I SA/KR 873/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że należności z tytułu składek ubezpieczeniowych nie uległy przedawnieniu z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
Skarżący domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie należności z tytułu składek ubezpieczeniowych. Sąd administracyjny uznał, że postępowanie egzekucyjne wszczęte w 2005 r. i nigdy formalnie nie zakończone, spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W związku z tym, należności nie uległy przedawnieniu, a skarga została oddalona.
Sprawa dotyczyła skargi G.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący podnosił zarzut przedawnienia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych, które miały być dochodzone na podstawie tytułów wykonawczych z 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie pierwsza czynność (doręczenie tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego) miała miejsce w 2005 r., a postępowanie egzekucyjne nigdy nie zostało formalnie zakończone. W związku z tym, bieg terminu przedawnienia został zawieszony, a należności nie uległy przedawnieniu. Sąd podkreślił różnicę między zawieszeniem biegu terminu przedawnienia składek a przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Sąd uznał również za prawidłowe rozdzielenie przez organ egzekucyjny wniosku skarżącego na postępowanie w sprawie zarzutów i wniosek o umorzenie postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, należności te nie uległy przedawnieniu.
Uzasadnienie
Wszczęcie postępowania egzekucyjnego w 2005 r. i doręczenie tytułów wykonawczych spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ponieważ postępowanie nie zostało zakończone, bieg terminu przedawnienia pozostaje zawieszony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.p.e.a. art. 59
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r. stanowił podstawę do umorzenia postępowania, jeżeli obowiązek wygasł z innego powodu lub nie istniał, co obejmowało również przedawnienie.
u.s.u.s. art. 24 § ust. 5b
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
u.p.e.a. art. 17
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis dotyczący zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji.
Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 § ust. 1
Do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji stosuje się przepisy dotychczasowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wszczęcie postępowania egzekucyjnego i doręczenie tytułów wykonawczych w 2005 r. spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s.
Odrzucone argumenty
Należności z tytułu składek ubezpieczeniowych uległy przedawnieniu. Organ egzekucyjny dochodzi należności, które zostały zapłacone. Zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Niezrozumiałe rozdzielenie wniosku strony na dwa postępowania.
Godne uwagi sformułowania
bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony [...] do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego nie jest konieczne zastosowanie środka egzekucyjnego, wystarczy bowiem podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym [...] jest niezależne od woli stron
Skład orzekający
Bogusław Wolas
przewodniczący
Grzegorz Klimek
sprawozdawca
Urszula Zięba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia składek ubezpieczeniowych w kontekście postępowania egzekucyjnego, zwłaszcza różnic między zawieszeniem a przerwaniem biegu terminu przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki przedawnienia składek ubezpieczeniowych, a nie zobowiązań podatkowych. Kluczowe jest ustalenie, czy postępowanie egzekucyjne zostało formalnie zakończone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia należności, ale z niuansami prawnymi dotyczącymi składek ubezpieczeniowych i specyfiki postępowania egzekucyjnego. Wyjaśnienie różnic między zawieszeniem a przerwaniem biegu terminu przedawnienia jest wartościowe dla prawników.
“Czy dług z 2005 roku nadal można egzekwować? Sąd wyjaśnia, kiedy przedawnienie nie działa.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 873/22 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2022-11-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Bogusław Wolas /przewodniczący/ Grzegorz Klimek /sprawozdawca/ Urszula Zięba Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 479 art. 59 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. 2022 poz 329 art. 119 pkt 3, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie WSA Urszula Zięba WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2022 r. sprawy ze skargi G.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 15 czerwca 2022 r. nr 1201-IEE.711.2.86.2022.2.ID w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego skargę oddala. Uzasadnienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej również jako: Organ, Dyrektor, DIAS) postanowieniem z dnia 15 czerwca 2022 r. nr 1201-IEE.711.2.86.2022.2.ID, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.; dalej jako k.p.a.) w związku z art. 17, art. 18 art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.; dalej jako u.p.e.a.), w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r., w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019r. poz. 2070), po rozpoznaniu zażalenia G. G. (dalej również jako: Skarżący, Strona, Zobowiązany) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2022 r. nr 180400.71.8124. 2022.RED.BK odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. 1. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie, jako organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku zobowiązanego G. G. na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia 31.01.2005 r. nr: [...] do [...]. Tytuły te obejmują zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 85.702,40 zł (wraz z odsetkami, kosztami egzekucyjnymi i kosztami upomnienia). Tytuły wraz z zawiadomieniami z dnia 31.01.2005 r. o zajęciu rachunku bankowego w [...] Banku doręczono Zobowiązanemu 8.02.2005 r. Powyższe zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego doręczono do banku w dniu 08.02.2005r. Pismem z dnia 14 lutego 2005 r. Zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego, zarzucając zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2005 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie nie uznał zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Następnie w toku prowadzonej egzekucji organ egzekucyjny skierował zawiadomienie z 02.03.2022 r. do [...] Banku, zajmując środki na rachunku bankowym Strony. Zawiadomienie o zajęciu doręczono Zobowiązanemu w dniu 07.03.2022 r. Pismami z 12.03.2022 r. i 13.03.2022 r. Zobowiązany złożył "sprzeciw do zajęcia rachunku bankowego i nakazów zapłaty’’. Organ egzekucyjny pismem z 15.03.2022 r. wezwał Zobowiązanego do sprecyzowania żądania. Pismami z 26.03.2022 r. i 28.03.2022 r. Zobowiązany wyjaśnił, że składa wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego i wnosi zarzut na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Podniósł zarzut unormowany obecnie w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., tj. wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części na skutek przedawnienia. W poprzednio obowiązującym stanie prawnym (mającym zastosowanie w tym postępowaniu), zarzut przedawnienia zaległości unormowany był w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. 2. Postanowieniem z 21.04.2022 r. nr 180400.71.7538.2022.RED.BK organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Postanowieniem z 27.04.2022 r. nr 180400.71.8124.2022.RED.BK zaś odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Obydwa ww. rozstrzygnięcia doręczono Zobowiązanemu 5.05.2022 r. 3. Zobowiązany pismami z: 10.05.2022 r. i 11.05.2022 r. wniósł do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie "odwołanie od decyzji ZUS do Dyrektora Izby Skarbowej". Ponieważ od ww. postanowień przysługuje zażalenie, pismo Zobowiązanego potraktowano zatem jako zażalenie. Treść zażalenia odnosiła się do obydwu ww. postanowień organu egzekucyjnego. Zobowiązany w swoim zażaleniu wskazał, że wbrew twierdzeniom organu egzekucyjnego, zachował termin do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Wskazał na argumenty, które wziął pod uwagę przy takiej ocenie sprawy. Przede wszystkim jednak Zobowiązany ponownie podniósł, że jego zaległości uległy przedawnieniu. Wskazał na okoliczności, które jego zdaniem świadczą o przedawnieniu dochodzonych należności. Zobowiązany wskazał nadto na osobiste trudności, które spowodowały powstanie zadłużenia, a także uniemożliwiły jego spłatę. 4. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniami z dnia 15 czerwca 2022 r.: - nr 1201-IEE.711.2.85.2022.2.ID utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, - nr 1201-IEE.711.2.86.2022.2.ID utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. 5.1. Zobowiązany pismem z dnia 19 lipca 2022 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na obydwa ww. postanowienia. Zobowiązany złożył jedną skargę na dwa postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie. Błędnie wskazał przy tym numery postanowień organu odwoławczego. Postanowienie nr 1201-IEE.711.2.85.2022.2.ID dotyczy bowiem odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów, a postanowienie nr 1201-IEE.711.2.86.2022.2.ID dotyczy zaś postanowienia organu egzekucyjnego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego (Skarżący w treści skargi wskazał te numery postanowień odwrotnie), nie ulega jednak wątpliwości, że zamiarem Skarżącego było zaskarżenie obydwu ww. postanowień Dyrektora z dnia 15 czerwca 2022 r. Niniejsze postępowanie dotyczy postanowienia Organu wydanego w postępowaniu w sprawie z wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (właściwy nr - nr 1201-IEE.711.2.86.2022.2.ID). W tym zakresie Strona poddała w wątpliwość prawidłowość rozdzielenia jego pisma na dwa postępowania, tj. w sprawie zarzutów na prowadzenie egzekucji i w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wskazała przy tym, że wniesione zarzuty " dotyczą wyłącznie czynności, które podjął ZUS w roku 2022, czyli 17 lat od dnia otrzymania tytułów wykonawczych, które uległy przedawnieniu". Zobowiązany swoją skargę uzasadnił przede wszystkim okolicznościami, które mają świadczyć o przedawnieniu dochodzonych należności. Podniósł, że 8.02.2005r. otrzymał tytuły wykonawcze oraz zawiadomienia o zajęciu środków na rachunkach bankowych. Wskazał przy tym, że w rzeczywistości nie doszło do zajęcia środków na rachunkach bankowych. Podniósł nadto, że organ egzekucyjny dochodzi całej zaległości objętej tytułami wykonawczymi, podczas gdy część tych zaległości została przez niego zapłacona przed zawarciem umowy z 12.10.2005 r. o rozłożeniu zaległości na raty oraz po przystąpieniu do układu ratalnego. Zobowiązany wniósł o zakończenie postępowania egzekucyjnego ze względu na przedawnienie roszczeń zawartych w nieaktualnych tytułach wykonawczych. 5.2. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje 6.1. W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r. poz. 329; dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z brzmieniem art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Jak zaś zgodnie podnosi się w orzecznictwie (wyroki NSA: z dnia 16 lutego 2021r., III FSK 2430/21; z dnia 8 grudnia 2020r., I FSK 1110/20, I FSK 1121/20, I FSK 1122/20, z dnia 11 czerwca 2019r., II OSK 1867/17; wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (w przeciwieństwie do przypadków określonych wart. 119 pkt 2 p.p.s.a.) jest niezależne od woli stron. W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącego, bowiem podnoszone przez niego argumenty, podobnie jak i argumenty Organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią Organu na skargę. 6.2. Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 137), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.). W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. 6.3. Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna. 6.4. Na wstępie zaznaczyć należy, że z dniem 30 lipca 2020 r. nastąpiła znacząca nowelizacja ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wprowadzona ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070). Dotyczyła ona również przepisu art. 59 u.p.e.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 59 § 1 u.p.e.a.: Postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku: 1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego; 2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27; 4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek: a) jest ściśle związany ze zobowiązanym, b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel; 7) gdy odrębne ustawy tak stanowią. Natomiast przed ww. nowelizacją, przepis art. 59 § 1 u.p.e.a. stanowił: Postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. W podsumowaniu powyższych różnic w przepisach wskazać należy, że na podstawie art. 13 ust. 1 ww. ustawy nowelizacyjnej, do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej stosuje się przepisy dotychczasowe. Przedmiotowa nowelizacja – jak już wspomniano – zasadniczo weszła w życie z dniem 30 lipca 2020r. Postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed tą datą (tj. w 2005 r.), zatem postępowanie egzekucyjne było prowadzone (w tym zarzuty i wnioski były rozpatrywane) w niniejszej sprawie – prawidłowo zdaniem Sądu – na podstawie ustawy egzekucyjnej w brzmieniu sprzed ww. nowelizacji. 6.5. Zobowiązany, uzasadniając swój wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego (zażalenie i skargę) wskazał, że roszczenia objęte egzekucją uległy przedawnieniu. Przesłankę taką przewidywał art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r. Stanowił on, że postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Kwestia przedawnienia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych unormowana jest w art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1009 z późn. zm.; dalej jako u.s.u.s.) Przepis ten określa, w jaki sposób postępowanie egzekucyjne wpływa na bieg terminu przedawnienia. Zaległość za okres od października 2001 r. do listopada 2002 r. powstała w trakcie obowiązywania przepisu art. 24 ust. 4 i ust. 5 w brzmieniu przewidującym, że należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Przerwanie biegu terminu przedawnienia następowało zaś na skutek m.in. zastosowania czynności zmierzającej do ściągnięcia należności, jeżeli zobowiązany został o niej powiadomiony. Pozostała część dochodzonej należności powstała podczas obowiązywania przepisu art. 24 ust. 4 w brzmieniu obowiązującym od 1.01.2003 r. Przepis ten wprowadził jednolity dziesięcioletni okres przedawnienia liczony od dnia, w którym należności stały się wymagalne. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony [podkreślenie Sądu] od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Takie brzmienie przepisu znajduje zastosowanie również do należności, które stały się wymagalne przed dniem 01.01.2003 r., jeżeli do tej daty nie uległy przedawnieniu (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2020 r., I GSK 1409/20). W związku z tym, że zaległości za okres od października 2001 r. do listopada 2002 r. nie uległy przedawnieniu przed 1.01.2003 r., zastosowanie do nich znalazł art. 24 u.s.u.s. w nowym brzmieniu. 6.6. Przekładając zatem powyższe rozważania na kwestię oceny zaistnienia stanu przedawnienia w niniejszej sprawie, należy zgodzić się z organami, że fakt wszczęcia postępowania egzekucyjnego i wystawienie tytułów wykonawczych oraz doręczenie ich Zobowiązanemu, czyli pierwsze czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o których Skarżący (dłużnik) został zawiadomiony, powodują, że bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek został w niniejszej sprawie zawieszony, a zatem zaległości te nie uległy przedawnieniu. Jak wynika z akt sprawy, tytuły wykonawcze doręczono pełnoletniemu domownikowi Skarżącego w dniu 08.02.2005 r. wraz z zawiadomieniami o zajęciu środków znajdujących się na rachunkach zobowiązanego w [...] Banku (obecnie Bank [...]). Otrzymanie tej korespondencji przez Zobowiązanego potwierdza złożony przez niego pismem z dnia 14 lutego 2005 r. zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, rozpatrzony postanowieniem organu egzekucyjnego z dnia 24 lutego 2005 r. Powyższe zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego doręczono do banku w dniu 08.02.2005r. (karta 135-136 akt). Pismem z dnia 27 lipca 2005 r. bank potwierdził zaś posiadanie przez Zobowiązanego rachunku od 16.03.2004 r., nie wskazał przy tym, by miały zachodzić przeszkody w zajęciu tego rachunku. W tym miejscu należy wyjaśnić, że samo wystawienie tytułów wykonawczych, o których Zobowiązany został bezsprzecznie powiadomiony (o czym świadczy m.in. wniesienie przez niego zarzutu pismem z dnia 14 lutego 2005 r.) było w tym względzie wystarczające do przyjęcia, że podjęte zostały czynności zmierzające do wyegzekwowania spoczywających na nim należności (tak m.in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 listopada 2017 r., III Sa/Po 669/17). Tym samym zaś nastąpiło skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności objętych postępowaniem egzekucyjnym. Bez znaczenia zatem pozostaje fakt, czy potrącenia z rachunku bankowego nastąpiły, czy też nie. Wystawienie i doręczenie tytułu wykonawczego są czynnościami egzekucyjnymi. Spowodowały nadto wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Bezsprzecznie zaś czynności te nastąpiły przed upływem dziesięcioletniego okresu przedawnienia. Słusznie zatem organy zastosowały art. 24 ust. 5b u.s.u.s. i uznały, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Niezasadny (i nie mający żadnego wpływu na bieg terminu przedawnienia) jest przy tym zarzut Zobowiązanego, że organ egzekucyjny przez długi czas nie podejmował żadnych czynności zmierzających do wyegzekwowania należności i nie kontaktował się ze Stroną w sprawie wystawionych w 2005 r. tytułów wykonawczych. Na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bez znaczenia pozostaje długość okresu, jaki upłynął od zastosowania ww. pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zastosowania wobec niego określonych środków egzekucyjnych. Samo wystawienie tytułu wykonawczego i wszczęcie postępowania egzekucyjnego spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. 6.7. W tym miejscu wskazać należy na różnice jakie powoduje prowadzone postępowanie egzekucyjne w administracji w stosunku do przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz przedawnienia składek, będących przedmiotem niniejszego postępowania. W przypadku tych pierwszych, zgodnie z brzmieniem art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Natomiast, zgodnie z brzmieniem art. 24 ust. 5b u.s.u.s., bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony m.in. od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zatem w przypadku zaległości podatkowych konieczne jest zastosowanie środka egzekucyjnego (o którym podatnik został zawiadomiony), które powoduje jedynie przerwanie (podkreślenie Sądu) biegu terminu przedawnienia. Po przerwaniu, czyli już od następnego dnia, bieg terminu przedawnienia biegnie na nowo. Natomiast w przypadku składek, nie jest konieczne zastosowanie środka egzekucyjnego, wystarczy bowiem podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek (o której dłużnik został zawiadomiony), które powoduje zawieszenie (podkreślenie Sądu) biegu terminu przedawnienia. Zawieszenie to trwa aż do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Ponieważ w niniejszej sprawie wszczęte w 2005 r. postępowanie egzekucyjne nie zostało nigdy formalnie zakończone (brak takiego dowodu w aktach sprawy, dowodu na zakończenie postępowania egzekucyjnego nie dostarczyła również Strona), bieg terminu przedawnienia w stosunku do spornych składek pozostaje nadal zawieszony. 6.8. Odnośnie stwierdzenia Zobowiązanego o dochodzeniu przez organ egzekucyjny uregulowanych należności, organ odwoławczy (działając w ramach czynności nadzorczych) skierował do organu I instancji zapytanie w tej sprawie. W odpowiedzi organ egzekucyjny (będący jednocześnie wierzycielem) potwierdził wymagalność zaległości objętej prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Zdaniem Sądu zarzuty Zobowiązanego są w tym zakresie bezzasadne. 6.9. Odnosząc się końcowo do stwierdzenia Zobowiązanego o niezrozumiałym rozdzieleniu jego wniosku (sprawy) na postępowanie w sprawie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oraz z wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, należy wyjaśnić, że takie postępowanie nie było wadliwe. Wynika m.in. z różnorodności środków zaskarżenia (oraz wniosków) jakie przysługują w toku postępowania egzekucyjnego w administracji. Każdy z nich uregulowany jest w odrębnym przepisie, posiada specyficzne wymagania, terminy, środki zaskarżenia itd. Skoro w swoim wniosku (wraz z uzupełnieniami) Strona domagała się rozpatrzenia zarzutu przedawnienia zaległości (podając konkretny przepis prawa, tj. art. 33 u.p.e.a.) oraz wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego, podnosząc przesłankę przedawnienia, organ egzekucyjny postąpił prawidłowo rozpatrując odrębnie zarzut przedawnienia (na podstawie art. 33 u.p.e.a. – który był przedmiotem odrębnej skargi do Sądu) oraz wniosek o umorzenie postępowania (na podstawie art. 59 u.p.e.a.). 6.10. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI