V SA/WA 783/23

V SA/Wa 783/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-04-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Dąbkowska-Mastalerek
Jadwiga Smołucha /sprawozdawca/
Jarosław Stopczyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6535 Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Asesor WSA - Bożena Dąbkowska-Mastalerek, , Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. L. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia 12 września 2022 r. nr BDF1.4800.81.2022 w przedmiocie naruszenia dyscypliny finansów publicznych oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. L. (dalej: "skarżąca" lub "strona") jest orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych (dalej także "GKO") z 12 września 2022 r. sygn. akt BDF1.4800.81.2022 w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Orzeczenie to zostało wydane w następującym stanie sprawy:
Pismem z 19 listopada 2019 r. Zastępca Prezesa Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, działając z up. Prezesa Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w W., złożył do Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych, właściwego w sprawach rozpoznawanych przez Międzyresortową Komisję Orzekającą w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy ministrze właściwym do spraw administracji publicznej, zawiadomienie o okolicznościach wskazujących na naruszenie dyscypliny finansów publicznych przez M.L., pełniącą w czasie zarzucanego naruszenia dyscypliny finansów publicznych funkcję likwidatora D. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W., określone w art. 13 pkt 8 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 289 ze zm.), dalej: "uondfp", polegające na niedokonaniu w terminie, tj. do 6 września 2017 r., zwrotu środków przyznanych przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości na podstawie umowy o dofinansowanie z 24 października 2013 r. nr UDA-POIG.08.02.00-14-695/13-00, na realizację projektu pn.: "Poprawa efektywności procesów B2B realizowanych przez uczestników rynku prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych za pośrednictwem elektronicznej platformy współpracy działającej w modelu SaaS", w kwocie 638 621,86 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia ich zwrotu, co niezgodne było z art. 207 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych.
28 stycznia 2020 r. wszczęto postępowanie wyjaśniające, a pismem z 28 lipca 2020 r. Rzecznik złożył wniosek o ukaranie.
Orzeczeniem z 10 maja 2022 r., sygn. akt BM-ZKR-361-1-131/2020, Międzyresortowa Komisja Orzekająca w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy ministrze właściwym do spraw administracji publicznej, dalej: "MKO"', uznała M.L., za odpowiedzialną za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określone w art. 13 pkt 8 uondfp, polegające na niedokonaniu w terminie, tj. do 6 września 2017 r. zwrotu środków przyznanych przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości na podstawie umowy o dofinansowanie z 24 października 2013 r. nr UDA-POIG.08.02.00-14-695/13-00, na realizację projektu pn.: "Poprawa efektywności procesów B2B realizowanych przez uczestników rynku prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych za pośrednictwem elektronicznej platformy współpracy działającej w modelu SaaS" w kwocie 638 621,86 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia ich zwrotu, co niezgodne było z art. 207 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 305 ze zm.), dalej: "ufp". MKO wymierzyła skarżącej karę pieniężną w wysokości 3 536,87 zł i obciążyła kosztami postępowania na rzecz Skarbu Państwa w wysokości 443,46 zł.
W wyniku rozpoznania odwołania skarżącej GKO orzeczeniem z 12 września 2022 r., na podstawie art. 147 ust. 1 pkt 1 uondfp, utrzymała w mocy orzeczenie MKO z 10 maja 2022 r. GKO podzieliła ustalenia faktyczne MKO. Organy ustaliły, że 24 października 2013 r. PARP działając, jako Instytucja Wdrażająca dla Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, (POIG) w ramach Osi priorytetowej 8 Społeczeństwo informacyjne – zwiększanie innowacyjności gospodarki, Działanie 8.2 Wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B w dniu 24 października 2013 r. zawarła z D. sp. z o.o., umowę o dofinansowanie nr UDA-POIG.08.02.00-14-695/13- 00. Przedmiotem umowy było dofinansowanie projektu pn.: "Poprawa efektywności procesów B2B realizowanych przez uczestników rynku prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych za pośrednictwem elektronicznej platformy współpracy działającej w modelu SaaS", z udziałem środków europejskich. Projekt miał być współfinansowany ze środków publicznych w ramach POIG. Maksymalna kwota dofinansowania, zgodnie z § 5 ust. 1 umowy o dofinansowanie miała wynosić 691 005,00 zł. W zamian za przyznane dofinansowanie beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu w pełnym zakresie, w terminie wskazanym w § 6 ust. 3 umowy o dofinansowanie, z należytą starannością, zgodnie z umową o dofinansowanie i jej załącznikami, w szczególności z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i wspólnotowego, w tym zgodnie z zasadami polityk wspólnotowych, które są dla niego wiążące, przepisami dotyczącymi konkurencji, pomocy publicznej, zamówień publicznych, ochrony środowiska oraz równouprawnienia kobiet i mężczyzn (§ 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie). Jednocześnie, na podstawie § 8 ust. 1 i 2 umowy o dofinansowanie, beneficjent był obowiązany do osiągnięcia założonych celów i wskaźników określonych we wniosku o dofinansowanie oraz utrzymania trwałości projektu przez okres 3 lat od dnia zakończenia realizacji projektu. Stosownie do § 6 ust. 6 umowy o dofinansowanie beneficjent zobowiązał się zakończyć realizację zakresu rzeczowego i finansowego projektu, wynikającego z wniosku o dofinansowanie, w okresie kwalifikowalności wydatków określonym w § 6 ust. 3 umowy o dofinansowanie tj. w okresie od 1 lipca 2013 r. do 30 czerwca 2015 r. Zgodnie z § 6 ust. 7 umowy o dofinansowanie zrealizowanie projektu oznaczało wykonanie pełnego zakresu rzeczowego projektu, zgodnie z harmonogramem rzeczowo-finansowym oraz udokumentowanie wykonania dostaw i usług zgodnie z umową, odpowiednimi dokumentami potwierdzającym zgodność realizacji projektu z warunkami umowy oraz zrealizowanie pełnego zakresu finansowego projektu, co oznaczało zrealizowanie wszystkich płatności w ramach projektu. Celem Projektu było stworzenie przez spółkę platformy będącej pośrednikiem na rynku prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych dla poprawy efektywności procesów B2B i zastąpienia papierowego obiegu dokumentów przez elektroniczną wymianę danych. Beneficjent miał wystąpić w roli pośrednika w relacjach pomiędzy firmami ubezpieczeniowymi i placówkami medycznymi działającymi na terenie całego kraju. Rezultatem projektu miała być poprawa efektywności procesów B2B realizowanych przez uczestników rynku prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych za pośrednictwem elektronicznej platformy współpracy działającej w modelu SaaS. We wniosku o dofinansowanie, stanowiącym załącznik do umowy, beneficjent określił katalog wskaźników produktu i rezultatu, które miały zostać osiągnięte w wyniku realizowanego projektu. Na podstawie składanych wniosków o płatność beneficjent od marca 2013 r. do lutego 2016 r. otrzymywał dofinansowanie w formie zaliczek lub w formie refundacji. 9 lutego 2017 r. wspólnicy beneficjenta -D. sp. z o.o., w tym obwiniona, podjęli uchwałę o otwarciu likwidacji spółki. Likwidatorem spółki została ustanowiona obwiniona. 6 marca 2017 r. likwidator D. sp. z o.o. złożył w Regionalnej Instytucji Finansującej - Fundacji Małych i Średnich Przedsiębiorstw oświadczenie o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie. Likwidator poinformował, że wniosek o rozwiązanie umowy jest składany w związku z rozpoczęciem procesu likwidacji spółki, której powodem jest brak możliwości dalszego finansowania działalności spółki i niezrealizowanie celów biznesowych. Likwidator wskazał, że spółka została powołana, jako spółka celowa do utworzenia platformy rozliczeniowej na rynku ubezpieczeń medycznych. Spółka pozyskała partnera strategicznego, wstępnie zainteresowanego objęciem udziałów w spółce. Partner ten udzielił spółce pożyczki zapewniającej jej płynność finansową w okresie realizacji projektu. Partner ten ostatecznie nie przystąpił do spółki, a tym samym nie podjął planowanej współpracy ze spółką. Likwidator spółki wskazał, że wykonane w toku prac oprogramowanie Medinsurer zostało wykonane zgodnie z założeniami i dokonano jego wdrożenia pilotażowego u dwóch partnerów, którzy jednak zrezygnowali w roku 2016 z korzystania z usług platformy. Zarząd spółki pomimo aktywnego poszukiwania partnerów, w tym prezentacji możliwości oprogramowania i współpracy towarzystwom ubezpieczeniowym nie sfinalizował współpracy z żadnym z nich. Wniosek o rozwiązanie umowy o dofinansowanie został przekazany do PARP. Pismem z 14 marca 2016 r. PARP poinformowała beneficjenta o uznaniu umowy za rozwiązaną z dniem 6 kwietnia 2017 r. i jednocześnie wezwała go do zwrotu dofinansowania w wysokości 639 864,72 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. PARP stwierdził, iż spółka nie utrzymała celów projektu w okresie jego trwałości. Pismem z 22 kwietnia 2017 r. likwidator spółki - obwiniona poinformowała PARP, iż spółka jest w stanie likwidacji oraz wskazała, że spółka będzie mogła dokonać zaspokojenia wierzycieli dopiero po ustaleniu ich listy. Likwidator spółki oświadczył, że stan aktywów spółki wynosi niecałe 2 000,00 zł, a spółka nie jest i nie będzie w stanie dokonać zwrotu dotacji ponad tę kwotę. Likwidator oświadczył ponadto, że jest upoważniony do złożenia propozycji ugody, w wyniku której PARP ograniczył by swoje roszczenia zwrotu dotacji do kwoty 5 000,00 zł, tj. do wysokości kapitału zakładowego spółki, która zwróci łącznie kwotę 5 000,00 zł pochodzącą z dobrowolnej dopłaty udziałowców do kapitałów spółki. Pismem z 23 maja 2017 r. PARP zgłosiła w stosunku do beneficjenta wierzytelność w łącznej wysokości 639 864,72 zł oraz wezwała go na podstawie § 14 ust. 2 umowy w związku z § 14 ust. 3 umowy i na podstawie art. 207 ust. 8 ufp do zwrotu tej kwoty. Wobec niedokonania przez beneficjenta zwrotu środków, PARP wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne. W toku postępowania, 28 czerwca 2017 r. spółka dokonała zwrotu dofinansowania w wysokości 1 507,29 zł. Zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, kwota ta została proporcjonalnie uznana na poczet kwoty zaległości głównej oraz kwoty odsetek za zwłokę. Po rozliczeniu zwrotu środków dokonanego przez beneficjenta do zwrotu pozostała kwota 638 621, 86 zł. Pismem z 13 lipca 2017 r. spółka powiadomiła PARP o dokonaniu w dniu 28 czerwca 2017 r. przelewu wszystkich środków z konta spółki na rachunek PARP oraz o tym, że spółka nie posiada żadnych aktywów do spieniężenia. Postępowanie administracyjne zostało zakończone wydaniem 7 sierpnia 2017 r. decyzji administracyjnej nr DK/226/2017. określającej obowiązek zwrotu przez beneficjenta dofinansowania w kwocie 638 621,86 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek spółki do dnia dokonania zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. W decyzji PARP stwierdziła, że beneficjent wykorzystał dofinansowanie niezgodnie z przeznaczeniem i z naruszeniem procedur, o których mowa w umowie o dofinansowanie (art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ufp), nie osiągnął także wszystkich wskaźników rezultatu. W decyzji wskazano również, że realizacja projektu zakończyła się 30 czerwca 2015 r., co oznacza, że beneficjent był obowiązany do utrzymania trwałości projektu do 30 czerwca 2018 r. Tymczasem oświadczenie beneficjenta z 22 lutego 2017 r. o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie za wypowiedzeniem, wskazuje, że spółka odstąpiła od utrzymania trwałości projektu. Decyzja PARP z dnia 7 sierpnia 2017 r. nr DK/226/2017, określająca kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków, została doręczona beneficjentowi 9 sierpnia 2017 r. Spółka 16 sierpnia 2017 r. odwołała się od decyzji PARP do Ministra Rozwoju i Finansów, wnosząc o ponowne rozpatrzenie przesłanek decyzji PARP. Spółka wskazała, że przekazała informację o powodach nieosiągnięcia wskaźników projektu w okresie jego trwałości, czyli o wycofaniu się inwestora strategicznego oraz sytuacji na rynku ubezpieczeniowym. Dodatkowo spółka wskazała, że informowała o postawieniu jej w stan likwidacji oraz jej sytuacji finansowej, a także złożonej PARP propozycji ugody, do której PARP się nie odniósł, żądając zwrotu dofinansowania, mimo wiedzy o braku możliwości zaspokojenia swojego roszczenia. Spółka wskazała, że jakkolwiek wspólnicy rozważają jeszcze podjęcie kontynuowania działalności to takie obciążenie nie daje żadnych możliwości na podjęcie jakichkolwiek działań biznesowych. Spółka została zlikwidowana 25 sierpnia 2017 r. W dniu 4 września 2017 r. likwidator spółki w piśmie skierowanym do Ministra Rozwoju i Finansów wycofał odwołanie od decyzji PARP i uznał ją za prawomocną. Pismo obejmujące cofnięcie odwołania nie zawierało uzasadnienia. Spółka została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego 28 września 2017 r. Minister Rozwoju i Finansów 2 października 2017 r. wydał decyzję znak: DIR-.IV.7343.135.2017.AR.1, w której umorzył postępowanie odwoławcze, w konsekwencji, czego decyzja PARP stała się ostateczna z dniem 24 sierpnia 2017 r. GKO uznało, że skarżąca, pełniąca w czasie naruszenia dyscypliny finansów publicznych funkcję likwidatora spółki kapitałowej, jest podmiotowo zdolna do ponoszenia odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych na podstawie art. 4a pkt 3 uondfp. Obwiniona, w czasie działania spółki, pełniła funkcję członka zarządu spółki, uprawnionego do jej samodzielnej reprezentacji, a z chwilą otwarcia likwidacji spółki (uchwała wspólników z 9.02.2017 r.) funkcję likwidatora spółki i funkcję tę pełniła w okresie relewantnym dla przypisania odpowiedzialności za czyn będący przedmiotem niniejszego postępowania. Obwiniona wprawdzie nie zawierała umowy o dofinansowanie, ale brała czynny udział w realizacji projektu, w tym podpisała ostatni aneks do umowy o dofinansowanie, aneks nr UDA-POIG.08.02.00-14-695/13-06 z 7 stycznia 2016 r. O czynnym udziale obwinionej w realizacji projektu świadczy m.in. okoliczność podniesiona przez samą obwinioną, którą wskazała, że D. sp. o. o. była spółką celową, utworzoną dla realizacji projektu objętego umową o dofinansowanie, co oznacza, że obwiniona, jako członek zarządu uprawniony do samodzielnej reprezentacji spółki miała w pełnym zakresie możność uczestniczenia w realizacji projektu. Jako likwidator spółki obwiniona jednoosobowo podejmowała wszelkie czynności likwidacyjne, w tym złożyła w imieniu beneficjenta oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o dofinansowanie, udzielała PARP informacji i wyjaśnień, uczestniczyła także w postępowaniu administracyjnym wszczętym przez PARP. Według danych zawartych w KRS na dzień 7 września 2017 r., tj. na dzień następujący po dniu, w którym zgodnie z decyzją administracyjną PARP z dnia 7 sierpnia 2017 r. beneficjent winien dokonać zwrotu dofinansowania, uprawniona do samodzielnego reprezentowania spółki była obwiniona, pełniąca funkcję likwidatora. Organ odwoławczy powołał się na treść art. 19 ust. 1 i 2 uondfp i wyjaśnił, że warunkiem przypisania winy jest niedołożenie staranności wymaganej od osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku. Nie można ponosić odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, na którego zaistnienie nie ma się wpływu. Nałożone na dysponentów środków publicznych powinności nie mogą wymagać obowiązków niemożliwych do spełnienia, w szczególności nie powinny generować konfliktów wynikających z wyboru, który z obowiązków, wzajemnie sprzecznych, nałożonych przepisami prawa spełnić. Moment naruszenia dyscypliny finansów publicznych, kluczowy dla ustalenia winy, ustalany jest na podstawie art. 207 ufp. W przedmiotowej sprawie, decyzja PARP z 7 sierpnia 2017 r. nr DK/226/2017 określająca kwotę przypadającą do zwrotu, została doręczona beneficjentowi 9 sierpnia 2017 r. W związku z decyzją Ministra Rozwoju i Finansów z 2 października 2017 r. znak DIR- IV.7343.135.2017.AR.l w sprawie umorzenia postępowania odwoławczego decyzja PARP stała się ostateczna z dniem 24 sierpnia 2017 r. W konsekwencji, zgodnie z art. 207 ust. 1 ufp, że środki należne PARP powinny zostać zwrócone w terminie 14 dni licząc od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, tj. do 6 września 2017 r. Tym samym, za datę naruszenia dyscypliny finansów publicznych organ odwoławczy uznał 7 września 2017 r. Zaniechanie zwrotu dofinansowania w termie przewidzianym w ostatecznej decyzji administracyjnej wypełnia znamiona naruszenia dyscypliny finansów publicznych, o którym mowa w art. 13 ust. 8 uondfp. Rozważając kwestię przedawnienia organ odwoławczy wskazał, że należy uwzględnić przepisy szczególne, uchwalone w związku z Covid - 19, w szczególności art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w myśl którego, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Według organu odwoławczego terminy określone w ustawie o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, są terminami określonymi przepisami prawa administracyjnego. Art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy Covidowej, został wprowadzony do ww. ustawy art. 1 pkt 14 ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz związanych z nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, obowiązującej od 31 marca 2020 r. Omawiany przepis został uchylony na mocy art. 46 pkt 20 ustawy o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-Co\/-2. Ustawa ta weszła w życie - z wyjątkiem wymienionych (ale innych) artykułów - w dniu następującym po dniu ogłoszenia. Należy, więc uznać, że art. 15zzr ustawy Covidowej przestał obowiązywać od 16 maja 2020 r. Z kolei art. 68 ust. 2 ustawy SARS-CoV-2 stanowi, że: "Terminy, o których mowa w art. 15zzr ust. 1 ustawy Covidowej zmienianej w art. 46, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzr ust. 1 tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy." Według organu odwoławczego termin przedawnienia w odniesieniu do rozpoznawanych czynów (nieprzedawnionych na dzień 31 marca 2020 r.) ponownie zaczął biec od 24 maja 2020 r., co oznacza, że bieg terminu przedawnienia był wstrzymany przez 54 dni, zatem GKO rozpatrywała odwołanie obwinionej w czasie, w którym nie upłynął jeszcze termin przedawnienia. W ocenie GKO w sprawie nie zachodzą okoliczności wyłączające winę obwinionej. Na winę Obwinionej wpływa niezachowanie ostrożności i staranności wymaganej danych okolicznościach z jednoczesnym przewidywaniem możliwości popełnienia czynu naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Organ odwoławczy wyjaśnił, że niezachowanie ostrożności wymaganej w danych okolicznościach zachodzi, gdy możliwość popełnienia naruszenia dyscypliny finansów publicznych określona osoba przewidywała albo mogła przewidzieć. GKO zwróciło uwagę, że obwiniona uczestniczyła w projekcie realizowanym na podstawie umowy o dofinansowanie, tak w okresie jego realizacji - w charakterze członka zarządu spółki uprawnionego do samodzielnego działania, jak w okresie po otwarciu likwidacji i prowadzeniu przez nią czynności likwidacyjnych. Uwzględniając zawodowy charakter działalności członka organu zarządzającego, a także likwidatora, zachowanie należytej staranności i ostrożności jest wymagane przy obejmowaniu takiej funkcji jak i jej sprawowaniu. Od obwinionej, w szczególności wobec faktu, że pozostawała członkiem zarządu, a następnie likwidatorem, można było i należało wymagać staranności w dbałości o sprawy spółki zarówno w zakresie realizacji umowy o dofinansowanie jak i spłaty zobowiązań wynikających z niezrealizowania tej umowy. Według organu odwoławczego obwiniona, jako członek zarządu beneficjenta była świadoma (a w każdym razie powinna być świadoma) przepisów i zasad składających się na system realizacji projektów unijnych, w tym treści umowy o dofinansowanie i skutków jej rozwiązania za wypowiedzeniem, które wyraźnie przewidywały w takim przypadku zwrot dofinansowania w określonym terminie i na określonych warunkach, a zatem nie sposób oceniać jej zachowania wyłącznie przez pryzmat działań w okresie likwidacji spółki, ale także w okresie poprzedzającym. GKO zwróciła uwagę, że każdy beneficjent bierze udział w postępowaniu konkursowym dobrowolnie, a zarazem samodzielnie ocenia, w przypadku przyjęcia projektu do realizacji, stopień ryzyka, jaki wiąże się ewentualnym niewykonaniem danego projektu. W niniejszej sprawie obwiniona w uzasadnieniu wypowiedzenia umowy o dofinansowanie wskazała, że spółka pozyskała wstępnie partnera strategicznego, który jednak ostatecznie nie podjął planowanej współpracy. Zarząd spółki, w tym obwiniona, jako członek zarządu - jako profesjonalni zarządzający mieli lub powinni mieć świadomość ryzyka, jakie łączy się z brakiem partnera strategicznego, jeżeli przewidywali jego istotny udział w realizacji projektu i posiadać na taką okoliczność plan alternatywny. GKO zwróciło uwagę, że umowa o dofinansowanie nie jest umową starannego działania a umową rezultatu, za którego osiągnięcie beneficjent otrzymuje finalnie dofinansowanie ze środków publicznych, a zatem wypowiedzenie umowy dokonane przez beneficjenta przed osiągnięciem umówionego rezultatu jest samo w sobie działaniem dla niego niekorzystnym, które automatycznie kreuje obowiązek zwrotu dotychczas udzielonego dofinansowania. Obwiniona będąc kolejno członkiem zarządu, likwidatorem, a zarazem wspólnikiem spółki mogła i powinna przewidzieć konsekwencje dokonania wypowiedzenia umowy o dofinansowanie, w szczególności wobec faktu wycofania się partnera strategicznego oraz braku po stronie wspólników woli dokonania dopłat (wspólnicy zadeklarowali wyłącznie dopłaty do wysokości kapitału zakładowego). Przyjęcie przez organy za wiarygodne informacje przedstawione przez obwinioną w piśmie dokonującym wypowiedzenia o dofinansowanie, o bezskutecznym poszukiwaniu przez beneficjenta partnerów biznesowych, nie zmienia jednak oceny, że sytuacja prowadząca ostatecznie do konieczności zwrotu dofinansowania została wykreowana przez beneficjenta, którego reprezentantem prawnym w dacie naruszenia dyscypliny finansów publicznych, o którym mowa w art. 13 pkt 8 uondfp była obwiniona. Według GKO niekorzystne z punktu widzenia zasad gospodarowania środkami publicznymi byłoby zaakceptowanie próby ograniczenia przez beneficjenta odpowiedzialności finansowej wyłącznie do kwoty wysokości kapitału zakładowego a nie do wartości uzyskanego dofinansowania wraz z odsetkami. Przyjęcie takiej interpretacji przepisów mogłoby wywołać wręcz zachętę do zakładania spółek kapitałowych z niskim kapitałem zakładowym i ubiegania się przez nie o dofinansowanie do realizowanych projektów w znacznych kwotach. Prowadząc działalność gospodarczą o charakterze innowacyjnym beneficjent musi liczyć się ze znacznym ryzykiem niepowodzenia przedsięwzięcia. Dlatego też beneficjent przygotowując projekt powinien mieć scenariusz alternatywny w przypadku wystąpienia trudności w rozliczeniu projektu zgodnie z podpisaną umową o jego dofinansowanie. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z materiału dowodowego zebranego w trakcie postępowania, nie wynika, aby obwiniona podejmowała w okresie likwidacji jakiekolwiek starania na rzecz pozyskania środków finansowych niezbędnych do dokonania zwrotu dofinansowania. Przeciwnie, obwiniona w wyjaśnieniach kierowanych do Rzecznika informuje wyłącznie o działaniach w zakresie środków finansowych pozostających w dyspozycji spółki i likwidatora na dzień otwarcia likwidacji. Ponadto w odwołaniu od decyzji PARP z 16 sierpnia 2017 r. obwiniona wskazała, że informowała PARP o stanie majątkowym spółki po postawieniu jej w stan likwidacji, abstrahując od faktu, że dany stan majątkowy podmiotu gospodarczego nie jest przesłanką uwalniającą od obowiązku zwrotu dofinansowania (z wyłączeniem przypadku siły wyższej, co w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). Także argumentu obwinionej o propozycji ugody z PARP nie można uznać za propozycję działań mających na celu zwrot dofinansowania, ze względu na wysokość zadeklarowanej przez obwinioną, w piśmie do PARP z 22 kwietnia 2017 r. kwoty. Obwiniona zadeklarowała zawarcie ugody, w myśl której PARP ograniczyłaby swoje roszczenia z kwoty 639 864,72 zł do kwoty 5 000,00 zł, co stanowi oczywistą dysproporcję, mając na uwadze wysokość realnie udzielonego dofinansowania ze środków publicznych oraz jest niedopuszczalne w świetle art.. 54a ufp. Według GKO fakt otwarcia likwidacji spółki beneficjenta nie ma znaczenia dla ważności zobowiązań finansowych wynikających z umowy o dofinasowanie lub zobowiązań wynikających z wypowiedzenia umowy o dofinansowanie. GKO zwróciła uwagę, że obwiniona w odwołaniu od decyzji PARP z 16 sierpnia 2017r. w końcowym akapicie oświadczyła, że "Jakkolwiek Wspólnicy rozważają jeszcze podjęcie i kontynuowanie działalności, to takie obciążenie nie daje żadnych możliwości na podjęcie jakichkolwiek działań biznesowych", co świadczyło o gotowości do korzystania przez spółkę z efektów osiągniętych w toku realizacji projektu, będącego przedmiotem umowy o dofinansowanie, jednakże pod warunkiem uznania nieistnienia obowiązku zwrotu udzielonego ze środków publicznych dofinansowania, jako nadmiernego obciążenia. W ocenie GKO stanowisko takie jest nie do zaakceptowania ze względów formalnych i merytorycznych, podważając kardynalne warunki ustalone dla udzielania wsparcia ze środków publicznych. Umowa o dofinansowanie jest, bowiem umową o udzielenie pomocy publicznej z przeznaczeniem na realizację określonego projektu. Na jej podstawie beneficjent otrzymuje korzyść finansową, stając się uprzywilejowany względem firm konkurencyjnych, które takiej pomocy nie otrzymały. Brak realizacji projektu zgodnie z warunkami umowy o dofinansowanie, spowodowany jej wypowiedzeniem w związku z likwidacją spółki beneficjenta nie może prowadzić do zachowania tej uprzywilejowanej pozycji, a zarazem do promowania podmiotów, które wykorzystały udzielone wsparcie niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem wymaganych procedur. GKO uznała, że obwiniona, jako osoba zajmująca w spółce stanowisko menedżerskie, członka zarządu, a później - w dacie popełnienia naruszenia dyscypliny finansów publicznych - likwidatora spółki, nie dochowała należytej staranności wymaganej od osoby zajmującej takie stanowisko, co przesądza o jej winie. GKO zwróciła uwagę, że wyjaśnienia obwinionej, skierowane do Rzecznika 17 czerwca 2020 r., koncentrowały się na wskazaniu i akcentowaniu poprawności czynności w ramach postępowania likwidacyjnego i do niego się ograniczały, tak jakby likwidacja spółki była całkowicie odrębnym i autonomicznym procesem niezwiązanym z kilkoma poprzednimi latami funkcjonowania spółki. Tymczasem przyczyną likwidacji spółki, na co wskazała sama obwiniona w piśmie zawierającym oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o dofinansowanie, było kilka zdarzeń gospodarczych (wycofanie partnera strategicznego, nieskuteczność poszukiwania partnerów biznesowych), które nie pozwoliły zrealizować celów biznesowych. W korespondencji kierowanej przez obwinioną do PARP, do sądu administracyjnego czy Rzecznika przekazywane były formalnie informacje o stanie majątkowym, stanie konta, przelewie środków, propozycja ugody itp. Niemniej jednak obwiniona, jako niegdysiejszy członek zarządu, uprawniony do samodzielnego reprezentowania spółki miała wpływ na realizację projektu objętego umową o dofinansowanie, zważywszy także na to, że był to jedyny projekt spółki, jako spółki celowej. W konsekwencji obwiniona ponosi także odpowiedzialność lub co najmniej współodpowiedzialność za sytuację, w jakiej znalazła się spółka, a która przesądziła o podjęciu przez wspólników uchwały o otwarciu likwidacji. GKO zwróciła uwagę, że z akt sprawy nie wynika, aby obwiniona w okresie likwidacji i po wypowiedzeniu umowy o dofinansowanie podejmowała jakiekolwiek próby pozyskania środków finansowych. Wprost przeciwnie. Obwiniona w wyjaśnieniach skierowanych do Rzecznika poinformowała o wysokości środków wydatkowanych na przeprowadzenie likwidacji i wskazała kwotę, jaka może być przekazana do PARP oraz zapewniła, że nie wydawała żadnych środków od chwili podjęcia decyzji o likwidacji na cele inne niż koszty bezpośrednie likwidacji. Obwiniona uznała, zatem otwarcie likwidacji spółki i jej stan majątkowy za wystarczające usprawiedliwienie dla braku zwrotu dofinansowania. Obwiniona w wyjaśnieniach skierowanych do Rzecznika w dniu 17 czerwca 2020 r. podnosiła poprawność i staranność swoich działań, jako likwidatora spółki i brak winy z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych. W ocenie GKO takie podejście nie zasługuje na uwzględnienie, jako że sytuacja majątkowa osoby zobowiązanej do zwrotu środków publicznych nie może być jedyną przesłanką decydującą o winie sprawcy czynu lub jej braku. Uznanie takiego podejścia za prawidłowe, czyli uzależnienie braku odpowiedzialności wyłącznie od możliwości finansowych, w czasie, gdy istnieje obowiązek zwrotu środków, prowadziłby do nieakceptowalnej z punktu widzenia finansów publicznych sytuacji, w której odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych nie byłaby przypisywana, co w konsekwencji oznaczałoby przyzwolenie na przenoszenie ryzyka niepowodzenia danego projektu gospodarczego na sektor publiczny, bez ponoszenia odpowiedzialności z tego tytułu. Jako członek zarządu spółki, uprawniony do samodzielnego działania w okresie poprzedzającym likwidację spółki i profesjonalny zarządzający. Według GKO obwiniona powinna liczyć się z obowiązkiem zwrotu środków publicznych w przypadku braku realizacji projektu i na ówczesnym etapie podjąć działania na rzecz osiągnięcia celu i wskaźników projektu. Tymczasem Obwiniona poprzestała na poinformowaniu PARP o braku możliwości realizacji projektu na skutek wycofania się partnera strategicznego i braku zainteresowania potencjalnych innych partnerów, uznając, że jest to przyczyna obiektywna zwalniająca od odpowiedzialności, co oznacza, co najmniej przyczynienie się obwinionej do wykreowania sytuacji, w której spółka beneficjenta została postawiona w stan likwidacji. Według GKO w rozpoznawanej sprawie zostały zrealizowane wszystkie konieczne przesłanki odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Obwiniona jest podmiotowo zdolna do ponoszenia odpowiedzialności, naruszenie dyscypliny finansów miało charakter zawiniony, a jego szkodliwość dla finansów publicznych należy ocenić, jako znaczną. Uzyskano bowiem znaczne środki publiczne na realizację celu, którego nie zrealizowano, przy czym spółkę, która miała ten cel zrealizować postawiono w stan likwidacji. Jednocześnie zaproponowano podmiotowi publicznemu rezygnację z przysługujących mu roszczeń. W ocenie GKO od obwinionej, jako współzarządzającej działalnością gospodarczą, a następnie pełniącej funkcję likwidatora należało oczekiwać przewidywania negatywnych następstw podejmowanych przez nią czynności prawnych i faktycznych. Według GKO w rozpoznawanej sprawie oczekiwanym wzorcem zachowania obwinionej było doprowadzenie do terminowego zwrotu przekazanych tytułem dofinansowania środków. Obwiniona powinna liczyć się z obowiązkiem zwrotu środków finansowych w przypadku dokonania wypowiedzenia umowy o dofinansowanie i podejmować także w okresie likwidacji jakiekolwiek działania na rzecz pozyskania środków finansowych (złożona do PARP propozycja zawarcia umowy ugody nie może być uznana za wystarczającą, z racji oczywistej nieadekwatności do poziomu udzielonego finansowania). GKO powołało się na dyrektywy wymiaru kary określone w art. 33 ust. 1, ust. 1a pkt 2 oraz ust. 2 i 3 uondfp. Organ odwoławczy wyjaśnił, że okoliczność, że organ wymierza karę według swojego uznania nie oznacza dowolności w ramach ustawowego katalogu kar, w tym możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, lecz wydając orzeczenie organ ma obowiązek dokonać wszechstronnej oceny rodzaju i okoliczności naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Uwzględniając w niniejszej sprawie znaczny stopień szkodliwości zarzucanego naruszenia dla finansów publicznych (o czym świadczy choćby wysokość kwoty, której dotyczy naruszenie dyscypliny finansów publicznych), oraz fakt, że obwiniona nie podjęła realnych działań zmierzających do zapobiegnięcia naruszeniu lub ograniczeniu jego skutków, GKO uznała, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi podstawa do odstąpienia od wymierzenia kary. GKO uznała, że wysokość kwoty niezwróconych środków wypełnia dyspozycję art. 34a pkt 1 uondfp (jeżeli wskutek naruszenia dyscypliny finansów publicznych nie została zwrócona należność Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych w znacznej wysokości, to wymierza się karę pieniężną). GKO wyjaśniła, że pojęcie "znaczna wysokość" nie zostało jednocześnie zdefiniowane, należy jednak tylko pomocniczo wskazać, że w myśl art. 115 § 5 ustawy - Kodeks karny mieniem znacznej wielkości jest mienie, którego wartość w czasie popełnienia czynu zabronionego przekracza 200 000 zł. Ponadto kwota będąca przedmiotem naruszenia dyscypliny finansów publicznych przekracza wielokrotnie wysokość kwoty bagatelnej określonej w art. 26 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 3 uondfp. W ocenie GKO, uwzględniając okoliczności, że na etapie poprzedzającym otwarcie likwidacji obwiniona nie była jedynym członkiem zarządu, którego działania lub zaniechania mogły bezpośrednio kształtować model biznesowy projektu przedstawionego we wniosku o dofinansowanie oraz sposób realizacji projektu objętego umową o dofinansowanie, oraz że obwiniona w toku postępowania po otwarciu likwidacji, udzielała informacji organom i instytucjom, a także udzielała wyjaśnień Rzecznikowi oraz nie była dotychczas karana za naruszenie dyscypliny finansów, należało wymierzyć obwinionej karę pieniężną w wysokości jednokrotności przeciętnego wynagrodzenia, a zatem zmniejszonej w stosunku do wniosku Rzecznika, który wnioskował o nałożenie kary pieniężnej na poziomie trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia, zodnie z art. 31 ust. 1 pkt 3 uondfp, uznając że ten rodzaj kary spełni cele w zakresie społecznego oddziaływania, zapobiegania i dyscyplinowania w stosunku do obwinionej. Jednocześnie kara pieniężna w wysokości 3 536,87 zł nie może być uznana za nadmiernie surową, przy uwzględnieniu wysokości środków, które wbrew prawu nie zostały zwrócone.
W skardze na orzeczenie GKO z 12 września 2022 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego orzeczenia ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, zarzucając:
1. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., poprzez niedokonanie obiektywnej i wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i okoliczności sprawy, prowadzące do błędnych wniosków w zakresie winy skarżącej i w konsekwencji do utrzymania w mocy orzeczenia organu I instancji;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a. art. 19 ust. 2 uondfp, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w sprawie można przypisać skarżącej odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, podczas gdy nie ponosi ona winy, a w konsekwencji zgodnie z powołanym przepisem nie można przypisać jej odpowiedzialności;
b. art. 54a ufp, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że zgodnie z tym przepisem kwota proponowana w ramach ugody przez skarżącą nie mogła zostać zaakceptowana z uwagi na niezgodną z przepisem ,,oczywistą dysproporcję" w stosunku do wysokości należności, mimo że przepis ten wskazuje na inne przesłanki zawarcia ugody;
c. art. 67 ufp w zw. z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) dalej: "op" poprzez ich niezastosowanie i błędne uznania, że roszczenie o zwrot środków nie uległo przedawnieniu w dniu wydania zaskarżonego orzeczenia.
W odpowiedzi na skargę GKO wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz.718.), dalej: "ppsa" sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd uznał za prawidłowo ustalony przez GKO stan faktyczny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia i opisany we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, i w konsekwencji przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Zaskarżone orzeczenie zawiera wszystkie ustalenia wymagane dla przypisania skarżącej odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Nie powtarzając wszystkich ustaleń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które w całości sąd akceptuje, należy wskazać, że przypisanie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych wymaga łącznego spełnienia następujących warunków: 1) zachowanie sprawcy wypełnia znamiona czynu naruszającego dyscyplinę finansów publicznych, stypizowanego w art. 5 – 18c uondfp (art. 19 ust. 1 uondfp); 2) sprawca czynu jest podmiotowo zdolny do ponoszenia odpowiedzialności (mieści się w kręgu osób określonych w art. 4 i 4a uondfp); 4) naruszenie dyscypliny finansów publicznych miało charakter zawiniony (art. 19 ust. 2 uondfp); 5) naruszenie dyscypliny finansów publicznych było szkodliwe dla finansów publicznych w stopniu wyższym niż znikomy (art. 28 ust. 1 uondfp).
Stosownie do art. 13 pkt 8 uondfp, naruszeniem dyscypliny finansów publicznych, jest: niedokonanie w terminie lub w należnej wysokości zwrotu kwoty środków publicznych lub środków przekazanych ze środków publicznych, związanych z realizacją programów lub projektów finansowanych z udziałem środków unijnych lub zagranicznych. Co do zasady zatem powyższym przepisem objęty jest czyn polegający na niedokonaniu w terminie lub w należnej wysokości zwrotu kwoty środków publicznych lub środków przekazanych ze środków publicznych, związanych z realizacją programów lub projektów finansowanych z udziałem środków unijnych lub zagranicznych. Podstawę prawną zwrotu środków stanowi zaś decyzja wydawana przez właściwy organ. Zwrot powinien nastąpić w terminie prawem przewidzianym. Uchybienie przez beneficjenta temu terminowi skutkuje odpowiedzialnością za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Art. 4a pkt 3 uondfp stanowi zaś, że odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określonej w art. 13 podlegają osoby zobowiązane lub upoważnione do działania w imieniu podmiotu zobowiązanego do realizacji projektu finansowanego z udziałem środków unijnych lub zagranicznych, któremu przekazano środki publiczne przeznaczone na realizację tego projektu lub który wykorzystuje takie środki. Z powyższego wynika, że co do zasady członkowie zarządu, jak również likwidatorzy beneficjenta mogą podlegać odpowiedzialności, zgodnie z treścią art. 19 ust. 1 w zw. z art. 13 pkt 8 uondfp.
Zgodnie z art. 33 ust.1 uondfp, organ orzekający w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych wymierza karę według swojego uznania, w granicach określonych w ustawie, uwzględniając stopień szkodliwości dla finansów publicznych naruszenia dyscypliny finansów publicznych, stopień winy, a także cele kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz cele zapobiegawcze i dyscyplinujące, które ma osiągnąć w stosunku do ukaranego. Zgodnie z art. 33 ust.1a uondfp, wymierzając karę za naruszenie dyscypliny finansów publicznych wywołujące skutki finansowe, organ orzekający bierze pod uwagę również relację wysokości skutku finansowego do: 1) wysokości kwoty wydatków albo kosztów określonej w planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych lub 2) wysokości kwoty środków publicznych przekazanych do wykorzystania lub dysponowania w roku budżetowym podmiotowi niezaliczanemu do sektora finansów publicznych. Stosownie do art. 33 ust. 2 uondfp, wymierzając karę, organ orzekający uwzględnia motywy i sposób działania, okoliczności działania lub zaniechania, jak również właściwości, warunki osobiste osoby odpowiedzialnej za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, jej doświadczenie zawodowe, sposób wywiązywania się z obowiązków służbowych oraz zachowanie po naruszeniu dyscypliny finansów publicznych.
Zgodnie z art. 34a pkt 1 uondfp, karę pieniężną albo karę nagany można wymierzyć w szczególności w przypadku naruszenia dyscypliny finansów publicznych, którego stopień szkodliwości dla finansów publicznych jest znaczny, z tym że jeżeli wskutek naruszenia nie została wpłacona lub zwrócona należność Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych w znacznej wysokości - wymierza się karę pieniężną.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca pełniła funkcję likwidatora spółki kapitałowej, będącej beneficjentem środków unijnych, która nie dokonała zwrotu środków przekazanych ze środków publicznych, związanych z realizacją projektu finansowanego z udziałem środków unijnych, w terminie określonym w prawomocnej decyzji o zwrocie tych środków. Zaniechanie to wypełnia znamiona czynu naruszającego dyscyplinę finansów publicznych, o którym mowa w art. 13 pkt 8 uondfp. Podmiotowy zakres odpowiedzialności skarżącej wynika z pełnionej przez nią w dacie popełnienia deliktu funkcji likwidatora spółki z o.o. Status prawny likwidatora reguluje art. 280 ksh stanowiący, że do likwidatorów stosuje się przepisy dotyczące członków zarządu, chyba że przepisy o rozwiązaniu i likwidacji spółki stanowią inaczej. Stosownie do art. 282 § 1 ksh czynności likwidacyjne obejmują m.in. wypełnienie zobowiązań likwidowanej spółki i zakończenie jej bieżących interesów, przy czym ukierunkowanie działalności likwidatora na ustanie bytu spółki nie przekreśla jego obowiązku kierowania bieżącą działalnością spółki w likwidacji. Zgodnie z art. 283 § 1 ksh granicach swoich kompetencji, określonych w art. 282 § 1, likwidatorzy mają prawo prowadzenia spraw oraz reprezentowania spółki. Skarżąca jako likwidator spółki mieści się w katalogu osób podlegających odpowiedzialności na podstawie art. 4a pkt 3 uondfp
Organy prawidłowo ustaliły też, że zachowaniu skarżącej, które od strony formalnej wypełnia przesłanki czynu naruszenia dyscypliny finansów publicznych zdefiniowanego w uondfp, można jednoznacznie przypisać winę w czasie popełnienia naruszenia. Art. 19 ust. 2 uondfp opiera się na normatywnej koncepcji winy, rozumianej jako możliwość postawienia sprawcy zarzutu, że naruszył normę prawną w okolicznościach gdy można było od niego wymagać zachowania zgodnego z prawem. Kryterium wyłączającym winę jest dochowanie należytej staranności. Zgodnie z art. 19 ust. 2 zd. drugie uondfp nie można przypisać winy, jeżeli naruszenia nie można było uniknąć mimo dołożenia staranności wymaganej od osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku, którego niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych. Zgodnie z art. 23 ust. 1 uondfp nieświadomość tego, że działanie lub zaniechanie stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych, nie wyłącza odpowiedzialności, chyba że nieświadomość była usprawiedliwiona. Osoba pozostająca w błędzie co do prawa może powołać się na tę okoliczność, jako wyłączającą odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, tylko wówczas gdy błąd ten był obiektywnie usprawiedliwiony. Nieprawidłowa interpretacja przepisu może usprawiedliwiać błąd co do prawa tylko wówczas gdy sprawca nie miał możliwości uniknięcia tego błędu z uwagi na niejasne lub błędne sformułowanie przepisu, uniemożliwiające jego prawidłowe zrozumienie i stosowanie nawet przez osobę o wysokim poziomie wiedzy na temat regulacji prawnych dotyczących działalności jednostki. Skarżąca z racji pełnionej funkcji likwidatora, miała bezpośredni wpływ na prowadzenie bieżącej działalności spółki, w tym wypełnianie ciążących na niej zobowiązań związanych z wykonaniem umowy o dofinansowaniu projektu ze środków unijnych, a następnie wykonaniem decyzji ostatecznej o zwrocie tych środków. Istotna jest też okoliczność, że skarżąca została ustanowiona likwidatorem stosownie do art. 276 § 1 k.s.h., jako pełniąca bezpośrednio przed otwarciem likwidacji funkcję członka zarządu spółki. Skarżąca jest więc osobą, która swoimi działaniami, jeśli nie doprowadziła, to przynajmniej w jakiejś części przyczyniła się do zaistnienia stanu braku wykonania przez spółkę wynikającego z umowy o dofinansowanie zobowiązania osiągnięcia wskaźników projektu w okresie jego trwałości i następnie rozwiązania tej umowy, a także stanu niewypłacalności spółki, a która na etapie likwidacji w istocie nie dysponowała już żadnym majątkiem.
Organy przy wymiarze kary wzięły pod uwagę wszystkie okoliczności istotne na gruncie dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 33 i art. 34a uondfp. Organy zasadnie przyjęły znaczny stopień szkodliwości zarzucanego naruszenia dla finansów publicznych, przejawiający się w skutku finansowym naruszenia (wysokości kwoty niezwróconych środków) oraz braku podjęcia przez skarżącą realnych działań w celu zapobieżenia lub ograniczenia skutków naruszenia. Organy prawidłowo przyjęły, że za działanie ograniczające skutki naruszenia nie może zostać uznana złożona przez skarżącą, działającą jako likwidator, propozycja zawarcia ugody z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości, w sytuacji gdy proponowana w ramach ugody kwota do zapłaty przez spółkę pozostawała w rażącej dysproporcji do kwoty podlegającej zwrotowi zgodnie z decyzją określającą kwotę do zwrotu. GKO przy wymiarze kary uwzględniło ponadto okoliczności łagodzące w postaci wpływu także innych członków zarządu spółki przed otwarciem jej likwidacji na jej bieżącą działalność oraz współdziałanie skarżącej z organami w toku postępowania i jej dotychczasową niekaralność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy jest podniesiony w skardze zarzut przedawnienia w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia roszczenia o zwrot środków unijnych, albowiem okoliczność ta nie ma wpływu na karalność naruszenia dyscypliny finansów publicznych. W sprawie istotne jest, że w dacie popełnienia deliktu z art. 13 pkt 8 uondfp tj. 7 września 2017 r. istniało zobowiązanie spółki do zwrotu środków unijnych.
Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.