V SA/WA 851/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2018-01-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
płatności bezpośrednierolnictwoARiMRpostępowanie administracyjnestwierdzenie nieważnościwznowienie postępowaniawsparcie unijnegrunt rolnyużytkowanie gruntów

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej płatności bezpośrednie, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa ani wad powodujących nieważność decyzji.

Rolnik zaskarżył decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej mu płatności bezpośrednie za 2009 rok. Wniosek o stwierdzenie nieważności wynikał z faktu, że pierwotna decyzja przyznająca płatności została zmieniona po wznowieniu postępowania, ponieważ okazało się, że rolnik nie był faktycznym użytkownikiem części zadeklarowanych gruntów. Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo oceniły, iż nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, a zarzuty skarżącego dotyczyły błędów w ustaleniach faktycznych, które powinny być podnoszone w zwykłym trybie postępowania, a nie w trybie nadzwyczajnym.

Sprawa dotyczyła skargi J.D. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z lutego 2017 r., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z listopada 2009 r. w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na rok 2009. Pierwotnie przyznana płatność została następnie zmieniona decyzją z lutego 2011 r. po wznowieniu postępowania, ponieważ ustalono, że skarżący nie był faktycznym użytkownikiem części zadeklarowanych gruntów, co skutkowało przyznaniem niższej kwoty płatności. Rolnik wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z lutego 2011 r., zarzucając rażące naruszenie prawa i wadę powodującą nieważność z mocy prawa, w tym ustalenie istotnych okoliczności na podstawie fałszywych dowodów i brak udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie nieważnościowe ma ścisłe ramy określone w art. 156 k.p.a. i nie służy do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły, iż nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z lutego 2011 r., a zarzuty skarżącego dotyczyły błędów w ustaleniach faktycznych lub interpretacji prawa materialnego, które nie stanowiły podstawy do stwierdzenia nieważności w trybie nadzwyczajnym. Sąd podkreślił, że skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa do odwołania od decyzji z lutego 2011 r., która stała się ostateczna. W związku z tym, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zarzuty dotyczą błędów w ustaleniach faktycznych lub interpretacji prawa materialnego, które nie wyczerpują przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. i powinny być podnoszone w zwykłym trybie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma ścisłe ramy i nie służy do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Błędy w ustaleniach faktycznych lub interpretacji prawa materialnego, które nie są rażące, nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie nadzwyczajnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej art. 7 § 1

Określa warunki przyznawania rolnikom płatności bezpośredniej.

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej art. 7 § 4

Określa sposób ustalania wysokości płatności.

Pomocnicze

k.p.a. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Stanowi o ostateczności decyzji i wyjątkach od zasady trwałości decyzji.

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego.

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej art. 7 § 6

Reguluje kwestię płatności w przypadku posiadania samoistnego i zależnego.

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej art. 5 § 1

Określa organ właściwy w sprawach płatności bezpośrednich.

k.p.a. art. 150 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa organ właściwy w sprawach wznowienia postępowania.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące rażącego naruszenia prawa i wad powodujących nieważność decyzji z mocy prawa. Zarzuty oparte na błędnych ustaleniach faktycznych i braku udziału w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może zostać wszczęte z urzędu lub – jak w niniejszej sprawie – na wniosek. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 k.p.a. stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji. Powołany art. 156 § 1 k.p.a. stanowi zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Błędy w ustaleniach stanu faktycznego ocenić zaś należy jako tego typu wadliwość decyzji, która może skutkować jej wzruszalność, ale w trybie zwykłym. Rolą sądu administracyjnego jest ocena, czy organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa określających zasady prowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym.

Skład orzekający

Beata Blankiewicz-Wóltańska

przewodniczący

Krystyna Madalińska-Urbaniak

sprawozdawca

Tomasz Zawiślak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, w szczególności w kontekście błędów w ustaleniach faktycznych i trybu nadzwyczajnego postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami rolnymi i wznowieniem postępowania, ale zasady interpretacji k.p.a. są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe różnice między zwykłym trybem postępowania a trybem nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności), co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy błąd w ustaleniach faktycznych nie wystarczy do unieważnienia decyzji? Wyjaśniamy różnicę między trybem zwykłym a nadzwyczajnym.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 851/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-05-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Blankiewicz-Wóltańska /przewodniczący/
Krystyna Madalińska-Urbaniak /sprawozdawca/
Tomasz Zawiślak
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 3060/18 - Wyrok NSA z 2022-11-09
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2016 poz 23
art,. 156 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant referent stażysta - Agnieszka Mazańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J.D., dalej: "Skarżący", "Beneficjent" lub "Strona’’ jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dalej: "Prezes ARiMR’’, "organ II instancji" lub "organ odwoławczy" z [...] lutego 2017 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., dalej: "Dyrektor Oddziału" lub "organ I instancji" z [...] listopada 2016 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O., dalej: "Kierownik Biura Powiatowego" z [...] lutego 2011r. Nr [...] w sprawie przyznania Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] maja 2009 r. Skarżący złożył do Kierownika Biura Powiatowego wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (OB) na rok 2009.
Decyzją z [...] listopada 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego przyznał Stronie wnioskowaną pomoc w łącznej wysokości 31.622,37 zł. Beneficjent nie złożył odwołania od decyzji. Płatność została zrealizowana na rachunek bankowy wskazany przez Stronę.
W dniu [...] listopada 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną w sprawie przyznania płatności. Powodem wznowienia postępowania było uzyskanie przez organ informacji, że działki rolne położone na działkach o nr ewidencyjnych [...] położone w woj. [...], powiat [...], gmina [...], które Skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności na 2008 r. zostały wykazane również przez K.D. – syna Skarżącego we wniosku o dofinansowanie projektu w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".
Decyzją z [...] lutego 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego uchylił ostateczną decyzję z [...] listopada 2009 r. oraz rozstrzygnął sprawę co do istoty, poprzez przyznanie Skarżącemu płatności w łącznej wysokości 22.515,28 zł. Beneficjent nie złożył odwołania od decyzji organu wydanej w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego wobec czego stała się ona ostateczna.
W dniu [...] października 2016 r. do Dyrektora Oddziału wpłynął wniosek Strony o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 2011 r. wydanej po przeprowadzeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] listopada 2009 r. W wyniku przeprowadzenia trybu nadzwyczajnego w postępowaniu administracyjnym organ I instancji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, której dotyczył wniosek. Prezes ARiMR decyzją z [...] lutego 2017 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji.
W skardze na decyzję z [...] lutego 2017 r. Strona wniosła o uchylenie decyzji wydanych zarówno w II, jak i w I instancji. Zaskarżonym decyzjom Skarżący zarzucił wydanie z rażącym naruszeniem prawa i interesu prawnego wskazując, że nabyte uprawnienia do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 były pierwotne, wyprzedzające jakiekolwiek inne wnioski innych osób, zgodne ze stanem faktycznym i odpowiadające obowiązującemu prawu. Skarżący argumentował, że nie wycofał wniosku o płatności bezpośrednie i posiadał grunty podlegające płatnościom oraz objęte obowiązującym systemem w ramach wsparcia bezpośredniego. Skarżący wskazał, że z winy urzędu nie brał udziału we wszystkich fazach (fragmentach) postępowania administracyjnego. Argumentował również, że zaskarżone decyzje zawierają kwalifikowane wady powodujące ich nieważność z mocy prawa, ponieważ istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały ustalone na dowodach, które okazały się fałszywe. Powtórzył, że ani on, ani jego syn bez własnej winy nie brali udziału w całości postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Kontrolowana w sprawie decyzja została wydana w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może zostać wszczęte z urzędu lub – jak w niniejszej sprawie – na wniosek. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a., co oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty (może to uczynić w postępowaniu odwoławczym).
Podkreślić należy, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 k.p.a. stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji. Stosownie do art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Powołany art. 156 § 1 k.p.a. stanowi zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Z tego też powodu ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Oznacza to, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie jest "kolejną instancją" rozpoznania sprawy.
Na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Stosownie do art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną oraz orzekającej co do istoty sprawy w przedmiocie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich za 2009 r. Powodem wznowienia postępowania administracyjnego było ustalanie przez organy administracji istnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, które występowały już w dniu wydania decyzji w sprawie przyznania płatności za 2009 r., ale nieznane były organowi, który decyzję wydał (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).
Rolą sądu administracyjnego jest ocena, czy organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa określających zasady prowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, a więc, czy Dyrektor Oddziału Regionalnego a następnie Prezes ARiMR prawidłowo zbadał ostatecznie zakończone postępowanie administracyjne w zakresie wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 2011 r. wydanej po wznowieniu postępowania i przyznającej płatności bezpośrednie w niższej od wnioskowanej wysokości.
Stwierdzenie przez organy nadzorcze wystąpienia którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. doprowadziłoby do uchylenia decyzji z [...] lutego 2011 r. nawet pomimo posiadania przez tę decyzję statusu ostateczności. "W przypadku stwierdzenia wystąpienia w sprawie przesłanki nieważnościowej uzasadnione i konieczne jest odstąpienie od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji i wyeliminowanie takiego rażąco wadliwego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II GSK 902/09; pub. www.orzecznia.nsa.gov.pl)".
Strona kwestionuje zgodność z prawem decyzji wydanych w trybie nadzwyczajnym, ponieważ organy administracji odmawiając stwierdzenia nieważności nie uwzględniły zasadnych w jej ocenie zarzutów dotyczących naruszenia 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 k.p.a., które to zarzuty Strona podniosła we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 2011 r.
Analiza zarzutów skargi prowadzi do wniosku, że Skarżący wywodzi wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa i interesu prawnego z uchybienia przez organy administracji przepisom prawa procesowego, co doprowadziło organy do błędnych ustaleń faktycznych i w konsekwencji do przyznania płatności do gruntów rolnych w kwocie niższej od wnioskowanej. Strona zarzuca bowiem, że istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały ustalone na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe. Skarżący wskazał również, że z winy urzędu nie brał udziału we wszystkich fazach (fragmentach) postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji na podstawie wskazanych okoliczności spowodowało w ocenie Strony wprowadzenie do obrotu prawnego decyzji zawierających wady powodujące ich nieważność z mocy prawa.
Odnosząc się do stanowiska Strony wyjaśnić należy, że rażące naruszenie przepisów postępowania regulujących zasady dokonywania ustaleń faktycznych sprawy można by rozważać w sytuacji, gdyby organ w sposób oczywisty nie poczynił jakichkolwiek ustaleń lub gdyby całkowicie uchylił się od rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Błędy w ustaleniach stanu faktycznego ocenić zaś należy jako tego typu wadliwość decyzji, która może skutkować jej wzruszalność, ale w trybie zwykłym. Dodać należy, że niejednokrotnie prawidłowość ustaleń faktycznych pozostaje w ścisłym związku z prawidłowością wykładni przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie i wskazujących, jakie dowody są niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia. W takiej sytuacji jednak ocena, czy naruszenie prawa miało charakter rażący w istocie koncentruje się na ocenie uchybienia przepisom prawa materialnego.
Zdaniem Sądu decyzja Kierownika Biura Powiatowego z [...] lutego 2011 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Sąd podziela również ocenę organów, iż decyzja ta nie była obarczona wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Wskazać należy, że zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych na rok 2009 regulują przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, w brzmieniu obowiązującym w dacie składania wniosku. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:
posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004;
utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami;
został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Natomiast zgodnie z art.7 ust. 2 powyższej ustawy rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw ;
1) chmielu,
2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,
3) innych roślin
- położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.
Zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości, i stawek płatności na 1 ha tej powierzchni.
Na podstawie informacji przedstawionych przez Stronę we wniosku z [...] maja 2009 r., Kierownik Biura Powiatowego decyzją z [...] listopada 2009 r. o przyznał Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009.
Kierownik Biura Powiatowego prowadził również postępowanie w sprawie wniosku K.D. – syna Strony o pomoc finansową w ramach działania 1.2 "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W toku tego postępowania, na podstawie dokumentów załączonych do wniosku (tj. aktów notarialnych podpisanych [...] lutego 2005 r. i [...] listopada 2006 r.), jak również wyjaśnień składanych przez J.D. i K.D. organ administracji ustalił, że właścicielem i użytkownikiem działek ewidencyjnych o numerach [...] wykazanych we wniosku o płatności OB za 2009 r. przez Skarżącego, był K.D.
Okoliczności, że Skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności część działek ewidencyjnych, które zostały również zgłoszone przez jego syna oraz, że użytkownikiem działek ewidencyjnych o numerach [...] był K.D., Kierownika Biura Powiatowego uznał jako okoliczności faktyczne, których wyjaśnienie wymagało wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o przyznaniu płatności.
W ocenie Sądu czynności procesowe podjęte przez organy administracji w toku postępowania wznowieniowego były wystarczające do stwierdzenia, że Skarżący nie był faktycznym posiadaczem działek ewidencyjnych o numerach [...], a więc nie wypełnił kryteriów kwalifikowalności do wsparcia. Organ administracji wyjaśnił, że podstawowym warunkiem od spełnienia którego uzależnione było uprawnienie do skutecznego żądania płatności było posiadanie zadeklarowanych we wniosku gruntów i ich utrzymywanie zgodnie z normami - art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., w brzmieniu obowiązującym dla wniosków o przyznanie płatności na rok 2009. Wyjaśnił również, że zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. - jeśli działka rolna stanowi jednocześnie przedmiot posiadania samoistnego i zależnego płatność przysługuje temu drugiemu posiadaczowi. W odniesieniu do gruntów, płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przysługują osobie, która faktycznie użytkuje grunty, utrzymuje je w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska oraz wypełnia wymogi zasady wzajemnej zgodności.
Decyzją z [...] listopada 2009 r. przyznano Skarżącemu płatności do gruntów rolnych, których nie użytkował, o czym organ administracji uzyskał informację po ostatecznym zakończeniu tego postępowania. Następcze ustalenie niespełnienia warunku użytkowanie gruntów wykazanych we wniosku o przyznanie płatności za 2009 r. spowodowało konieczność uwzględnienia tej okoliczności w decyzji wydanej po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego. Kierownik Biura Powiatowego zgodnie z obowiązującym w tym zakresie przepisami regulującymi postępowanie prowadzone w trybie wznowienia, jak również przepisami regulującymi zasady przyznawania płatności gruntowych na rok 2009 wydał w dniu [...] lutego 2011 r. decyzję, na mocy której uchylił dotychczasowe rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania płatności oraz wydał nowe rozstrzygnięcie, w ramach którego uwzględnił, że Strona nie była faktycznym użytkownikiem części działek rolnych wykazanych we wniosku za 2009 r., co skutkowało przyznaniem płatności w niższej wysokości niż płatność przyznana decyzją z [...] listopada 2009 r (decyzją uchyloną w wyniku wznowienia postępowania).
Skarżący nie złożył odwołania od decyzji z [...] lutego 2011 r. wobec czego stała się ona ostateczna. Podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności okoliczności nie uzasadniały jej wzruszenia w trybie nadzwyczajnym. Były to zarzuty, które mogłyby zostać ocenione przez organ odwoławczy w toku postępowania zwykłego. Podkreślić należy, że Beneficjent – nie zgadzając się rozstrzygnięciem organu, który uchylił decyzję ostateczną o przyznaniu płatności do gruntów rolnych i przyznał płatność w kwocie niższej, niż pierwotnie przyznana w decyzji z [...] listopada 2009 r. powinien wykorzystać tryb przewidziany w kodeksie postępowania administracyjnego, tj. zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji z [...] lutego 2011 r. złożyć odwołanie od tej decyzji do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR.
Sąd stwierdza, że organy rozpoznające wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zgodnie z prawem stwierdziły, że stanowiąca przedmiot wniosku decyzja z [...] lutego 2011 r. nie była obarczona wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Kierownik Biura Powiatowego wskazał, że decyzja została wydana na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc wskazał przepisy, na podstawie których prowadził postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Powołał również zapisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej regulującej zasady przyznawania płatności OB. W uzasadnieniu decyzji dokonał wykładni przepisów w oparciu o które decyzja została wydana, przedstawił stan faktyczny, podał motywy podjętego rozstrzygnięcia, a także wskazał na jakich dowodach rozstrzygnięcie zostało oparte.
Niezależnie od oceny przesłanek stwierdzenia nieważności powołanych przez Stronę, organy administracji prowadzące postępowanie w trybie nadzwyczajnym wskazały i uzasadniły, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego z [...] lutego 2011 r. nie była obarczona jakąkolwiek przesłanką stwierdzenia nieważności.
Stosownie do art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. w brzmieniu dla wniosków składanych w 2009 roku, organem właściwym w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego, jest Kierownik Biura Powiatowego Agencji, chyba że ustawa stanowi inaczej. Właściwość miejscową Kierownika Biura Powiatowego Agencji ustala się zaś według miejsca zamieszkania lub siedziby rolnika. Odnosząc powyższe do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że decyzja w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego została wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. - organ właściwy w sprawie. W rozpoznawanej sprawie wskazać również należy, iż decyzja z [...] listopada 2009 r. nie została zaskarżona do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. W konsekwencji stanowiła ona przedmiot wznowienia postępowania jako decyzja ostateczna. Zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 (wznowienie, odmowa wznowienia), jest organ który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, a więc w rozpoznawanej sprawie Kierownik Biura Powiatowego w O. Tym samym brak podstaw do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Nie zaistniała również przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Z akt sprawy wynika, że decyzja z [...] lutego 2011 r. stanowiła jedyne rozstrzygnięcie wydane w sprawie przyznania Stronie płatności na rok 2009.
Decyzja z [...] lutego 2011 r. nie jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. skierowana bowiem została do strony postępowania - tj. J.D., wnioskodawcy w sprawie płatności OB za 2009 r.
Zauważyć również należy, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego nie była niewykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą. W przedmiotowej sprawie nie zaistniały zatem również przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, iż z winy urzędu nie brał udziału w całości postępowania administracyjnego wskazać należy, że Kierownik Biura Powiatowego postanowieniem z [...] listopada 2010 r. wznowił postępowanie w sprawie przyznania Stronie płatności do gruntów rolnych za 2009 r. Postanowienie zostało doręczone Skarżącemu 7 grudnia 2010 r., a jego odbiór potwierdził Skarżący osobiście (zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia znajduje się w aktach administracyjnych). Stroną postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, jak również postępowania prowadzonego w wyniku wznowienia postępowania i zakończonego decyzją ostateczną był Skarżący, jako wnioskodawca w sprawie przyznania płatności. Mając na uwadze powyższe ustalenia stwierdzić należy, że Skarżący został powiadomiony o wszczętym postępowaniu i mógł w nim uczestniczyć.
W ocenie Sądu organy rozpoznające sprawę z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 2011 r. prawidłowo uznały, że powołane we wniosku argumenty nie wyczerpują przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym zarzutów, że decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Tym samym Sąd stwierdza, że organ I instancji odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lutego 2011 r. oraz organ II instancji, który utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy, nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z wyżej wskazanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI