V SA/Wa 80/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-08-20
NSArolnictwoŚredniawsa
opłata wyrównawczakwota mlecznarolnictwopodatek rolnynadpłatazwrot opłatyprawo unijneKOWRspółdzielnia

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółdzielni na decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty opłaty wyrównawczej za przekroczenie kwoty mlecznej, uznając, że przepisy prawa unijnego i krajowego nie przewidują możliwości zwrotu takiej opłaty.

Spółdzielnia domagała się stwierdzenia nadpłaty opłaty wyrównawczej za przekroczenie kwoty mlecznej w latach 2013/2014 i 2014/2015, argumentując, że przysługuje jej wynagrodzenie płatnika. Organy administracji odmówiły, wskazując, że opłata wyrównawcza nie stanowi dochodu budżetu państwa i nie ma podstaw do zastosowania przepisów o nadpłacie. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów i podkreślając brak podstaw prawnych do zwrotu opłaty w polskim i unijnym prawie.

Spółdzielnia wniosła skargę na decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (Dyrektor Generalny KOWR), która utrzymała w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nadpłaty w opłacie wyrównawczej za przekroczenie kwoty mlecznej w latach 2013/2014 i 2014/2015, w łącznej wysokości 27 047,93 zł. Spółdzielnia twierdziła, że jako płatnik opłaty ma prawo do wynagrodzenia, a nadwyżka stanowi nadpłatę. Organy administracji uznały, że opłata wyrównawcza nie zasila budżetu państwa, a jedynie Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), co wyklucza możliwość zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej o nadpłacie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że przepisy unijne i krajowe dotyczące kwotowania produkcji mleka nie przewidują możliwości zwrotu uiszczonej opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej. Odpowiedzialność podmiotu skupującego jako płatnika jest niezależna od przyczyn niewniesienia opłaty przez dostawcę hurtowego. Sąd uznał, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych są niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy prawa unijnego i krajowego nie przewidują podstaw do zastosowania instytucji nadpłaty w przypadku opłaty wyrównawczej za przekroczenie kwoty mlecznej.

Uzasadnienie

Opłata wyrównawcza nie stanowi dochodu budżetu państwa, a jej zwrot nie jest przewidziany w przepisach dotyczących kwotowania produkcji mleka ani w Ordynacji podatkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 28 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 72 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

ustawa o organizacji rynku mleka art. 41

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych

ustawa o organizacji rynku mleka art. 40 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych

u.f.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

rozporządzenie nr 595/2004 art. 15 § ust. 1

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 595/2004 z dnia 30 marca 2004 r.

rozporządzenie nr 595/2004 art. 15 § ust. 2

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 595/2004 z dnia 30 marca 2004 r.

rozporządzenie nr 1788/2003 art. 3 § ust. 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003 r.

ustawa zmieniająca art. 18 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw

ustawa wprowadzająca KOWR art. 54

Ustawa z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa

ustawa o KOWR art. 8 § ust. 1 i ust. 3 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § §1 pkt. 4 i 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty opłaty wyrównawczej. Opłata wyrównawcza stanowi dochód budżetu państwa. Zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej o nadpłacie do opłaty wyrównawczej.

Godne uwagi sformułowania

Przekazanie wpłat na konto dochodów budżetu państwa jest tylko i wyłącznie czynnością techniczną, ponieważ Agencja/KOWR nie jest uprawniona do reprezentowania państwa członkowskiego przed Wspólnotą Europejską. Skoro zaś z przepisów unijnych wynika wprost odpowiedzialność państwa członkowskiego przed Wspólnotą za opłaty wyrównawcze oraz obowiązek przekazania opłaty w wysokości 99% na rzecz EFRG, to należy stwierdzić, że opłata wyrównawcza nie jest wpłacana na rzecz budżetu państwa. Przepisy dotyczące kwotowania produkcji mleka zawarte w rozporządzeniach unijnych oraz w ustawie o organizacji rynku mleka nie stanowią podstawy prawnej do zastosowania przepisów o nadpłacie z art. 72-80 Ordynacji podatkowej.

Skład orzekający

Mirosława Pindelska

przewodniczący

Bożena Zwolenik

sprawozdawca

Arkadiusz Tomczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Brak podstaw prawnych do zwrotu opłaty wyrównawczej za przekroczenie kwoty mlecznej, nawet jeśli podmiot skupujący działał jako płatnik."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego mechanizmu kwotowania produkcji mleka i opłat z nim związanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy specyficznej opłaty w sektorze rolnym, ale pokazuje, jak przepisy unijne i krajowe mogą wykluczać możliwość zwrotu środków, nawet jeśli podmiot działał w dobrej wierze.

Czy można odzyskać zapłaconą opłatę wyrównawczą za mleko? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 27 047,93 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 80/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-08-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Tomczak
Bożena Zwolenik /sprawozdawca/
Mirosława Pindelska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6553
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 266/21 - Wyrok NSA z 2024-10-16
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez Spółdzielnię [...] w W. M. (dalej: "Strona", "Spółdzielnia" lub "Skarżąca") jest decyzja Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (dalej: "Dyrektor Generalny KOWR" lub "organ odwoławczy") z [...] listopada 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w P. (dalej: "Dyrektor Oddziału KOWR" lub "organ I instancji") z [...] września 2019 r. nr [...], o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku w wysokości 27 047,93 zł.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] sierpnia 2019 r. Spółdzielnia złożyła w Oddziale Terenowym KOWR w P. wniosek o stwierdzenie nadpłaty wynikającej z poniesionej i odprowadzonej opłaty za przekroczenie KI w roku kwotowym 2013/2014 i 2014/2015, ustalonej dla dostawców hurtowych w łącznej wysokości 27 047,93 zł. W uzasadnieniu wniosku Strona podkreśliła, że przekazała kwotę wyższą niż powinna o wartość swego wynagrodzenia, tj. 0,3% od wpłaconych na rzecz organu kwot. Jako podstawę prawną Skarżąca wskazała art. 28 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.), dalej: "O.p.", zgodnie z którym płatnikom i inkasentom przysługuje zryczałtowane wynagrodzenie z tytułu terminowego wpłacania podatków pobranych na rzecz budżetu państwa. Strona wskazała również na treść § 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2015 roku w sprawie wynagrodzenia płatników i inkasentów pobierających podatki na rzecz budżetu państwa, ustalający wysokość tegoż wynagrodzenia, tj. 0,3 % kwoty podatków pobranych przez płatników i 0,1 % kwoty podatków pobranych przez inkasentów i wpłaconych na rzecz budżetu państwa.
Decyzją z [...] września 2019 r. o wskazanym wyżej numerze, Dyrektor Oddziału KOWR odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku w wysokości 27 047,93 zł. Organ wyjaśnił, że obligatoryjne wynagrodzenie przysługuje wyłącznie tym płatnikom, którzy pobierają podatki stanowiące dochód budżetu państwa. Natomiast opłata wyrównawcza na rynku mleka nie stanowi dochodu budżetu państwa, gdyż jest przekazywana docelowo na rzecz Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), finalnie zatem nie zasila budżetu państwa członkowskiego.
W odwołaniu Strona zarzuciła powyższej decyzji naruszenie przepisów postępowania mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, tj.:
1. art. 75 § 2 i art. 28 § 1 O.p. polegające na przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy płatnikowi - podmiotowi skupującemu - nie przysługuje prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty,
2. art. 41 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (t. j. Dz. U z 2019 r., poz. 1430), dalej: "ustawa o organizacji rynku mleka", poprzez jego pominięcie w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy,
3. art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U z 2019 r., poz. 869) poprzez jego błędną wykładnię.
Decyzją z [...] listopada 2019 r. o wskazanym wyżej numerze, Dyrektor Generalny KOWR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z [...] września 2019 r. W podstawie prawnej decyzji Dyrektor Generalny KOWR przytoczył przepisy: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "K.p.a.", art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1419), dalej: "ustawa zmieniająca", art. 54 i art. 55 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r., poz. 624 ze zm.), dalej: "ustawa wprowadzająca KOWR" oraz art. 8 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 1154 ze zm.), dalej: "ustawa o KOWR".
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył przepisy: art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 595/2004 z dnia 30 marca 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1788/2003 ustanawiającego opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. UE.L.2004.94.22), dalej: "rozporządzenie nr 595/2004", art. 36 ust. 2, ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka (w brzmieniu na dzień 2 października 2015 r., Dz.U. z 2013 r., poz. 50). Wskazano, że stosownie do treści art. 41 ustawy o organizacji rynku mleka wpływy z tytułu należnej opłaty Agencja przekazuje niezwłocznie na rachunek dochodów budżetu państwa. Natomiast zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych państwa członkowskie ponoszą odpowiedzialność przed Wspólnotą za opłatę wyrównawczą wynikającą z przekroczenia krajowej ilości referencyjnej określonej w załączniku I, ustalonej na poziomie krajowym, oddzielnie dla dostaw i dla sprzedaży bezpośredniej, i wypłacają w okresie między 16 października a 30 listopada następującym po upływie danego okresu dwunastomiesięcznego, w granicach 99 % należnej kwoty, na rzecz Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR). Podkreślono, że przekazanie wpłat na konto dochodów budżetu państwa jest tylko i wyłącznie czynnością techniczną, ponieważ Agencja/KOWR nie jest uprawniona do reprezentowania państwa członkowskiego przed Wspólnotą Europejską. Skoro zaś z przepisów unijnych wynika wprost odpowiedzialność państwa członkowskiego przed Wspólnotą za opłaty wyrównawcze oraz obowiązek przekazania opłaty w wysokości 99% na rzecz EFRG, to należy stwierdzić, że opłata wyrównawcza nie jest wpłacana na rzecz budżetu państwa.
Jednocześnie podkreślono, że przepis art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka wskazuje, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie, do opłat stosuje odpowiednio przepisy działu III O.p., z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania na raty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) 595/2004. Z uwagi na odpowiednie zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej i unikalny charakter roli podmiotu skupującego w zakresie obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu, sięgającego nawet do przyznania podmiotowi skupującemu uprawnień egzekucyjnych, organ odwoławczy wskazał, że gdyby zgodzić się ze Skarżącą i zastosować wprost normy wyrażone w art. 28 O.p., powstałby stan faktyczny sprzeczny z prawem unijnym. Zaznaczono, że ustawodawca celowo wprost nie nadał podmiotom skupującym przymiotu płatnika, ponieważ są one czymś więcej niż płatnikiem, z uwagi na posiadane uprawnienia egzekucyjne, a także nakazał odpowiednie stosowanie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, aby nie dopuścić do takich sytuacji, w których podmiot przypisuje sobie uprawnienia, których de facto ustawodawca mu nie przyznał.
Dyrektor Generalny KOWR wyjaśnił, że nadpłata to kwota nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Podatek nadpłacony to podatek zapłacony w kwocie wyższej niż należna, zaś podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. Zatem istota nadpłaty sprowadza się do tego, że podatnik płaci pomimo braku obowiązku podatkowego, albo płaci za dużo, czyli podatek zapłacony przewyższa kwotę należną. Organ odwoławczy zaznaczył również, że rola Spółdzielni jako płatnika w realizacji obowiązku wniesienia należnej opłaty, wynika wprost z art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółdzielnia podniosła zarzuty naruszenia prawa procesowego, które miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy:
1. art. 8 § 1 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez organ w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej oraz z naruszeniem zasady bezstronności;
2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieuwzględnienie słusznego interesu społecznego i interesu obywatela oraz zebranie i rozpoznanie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący;
3. art. 72 § 1 i art. 28 § 1 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy płatnikowi - podmiotowi skupującemu - nie przysługuje prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty;
4. art. 107 §1 pkt. 4 i 6 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie polegające na zaniechaniu wskazania podstawy prawnej zaskarżonej decyzji;
5. art. 41 ustawy o organizacji rynku mleka poprzez pominięcie w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy;
6. art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka, w brzmieniu obowiązującym do dnia 3 października 2015 r., w zw. z art. 72 § 1 O.p. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż instytucja nadpłaty co do zasady nie może mieć zastosowania w sytuacjach związanych z przekazaniem opłaty za przekroczenie kwoty mlecznej, gdzie żadne wyłączania nie ograniczają takiego prawa;
7. art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 869.) poprzez brak jego zastosowania.
W oparciu o powyższe zarzuty Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału KOWR, zobowiązanie organu do wydania decyzji zgodnie z żądaniem Strony oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny KOWR wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a., jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga jest niezasadna.
Na wstępie Sąd wskazuje, że Skarżąca jako podmiot skupujący uczestniczyła w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka w oparciu o przepisy Rozdziału 2 ustawy o organizacji rynku mleka. Zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej do postępowań w sprawach indywidualnych związanych z kwotowaniem produkcji mleka, rozstrzyganych w drodze decyzji oraz rozliczenia przez Agencję Rynku Rolnego roku kwotowego 2014/2015 stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z treścią art. 54 ustawy wprowadzającej KOWR aktualnie organami właściwymi do prowadzenia przedmiotowych spraw są organy Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, tj. Dyrektor OT KOWR (jako organ pierwszej instancji) oraz Dyrektor Generalny KOWR (jako organ wyższego stopnia) - stosownie do dyspozycji art. 8 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o KOWR.
Zgodnie z zasadą określoną w art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 595/2004, które znajduje również zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, przed dniem 1 października każdego roku podmioty nabywające i, w przypadku sprzedaży bezpośredniej, producenci odpowiedzialni za opłaty wyrównawcze wpłacają do właściwego organu należną kwotę zgodnie z zasadami ustanowionymi przez państwo członkowskie; podmioty nabywające są odpowiedzialne za pobieranie opłat z tytułu nadwyżek w dostawach uiszczanych przez producentów na podstawie art. 79 rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, zgodnie z art. 81 ust. 1 tego rozporządzenia. Bez uszczerbku dla stosowania art. 107-109 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej państwa członkowskie mogą zdecydować, że płatność należnej kwoty związanej z 12-miesięcznym okresem rozpoczynającym się w dniu 1 kwietnia 2014 r. jest dokonywana w trzech rocznych, nieoprocentowanych ratach. Pierwsza roczna opłata, stanowiąca co najmniej 1/3 łącznej należnej kwoty, wpłacana jest do dnia 30 września 2015 r. Do dnia 30 września 2016 r. wpłacana jest kwota stanowiąca co najmniej 2/3 łącznej należnej kwoty. Łączna należna kwota zostaje uregulowana do dnia 30 września 2017 r. Państwa członkowskie zapewniają, by producenci byli beneficjentami takiego systemu płatności ratalnych.
Natomiast w myśl ust. 2 art. 15 rozporządzenia nr 595/2004, w przypadku niewywiązania się z terminu płatności określonego w ust. 1 należne sumy zostają obciążone odsetkami rocznymi, w wysokości równej trzymiesięcznym stopom referencyjnym obowiązującym na dzień 1 października każdego roku, zgodnie z załącznikiem 2, zwiększonym o jeden punkt procentowy.
Z powyższej regulacji wynika, że podmioty skupujące są odpowiedzialne za pobieranie opłat z tytułu nadwyżek w dostawach uiszczanych przez producentów (również opłat rozłożonych na raty), a w przypadku braku dokonania płatności opłaty wyrównawczej w terminie, są obowiązane od kwoty tej zapłacić odsetki. Przepis art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 595/2004 czyni zatem podmioty skupujące odpowiedzialnymi za pobieranie opłat, a nie tylko za ich przekazywanie na rachunek bankowy organu.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka w odniesieniu do dostawców hurtowych, właściwi miejscowo dyrektorzy oddziałów terenowych Agencji do dnia 15 września, na podstawie informacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 5:
1) dokonują rozliczenia wykorzystania kwot indywidualnych przysługujących na dany dzień roku, według stanu na ostatni dzień roku kwotowego;
2) ustalają, w drodze decyzji, po uwzględnieniu krajowego współczynnika realokacji, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1, wysokość należnych opłat;
3) przesyłają do podmiotów skupujących, także w wersji elektronicznej, zbiorcze informacje o wysokości należnych opłat.
2. Dostawca hurtowy, w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 załącznika, jest obowiązany do wniesienia podmiotowi skupującemu opłaty ustalonej w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 2.
3. Opłatę, o której mowa w ust. 2, podmiot skupujący jest obowiązany przekazać na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 załącznika.
4. Jeżeli dostawca hurtowy nie przekazał podmiotowi skupującemu w całości opłaty, o której mowa w ust. 1 pkt 2, podmiot skupujący może rozłożyć opłatę na raty.
5. Decyzja, o której mowa w ust. 1 pkt 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu.
6. Upoważnionym do żądania wykonania, w drodze egzekucji administracyjnej, obowiązku wynikającego z decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jest podmiot skupujący wskazany w tej decyzji.
Według przepisu art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka, w sprawach nieuregulowanych w ustawie do opłat stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania na raty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 595/2004.
W rozpatrywanej sprawie Skarżąca, jako podmiot skupujący uczestniczący w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka, zobowiązana była do wniesienia opłaty ustalonej dla dostawców hurtowych w łącznej wysokości 27 047,93 zł stosownymi decyzjami indywidualnymi Dyrektora OT ARR w P. wydanymi w 2014 r. i 2015 r. i decyzjami zamiennymi polegającymi na rozłożeniu na nieoprocentowane raty przedmiotowych decyzji i z obowiązku tego się wywiązała w wymaganym terminie. W sprawie nie budzi wątpliwości status samej Skarżącej jako płatnika powyższej opłaty, co wynika z konstrukcji przytoczonych powyżej przepisów, jak również z jednolitego w tym względzie orzecznictwa sądów administracyjnych, odnoszącego się do stwierdzenia odpowiedzialności płatnika z tytułu opłaty naliczanej w związku z przekroczeniem przez dostawców hurtowych kwoty dostaw (por. wyroki NSA z 11 lutego 2020 r. I GSK 1648/18 oraz z 28 czerwca 2019 r. I GSK 273/18 – wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu wyroki dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie wskazuje się, że uznanie podmiotu skupującego jako płatnika wynika z zarówno z art. 8 o.p., jak i 36 ustawy o organizacji rynku mleka, gdyż o tym czy dany podmiot jest płatnikiem decyduje treść nałożonych przez przepisy prawa uprawnień i obowiązków oraz ich analiza. Podkreśla się również, że konstrukcja opłaty naliczonej w związku z przekroczeniem przez dostawców hurtowych w roku kwotowym kwoty krajowej przeznaczonej dla dostawców hurtowych różni się od konstrukcji zobowiązań podatkowych. Dlatego też przepisy Ordynacji podatkowej do tych opłat stosuje się odpowiednio, tj. z uwzględnieniem specyfiki tej opłaty, ponieważ podmiot skupujący ma odpowiednie instrumenty prawne do wyegzekwowania należnej opłaty.
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie jest natomiast istnienie podstaw do zastosowania względem Skarżącej instytucji nadpłaty uregulowanej w Ordynacji podatkowej (Rozdział 9 Nadpłata). W kwestii tej, w analogicznym do rozpatrywanej sprawy stanie prawnym i w podobnym stanie faktycznym, dotyczącym, m. in. żądania przez podmiot skupujący zwrotu części uiszczonej przez ten podmiot (w ramach obowiązku wynikającego z art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka) pierwszej raty opłaty ustalonej dostawcy hurtowemu, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I GSK 1640/18, stwierdzając, że przepisy dotyczące kwotowania produkcji mleka zawarte w rozporządzeniach unijnych oraz w ustawie o organizacji rynku mleka nie stanowią podstawy prawnej do zastosowania przepisów o nadpłacie z art. 72-80 Ordynacji podatkowej.
Sąd w składzie orzekającym, podziela powyższe stanowisko NSA, zauważając, że przepisy krajowe, zawierające odesłanie w art. 40 ustawy o organizacji rynku mleka w sprawach nieuregulowanych do odpowiedniego stosowania do opłat przepisów Działu III Ordynacji podatkowej, nie przewidują możliwości zwrotu uiszczonej opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej. Podkreślić należy, że odpowiedzialność podmiotu skupującego jako płatnika jest odpowiedzialnością niezależną od przyczyn, dla których opłaty nie wniósł dostawca hurtowy, a niniejsza sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu skupującego. Sąd podziela również stanowisko zaprezentowane w powyższym wyroku NSA, że przepisy prawa unijnego również nie przewidują możliwości zwrotu uiszczonej opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej, gdyż takiej podstawy nie stanowią art. 78 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku’"), ani też art. 16a rozporządzenia nr 595/2004. Zatem przepisy krajowe jak i unijne dotyczące kwotowania produkcji mleka nie stanowią podstawy prawnej do zastosowania przepisów o nadpłacie z art. 72-80 Ordynacji podatkowej.
Brak podstaw do zastosowania instytucji nadpłaty w rozpatrywanej sprawie bezzasadnym czyni zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 40 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka w związku z art. 72 § O.p. Za niezasadne należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 8 K.p.a., a także art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., obligujące organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W ocenie sądu stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy, a ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie była dowolna. Niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 i 6 K.p.a., polegający na zaniechaniu wskazania podstawy prawnej w zaskarżonej decyzji. Wydając zaskarżoną decyzję Dyrektor Generalny KOWR powołał stosowne przepisy upoważniające ten organ do rozpatrzenia odwołania Skarżącej, jak również wskazujące jakie regulacje prawne mają zastosowanie do rozpatrzenia wniosku Skarżącej o stwierdzenie nadpłaty. Natomiast brak wskazania w sentencji decyzji organu II instancji art. 5 ust. 2 ustawy o finansach publicznych czy art. 41 ustawy o organizacji rynku mleka nie oznacza, że organ przy ponownym rozpatrywaniu sprawy nie wziął tych przepisów pod uwagę. W treści uzasadnienia decyzji organ szczegółowo omówił treść przepisów, które legły u podstaw jego rozstrzygnięcia i rozstrzygnięcia organu I instancji, które uznał w całości za prawidłowe.
Reasumując Sąd stanął na stanowisku, że zarzuty skargi są niezasadne i nie znajdując innych podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI