V SA/WA 810/20

V SA/Wa 810/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-08-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Tomczak /przewodniczący/
Dariusz Czarkowski /sprawozdawca/
Krystyna Madalińska-Urbaniak
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GSK 57/21 - Wyrok NSA z 2024-11-27
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1292
art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 i 2 oraz art. 58
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 300
art. 89 ust. 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w P. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "organ") z dnia [...]lutego 2020 r. nr [...]utrzymujące w mocy postanowienie [...]Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...]z dnia [...]stycznia 2020 r. nr [...]o kontynuowaniu czynności kontrolnych.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Wobec [...]sp. z o.o. sp. k. (dalej: "Strona", "Skarżący") wszczęto kontrolę. Pismem z dnia 29 listopada 2019 r. płatnik składek wyraził zgodę na wszczęcie kontroli przed upływem 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Strona upoważniła P. K. do jego reprezentowania w trakcie kontroli. Przy piśmie tym Skarżący przedłożył upoważnienie do reprezentowania płatnika składek w trakcie kontroli przez adwokat J. T.. Pismem z dnia 29 listopada 2019 r. płatnik składek wyraził zgodę na prowadzenie czynności kontrolnych w terenowej jednostce organizacyjnej ZUS.
W dniu 29 listopada 2019 r. inspektorzy kontroli Zakładu otrzymali Memorandum w przedmiocie konieczności posiadania przez Stronę certyfikatu umożliwiającego świadczenie usług pracy tymczasowej w związku ze świadczeniem usług opieki sporządzone w dniu [...]stycznia 2019 r. przez Kancelarię Adwokacką [...].
Inspektorzy kontroli Zakładu, wezwali Skarżącego do przedłożenia dokumentacji związanej z zakresem przedmiotowym kontroli, tj.: zapisów na kontach księgowych, umów o współpracy z podmiotem, który zawierał umowy z rodzinami podopiecznych, a którego płatnik składek jest podwykonawcą, umów zlecenia zawartych z osobami, które świadczyły usługi opieki domowej na terenie [...]oraz usługi o charakterze rekrutacyjne- marketingowym na terytorium Polski, załączników do umów i oświadczeń zleceniobiorców, a także zleceń podróży w celu świadczenia usług, dokumentów dotyczących czasu pracy zleceniobiorców oraz raportów z wykonanych usług, listy płac i potwierdzeń wypłat wynagrodzeń, akt osobowych pracowników, deklaracji PIT-4 i PIT-4R, sprawozdań finansowych i deklaracji VAT-7.
Pismem z dnia 3 grudnia 2019 r. płatnik składek zawnioskował o przerwanie czynności kontrolnych od dnia 4 grudnia 2019 r. do dnia 2 lutego 2010 r. w związku z okolicznościami, które uniemożliwiają prowadzenie czynności kontrolnych, polegającymi na konieczności przygotowania dokumentacji wskazanej w piśmie z dnia 3 grudnia 2019 r. W konsekwencji inspektorzy kontroli Zakładu poinformowali Stronę o przerwaniu czynności kontrolnych we wnioskowanym okresie.
Inspektorzy kontroli Zakładu wezwali poszczególne osoby na przesłuchanie w charakterze ubezpieczonych do terenowej jednostki organizacyjnej ZUS - Inspektorat w [...]na okoliczność wykonywania umowy zlecenia u płatnika składek. Terminy przesłuchań zostały wyznaczone na dzień 6 lutego 2020 r. i 7 lutego 2020 r.
[...]Oddział ZUS w [...]nadto wystąpił w ramach pomocy prawnej do Oddziału ZUS w [...], Oddziału ZUS w [...], Oddziału ZUS w [...], Oddziału ZUS w [...], Oddziału ZUS w [...], Oddziału ZUS w [...], Oddziału ZUS w [...], Oddziału ZUS w [...], Oddziału ZUS w [...], Oddziału ZUS w [...], Oddziału ZUS w [...], Oddziału ZUS [...], Oddziału ZUS w [...], Oddziału ZUS w [...], o przesłuchanie ubezpieczonych na okoliczność wykonywania umowy zlecenia u Skarżącego.
Osoba upoważniona do reprezentowania płatnika składek za pośrednictwem poczty elektronicznej przekazała skany pełnomocnictw do reprezentowania ubezpieczonych zgłaszanych do ubezpieczeń społecznych przez płatnika składek.
Oddział ZUS w [...]w ramach pomocy prawnej przesłuchał ubezpieczoną w dniu [...]grudnia 2019 r. Z czynności tej został sporządzony protokół przesłuchania. Oddział ZUS w [...]w ramach pomocy prawnej nie przesłuchał ubezpieczonej wezwanej pismem z dnia [...]grudnia 2019 r., oraz ubezpieczonej wezwanej pismem z dnia 17 grudnia 2019 r. z powodu braku stawienia się na wezwanie. Pismem z dnia [...]grudnia 2019 r. Oddział ZUS w [...]poinformował osobę upoważnioną do reprezentowania płatnika składek o miejscu i terminie przesłuchania ubezpieczonych. Oddział ZUS w [...]w ramach pomocy prawnej nie przesłuchał ubezpieczonego wezwanego pismem z dnia 11 grudnia 2019 r. z powodu braku stawienia się na wezwanie. Oddział ZUS w [...]przesłuchał w dniu 13 stycznia 2020 r. ubezpieczoną w obecności osoby upoważnionej do reprezentowania płatnika składek. Oddział ZUS w [...] w ramach pomocy prawnej nie przesłuchał ubezpieczonych wezwanych pismami z dnia 11 grudnia 2019 r. z uwagi na brak stawienia się na wezwanie oraz brak odebrania wezwania. Oddział ZUS we [...]w ramach pomocy prawnej, pismami z dnia 12 grudnia 2019 r. wezwał na przesłuchanie poszczególnych ubezpieczonych. Pismem z dnia 12 grudnia 2019 r. Oddział ZUS we [...]zawiadomił płatnika składek o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań ubezpieczonych. Oddział ZUS [...]przesłuchał ubezpieczoną w dniu 2 stycznia 2020 r. w obecności M. W. - osobę upoważnioną do reprezentowania płatnika składek (pełnomocnictwo substytucyjne z dnia 27 grudnia 2019 r. udzielone przez adw. J. T.). Z czynności tej został sporządzony protokół przesłuchania. Oddział ZUS w [...] w ramach pomocy prawnej pismami z dnia 13 grudnia 2019 r. wezwał ubezpieczonych na przesłuchanie. Pismem z dnia 31 grudnia 2019 r. Oddział ZUS w [...] zawiadomił osobę upoważnioną do reprezentowania płatnika składek o miejscu i terminie przesłuchiwania ubezpieczonych. W dniu [...] stycznia 2020 r. Oddział ZUS w [...]przesłuchał ubezpieczoną w obecności osoby upoważnionej do reprezentowania płatnika składek-J. D. (pełnomocnictwo substytucyjne z dnia 31 grudnia 2019 r. udzielone przez adw. J. T.). Z czynności tej został sporządzony protokół przesłuchania. Oddział ZUS w [...]w ramach pomocy prawnej pismem z dnia 20 grudnia 2019 r. wezwał ubezpieczoną na przesłuchanie. Pismo to zostało wysłane również do wiadomości płatnikowi składek. W dniu 7 stycznia 2020 r. Oddział ZUS w [...]przesłuchał ubezpieczoną. Z czynności tej został sporządzony protokół przesłuchania. Oddział ZUS w [...]w ramach pomocy prawnej pismem z dnia 17 grudnia 2019 r. wezwał ubezpieczoną na przesłuchanie. Oddział ZUS w [...]za pośrednictwem poczty elektronicznej poinformował osobę upoważnioną do reprezentowania płatnika składek o miejscu i terminie przesłuchiwania ubezpieczonej. Ubezpieczona nie stawiła się na przesłuchanie. Oddział ZUS w [...]w ramach pomocy prawnej poinformował płatnika składek oraz osobę upoważnioną do reprezentowaniu płatnika składek – adw. J. T. o przesłuchaniu ubezpieczonej. Oddział ZUS w [...]odstąpił od przesłuchania w związku z wniesionym sprzeciwem. Oddział ZUS w [...]w ramach pomocy prawnej w dniu 7 stycznia 2020 r. i [...] stycznia 2020 r. przesłuchał ubezpieczonych. O przesłuchaniach Oddział ZUS w [...]poinformował płatnika składek.
Jednocześnie w dniu 24 grudnia 2019 r. inspektor kontroli Zakładu poinformował za pośrednictwem poczty elektronicznej osobę upoważnioną do reprezentowania płatnika składek o miejscu i terminie przesłuchania ubezpieczonych przez Oddział ZUS w [...]. Przesłuchania wyznaczono na dzień 30 grudnia 2019 r. w Oddziale ZUS w [...].
W dniu 7 stycznia 2020 r. inspektor kontroli Zakładu poinformował za pośrednictwem poczty elektronicznej osobę upoważnioną do reprezentowania płatnika składek o miejscu i terminie przesłuchania ubezpieczonych przez Oddział ZUS w [...]. Przesłuchania wyznaczono na dzień 15 stycznia 2020 r. w Inspektoracie ZUS w [...].
W dniu 7 stycznia 2020 r. Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie akt kontroli. [...]Oddział ZUS w [...]postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. odmówił udostępnienia akt kontroli.
W związku z powyższym Strona w dniu 10 stycznia 2020 r. wniosła sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania czynności kontrolnych. Sprzeciw wpłynął do I Oddziału ZUS w [...]w dniu 13 stycznia 2020 r. Pismem z dnia 13 stycznia 2020 r. inspektorzy kontroli Zakładu wstrzymali wykonywanie czynności kontrolnych.
[...]Oddział ZUS w [...]wydał postanowienie z dnia [...]stycznia 2020 r. o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Postanowienie zostało doręczone Stronie w dniu 20 stycznia 2020 r.
Organ pierwszoinstancyjny swoje rozstrzygnięcie uzasadnia, iż ustalając obowiązek ubezpieczeń społecznych osób, które wykonują równocześnie lub na zmianę pracę najemną na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym Państwie Członkowskim Unii Europejskiej, w pierwszej kolejności należy ustalić, na podstawie prawa Unii Europejskiej, ustawodawstwu którego państwa członkowskiego w zakresie zabezpieczenia społecznego osoby te podlegają. Dokonanie ustaleń w zakresie zgłaszania do ubezpieczeń społecznych jest zatem nierozerwalne z dokonaniem ustaleń, czy dla pracownika najemnego ma zastosowanie polskie ustawodawstwo w zakresie zabezpieczenia społecznego. Tym samym inspektorzy kontroli Zakładu w niniejszej sprawie nie przekroczyli zakresu kontroli określonego w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli, ponieważ zażądali od płatnika składek dokumentów w celu ustalenia, czy osoby, które płatnik składek zgłosił do ubezpieczeń społecznych podlegają polskiemu ustawodawstwu w zakresie zabezpieczenia społecznego i czy w konsekwencji podlegają one obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu zawartych z płatnikiem składek umów zlecenia.
[...]Oddział ZUS w [...]podniósł w uzasadnieniu postanowienia, że płatnik składek nie wskazał w sprzeciwie, w których dniach prowadzone były czynności kontrolne z naruszeniem art. 50 ust. 1 i ust 3 ustawy- Prawo przedsiębiorców. Płatnik składek nie wskazał również dowodów, które zostały przeprowadzone z naruszeniem art. 50 ust. 1 i ust. 3 ustawy- Prawo przedsiębiorców.
Od wydanego w/w postanowienia [...]Oddziału ZUS w [...]w dniu [...]stycznia 2020 r. wniesiono zażalenie. Organ odwoławczy uznał, iż przeprowadzone postępowanie odwoławcze nie wykazało naruszeń przepisów prawa wskazanych we wniesionym zażaleniu. W jego ocenie zakres przedmiotowy kontroli wskazany w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli oraz w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli jest zgodny z art. 86 ust. 2 ustawy systemowej, który to przepis wymienia co może obejmować kontrola wykonywania zadań i obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych przez płatników składek prowadzona przez inspektorów kontroli Zakładu. Organ nadto wskazuje, że [...]Oddział ZUS w [...]nie był zobowiązany do wskazania zarówno w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli oraz w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli płatnika składek w ramach zakresu przedmiotowego kontroli uprawnienia do badania podlegania przez ubezpieczonych ubezpieczeniu społecznemu na terenie Polski (prawidłowość objęcia ubezpieczeniem z zakresu zabezpieczenia społecznego). W tym zakresie powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2019 r., wydany w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1560/18. Nie można również pominąć kwestii, zgodnie z którą ustalając obowiązek ubezpieczeń społecznych osób, które wykonują równocześnie lub na zmianę pracę najemną na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym Państwie Członkowskim, w pierwszej kolejności ustala się, ustawodawstwu którego Państwa Członkowskiego w zakresie zabezpieczenia społecznego, osoby te powinny podlegać. W związku z tym ustalenia w tym zakresie mieszczą się w zakresie prawidłowości zgłaszania do ubezpieczeń społecznych. Z kolei w zakresie przedmiotowym kontroli w danej sprawie, wskazana została prawidłowość zgłaszania ubezpieczonych do ubezpieczeń społecznych.
Organ odwoławczy uznał również, że bezzasadny jest zarzut w zakresie odmowy udostępnienia akt kontroli. Uznał bowiem, że powyższe uprawnienie przysługuje Stronie dopiero na etapie postepowania jurysdykcyjnego, a nie kontrolnego.
Równocześnie Prezes ZUS zauważył, że we wniesionym sprzeciwie z dnia [...]stycznia 2020 r., Skarżąca podnosi, że pracownicy organu rentowego podejmują próby przesłuchania ubezpieczonych w ich miejscach zamieszkania, bez żadnego uprzedniego zawiadomienia płatnika składek lub osoby upoważnionej do reprezentowania płatnika składek. W treści sprzeciwu, jak słusznie zauważa w wydanym postanowieniu [...]Oddział ZUS w [...], nie wskazano, którzy pracownicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych takie działania podejmowali. Ponadto we wniesionym sprzeciwie, brak jest konkretnych dowodów na tę okoliczność oraz w jakich dniach były wykonywane te czynności kontrolne z naruszeniem art. 50 ust. 1 i 3 ustawy- Prawo przedsiębiorców.
Z kolei we wniesionym zażaleniu na postanowienie I Oddziału ZUS w [...], osoba upoważniona do reprezentowania płatnika składek wskazuje na konkretną czynność przesłuchania ubezpieczonej G. P. oraz ubezpieczonych: B. S., T.W., M.G., T. Z.oraz K. S.. O fakcie przesłuchania B. S., T. W. i M. G. Oddział ZUS w [...]oraz Oddział ZUS w [...]poinformował płatnika składek. Przesłuchania tych osób odbyty się w dniach 7 i [...] stycznia 2020 r. Z kolei T. Z. została przesłuchana w obecności osoby upoważnionej do reprezentowania płatnika składek w trakcie kontroli w dniu [...]stycznia 2020 r. K. S. została przesłuchana przez Oddział ZUS w [...]w dniu [...]stycznia 2020 r. w obecności osoby upoważnionej do reprezentowania płatnika składek.
Jednocześnie Prezes ZUS podkreśla, że czynność przesłuchania w ramach pomocy prawnej ubezpieczonej G. P. przez Oddział ZUS w [...]nie może podlegać rozpatrzeniu, bowiem czynność ta nie została wskazana w sprzeciwie. Jak wynika z treści sporządzonej przez inspektora kontroli Zakładu notatki służbowej z dnia [...]grudnia 2019 r. w rozmowie telefonicznej z inspektorem kontroli Zakładu, osoba upoważniona do reprezentowania płatnika składek wskazała, że przesłuchania ubezpieczonych są przeprowadzane nieprawidłowo. W rozmowie telefonicznej nie wskazała jakie konkretne przesłuchania ubezpieczonych stanowiły naruszenie przepisów. W sprzeciwie osoba upoważniona do reprezentowania płatnika składek również nie wskazuje jakie konkretne przesłuchania ubezpieczonych stanowią naruszenie przepisów. Dopiero na etapie wniesionego zażalenia, został podniesiony fakt niepowiadomienia osoby upoważnionej do reprezentowania płatnika składek oraz płatnika składek o przesłuchaniu G. P.. Wobec tego uznać należy, że osoba upoważniona do reprezentowania płatnika składek w zażaleniu rozszerza zarzuty, wskazując dopiero na tym etapie konkretną czynność kontrolną.
W postanowieniu organ odwoławczy powołuje się na art. 59 ust. 1 ustawy- Prawo przedsiębiorców, zgodnie z którym przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 i 2 oraz art. 58. Sprzeciw wymaga uzasadnienia. Zgodnie zaś z art. 59 ust. 4 Prawo przedsiębiorców, sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli lub wystąpienia przesłanki do wniesienia sprzeciwu. Zauważyć należy, że sprzeciw na czynność przesłuchania G. P. został wniesiony z uchybieniem terminu ustawowego. Przesłuchanie G. P. odbyło się w dniu [...]grudnia 2019 r., zaś sprzeciw wpłynął do I Oddziału ZUS w [...]w dniu 13 stycznia 2020 r. Organ podkreślił nadto, że w rozmowie telefonicznej z inspektorem kontroli Zakładu przeprowadzonej w dniu 20 grudnia 2019 r., osoba upoważniona do reprezentowania płatnika składek wskazywała, że przesłuchania ubezpieczonych są przeprowadzane nieprawidłowo.
Od powyższego postanowienia strona złożyła skargę do WSA w Warszawie.
W skardze Strona zarzuciła naruszenie:
1) art. 49 ust. 9 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców poprzez wykroczenie przez Organ rentowy poza zakres prowadzonej kontroli wskazanej w upoważnieniu z dnia [...]listopada 2019 roku nr [...]do przeprowadzenia kontroli u płatnika składek;
2) art. 49 ust. 7 i ust. 9 w zw. z art. 8 w zw. z art. 11 § 1 ustawy- Prawo przedsiębiorców polegające na uniemożliwieniu płatnikowi składek wglądu do akt sprawy na etapie postępowania kontrolnego oraz brak pouczenia płatnika składek o prawie przeglądania akt kontroli prowadzonych przez Organ rentowy;
3) art. 8. art. 9, art. 10, art. 73 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez odmowę udzielania płatnikowi składek wglądu w akta kontroli prowadzonej przez Organ rentowy pomimo tego, że nie działał on jedynie w swoim imieniu, ale posiadał upoważnienia od ubezpieczonych do reprezentowania ich w czasie kontroli;
4) art. 51 ust. 3 Konstytucji RP w zw. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez odmowę udostępnienia płatnikowi składek wglądu do tych akt sprawy;
5) art. 50 ust. 1 i ust. 3 ustawy- Prawo przedsiębiorców poprzez prowadzenie czynności kontrolnych bez udziału płatnika składek.
Mając na uwadze powyższe, Strona wniosła o uchylenie przedmiotowego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Nadto Skarżący złożył wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach kontrolnych, przy czym dowód ten miał zostać sprecyzowany po przedłożeniu w/w akt przez organ.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Mając na uwadze ww. kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że skarga okazała się niezasadna.
Odnosząc się do ram prawnych niniejszej sprawy należy przywołać art. 59 § 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r.- Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019; poz.1292 ze zm.) zgodnie, z którym przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 i 2 oraz art. 58. A zatem "Ustawodawca precyzuje zamknięty katalog uchybień w czynnościach kontrolnych, wobec których może zostać wniesiony sprzeciw:
1)prowadzenie kontroli bez zawiadomienia, w tym na podstawie wadliwego zawiadomienia i uchybienie terminów w tym zakresie (art. 48);
2)prowadzenie kontroli bez upoważnienia lub na podstawie wadliwego upoważnienia bądź z naruszeniem treści upoważnienia niezbędnego do prawidłowego przeprowadzenia kontroli, lub uchybienia przepisów regulujących okazanie legitymacji służbowej przez pracownika (art. 49);
3)prowadzenie kontroli podczas nieobecności przedsiębiorcy lub innej upoważnionej przez niego osoby bądź nieprawidłowej kwalifikacji osoby czynnej w lokalu przedsiębiorstwa lub funkcjonariusza publicznego (art. 50 ust. 1 i 5);
4)prowadzenie kontroli poza siedzibą przedsiębiorcy lub miejscem wykonywania działalności gospodarczej poza czasem pracy przedsiębiorcy (art. 51 ust. 1);
5)naruszenie zakazu podejmowania i prowadzenia jednocześnie więcej niż jednej kontroli (art. 54 ust. 1);
6)przekroczenie limitów czasu trwania kontroli (art. 55 ust. 1 i ust. 2);
7)naruszenie zakazu prowadzenia kontroli przez organ w przedmiocie uprzednio zakończonym przez niego kontrolą (art. 58)" (Agnieszka Żywicka; komentarz do art. 59 ustawy- Prawo przedsiębiorców; system informacji prawnej "Lex"; pkt 1). Sprzeciw wymaga uzasadnienia. Przedmiotowy sprzeciw wnosi się na piśmie do organu kontroli, którego czynności sprzeciw dotyczy. O wniesieniu sprzeciwu przedsiębiorca zawiadamia na piśmie kontrolującego (ust. 3). Sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli lub wystąpienia przesłanki do wniesienia sprzeciwu (ust. 4). W doktrynie przeważa stanowisko, że powyższy termin jest terminem nieprzywracalnym, które to stanowisko podziale Sąd w niniejszym składzie. Złożenie sprzeciwu po upływie powyższego terminu nie może wywołać skutku prawnego.
Przenosząc powyższe spostrzeżenia na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd przede wszystkim zwraca uwagę, że sprzeciw w niniejszej sprawie został wniesiony w dniu 10 stycznia 2020 r. I Oddział ZUS w [...]zaś postanowieniem z dnia [...]stycznia 2020r. odmówił udostępnienia akt kontroli. Mając powyższe na uwadze ustawowy termin wniesienia sprzeciwu został zachowany, jednakże art. 59 ust. 1 ustawy- Prawo przedsiębiorców nie przewiduje aby na uchybienie w czynnościach kontrolnych w postaci nieuzasadnionej, w ocenie Strony, odmowy udostępnienia akt kontrolnych, przysługiwał sprzeciw. Podkreślić jeszcze raz należy, że jest to zamknięty katalog uchybień. Już choćby z tego względu zarzuty dotyczące odmowy udostępnienia akt przez organ kontrolny nie mogą odnieść skutku.
Sąd przyznaje rację organowi odwoławczemu, który uznał, że I Oddział ZUS w [...]nie był zobowiązany do wskazania zarówno w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli oraz w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli płatnika składek w ramach zakresu przedmiotowego kontroli uprawnienia do badania podlegania przez ubezpieczonych ubezpieczeniu społecznemu na terenie Polski (prawidłowość objęcia ubezpieczeniem z zakresu zabezpieczenia społecznego). Zgodnie bowiem z art. 45 ust. 3 ustawy- Prawo przedsiębiorców zakres przedmiotowy kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy objętej kontrolą oraz organy upoważnione do jej przeprowadzenia określają odrębne przepisy, z uwzględnieniem przepisów art. 40 i art. 43 ust. 7. Tymi odrębnymi przepisami w niniejszej sprawie jest ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U z 2019 r.; poz. 300 ze zm.). Zgodnie z jej art. 86 ust. 2 kontrola może obejmować w szczególności:
1) zgłaszanie do ubezpieczeń społecznych;
2) prawidłowość i rzetelność obliczania, potrącania i opłacania składek oraz innych składek i wpłat, do których pobierania zobowiązany jest Zakład;
3) ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i wypłacanie tych świadczeń oraz dokonywanie rozliczeń z tego tytułu;
4) prawidłowość i terminowość opracowywania wniosków o świadczenia emerytalne i rentowe;
5) wystawianie zaświadczeń lub zgłaszanie danych dla celów ubezpieczeń społecznych;
6) dokonywanie oględzin składników majątku płatników składek zalegających z opłatą należności z tytułu składek.
W niniejszej sprawie zakresem kontroli objęta była prawidłowość i rzetelność obliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz innych składek, do których pobierania zobowiązany jest Zakład oraz zgłaszanie do ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego, ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i wypłacanie tych świadczeń oraz dokonywanie rozliczeń z tego tytułu, prawidłowość i terminowość opracowywania wniosków o świadczenia emerytalne i rentowe, wystawianie zaświadczeń lub zgłaszanie danych dla celów ubezpieczeń społecznych. Zakres kontroli zatem nie wychodził poza zakres wskazany w wyżej powołanej normie prawnej. Wskazać nadto należy, za organem odwoławczym, iż zbadanie prawidłowości zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego musi również obejmować ustalenie okoliczności czy płatnik składek zgłosił do ubezpieczeń społecznych osoby podlegające obowiązkowo tym ubezpieczeniom. Weryfikacji podlega zatem fakt, czy ubezpieczeni zostali zgłoszeni z właściwego tytułu, a także czy w ogóle tytuł taki powinni posiadać i podlegać ubezpieczeniom społecznym w tym mając na uwadze podleganie przez ubezpieczonych właściwemu ustawodawstwu. Nie może również umykać fakt, że zawiadomienie o zamiarze przeprowadzenia kontroli zostało doręczone Stronie w dniu 29 listopada 2019 r. Tym samym sprzeciw w tym zakresie, mając na uwadze trzydniowy termin na jego wniesienie, jest również spóźniony w z wszelkimi tego skutkami prawnymi tj. nie może taki zarzut być choćby także z tej przyczyny uwzględniony.
Zarzut Skarżącego naruszenia art. 50 ust. 1 i ust. 3 ustawy- Prawo przedsiębiorców poprzez prowadzenie czynności kontrolnych bez udziału płatnika składek tj. podejmowanie prób przesłuchania ubezpieczonych w ich miejscach zamieszkania, bez żadnego uprzedniego zawiadomienia płatnika składek lub osoby upoważnionej do reprezentowania płatnika składek, jest nieuzasadniony. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe osoby były przesłuchiwane w charakterze ubezpieczonych, a nie świadków. Zgodnie zaś z art. 89 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych płatnik składek powinien być zawiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu zaś z zeznań świadków lub oględzin, w sposób umożliwiający mu udział w przeprowadzaniu tego dowodu, nie później niż bezpośrednio przed podjęciem tych czynności. Ponadto, co zostało również wyjaśnione w postanowieniu organu odwoławczego, nie można formułować skutecznych zarzutów w tym przedmiocie w stosunku do okoliczności, w jakich dokonano przesłuchań ubezpieczonych: B.S., T. W., M. G., T. Z. oraz K. S.. O fakcie przesłuchania B. S., T. W. i M. G. poinformowano płatnika składek. T. Z. oraz K. S. zostały zaś przesłuchane w obecności osoby upoważnionej do reprezentowania płatnika składek w trakcie kontroli. W zażaleniu Strona również podnosi zarzut braku udziału w przesłuchaniu G.P., jakie odbyło się w dniu 19 grudnia 2019 r. Dzień później tj. 20 grudnia 2019 r. w rozmowie telefonicznej z pracownikiem I Oddziału ZUS w [...]podniesiono zarzut przesłuchiwania osób bez udziału płatnika składek i bez poinformowania go o takich przesłuchaniach. Na okoliczność w/w rozmowy telefonicznej sporządzono notatkę służbową. Sprzeciw wniesiono zaś dopiero [...]stycznia 2020 r. Tym samym już choćby z tego względu, a zatem przekroczenia ustawowego terminu do wniesienia sprzeciwu, zarzut dotyczący okoliczności przesłuchania G. P. nie może być uwzględniony. Nie może również umknąć uwadze, że w sprzeciwie nie wskazano naruszeń w postaci braku zawiadomienia Strony o planowanych przesłuchaniach konkretnych ubezpieczonych, ale sformułowano to w sposób bardzo ogólny.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy- Prawo przedsiębiorców, czynności kontrolne wykonuje się w obecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej. Zgodnie z art. 50 ust. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców, przedsiębiorca wskazuje na piśmie osobę upoważnioną, o której mowa w ust. 1, w szczególności w czasie swojej nieobecności. Art. 89 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, że obecny w czasie kontroli płatnik składek, a także osoba przez niego wskazana, mają prawo uczestniczyć w czynnościach kontrolnych. Mając na uwadze powyższe normy prawne, w ocenie Sądu, dopuszczalne i zgodne z przepisami prawa jest wykonywanie czynności kontrolnych w obecności jednej z osób: płatnika składek lub osoby przez niego upoważnionej. W konsekwencji organy słusznie wskazują, że czynności kontrolne wykonywane w obecności co najmniej jednej z tych są prawnie skuteczne.
Marginalnie należy wskazać, iż Strona nie sprecyzowała zawartego w skardze wniosku o dopuszczenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach kontrolnych, pomimo ich załączenia do akt niniejszej sprawy sądowej.
W świetle przywołanych okoliczności Sąd nie stwierdził żadnego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Wobec powyższego, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.