V SA/Wa 759/22

V SA/Wa 759/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-02-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jarosław Stopczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Maszczyński
Michał Sowiński
Symbol z opisem
602  ceny
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Asesor WSA - Marcin Maszczyński, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Z. W. i K. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie odmowy skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy oraz zatwierdzenia nowej taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie gminy i umorzenie postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz Z. W. i K. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem złożonym w dniu 27 lutego 2020 r. Spółka z o. o. "Z. W. i K." z siedzibą w Ł. (zwana dalej: "Spółką" bądź "Skarżącą") wystąpiła do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (zwanego dalej: "Dyrektorem Regionalnym") o skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej i zatwierdzenie nowej taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy Ł. na okres trzech lat.
Decyzją z dnia (...) r. o numerze (...), Dyrektor Regionalny – działając na podstawie art. 24j ust. 1, art. 24c ust. 1, art. 27c ust. 1 i art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t. j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2028; zwanej dalej: "u.z.z.w.") – (1) odmówił skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy, zatwierdzonej decyzją Dyrektora Regionalnego z dnia (...) r.; oraz (2) odmówił zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy Ł. na okres trzech lat, przedłożonej wnioskiem z dnia 27 lutego 2020 r.
W ocenie Dyrektora Regionalnego, Spółka nie przedłożyła wystarczających dokumentów i wyjaśnień, które uzasadniałyby zmianę warunków ekonomicznych mających wpływ na podwyższenie cen i stawek opłat. Proponowany wzrost nie znajduje uzasadnienia w złożonych dokumentach. Ponadto planowane ceny i stawki opłat kalkulowane są według uznania Spółki, przy czym każde wyjaśnienie zawiera różne ceny za 1 m3 wody lub ścieków. W ciągu całego postępowania Spółka przedstawił 2 różne sposoby kształtowania się cen za 1 m3 wody, 3 różne ceny za 1 m3 wody oraz 2 różne ceny za 1 m3 ścieków. Ponadto istotnym czynnikiem uniemożliwiającym podjęcie decyzji zgodnie z wnioskiem Spółki było nieprzedstawienie w sposób prawidłowy i wyczerpujący opisu aktualnie stosowanej alokacji koszów na wyodrębnione grupy odbiorców usług wraz z zasadnością ich ponoszenia oraz wyjaśnieniem zastosowanych współczynników.
Podsumowując Dyrektor Regionalny wskazał, że taryfa została opracowana przez Spółkę z naruszeniem przepisów prawa, co uniemożliwia jej zatwierdzenie, zaś brak dostatecznego uzasadnienia zmiany warunków ekonomicznych nie pozwala na przyjęcie, że okoliczności zaprezentowane we wniosku stanowiły o zaistnieniu uzasadnionego przypadku, o jakim mowa w art. 24j u.z.z.w.
Decyzją z dnia (...) r. Prezes PGW – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") – utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego z dnia (...) r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że wprawdzie jego rozstrzygnięcie pokrywa się z rozstrzygnięciem organu I instancji, jednakże swoje uzasadnienie opiera na innych przesłankach. Zdaniem Prezesa PGW, procedowanie wniosku składanego w trybie przewidzianym w art. 24j ust. 1 u.z.z.w. winno mieć charakter etapowy. W pierwszym etapie należy zbadać, czy okoliczności przedstawione przez przedsiębiorstwo we wniosku stanowią przypadek uzasadniający skrócenie dotychczasowej taryfy, zaś pozytywna ocena tych okoliczności stanowi warunek niezbędny i konieczny do oceny, analizy i weryfikacji nowego wniosku taryfowego, tj. podjęcia czynności, o których mowa w art. 24c ust. 1 u.z.z.w., bowiem bez tej pozytywnej oceny wstępnej nowy wniosek taryfowy nie może zostać zatwierdzony, bez względu na to, czy wynik jego oceny i analizy będzie pozytywny czy negatywny.
Prezes PGW uznał następnie, że w sprawie nie ziścił się warunek skrócenia dotychczasowej taryfy. Wskazał, że Spółka powołała się we wniosku zarówno na przesłanki, które można uznać za mieszczące się w użytym przez ustawodawcę w art. 24j u.z.z.w. określeniu "zmiany warunków ekonomicznych prowadzenia działalności gospodarczej", jak również na przesłanki, które z pewnością takimi cechami się nie charakteryzują. Jego zdaniem, organ oceniający zasadność wniosku o skrócenie okresu obowiązywania taryfy zobowiązany jest do potraktowania przedłożonego uzasadnienia w sposób całościowy ("pakietowy") i decyzję pozytywną wydać może jedynie w sytuacji, gdy wszystkie wskazane przez wnioskodawcę zmiany uzna za zasadne i mieszczące się w przesłankach przewidzianych w art. 24j u.z.z.w.
Konkludując organ odwoławczy uznał, że skoro procedowanie wniosku ma charakter etapowy, to dopiero po zbadaniu i pozytywnej ocenie okoliczności uzasadniający skrócenie dotychczasowej taryfy przedstawionych we wniosku, organ powinien przystąpić do oceny, analizy i weryfikacji nowego wniosku taryfowego. Z tego względu negatywna ocena nowego wniosku taryfowego podjęta przez organ I instancji nie miała istotnego znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia.
Końcowo Prezes PGW odniósł się do zarzutu przekroczenia ustawowego terminu 45 dni na wydanie decyzji wskazując, że od dnia 14 marca 2020 r. został ogłoszony na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan zagrożenia epidemicznego, zaś w dniu 31 marca 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2020 r., poz. 1842, ze zm.; zwanej dalej: "ustawą COVID-19")), która wstrzymała bieg terminów administracyjnych. Nadto wskazał, że organ I instancji podejmował czynności w ramach postępowania (wzywając stronę do uzupełnienia braków formalnych oraz wyjaśnień), natomiast Spółka, będąc niezadowolona z tempa procedowania wniosku, mogła skorzystać z prawa do wniesienia ponaglenia, czego jednak nie uczyniła.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa PGW z dnia (...) r. Spółka wniosła o jej uchylenie w całości, jak również uchylenie decyzji I instancji oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji zgodnie z przepisami prawa, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W następstwie rozpoznania powyższej skargi tut. Sąd wyrokiem z dnia 29 lipca 2021 r., wydanym w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1359/21 uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego.
W uzasadnieniu powyższego wyroku tut. Sąd wskazał m.in. że organ II instancji dopuścił się nieprawidłowej wykładni art. 24j ust. 1 u.z.z.w, w następstwie czego dokonał niepełnej oceny decyzji I instancji, a przez to naruszył wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwukrotnego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Zgodnie bowiem z art. 24j ust. 1 u.z.z.w., w uzasadnionych przypadkach, w szczególności jeżeli wynika to z udokumentowanych zmian warunków ekonomicznych oraz wielkości usług i warunków ich świadczenia, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w trakcie obowiązywania dotychczasowej taryfy może złożyć do organu regulacyjnego wniosek o skrócenie okresu obowiązywania tej taryfy wraz z projektem nowej taryfy oraz uzasadnieniem, jednak nie później niż przed rozpoczęciem biegu terminu 120 dni od planowanego dnia wejścia w życie nowej taryfy. Przepisy art. 24b-24e i art. 24f ust. 1 stosuje się odpowiednio.
Językowa wykładnia przywołanego przepisu prowadzi do przyjęcia, że podstawą uwzględniania wniosku o skrócenie obowiązywania dotychczasowej taryfy jest "uzasadniony przypadek", za który ustawodawca uznaje w szczególności udokumentowane zmiany warunków ekonomicznych oraz wielkości usług i warunków ich świadczenia. Poprzez posłużenie się zwrotem "w szczególności" ustawodawca po pierwsze nie wprowadza zamkniętego katalogu "uzasadnionych przypadków" dających prawo do wystąpienia z wnioskiem o skrócenie, a po drugie i najważniejsze dla sprawy, nie ustanawia przesłanek enumeratywnych (obligatoryjnych), których łączne (kumulatywne) spełnienie daje organowi możliwość uwzględnienia wniosku. To zaś prowadzi do przyjęcia, że wystarczy, by spośród wskazanych przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne we wniosku powodów, choć jeden został zakwalifikowany jako "uzasadniony przypadek" w rozumieniu omawianego przepisu.
Z tego względu Sąd nie podzielił stanowiska organu, że warunkiem pozytywnego rozpatrzenia wniosku Skarżącej o skrócenie obowiązywania dotychczasowej taryfy było łączne (kumulatywne) spełnienie wszystkich okoliczności podniesionych przez nią we wniosku z dnia 27 lutego 2020 r.
Skoro zatem, jak to słusznie podnosi Skarżąca, zarówno organ I instancji, jak też organ odwoławczy uznały, że część okoliczności podniesionych przez Spółkę niewątpliwie wypełniały definicję "zmiany warunków ekonomicznych", to przyjąć należało, że w sprawie zaistniał uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 24j ust. 1 u.z.z.w., co obligowało organy do rozpatrzenia wniosku na podstawie przepisów art. 24b-24e i art. 24f ust. 1 u.z.z.w., znajdujących odpowiednie zastosowanie do wniosku o skrócenie obowiązywania dotychczasowej taryfy.
Reasumując Sąd stwierdził, że Prezes PGW dopuścił się wadliwej wykładni przepisu art. 24j ust. 1 u.z.z.w. w odniesieniu do przesłanek skrócenia obowiązywania dotychczasowej taryfy, co w konsekwencji doprowadziło do uchybienia naczelnej zasadzie wynikającej z art. 15 k.p.a. Działając jako organ odwoławczy w istocie ograniczył się on bowiem do zaaprobowania oceny dokonanej przez Dyrektora Regionalnego w zakresie braku ziszczenia wszystkich przesłanek do skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy, a następnie – uznając, że negatywna ocena w ramach pierwszego z "etapów" postępowania stanowi przeszkodę do przeprowadzenia oceny nowej taryfy – nie rozpatrzył merytorycznie sprawy na gruncie regulacji odnoszących się do zatwierdzenia nowej taryfy.
Wobec powyższego Sąd uznał za zasadne zarzuty naruszenia art. 24j ust. 1 u.z.z.w. oraz art. 15 k.p.a., co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji celem ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania od decyzji z dnia (...) r. Prezes PGW decyzją z dnia (...) r. znak: (...) orzekł:
- o uchyleniu w całości decyzji organu I instancji;
- o umorzeniu postępowania pierwszej instancji w całości.
W uzasadnieniu decyzji z dnia (...) r. Prezes PGW przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Aktualny stan rzeczy, zaistniały po wydaniu uprzedniej decyzji Prezesa PGW WP w niniejszej sprawie, uchylonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanowi o tym, że bezprzedmiotowe stało się prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne, w przedmiocie złożonego na podstawie przepisów art. 24j ust. 1 u.z.z.w. w dniu 27 lutego 2020 r. wniosku ZWiK o skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy i zatwierdzenie nowej taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie gminy Ł. na okres 3 lat.
Prezes PGW WP ma na uwadze ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania przedstawione w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1359/21.
Zaistniały stan rzeczy stanowi jednakże o konieczności odstąpienia od ścisłej realizacji wyżej zakreślonych wytycznych co do postępowania w sprawie. Rozpatrując ponownie sprawę, Prezes PGW WP uwzględnił bowiem, że względem stanu istniejącego w momencie, w jakim wydał w sprawie uprzednią uchyloną decyzję, a stanem obecnym, zachodzi zasadnicza różnica stanu faktycznego.
Zarówno organ, jak i sąd mogą odstąpić od zasady związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku tylko wówczas, gdy zmieniły się okoliczności sprawy, np. wystąpiły przesłanki jej umorzenia lub jeśli zmienił się stan prawny, np. na skutek zmiany przepisów sprawa straciła swój administracyjny charakter. Zmiana powinna być istotna, a więc taka, która powoduje, że ustalenia poczynione przez sąd całkowicie lub w znacznym stopniu do niej nie pasują lub ich wykonanie w istocie łamałoby zasadę praworządności. Niedopuszczalne jest bowiem w sytuacji zmiany przepisów prawa wykonywanie wyroku sądu, którego ocena prawna jest sprzeczna z nowymi przepisami lub nowo powstałym stanem faktycznym. Wskazuje się również, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą w przypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Podobny skutek, czyli ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zaistniała po wydaniu orzeczenia sądowego zmiana istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia. Zmieniające się okoliczności sprawy powodują nieaktualność w części lub w całości oceny sprawy dokonanej na podstawie art. 153 p.p.s.a. i jednocześnie konieczność dokonania jej weryfikacji na podstawie stanu aktualnego.
O zaistniałej bezprzedmiotowości niniejszego postępowania świadczą przedstawione niżej okoliczności, jakie nie istniały, gdy wydana została uprzednia decyzja Prezesa PGW WP w sprawie, uchylona na mocy przedmiotowego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Związane są one z upływem okresu obowiązywania taryfy, której skrócenia w niniejszej sprawie zażądała Spółka oraz z wszczęciem z jej wniosku w trybie art. 24b ust. 1-2 u.z.z.w. postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, odnoszącego się do terenu świadczenia usług realizowanych przez ZWiK, jakiego dotyczy dotychczasowa taryfa oraz projekt taryfy stanowiący przedmiot niniejszej sprawy przedłożony wraz z wnioskiem o skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy.
W stanie aktualnym na dzień wydania niniejszej decyzji, na mocy art. 24g u.z.z.w. zastosowanie znajduje nadal dotychczasowa taryfa, a ściślej taryfa za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie miasta Ł. zatwierdzona na mocy decyzji z dnia (...) r., znak (...), (określanej w uzasadnieniu niniejszej decyzji jako dotychczasowa taryfa).
Należy mieć bowiem na uwadze, że zgodnie z art. 20 ust. 1 u.z.z.w. przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne określa taryfę na okres 3 lat, przy czym stosownie do art. 24b ust. 1 u.z.z.w. podlega ona uprzedniemu zatwierdzeniu przez organ regulacyjny. Podstawę dla dalszego stosowania dotychczasowej taryfy, po upływie okresu jej obowiązywania stanowi art. 24g u.z.z.w. Zgodnie z przywołanym przepisem dotychczasową taryfę stosuje się do dnia wejścia w życie nowej taryfy albo tymczasowej taryfy.
Prezesowi PGW WP znany jest z urzędu fakt, iż po złożeniu przez Spółkę wniosku taryfowego w trybie art. 24j u.z.z.w., stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania i po wydaniu w jego trakcie uchylonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji Prezesa PGW WP z dnia (...) r., znak (...), Spółka wnioskiem złożonym w dniu 24 lutego 2021 r. w trybie przewidzianym art. 24b ust. 1-2 u.z.z.w. zainicjowała postępowanie o zatwierdzenie na nowy okres taryfowy taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie Miasta Ł. oraz części gminy K., gminy A., miasta Z., gminy N., gminy B., gminy A.. Sprawa ta, w związku z odwołaniem złożonym od wydanej w jej toku decyzji Dyrektora RZGW w P., była prowadzona w postępowaniu drugoinstancyjnym przed Prezesem PGW WP pod znakiem (...) i na dzień wydania niniejszej decyzji jest przedmiotem pozostającego w toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w związku ze skargą kasacyjną wywiedzioną przez Spółkę od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 4272/21, oddalającego jej sprzeciw od decyzji Prezesa PGW WP z dnia (...) r., znak (...), uchylającej decyzję Dyrektora RZGW w P. z dnia (...) r., znak (...), Spółka, jak i Prezydent Miasta Ł., są stronami zarówno niniejszego postępowania, jak i wskazanego wyżej, później zainicjowanego postępowania w trybie art. 24b ust. 1-2 u.z.z.w., toteż okoliczność jego prowadzenia oraz jego zakres przedmiotowy jest im znany. Postępowanie prowadzone w trybie przepisów art. 24b ust. 1-2 u.z.z.w. odnosi się do zatwierdzenia taryfy, która w swoim zakresie obejmuje zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków zarówno dla terenu gminy Miasta Ł., tak jak dotychczasowa taryfa stosowana obecnie na podstawie art. 24g u.z.z.w., jak również części gminy K., gminy A., miasta Z., gminy N., gminy B., gminy A.. Tym samym projekt taryfy przedłożony przez Spółkę do zatwierdzenia w trybie art. 24b ust. 1-2 u.z.z.w. po wydaniu uprzedniej decyzji Prezesa PGW WP w niniejszej sprawie, obejmuje całościowy zakres dotychczasowej taryfy odnoszący się do gminy Miasta Ł., a więc i całościowy zakres projektu taryfy przedłożonego do zatwierdzenia w miejsce dotychczasowej taryfy w związku z jej skróceniem.
Organ podkreśla, że uchylona decyzja Prezesa PGW WP z dnia (...) r., wydana została jeszcze przed upływem 3-letniego okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy.
Po dacie (...) r., kiedy to wydana została w niniejszej sprawie uprzednia decyzja Prezesa PGW WP, Spółka w dniu (...) r., stosownie do przepisów art. 24b ust. 1-2 u.z.z.w., złożyła wniosek o zatwierdzenie taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie gminy - Miasta Ł. oraz części gminy K., gminy A., miasta Z., gminy N., gminy B., gminy A.. Powyższe, jako że złożony wniosek dotyczy także Miasta Ł. ujętego w dotychczasowej taryfie, ma związek również z upływającym 3-letnim okresem obowiązywania dotychczasowej taryfy, do której to odnosił się również procedowany w niniejszej sprawie wniosek o skrócenie okresu obowiązywania taryfy i zatwierdzenia w jej miejsce nowej taryfy. Okres obowiązywania dotychczasowej taryfy nie został bowiem wówczas jeszcze skrócony i nie zatwierdzono w jej miejsce nowej taryfy w związku z wnioskiem złożonym przez Spółkę w trybie art. 24j u.z.z.w. Stosownie zaś do art. 24b ust. 2 u.z.z.w. przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne przekazuje organowi regulacyjnemu wniosek o zatwierdzenie taryfy w terminie 120 dni przed dniem upływu okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy. Tym samym zaistniały podstawy do wszczęcia i prowadzenia w trybie art. 24b u.z.z.w. postępowania w przedmiocie zatwierdzenia taryfy na kolejny 3-letni okres taryfowy w związku z upływającym okresem obowiązywania dotychczasowej taryfy, mając na uwadze brak jego skrócenia.
Z dniem 12 czerwca 2021 r. upłynął 3-letni okres obowiązywania dotychczasowej taryfy. Od tego momentu znajduje ona zastosowanie do czasu zatwierdzenia nowej taryfy na mocy art. 24g u.z.z.w. Na chwilę obecną, po upływie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy, w toku pozostają dwa postępowania dotyczące zatwierdzenia nowej taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków odnoszące się do terenu Miasta Ł.
1) niniejsze postępowanie z wniosku w trybie art. 24j u.z.z.w. zainicjowane jeszcze w trakcie 3-letniego okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy, odnoszące się do skrócenia tego okresu i zatwierdzenia, w miejsce dotychczasowej taryfy dla gminy Ł., czyli Miasta Ł. (Gminy Miasto Ł.), nowej taryfy;
2) postępowanie z wniosku w trybie art. 24b u.z.z.w. zainicjowane w związku z upływającym 3-letnim okresem obowiązywania dotychczasowej taryfy, odnoszące się do zatwierdzenia nowej taryfy między innymi na terenie gminy Miasta Ł. w związku z upływającym okresem obowiązywania dotychczasowej taryfy odnoszącej się do Miasta Ł., obecnie poddane kontroli sądowej.
Obydwa wskazane wyżej postępowania odnoszą się w istocie do tego samego: zatwierdzenia nowej taryfy ZWiK za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie Miasta Ł., przy czym postępowanie zainicjowane w trybie art. 24b ust. 1-1 u.z.z.w. odnosi się dodatkowo do części gminy K., gminy A., miasta Z., gminy N., gminy B., gminy A.. Istotnym jest przy tym okoliczność, że obydwa wskazane postępowania odnoszą się do zatwierdzenia taryfy dla Miasta Ł., jednakże pierwsze z nich, którego dotyczy niniejsza decyzja dla zatwierdzenia taryfy wymaga również skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy. Wskazane postępowania nie mogą być prowadzone równolegle, jako że nie można zatwierdzić na rzecz ZWiK dwóch taryf dla tego samego terenu gminy: Miasta Ł., których okres obowiązywania byłby choć częściowo tożsamy, a na uwadze należy mieć, że w przypadku skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy na podstawie przepisów art. 24j u.z.z.w., nowa taryfa zatwierdzana jest również na okres 3-letni, przy czym nie może być stosowana z mocą wsteczną a w wyniku jej zatwierdzenia wchodzi w życie po jej ogłoszeniu zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 24e ust. 1 u.z.z.w. w zw. z art. 24f ust. 1 u.z.z.w.
Ustawodawca wyraźnie wskazał na to do jakiego czasu zainicjowane może zostać, na podstawie art 24j u.z.z.w., postępowanie w przedmiocie skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy i zatwierdzenia w jej miejsce nowej taryfy - nie później niż przed rozpoczęciem biegu terminu 120 dni od planowanego dnia wejścia w życie nowej taryfy.
Rozdział czasowy inicjacji postępowania taryfowego z art. 24j u.z.z.w. i postępowania taryfowego z art. 24b ust. 1-2 u.z.z.w. potwierdza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy dla zatwierdzenia w jej miejsce nowej taryfy nie ma racji po upływie tego okresu, gdy właściwe jest zatwierdzenie taryfy na nowy okres taryfowy w trybie przepisów art. 24b ust. 1-2 u.z.z.w.
Mając na uwadze powyższe, Prezes PGW WP w świetle aktualnego stanu faktycznego na gruncie regulacji właściwych przepisów u.z.z.w., stwierdził, że to niniejsze postępowanie zainicjowane przez Spółkę na podstawie art. 24j u.z.z.w. stało się bezprzedmiotowe w całości.
Wyżej opisaną decyzję zaskarżyła strona zarzucając jej naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 24j ust 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2020 r., poz. 2028, ze zm.; dalej jako "u.z.z.w.") polegającą na przyjęciu, że niedopuszczalne jest skrócenie okresu obowiązywania taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, zatwierdzonej Decyzją Dyrektora
Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w P. z (...) r. (zn. (...) w sytuacji gdy taryfa nadal obowiązuje zgodnie z art. 24g u.z.z w i w konsekwencji błędne przyjęcie, że zasadne jest umorzenie przedmiotowego postępowania w sprawie o skrócenie czasu obowiązywania taryfy, co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł :
1. na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 145a §1 p.p.s.a. o:
1.1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz
1.2. zobowiązanie organu drugiej instancji do wydania nowej decyzji w terminie 30 dni od otrzymania akt z Sądu wskazując przy tym wiążąco sposób załatwienia sprawy tj nakazując wydanie decyzji orzekającej o skróceniu okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy zatwierdzonej decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia z (...) r. (znak (...)), oraz zatwierdzającej taryfę dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy Ł. na okres 3 lat, zgodnie z wnioskiem Spółki;
2. na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz Skarżącej od organu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od złożenia dokumentu pełnomocnictwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył, co następuje:
Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Powyższe oznacza, że organ po uchyleniu decyzji Prezesa PGW z dnia (...) r. związany był wytycznymi, oraz poglądami wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 lipca 2021 r. zapadłego w sprawie V SA/Wa 1359/21.
Jednocześnie sąd wskazuje rozpoznając ponownie wniesioną skargę, iż nie podziela argumentacji organu odnoszącej się do tego jakoby zaistniałe w sprawy okoliczności faktyczno-prawne wyeksponowane w zaskarżonej decyzji skutkowały koniecznością odstąpienia od wymogów wskazanych w art. 153 p.p.s.a.
Sąd podnosi w szczególności, że zgodnie z art. 24j ust. 1 u.z.z.w. w uzasadnionych przypadkach, w szczególności jeżeli wynika to z udokumentowanych zmian warunków ekonomicznych oraz wielkości usług i warunków ich świadczenia, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w trakcie obowiązywania dotychczasowej taryfy może złożyć do organu regulacyjnego wniosek o skrócenie okresu obowiązywania tej taryfy wraz z projektem nowej taryfy oraz uzasadnieniem, jednak nie później niż przed rozpoczęciem biegu terminu 120 dni od planowanego dnia wejścia w życie nowej taryfy. W niniejszej sprawie wniosek ów został złożony przed upływem wspominanego terminu. Przepis art. 24j u.z.z.w wprowadza ograniczenie czasowe wskazujące, że ostatnim dniem na złożenie wniosku o skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy jest 121 dzień przed dniem upływu okresu jej obowiązywania (art. 24j ust 1 w zw. z art. 24b ust. 2 u z.z.w).
W przeciwieństwie do zwykłego postępowania w przedmiocie zatwierdzenia taryf, w którym przekroczenie przez organ regulacyjny terminu 45 dniowego na wydanie decyzji liczonego od dnia doręczenia kompletnego wniosku taryfowego powoduje pozbawienie możliwości wydania decyzji w przedmiocie zatwierdzenie taryf albo odmowy ich zatwierdzenia, w postępowaniu w sprawie skrócenia okresu obowiązywania taryf nie ma takiego skutku.
Zatem przekroczenie przez organ regulacyjny albo organ odwoławczy terminu rozpoznania wniosku przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego o skrócenie okresu obowiązywania taryfy z uwagi upływu 3 letniego okresu, na który została zatwierdzona taryfa, nie wyłącza możliwości wydania decyzji, w której zostanie skrócona dotychczasowa taryfa lub też zostanie odmówione jej skrócenie
Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 20 ust. 1 u.z.z.w. przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne określa taryfę na okres 3 lat. Takie skonstruowanie przepisu jednak nie oznacza iż decyzja zatwierdzająca taryfę przestaje funkcjonować w obrocie prawnym po upływie okresu trzech lat. Taryfa w rzeczywistości jest stosowana do dnia wejścia w życie nowej taryfy albo tymczasowej taryfy (art. 24g u.z.z.w.). Na mocy przepisu art. 24g u.z.z.w decyzja o zatwierdzeniu taryf dla Spółki z dnia (...) roku, znak sprawy (...) pomimo upływu okresu trzyletniego, na który została zatwierdzona funkcjonuje w obrocie prawnym i jest stosowana. Przepis art. 29 g u.z.z.w. zatem przesądza, że dotychczasowa taryfa obowiązuje do dnia, kiedy nie wejdzie w życie następna taryfa albo taryfa tymczasowa.
W związku z tym nie sposób zgodzić się z organem, że upływ okresu trzyletniego, na który zostaje ustalona taryfa, powoduje bezprzedmiotowość postępowania w przedmiocie skrócenia dotychczasowej taryfy w rozumieniu przepisów k.p.a.
Jak wskazał tutejszy Sąd w uzasadnieniu wyroku o sygn.. V SA/Wa 1359/21 postępowanie w przedmiocie skrócenia okresu obowiązywania taryfy składa się z oceny przez Organ dwóch znaczących czynników, tj. z oceny, czy sprawa ma charakter uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 24j ust. 1 u.z.z.w. oraz z oceny, czy projekt taryfy oraz uzasadnienie są zgodne z przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, a także czy doszło do zmiany warunków ekonomicznych wykonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne działalności gospodarczej (art. 24c ust. 1 u.z.z.w.).
Nie sposób nie zauważyć tego, że przedmiotem rozpoznania przez organ odwoławczy była decyzja o odmowie skrócenia okresu obowiązywania taryfy dotychczasowej zatwierdzającej taryfę za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.
Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma interes prawny nie tylko w zakresie samego skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy, ale także w rozstrzygnięciu przez sąd czy odmowa skrócenia taryfy była zasadna czy też nie. Obowiązywanie lub nieobowiązywanie decyzji taryfowej w dniu wydania decyzji organu drugiej instancji nie ma znaczenia dla orzekania o prawidłowości rozstrzygnięcia podjętego w decyzji o odmowie skrócenia decyzji taryfowej, Mogła ona bowiem wywołać dla Skarżącego niekorzystne skutki o charakterze majątkowym w okresie dalszego obowiązywanie zatwierdzonej wcześniej taryfy i jest to wystarczający powód by uznać, że nie mamy tu do czynienia z sytuacją z art. 105 §1 k.p.a. Skarżący ma zatem rację, że w przypadku podzielenia stanowiska zaprezentowanego przez Prezesa Wód Polskich wystarczające byłoby prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy do upływu okresu 3 lat, na który została zatwierdzona taryfa, żeby każdorazowo możliwe było umorzenie postępowania.
Trzeba również zgodzić się ze skarżącym, że akceptacja poglądu Prezesa Wód Polskich doprowadziłaby do sytuacji bardzo niebezpiecznej w skutkach dla przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, ponieważ w sposób realny i bez oparcia w przepisach ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ograniczona zostałaby możliwość skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy. Mogłoby bowiem dojść do sytuacji, w której organ pierwszej instancji, czy organ drugiej instancji prowadziłby na tyle długo postępowanie w przedmiocie skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy, że upłynąłby okres 3 letni, na który taryfa została zatwierdzana.
W takiej sytuacji – jak chciałby tego organ postępowanie byłoby zawsze umarzane jako bezprzedmiotowe, co byłoby nie do pogodzenia z zasadą merytorycznego rozpoznania sprawy.
Rozpoznając sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę powyższe, a także argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie o sygn.. akt V SA/Wa 1359/21, która wbrew sugestiom organu jest dla niego w realiach sprawy niniejszej wiążąca, oraz rozpozna merytorycznie wniesione odwołanie od decyzji z dnia (...) r. znak: (...).
Podstawą wyroku jest art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 p.p.s.a.