach wsparcia ONW. Skarżący wskazał, że z winy urzędu nie brał udziału we wszystkich fazach (fragmentach) postępowania administracyjnego. Argumentował również, że zaskarżone decyzje zawierają kwalifikowane wady powodujące ich nieważność z mocy prawa, ponieważ istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały ustalone na dowodach, które okazały się fałszywe. Powtórzył, że ani on, ani jego syn bez własnej winy nie brali udziału w całości postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Kontrolowana w sprawie decyzja została wydana w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może zostać wszczęte z urzędu lub – jak w niniejszej sprawie – na wniosek. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a., co oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty (może to uczynić w postępowaniu odwoławczym).
Podkreślić należy, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 k.p.a. stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji. Stosownie do art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Powołany art. 156 § 1 k.p.a. stanowi zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Z tego też powodu ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Oznacza to, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie jest "kolejną instancją" rozpoznania sprawy.
Na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Stosownie do art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną oraz orzekającej co do istoty sprawy w przedmiocie wniosku o przyznanie płatności ONW za 2009 r. Powodem wznowienia postępowania administracyjnego było ustalanie przez organy administracji istnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, które występowały już w dniu wydania decyzji w sprawie przyznania płatności za 2009 r., ale nieznane były organowi, który decyzję wydał (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).
Rolą sądu administracyjnego jest ocena, czy organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa określających zasady prowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, a więc, czy Dyrektor Oddziału Regionalnego a następnie Prezes ARiMR prawidłowo zbadał ostatecznie zakończone postępowanie administracyjne w zakresie wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji wydanej po wznowieniu postępowania i przyznającej płatności ONW w niższej od wnioskowanej wysokości.
Stwierdzenie przez organy nadzorcze wystąpienia którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. doprowadziłoby do uchylenia decyzji z (...) stycznia 2011 r. nawet pomimo posiadania przez tę decyzję statusu ostateczności. "W przypadku stwierdzenia wystąpienia w sprawie przesłanki nieważnościowej uzasadnione i konieczne jest odstąpienie od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji i wyeliminowanie takiego rażąco wadliwego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II GSK 902/09; pub. www.orzecznia.nsa.gov.pl)".
Strona kwestionuje zgodność z prawem decyzji wydanych w trybie nadzwyczajnym, ponieważ organy administracji odmawiając stwierdzenia nieważności nie uwzględniły zasadnych w jej ocenie zarzutów dotyczących naruszenia 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 k.p.a., które to zarzuty Strona podniosła we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z (...) stycznia 2011 r.
Analiza zarzutów skargi prowadzi do wniosku, że Skarżący wywodzi wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa i interesu prawnego z uchybienia przez organy administracji przepisom prawa procesowego, co doprowadziło organy do błędnych ustaleń faktycznych i w konsekwencji do przyznania płatności ONW w kwocie niższej od wnioskowanej. Strona zarzuca bowiem, że istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały ustalone na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe. Skarżący wskazał również, że z winy urzędu nie brał udziału we wszystkich fazach (fragmentach) postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji na podstawie wskazanych okoliczności spowodowało w ocenie Strony wprowadzenie do obrotu prawnego decyzji zawierających wady powodujące ich nieważność z mocy prawa.
Odnosząc się do stanowiska Strony wyjaśnić należy, że rażące naruszenie przepisów postępowania regulujących zasady dokonywania ustaleń faktycznych sprawy można by rozważać w sytuacji, gdyby organ w sposób oczywisty nie poczynił jakichkolwiek ustaleń lub gdyby całkowicie uchylił się od rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Błędy w ustaleniach stanu faktycznego ocenić zaś należy jako tego typu wadliwość decyzji, która może skutkować jej wzruszalność, ale w trybie zwykłym. Dodać należy, że niejednokrotnie prawidłowość ustaleń faktycznych pozostaje w ścisłym związku z prawidłowością wykładni przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie i wskazujących, jakie dowody są niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia. W takiej sytuacji jednak ocena, czy naruszenie prawa miało charakter rażący w istocie koncentruje się na ocenie uchybienia przepisom prawa materialnego.
Zdaniem Sądu decyzja Kierownika Biura Powiatowego z (...) stycznia 2011 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Sąd podziela również ocenę organów, iż decyzja ta nie była obarczona wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Wskazać należy, że zasady przyznawania płatności ONW na rok 2009 regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009r. Nr 40, poz.329, z późn. zm.), dalej "rozporządzenie ONW", a także ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 Nr 64, poz. 427 z późn. zm.), dalej "ustawa EFRROW".
Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW płatność przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r.t str. 16), jeżeli:
łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art, 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;
do położonej na obszarach ON W powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;
jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.). Na podstawie § 3 ust. 1 rozporządzenia ONW, wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.
Na podstawie informacji przedstawionych przez Stronę we wniosku o przyznanie płatności na 2009 Kierownik Biura Powiatowego decyzją z (...) lutego 2010 r. o przyznał Skarżącemu płatności ONW na rok 2009. Kierownik Biura Powiatowego prowadził również postępowanie w sprawie wniosku K. D. – syna Strony o pomoc finansową w ramach działania 1.2 "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W toku tego postępowania, na podstawie dokumentów załączonych do wniosku (tj. aktów notarialnych podpisanych (...) lutego 2005 r. i (...) listopada 2006 r.), jak również wyjaśnień składanych przez J. D. i K. D. organ administracji ustalił, że właścicielem i użytkownikiem działek ewidencyjnych o numerach 206, 212, 214, 91, 115 i 149 wykazanych we wniosku o płatności ONW za 2009 r. przez Skarżącego, był K. D.
Okoliczności, że Skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności część działek ewidencyjnych, które zostały również zgłoszone przez jego syna oraz, że użytkownikiem działek ewidencyjnych o numerach 206, 212, 214, 91, 115 i 149 był K. D., Kierownika Biura Powiatowego uznał jako okoliczności faktyczne, których wyjaśnienie wymagało wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o przyznaniu płatności.
W ocenie Sądu czynności procesowe podjęte przez organy administracji w toku postępowania wznowieniowego były wystarczające do stwierdzenia, że Skarżący nie był faktycznym posiadaczem działek ewidencyjnych o numerach 206, 212, 214, 91, 115 i 149, a więc nie wypełnił kryteriów kwalifikowalności do wsparcia.
Decyzją z (...) lutego 2010 r. przyznano Skarżącemu płatności do gruntów rolnych, których nie użytkował, o czym organ administracji uzyskał informację po ostatecznym zakończeniu tego postępowania. Następcze ustalenie niespełnienia warunku użytkowanie gruntów wykazanych we wniosku o przyznanie płatności za 2009 r. spowodowało konieczność uwzględnienia tej okoliczności w decyzji wydanej po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego. Kierownik Biura Powiatowego zgodnie z obowiązującym w tym zakresie przepisami regulującymi postępowanie prowadzone w trybie wznowienia, jak również przepisami regulującymi zasady przyznawania płatności ONW na rok 2009 wydał w dniu (...) stycznia 2011 r. decyzję, na mocy której uchylił dotychczasowe rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania płatności oraz wydał nowe rozstrzygnięcie, w ramach którego uwzględnił, że Strona nie była faktycznym użytkownikiem części działek rolnych wykazanych we wniosku za 2009 r., co skutkowało przyznaniem płatności ONW w niższej wysokości niż płatność przyznana pierwotną decyzją.
Skarżący nie złożył odwołania od decyzji z (...) stycznia 2011 r. wobec czego stała się ona ostateczna. Podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności okoliczności nie uzasadniały jej wzruszenia w trybie nadzwyczajnym. Były to zarzuty, które mogłyby zostać ocenione przez organ odwoławczy w toku postępowania zwykłego. Podkreślić należy, że Beneficjent – niezgadzając się rozstrzygnięciem organu, który uchylił decyzję ostateczną o przyznaniu płatności do gruntów rolnych i przyznał płatność w kwocie niższej, niż pierwotnie przyznana powinien wykorzystać tryb przewidziany w kodeksie postępowania administracyjnego, tj. zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji z (...) stycznia 2011 r. złożyć odwołanie od tej decyzji do Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR.
Sąd stwierdza, że organy rozpoznające wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zgodnie z prawem stwierdziły, że decyzja stanowiąca przedmiot wniosku o stwierdzenie nieważności nie była obarczona wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Kierownik Biura Powiatowego wskazał, że decyzja została wydana na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc wskazał przepisy, na podstawie których prowadził postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Powołał również regulacje określające zasady przyznawania płatności ONW w 2009 r.
Niezależnie od oceny przesłanek stwierdzenia nieważności powołanych przez Stronę, organy administracji prowadzące postępowanie w trybie nadzwyczajnym wskazały i uzasadniły, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego z (...) stycznia 2011 r. nie była obarczona jakąkolwiek przesłanką stwierdzenia nieważności.
Stosownie do art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia ONW wskazać należy, iż wniosek składa się co roku, do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej. Odnosząc powyższe do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że decyzja w sprawie przyznania płatności ONW została wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. - organ właściwy w sprawie. W rozpoznawanej sprawie wskazać również należy, iż pierwotna decyzja o przyznaniu płatności ONW nie została zaskarżona do Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. W konsekwencji stanowiła ona przedmiot wznowienia postępowania jako decyzja ostateczna. Zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 (wznowienie, odmowa wznowienia), jest organ który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, a więc w rozpoznawanej sprawie Kierownik Biura Powiatowego w O. Tym samym brak podstaw do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Nie zaistniały również przesłanki wskazane w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Z akt sprawy wynika, że decyzja z (...) stycznia 2011 r. stanowiła jedyne rozstrzygnięcie wydane w sprawie przyznania Stronie płatności ONW na rok 2009.
Decyzja z (...) stycznia 2011 r. nie jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., skierowana bowiem została do strony postępowania - tj. J. D., wnioskodawcy w sprawie płatności ONW za 2009 r.
Zauważyć również należy, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego nie była niewykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą. W przedmiotowej sprawie nie zaistniały zatem również przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. uzasadniające jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, iż z winy urzędu nie brał udziału w całości postępowania administracyjnego wskazać należy, że Kierownik Biura Powiatowego postanowieniem z (...) listopada 2010 r. wznowił postępowanie w sprawie przyznania Stronie płatności ONW za 2009 r. Postanowienie zostało doręczone Skarżącemu (...) grudnia 2010 r., a jego odbiór potwierdził Skarżący osobiście (zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia znajduje się w aktach administracyjnych). Stroną postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, jak również postępowania prowadzonego w wyniku wznowienia postępowania i zakończonego decyzją ostateczną był Skarżący, jako wnioskodawca w sprawie przyznania płatności. Mając na uwadze powyższe ustalenia stwierdzić należy, że Skarżący został powiadomiony o wszczętym postępowaniu i mógł w nim uczestniczyć.
W ocenie Sądu organy rozpoznające sprawę z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z (...) stycznia 2011 r. prawidłowo uznały, że powołane we wniosku argumenty nie wyczerpują przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym zarzutów, że decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Tym samym Sąd uznaje, że organ I instancji odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z (...) stycznia 2011 r. oraz organ II instancji, który utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy, nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z wyżej wskazanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI