V SA/Wa 71/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2010-03-09
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenia społeczneskładkiumorzenieZUSodpowiedzialność spadkobiercyprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję ZUS o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych, uznając, że przepisy o umarzaniu składek nie mają zastosowania do tego typu należności.

Skarżąca A.F. wniosła o umorzenie należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników, które pozostały do zapłaty po śmierci jej męża. ZUS umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, powołując się na art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który wyłącza stosowanie przepisów o umarzaniu składek (art. 28 u.s.u.s.) do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko ZUS i wskazując, że brak jest podstaw prawnych do umorzenia tego typu należności.

Sprawa dotyczyła skargi A.F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o umorzeniu postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników, które pozostały do zapłaty po śmierci jej męża, będącego płatnikiem składek. ZUS uznał postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne finansowane przez ubezpieczonych (pracowników) nie podlegają umorzeniu na podstawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.), zgodnie z art. 30 u.s.u.s. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając argumentację ZUS. Sąd podkreślił, że ustawodawca nie przewidział możliwości umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami, a zatem przepisy dotyczące umarzania składek nie mają do nich zastosowania. W konsekwencji, postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sąd odniósł się również do zarzutu skarżącej dotyczącego odpowiedzialności za długi męża, wskazując na prawomocną decyzję o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako spadkobiercy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, składki finansowane przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie podlegają umorzeniu na podstawie art. 28 u.s.u.s., ponieważ art. 30 u.s.u.s. wyłącza stosowanie tych przepisów do tego rodzaju należności.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że ustawodawca nie przewidział możliwości umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami, a zatem przepisy dotyczące umarzania składek nie mają do nich zastosowania, co skutkuje bezprzedmiotowością postępowania w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.u.s. art. 30

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 28

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 29

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 30 u.s.u.s. wyłącza stosowanie art. 28 u.s.u.s. do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami, co czyni postępowanie w przedmiocie ich umorzenia bezprzedmiotowym.

Odrzucone argumenty

Niesłuszne uznanie skarżącej za odpowiedzialną za długi zmarłego męża (sąd powołał się na prawomocną decyzję w tym zakresie).

Godne uwagi sformułowania

do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami nie stosuje się postanowień art. 28 u.s.u.s. nie istnieją należności, do których mógłby mieć zastosowanie art. 28 u.s.u.s., co skutkuje – na postawie art. 105 § 1 k.p.a. – umorzeniem postępowania.

Skład orzekający

Piotr Kraczowski

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Madalińska-Urbaniak

członek

Mirosława Pindelska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umarzania składek ZUS, w szczególności wyłączenia stosowania art. 28 u.s.u.s. do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości umorzenia składek finansowanych przez pracowników.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ubezpieczeń społecznych i interpretacji przepisów dotyczących umarzania składek, co jest istotne dla płatników składek i ubezpieczonych.

Czy ZUS może umorzyć składki pracownicze? Sąd wyjaśnia kluczowy przepis.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 71/10 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2010-03-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-01-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Krystyna Madalińska-Urbaniak
Mirosława Pindelska
Piotr Kraczowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
II GSK 796/10 - Wyrok NSA z 2011-08-31
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
art. 28 ust. 3a, art. 30
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Małgorzata Sieczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2010 r. sprawy ze skargi A.F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... grudnia 2008 r. nr ... w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. oddala skargę
Uzasadnienie
U Z A S A D A N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z ... grudnia 2008 r. nr ..., Zakład Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej jako: ZUS) utrzymał w mocy decyzję ZUS z ... listopada 2008 r. nr ... o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w części dotyczącej umorzenia składek za zatrudnionych pracowników finansowanych przez ubezpieczonych.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że do ZUS w P. ... kwietnia i ... września 2008 r. wpłynęły wnioski A. F. (zwanej dalej: Skarżącą) o umorzenie należności z tytułu składek. Jednak wobec faktu, iż na koncie zmarłego płatnika M. F. (męża Skarżącej) pozostały do zapłaty składki za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych: na ubezpieczenie społeczne za okres od października 2001 r. do lutego 2004 r. w kwocie ... zł i na ubezpieczenie zdrowotne za okres od października 2001 r. do lutego 2004 r. w kwocie ... zł wniosek o umorzenie tych należności nie mógł być przedmiotem merytorycznego rozpoznania i dlatego ZUS decyzją z ... listopada 2008 r. nr ... umorzył postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. zwanej dalej: k.p.a.).
Organ wyjaśnił, że taki tryb postępowania wynika z zapisu art. 30 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 87 ze zm.; zwanej dalej: u.s.u.s.) w myśl którego – do składek finansowanych przez ubezpieczonych, nie będących płatnikami nie stosuje się postanowień art. 28 u.s.u.s. Zaznaczył, że składki ma ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez ubezpieczonego oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne faktycznie pobierane są przez płatnika składek z wynagrodzenia pracownika i stanowią jego integralną część i dlatego należności te podlegają szczególnej ochronie prawnej. Ma to wyraz z przepisach u.s.u.s., które uniemożliwiają stosowanie ulg/umorzeń wobec wymienionych należności, co oznacza, że nawet w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki do ich umorzenia określone w art. 28 u.s.u.s. nigdy nie podlegają one umorzeniu.
Skarżąca ... lutego 2009 r. na powyższą decyzję ZUS złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając, że niesłusznie uznano, że jest odpowiedzialna za długi zmarłego męża.
W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o odrzucenie skargi jako wniesionej po terminie, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 7 maja 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 326/09 odrzucił skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej złożenia, a następnie postanowieniem z 23 września 2009 r. oddalił wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 20 listopada 2009 r. sygn. akt II GZ 258/09 uchylił postanowienie z 23 września 2009 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, który postanowieniem z 11 grudnia 2009 r. przywrócił termin do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne zostały uregulowane w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 87 ze zm.).
Zgodnie z art. 28 u.s.u.s. – należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Przywołane przepisy wskazują, iż należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych w ust. 3 tego artykułu. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano natomiast możliwość umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o ten przepis określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz.1365).
Powyższe przepisy nie mają jednak zastosowania do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, o czym stanowi art. 30 u.s.u.s., a jedynie do składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika. Ustawodawca nie przewidział uregulowań normujących kwestię umarzania składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami. Zatem cytowany art. 28 u.s.u.s., a tym samym wydane na jego podstawie wymienione wyżej rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej nie mają do nich zastosowania.
W świetle powyższych rozważań należy podnieść, że ZUS wydając rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie prawidłowo wskazał na przepis art. 30 u.s.u.s, stanowiący, iż do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami nie stosuje się art. 28 i 29. W związku z tym zasadnie nie badał przesłanek umorzenia należności przewidzianych w art. 28 u.s.u.s., gdyż w stosunku do tego rodzaju składek takie badanie jest niedopuszczalne (por. wyrok WSA w Warszawie z 30 października 2006r., sygn. akt III SA/Wa 2036/06 – LEX nr 328195). Oznacza to brak przedmiotu postępowania w tym znaczeniu, że nie istnieją należności, do których mógłby mieć zastosowanie art. 28 u.s.u.s., co skutkuje – na postawie art. 105 § 1 k.p.a. – umorzeniem postępowania. Powołany przepis stanowi bowiem, iż gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Odnosząc się do zarzutu skargi, iż Skarżąca nie powinna być obciążona długami zmarłego męża, wskazać należy, że ZUS decyzją z ... stycznia 2007 r. nr ... stwierdził o solidarnej odpowiedzialności Skarżącej, jako spadkobiercy zmarłego płatnika M. F., za zobowiązania z tytułu nieopłaconych należności składkowych w związku z prowadzoną przez płatnika działalnością gospodarczą, za łączny okres od maja 1999 r. do maja 2005 r. Decyzja ta została zmieniona decyzją ZUS z ... czerwca 2008 r. nr ... w części dotyczącej 14 dniowego terminu do zapłaty należności. Odwołanie Skarżącej od powyższej decyzji, Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. wyrokiem z 15 września 2008 r. sygn. akt VI U 963/08 oddalił. Wyrok ten uprawomocnił się 7 października 2008 r. (v. k. ... akt sąd.). Zatem powyższy zarzut Skarżącej skargi jest bezpodstawny.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI