V SA/WA 772/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych, uznając, że planowane prace służą poprawie standardu mieszkania, a nie likwidacji barier uniemożliwiających codzienne funkcjonowanie.
Skarżący M.W. domagał się dofinansowania ze środków PFRON na likwidację barier architektonicznych, w tym przeniesienie pieca i wymianę drzwi łazienkowych. Organy administracji odmówiły, uznając, że prace te służą poprawie standardu życia, a nie likwidacji barier uniemożliwiających codzienne czynności. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że wnioskowane zmiany nie ułatwiają znacząco wykonywania podstawowych czynności i nie stanowią likwidacji barier w rozumieniu przepisów.
Skarżący M.W., osoba z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, zwrócił się o dofinansowanie ze środków PFRON do likwidacji barier architektonicznych w swoim domu, obejmujące przeniesienie pieca centralnego ogrzewania oraz wymianę drzwi łazienkowych. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie odmówiło przyznania dofinansowania, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Organy uznały, że wnioskowane prace, choć formalnie spełniają niektóre wymogi, nie służą likwidacji barier uniemożliwiających lub znacząco utrudniających wykonywanie podstawowych, codziennych czynności, a jedynie podnoszą standard mieszkaniowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając argumentację organów. Sąd podkreślił, że dofinansowanie PFRON ma na celu ułatwienie wykonywania podstawowych czynności, a nie podnoszenie standardu życia. W ocenie Sądu, przeniesienie pieca i wymiana drzwi łazienkowych nie spełniały tej przesłanki, a wnioskodawca, mimo posiadania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i trudności w poruszaniu się, nie wykazał, że te konkretne prace są niezbędne do normalnego funkcjonowania. Sąd odniósł się również do kwestii ograniczonej puli środków finansowych oraz zarzutów dotyczących naruszenia praw konstytucyjnych i milczącego załatwienia sprawy, uznając je za nieuzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, takie prace nie spełniają przesłanki z § 6 rozporządzenia wykonawczego, ponieważ nie umożliwiają ani w znacznym stopniu nie ułatwiają osobie niepełnosprawnej wykonywania podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem, a jedynie służą poprawie standardu mieszkaniowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wnioskowane prace wykraczają poza kryterium niezbędnej konieczności i służą wyłącznie podniesieniu standardu mieszkania, co nie jest celem dofinansowania ze środków PFRON. Celem jest ułatwienie wykonywania podstawowych czynności, a nie poprawa komfortu życia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
ustawa o rehabilitacji zawodowej art. 35a § ust. 1 pkt 7 lit. d
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
rozporządzenie wykonawcze art. 2 § pkt 4
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
rozporządzenie wykonawcze art. 6 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
p.p.s.a. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ustawa o rehabilitacji zawodowej art. 9 § ust. 2 pkt. 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
rozporządzenie wykonawcze art. 12 § ust. 2, 3, 3a, 3b, 4
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
rozporządzenie wykonawcze art. 13 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 19 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 122a § § 1
Ustawa z dnia 19 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 19 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja art. 69
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Planowane prace (przeniesienie pieca, wymiana drzwi łazienkowych) służą poprawie standardu mieszkaniowego, a nie likwidacji barier architektonicznych umożliwiających lub znacząco ułatwiających wykonywanie podstawowych, codziennych czynności. Brak jest podstaw do milczącego załatwienia sprawy, gdyż nie istnieje przepis szczególny przewidujący taką możliwość dla wniosków o dofinansowanie ze środków PFRON. Ograniczona pula środków PFRON i duża liczba wniosków uzasadniają priorytetyzację osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności i większymi problemami w poruszaniu się.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwa interpretacja rozporządzenia wykonawczego (§ 2 pkt 4, § 6 pkt 1). Naruszenie interesu prawnego skarżącego poprzez milczące załatwienie sprawy. Naruszenie praw wynikających z art. 69 i art. 32 Konstytucji RP. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji zamiast orzeczenia co do istoty sprawy i przyznania dofinansowania.
Godne uwagi sformułowania
zadaniem organu jest wszechstronna ocena sytuacji wnioskodawcy oraz rozpatrzenie okoliczności działających za lub przeciw przyznaniu świadczenia likwidacja wnioskowanych barier architektonicznych nie spełnia przesłanki z § 6 rozporządzenia wykonawczego, bowiem nie będzie umożliwiała lub w znacznym stopniu nie ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywania podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem prace ... wykraczają poza kryterium niezbędnej konieczności w tym zakresie, lecz będą służyć wyłącznie poprawie standardu mieszkaniowego wnioskodawcy przyznanie dofinansowania nie służyłoby likwidacji barier architektonicznych uniemożliwiających wnioskodawcy normalne funkcjonowanie i wykonywanie codziennych czynności, lecz wyłącznie podniesieniu standardu mieszkania, które nie może być w omawianym trybie finansowane sam fakt posiadania orzeczenia o niepełnosprawności ... stawia tę osobę w szerokim kręgu osób uprawnionych, jednakże należy pamiętać, że krąg ten ulega zawężeniu, wobec zastosowania przez ustawodawcę przesłanki dookreślonej w postaci: "jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności"
Skład orzekający
Andrzej Kania
sprawozdawca
Beata Blankiewicz-Wóltańska
przewodniczący
Bożena Zwolenik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"likwidacja barier architektonicznych\" w kontekście dofinansowania ze środków PFRON, rozróżnienie między poprawą standardu a likwidacją barier utrudniających codzienne funkcjonowanie, zasady przyznawania dofinansowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych prac (przeniesienie pieca, wymiana drzwi) i konkretnych przepisów wykonawczych. Ocena, czy dane prace stanowią likwidację bariery, zawsze będzie zależeć od indywidualnych okoliczności faktycznych i stopnia wpływu na codzienne funkcjonowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem socjalnym i administracyjnym, ponieważ precyzuje kryteria przyznawania dofinansowania na likwidację barier architektonicznych, co jest częstym problemem.
“Czy remont łazienki to likwidacja bariery architektonicznej? Sąd wyjaśnia, kiedy PFRON dołoży się do inwestycji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 772/19 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2019-11-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-05-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Kania /sprawozdawca/ Beata Blankiewicz-Wóltańska /przewodniczący/ Bożena Zwolenik Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I GSK 890/20 - Wyrok NSA z 2024-05-22 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1302 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania oddala skargę. Uzasadnienie Wnioskiem z [...] marca 2018 r. M. W. (dalej: Strona lub Skarżący) zwrócił się do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...] o przyznanie dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do likwidacji barier architektonicznych w zakresie: przeniesienia pieca centralnego ogrzewania z piwnicy do pomieszczenia na parterze oraz wymiany drzwi łazienkowych z prawych na lewe. Do wniosku załączono oświadczenie wnioskodawcy o dochodach w gospodarstwie domowym, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wyciąg z księgi wieczystej, zaświadczenie lekarskie dotyczące zasadności likwidacji barier architektonicznych oraz kopię zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt stały. W dniu 30 marca 2018 r. do akt sprawy wpłynęło oświadczenie B. W., w którym jako właścicielka budynku usytuowanego w [...] przy ul. [...] wyraziła zgodę na przystosowanie tego budynku do potrzeb wnioskodawcy odnośnie likwidacji barier architektonicznych w zakresie objętym wnioskiem. W dniu [...] kwietna 2018 r. organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy w trakcie którego ustalił, że Strona zamieszkuje w parterowym domu jednorodzinnym składającym się z dwóch pokoi, łazienki, wiatrołapu oraz piwnicy. W jednym z pokoi znajduje się aneks kuchenny, natomiast łazienka wyposażona jest w wysoki brodzik, umywalkę i muszlę klozetową. Wnioskodawca posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z uwagi na dysfunkcję narządu ruchu w związku z chorobą zwyrodnieniową stawów i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Decyzją z [...] maja 2018 r., znak [...], Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w [...] odmówiło przyznania Stronie dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych w miejscu stałego zamieszkania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Po rozpatrzeniu odwołania Strony, decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO w [...] lub organ odwoławczy) uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Ponownie orzekając w sprawie Starosta [...] – Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w [...] (dalej: organ I instancji) decyzją z [...] listopada 2018 r., znak [...], odmówiło przyznana Stronie dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON) do likwidacji barier architektonicznych. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d, oraz art.9 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 511 ze zm.; dalej: ustawa o rehabilitacji zawodowej ) oraz § 2 pkt 4 i § 6 pkt 1, § 12 ust. 2, 3, 3a, 3b, 4 , § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 926; dalej: rozporządzenie wykonawcze) w związku z art. 104 ustawy z dnia 19 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz.2096 ze zm.; dalej: k.p.a.). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w pierwszej kolejności dofinansowania przyznawane są osobom z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, mającym problemy z poruszaniem się oraz poruszających się na wózkach inwalidzkich, gdzie likwidacja barier w budynkach jest sprawą priorytetową i nie cierpiącą zwłoki. Stwierdził również, że udzielana pomoc nie może służyć wyłącznie podwyższeniu standardu życia osoby niepełnosprawnej. Ponadto organ zwrócił uwagę na ograniczone środki jakimi dysponuje w celu udzielania przedmiotowych dofinansowań, które nie pozwalają na udzielenie pomocy wszystkim wnioskującym osobom. W następstwie złożonego odwołania od powyższej decyzji, SKO w [...], decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że ze znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że wnioskodawca został zaliczony do stopnia niepełnosprawności - umiarkowanego. Powołano się na zaświadczenie lekarskie z dnia [...] lutego 2018 r. z którego wynika, że Strona cierpi na chorobę zwyrodnieniową stawów kolanowych, chorobę zwyrodnieniową stawów kręgosłupa oraz dyskopatię lędźwiową, w wyniku czego posiada utrudnienia w poruszaniu się. Natomiast w trakcie przeprowadzonego w dniu [...] kwietnia 2018 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawca zamieszkuje samodzielnie w domu jednorodzinnym i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, natomiast celem likwidacji barier architektonicznych, które zgodnie z ustaleniami mają dotyczyć przeniesienia pieca gazowego z piwnicy do pomieszczenia na parterze oraz wymiany drzwi łazienkowych z prawych na lewe w świetle ościeżnicy, ma być poprawa jego warunków mieszkaniowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podkreśliło, że dofinansowanie ze środków Funduszu przyznawane jest na podstawie decyzji opartej na uznaniu administracyjnym. Oznacza to, że zadaniem organu jest wszechstronna ocena sytuacji wnioskodawcy oraz rozpatrzenie okoliczności działających za lub przeciw przyznaniu świadczenia. Przedmiotowa ocena powinna również uwzględniać podstawowe zasady i kryteria przyznawania takiego dofinansowania, a także ilość posiadanych przez organ środków finansowych przeznaczonych na ten cel. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca spełnia warunki formalne do udzielenia dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych. Przedłożył bowiem zgodę właściciela budynku mieszkalnego w którym stale zamieszkuje na wykonanie wnioskowanych prac, a także wymagane orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, w którym zaliczono go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Załączone zaświadczenie lekarskie wskazuje również, że z uwagi na posiadane schorzenia wnioskodawca ma trudności w poruszaniu się. Zdaniem organu odwoławczego likwidacja wnioskowanych barier architektonicznych nie spełnia przesłanki z § 6 rozporządzenia wykonawczego, bowiem nie będzie umożliwiała lub w znacznym stopniu nie ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywania podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem. Objęta wnioskiem wymiana oraz przeniesienie pieca gazowego z piwnicy do pomieszczenia na parterze wraz z wymianą instalacji grzewczej, elektrycznej i wodnej, a także wymiana drzwi w łazience, wykraczają poza kryterium niezbędnej konieczności w tym zakresie, lecz będą służyć wyłącznie poprawie standardu mieszkaniowego wnioskodawcy - co wynika także z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. W takiej sytuacji, przyznanie dofinansowania nie służyłoby likwidacji barier architektonicznych uniemożliwiających wnioskodawcy normalne funkcjonowanie i wykonywanie codziennych czynności, lecz wyłącznie podniesieniu standardu mieszkania, które nie może być w omawianym trybie finansowane. SKO w [...] podkreśliło, że organy administracyjne dysponują określonymi, przyznanymi w konkretnej wysokości funduszami na realizację zadań - w tym na zadania z § 6 rozporządzenia wykonawczego i winny rozdzielić je jak największej liczbie uprawnionych. Jest także niewątpliwym, że z rożnym stopniem niepełnosprawności mogą wiązać się większe czy mniejsze bariery w komunikowaniu się i rzeczą organów jest dostosowanie środków do faktycznych potrzeb uprawnionych. Tak więc rozmiar będzie zawsze przedmiotem uznania organu (nie mającym nic wspólnego z dowolnością), jednakże prawo do takiego dofinansowania jest wyraźnie określone w przytoczonych przepisach i wiąże się z zaistnieniem przesłanek pozytywnych § 6 rozporządzenia wykonawczego przy braku przesłanek negatywnych z § 9 tego rozporządzenia. Organ odwoławczy wskazał, że rada powiatu w formie uchwały określa zadania, na które przeznacza środki określone w art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej oraz, że środki te stanowią środki PFRON, przekazywane samorządom wojewódzkim i powiatowym na realizację określonych zadań lub rodzajów zadań. Rada Powiatu [...] w dniu [...] kwietnia 2018 r. podjęła uchwałę nr [...]w sprawie określenia zadań finansowanych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w 2018 r. Zgodnie z zapisami ww. uchwały, na zadania z zakresu likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych, przeznaczono w 2018 r. kwotę 163.000 zł. Zaznaczył, że o szczupłości posiadanych przez organ środków świadczy porównanie ww. kwoty z wnioskowaną przez Stronę kwotą łącznego dofinansowania wynoszącą 65.000 zł. Stąd też, za nieuzasadnione organ odwoławczy uznał podnoszone w odwołaniu okoliczności, że powiat dysponuje środkami na realizację wnioskowanego dofinansowania, które następnie jako niewykorzystane zwracane są do PFRON. Wyjaśnił, opierając się na treści załączonej do odwołania informacji, że jedynie w I kwartale 2018 r. w powiecie [...] wpłynęło 50 wniosków o dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, gdzie wynikająca z tych wniosków kwota dofinansowania wyniosła 254.289 zł - co znacznie przekracza przewidziane w uchwale środki na ten cel. Analogiczna informacja obejmująca cały rok 2017 wskazuje natomiast, że w powiecie [...] wpłynęło 77 wniosków w tym przedmiocie na łączną kwotę 427.583 zł. Tym samym, organ I instancji nie posiadając środków na realizację wszystkich wniosków, podczas przyznawania dofinansować prawidłowo preferował osoby posiadające znaczny stopień niepełnosprawności oraz największe problemy w poruszaniu się - w tym poruszające się na wózkach inwalidzkich, do których wnioskodawca się nie zalicza. SKO w [...] nie podzieliło również zarzutu odwołania, że z uwagi na długi czas rozpatrzenia wniosku, sprawa została załatwiona milcząco. Przepis art. 122a § 1 k.p.a. stanowi bowiem, że sprawa może być załatwiona milcząco jedynie w przypadku, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Brak jest natomiast szczególnego przepisu wskazującego na możliwość załatwienia sprawy dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych likwidacji barier architektonicznych w sposób milczący. W skardze wniesionej na powyższą decyzję Skarżący zarzucił decyzji: 1. niewłaściwą interpretację rozporządzenia wykonawczego, tj. § 2 pkt 4, § 6 pkt 1; 2. naruszenie interesu prawnego skarżącego poprzez milczące załatwienie sprawy zgodnie z art. 122a k.p.a. i nie wydanie decyzji w ustawowym 30 dniowym terminie. W motywach skargi podniósł, że naruszone zostały jego prawa wynikające z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, dotyczące praw osób niepełnosprawnych oraz art. 32 Konstytucji, dotyczące równości obywateli wobec prawa i zakazu dyskryminacji. Wskazał również, że milczące załatwienie sprawy skutkuje przejściem do II etapu przyznania dofinansowania, a jego brak wskazuje, że organ administracji zaniechał swoich obowiązków i doszło do bezczynności organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z [...] października 2019 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, pełnomocnik Skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 35a ust. 4 ustawy o rehabilitacji w zw. z § 6 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, poprzez odmowę przyznania Skarżącemu dofinansowania ze środków Funduszu, podczas gdy Skarżący spełnił wszystkie wynikające z powyższego przepisu przesłanki; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...], podczas gdy SKO w [...] powinno tą decyzję uchylić w całości, orzec co do istoty sprawy i przyznać Skarżącemu dofinansowanie ze środków Funduszu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że możliwość dofinansowania w celu likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych przewidziana została w art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d ustawy o rehabilitacji zawodowej, który stanowi, że do zadań powiatu należy dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji środki Funduszu są przekazywane przez Prezesa Zarządu tego Funduszu: samorządom wojewódzkim i powiatowym na realizację określonych zadań lub rodzajów zadań, na wyodrębniony rachunek bankowy – według algorytmu. Natomiast rada powiatu w formie uchwały określa zadania, na które przeznacza środki określone w art. 48 ust. 1 pkt 1 (art. 35a ust. 3 ustawy o rehabilitacji). Przepis art. 35a ust. 4 tej ustawy zawiera upoważnienie dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia w drodze rozporządzenia rodzaju zadań powiatu, o których mowa w art. 35a ust. 1, które mogą być finansowane ze środków Funduszu. Na podstawie tego upoważnienia, Minister Pracy i Polityki Społecznej wydał rozporządzenie z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzaju zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Zgodnie z § 6 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego o dofinansowanie ze środków Funduszu zadań, jeżeli ich realizacja umożliwi lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem, mogą ubiegać się: na likwidację barier architektonicznych – osoby niepełnosprawne, które mają trudności w poruszaniu się, jeżeli są właścicielami nieruchomości lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości albo posiadają zgodę właściciela lokalu lub budynku mieszkalnego, w którym stale zamieszkują. Dofinansowanie następuje na pisemny wniosek złożony do powiatowego centrum pomocy rodzinie (§ 10 pkt 1 rozporządzenia). Wymagania wniosku o dofinansowanie, dokumenty, które powinny być do wniosku dołączone i terminy składania wniosków określone zostały w § 11 i § 12 ust. 1-2 rozporządzenia. Dalszy tryb postępowania określony został w § 12 ust. 3-5 rozporządzenia. Zgodnie z § 12 ust. 3a, właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego rozpatruje wniosek w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku (wyjątek stanowi wniosek o dofinansowanie usług tłumacza języka migowego lub tłumacza-przewodnika rozpatrywany niezwłocznie, nie dłużej jednak niż w terminie 7 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku). O sposobie rozpatrzenia wniosku właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego informuje wnioskodawcę w terminie 7 dni od dnia rozpatrzenia kompletnego wniosku (§ 12 ust. 3b rozporządzenia). Przepis § 12 ust. 3b rozporządzenia nie precyzuje, co informacja ta powinna zawierać, jest jednak oczywiste, że wnioskodawca powinien być poinformowany, albo co najmniej o wysokości dofinansowania, które zostanie w drodze umowy przyznane, albo o odmowie uwzględnienia jego wniosku o dofinansowanie. Kwestia formy załatwienia sprawy stanowiła przedmiot sporu w doktrynie i judykaturze. Ostatecznie został on rozstrzygnięty przez wskazanie, że organ winien w sprawie wydać decyzję administracyjną, co zostało również uwzględnione w decyzji SKO w [...] z [...] września 2018 r. nr [...]. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Sąd w niniejszym składzie daje w pełni wiarę Skarżącemu, że jego sytuacja zdrowotna jest trudna. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Skarżący choruje na zwyrodnienie stawów kolanowych, zwyrodnienie stawów kręgosłupa oraz dyskopatię lędźwiową, co powoduje utrudnienia w poruszaniu się. Skarżący zaliczony został do stopnia niepełnosprawności - umiarkowanego. W trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że Skarżący zamieszkuje samodzielnie w domu jednorodzinnym i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowiło ustalenie, czy wnioskowane dofinansowanie do wymiany i przeniesienia pieca gazowego z piwnicy do pomieszczenia na parterze wraz z wymianą instalacji grzewczej, elektrycznej i wodnej, a także wymiany drzwi w łazience, kwalifikują tego rodzaju przedsięwzięcie jako likwidujące bariery Skarżącego. Zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia wykonawczego o dofinansowanie w całości lub w części ze środków PFRON w celu likwidacji barier architektonicznych może ubiegać się każda osoba niepełnosprawna i to niezależnie od stopnia niepełnosprawności. O taką pomoc mogą ubiegać się osoby niepełnosprawne, a więc osoby, u których stwierdzono jeden z trzech stopni niepełnosprawności: znaczny, umiarkowany lub lekki. Wynika z tego, że posiadany przez Skarżącego stopień niepełnosprawności (umiarkowany), daje – co do zasady – uprawnienie do ubiegania się o przyznanie pomocy finansowej. Spełnia on także wymóg zgody właściciela budynku mieszkalnego w którym zamieszkuje na wykonanie wnioskowanych prac. Słusznie zatem SKO w [...] stwierdziło, że Skarżący spełnił warunki formalne do udzielenia dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 października 2017 r. (sygn. akt I GSK 1614/17 - dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), sam fakt posiadania orzeczenia o niepełnoprawności przez osobę ubiegającą się o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w celu likwidacji barier architektonicznych, stawia tę osobę w szerokim kręgu osób uprawnionych, jednakże należy pamiętać, że krąg ten ulega zawężeniu, wobec zastosowania przez ustawodawcę przesłanki dookreślonej w postaci: "jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności". Z orzeczenia o niepełnosprawności nie zawsze bowiem wynika wprost, że funkcjonowanie osoby wnioskującej, zostanie utrudnione wobec napotkania barier architektonicznych, które ze względu na użyte rozwiązania techniczne, konstrukcyjne lub warunki użytkowania, uniemożliwią lub utrudnią tej osobie swobodę ruchu. Bariery techniczne zaś to przeszkody wynikające z braku zastosowania lub niedostosowania, odpowiednich do rodzaju niepełnosprawności przedmiotów lub urządzeń. Ustawodawca przyjął założenie, że organ refunduje tylko te zadania, które umożliwiają osobie niepełnosprawnej wykonywanie codziennych czynności i normalne funkcjonowanie w otoczeniu, a nie zadania podnoszące standard życia. Zgodnie z językowym znaczeniem "bariera" oznacza m.in. naturalną przeszkodę, która utrudnia lub uniemożliwia przemieszczanie się osoby ubiegającej się o dofinansowanie. W ocenie Sądu organ, w sposób prawidłowy, odniósł niesporne ustalenia faktyczne do przepisów regulujących kwestię finansowania ze środków PFRON likwidacji barier architektonicznych, zasadnie uznając, że likwidacja wnioskowanych barier architektonicznych nie spełnia przesłanki z § 6 pkt 1 rozporządzenia, bowiem nie zostało wykazane, iż będzie ona umożliwiała lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem. Sąd wskazuje, że objęta wnioskiem wymiana oraz przeniesienie pieca gazowego z piwnicy do pomieszczenia na parterze wraz z wymianą instalacji grzewczej, elektrycznej i wodnej, a także wymiana drzwi w łazience, wykraczają poza kryterium niezbędnej konieczności w tym zakresie, lecz będą służyć wyłącznie poprawie standardu mieszkaniowego Skarżącego. W takiej sytuacji, przyznanie dofinansowania nie służyłoby likwidacji barier architektonicznych uniemożliwiających osobie niepełnosprawnej normalne funkcjonowanie i wykonywanie codziennych czynności, lecz wyłącznie podniesieniu standardu mieszkania, które nie może być w omawianym trybie finansowane. Przedstawiając powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. W szczególności, w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, brak jest podstaw do przyjęcia że umiejscowienie pieca stanowi barierę architektoniczną w komunikowaniu się, wynikającą z indywidualnych potrzeb Skarżącego jako osoby niepełnosprawnej. Tym samym nie można przyjąć również, aby zaplanowane prace w domu zamieszkiwanym przez Skarżącego - w znacznym stopniu ułatwiły Skarżącemu wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem, w rozumieniu § 6 rozporządzenia wykonawczego. Wobec powyższego brak było podstaw do wydania przez SKO w [...] rozstrzygnięcia reformatoryjnego i orzeczenia o przyznaniu Skarżącemu dofinansowania ze środków PFRON likwidacji barier architektonicznych dla osoby niepełnosprawnej, co czyni zarzut dotyczący naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. za nieuzasadniony. Nieuzasadnione są również zarzuty dotyczące naruszenia konstytucyjnych praw Skarżącego. Zgodnie z art. 69 Konstytucji, osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Należy jednak podkreślić, na co wskazuje również treść art. 69 Konstytucji, że sposób oraz zasady udzielania pomocy osobom niepełnosprawnym zostają uszczegółowione w akcie prawnym rangi ustawowej, co dokonane zostało min. w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz wydanych na jej podstawie aktach wykonawczych. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego ,,milczącego’’ załatwienia sprawy zgodnie z art. 122a k.p.a. należy wskazać, że zgodnie z tym przepisem sprawa może być załatwiona milcząco jedynie w przypadku, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Brak jest natomiast szczególnego przepisu wskazującego na możliwość załatwienia sprawy dotyczącej dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych likwidacji barier architektonicznych w sposób milczący. Natomiast sam fakt niezałatwienia sprawy Skarżącego w wymaganym przepisami terminie 30 dni ocenić należy w sposób jednoznacznie krytyczny z punktu widzenia wymogów praworządności, to jednak przekroczenie tego terminu nie miało wpływu na merytoryczną stronę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z przytoczonych powyżej względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI